- 2 yıl önce
Trump suikastının etkileri büyüyor! Başkanlık yarışını nasıl etkileyecek? Tarihteki suikastlarla benzerlikleri neler? Fransa siyasetinde son durum... Seçim süreci olimpiyatlara gölge düşürür mü? Cüneyt Özdemir 5N1K'da sordu; Beykoz Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Burak Küntay, TAV Araştırmacısı Işıl Acehan ve Sarbonne Üniversitesi Ekonometri Bölüm Başkanı Syoum Negassi yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Sevgili seyirciler yeni bir Beşir'e Bir Kan programına hoş geldiniz.
00:08Bugün karşınıza sıcak bir yaz gününden geliyoruz.
00:11Türkiye güneyinden kuzeyine kavruluyor desek yeridir.
00:15Son yıllarda gördüğümüz en yüksek sıcak sıcaklıklarla karşı karşıyayız.
00:20Ama iyidir eğer sağlığınız yerindeyse sevdiklerinizle beraberseniz sıcağın tadını çıkartalım.
00:26Tıpkı bazen kar yağdığı zaman kahrını çekmek yerine en güzel anlarını yaşamak gibi algılayalım, düşünelim, iyi yanından bakalım, bardağın dolu tarafından bakalım.
00:36Cuma günü bütün dünya çapında çok ilginç bir siber saldırı daha yaşandı.
00:42Bu sefer Microsoft merkezliydi ve Microsoft'ta gerçekleşen bu saldırıda CrowdStrike adlı bir güvenlik şirketinin, siber güvenlik şirketinin zafiyeti ortaya çıktı.
00:53Kaliforniya'da, Bay Area'da yaşanan bu saldırı bütün dünyayı etkiledi.
00:59Türkiye'de uçuşlar aksadı, Berlin'de uçaklar havaya kalkmadı, pek çok şirket hacklendi ve de gerçekten ne kadar büyük bir küresel ağın ortasında olduğumuzu bir kez daha bize hatırlattı.
01:13Şiri'de deprem vardı, 7.4 büyüklüğünde deprem oldu ve de can kaybı olmadı.
01:19Haber bu can kaybı olmadı kısmında.
01:21Yani eğer siz bir ülkede, deprem ülkesinde tedbirleri zamanda alıyorsanız, doğru adımlar atıyorsanız 7.4 şiddetindeki bir depremde tek bir kişinin bile burnu kanamadan atlatabiliyorsunuz.
01:33Darısı İstanbul'un, darısı Türkiye'nin başına diyelim.
01:36Avrupa Birliği'nde dönem başkanlığını devralan Macaristan'a boykot vardı.
01:42İlk kez bir üye ülkeye karşı boykot kararı alındı ve de Ursula von der Sney'in komisyon üyelerinin 1 Temmuz'dan birliğin dönem başkanlığını devralan Macaristan'daki toplantılara katılmayacaklarını da açıkladı.
01:55Venedik giriş ücreti alıyor.
01:58Türkiye çıkış ücretini tartışırken Venedik giriş ücreti yaklaşık 22-25 Nisan'da alınmaya başlanmıştı ve de şu ana kadar 5 Euro kesiyorlar.
02:07Geçtiğimiz günlerde ben de Venedik Bey'in ayına gittim.
02:095 Euro'yu çatır çatır verdim.
02:11Az da para değil, şu ana kadar 2.2 milyon Euro para toplamışlar.
02:15Dubai prensesi ilginç bir şekilde boşanma kararı aldı ve de Instagram'dan duyurdu.
02:22Boş ol, boş ol, boş ol dedi Muhammed bin Rashid el Maktum'un eşi ve de Şeyha Mahra'nın bu şeyi çok konuşuldu.
02:31Hatta ya acaba hacklendi mi hesap, yalan mı diye konuşuldu ama sonradan doğru olduğu ortaya çıktı.
02:36Tabii resmi bir karşılığı var mı yok mu o da ayrı bir tartışma konusu.
02:40Gürcistan'da yabancı ajan yasası çıktı ve de bu yasa Anaya Mahkemesi'ne götürülmüştü.
02:46Etki ajanlığı diye bir şey vardı.
02:48Hani otoklat ülkelere nasıl benzenir, nasıl yaşanır üzerine ders olabilecek bir yasaydı.
02:54İngiltere karıştı.
02:56Leeds kentinde Roman vatandaşlarının bulunduğu yerde sosyal güvenlik hizmetleri bir çocuğun başında darbe olduğu iddiasıyla ailesinden alınmaya kalkınca
03:06bir anlamda pimi çekilmiş bomba patladı ve Leeds sokakları gördüğünüz bu görüntülerle birbirine girdi ve de pek çok kişi bir anlamda göçmenlik meselesinin nerelere varabileceğini tekrar hatırladı.
03:19Biden Covid oldu.
03:21Hastayım diye tweet attı.
03:23Amerika Birleşik Devletleri birbirine girdi ama asıl konuşulan bu hafta yapılan Amerika'daki başkanlık seçimlerine gidecek yolda
03:31Cumhuriyetçilerin Trump'ı, Trump ailesini baş tacı ettiği işte bu toplantıydı.
03:36Pek çok kişi Trump'a destek olmak için kulaklarına yara bandı taktılar.
03:41Trump da tüm ailesiyle bir şov yaptı ve de Cumhuriyetçilerin adayı olarak bu kendisine yönelik saldırıdan sonra ortaya çıktı.
03:48Trump'ın yönelik saldırıda tartışılıyor.
03:50Artık herkes şundan emin ki Amerika Birleşik Devletleri dünya ve belki de Türkiye büyük bir badire atlattı.
03:56Zira Donald Trump canlı yayında kafasından vurulabilirdi.
03:59Şimdi bütün hafta boyunca gizli servisin eksiklikleri tartışıldı, konuşuldu ve de ortaya çıktı ki şu ana kadar pek çok farklı şekilde adım atılabilirdi.
04:10Ama adım atılmamış ve de gerekli tedbirler alınmamış.
04:14Burak Bey Amerika Birleşik Devletleri siyasetini çok yakından takip ediyor.
04:17Burak Bey Trump'ın bu bahsettiğim Cumhuriyetçiler toplantısındaki aldığı en önemli karar yardımcısını seçmekti.
04:26J.D. Vance genç bir eski Amerikan deniz piyadesini seçti.
04:30Kim bu adam? Ne anlama geliyor? Dünya için ne anlama geliyor? Trump için ne anlama geliyor?
04:35Efendim şimdi her şeyden evvel tabi Amerikan tarihinde olmayan bir olay olmadı değil.
04:41Ama en azından 1981'den beri ki kaç yıl yapıyor yani nereden baksanız 42 sene olmuş.
04:4842 senedir biraz daha zorlasanız yarım asırdır yaşanmamış bir hadise yaşandı.
04:54Yani olmaz denen ne varsa Amerikan siyasetinde 2016'dan bugüne doğru yaşıyoruz.
04:59Bunu özellikle her seferinde ifade etmeye gayret ediyorum çünkü enteresan bir hadise.
05:04Bir kere akıllarda birçok soru var. Bunları büyük ölçüde emin olduklarımızdan bahsedelim.
05:10Birincisi bu suikastın müsebbibi benim kanaatimce ideolojik olarak saplantılı,
05:17psikolojisi bozulmuş olan bireysel bir hareketin,
05:21arkadaşlarıyla birlikte bir kitle hareketi de olabilir belki ama her şeyden ziyade bireysel bir deneme.
05:27Bunu bir kenara koyalım.
05:28İki, Biden'ın Trump'ı şeytanlaştırma ve belli bir yere yerleştirme, Biden derken bütün demokrat kampanyasını kastediyorum.
05:36O noktadan dolayı bu zaten artık açık bir noktadaydı ama bu kadarını kimse tahavül edemiyordu.
05:44Dolayısıyla o şeytanlaştırma birileri için şeytanı ortadan kaldırma noktasına geliyor.
05:49Biraz da aklı sağlığımız yerine değilse bunlara sebebiyet olabiliyor ama 42 yıl sonra Reagan suikasttan sonra tabii enteresan bir hadise bu iki.
05:57Üç, buradaki en büyük zaaf kimin ederse desin gizli servisin, gizli servis A'dan Z'ye sorgulanacaktır.
06:03Şimdi gelelim işin önem tarafına.
06:05Trump seçimleri garantiledi mi?
06:07Amerikan siyasetine seçimleri garantiledi mi?
06:09Suikast oldu artık bu iş bitti falan diye bir şey yok.
06:13Tabii çok büyük bir avantaj yakaladı ama benim kanaatim bu avantajın esas noktası suikast falan değil.
06:20Suikast meselesi en azından Trump'a şöyle çok büyük bir güç kattı ama burada parantez açarak şunu da söylemek istiyorum.
06:28Bizde hep vardır ya işte mağdur olanın halk yanında olur diye Türk siyasetinde.
06:32Hep Türkiye'deki bakış açımızla, bizim siyaset görüşümüzle, bizim siyasi alışkanlıklarımızla Amerika'yı, Avrupa'yı vesaireyi de değerlendiriyoruz.
06:42O zaman da yanlış oluyor.
06:43Şimdi Amerika'da bu böyle işlemez hiçbir ülkenin birbirinde işlemediği gibi.
06:48Trump çok büyük bir avantaj yakaladı.
06:50Çok çok büyük bir avantaj ama bunun esas sebebi bu değil.
06:53Bunu bana söyleyin son bir ay içinde yaşanan dört temel noktada üçüncü sıraya koyarım suikast meselesini.
07:00Esas Amerika'da yargıcın aldığı potansiyel olarak Jack Smith'in yani özel yetkili savcı Jack Smith'in uslusu tanıtılmasından dolayı Mar-a-Lago davasının düşme meselesi var.
07:13Gerçi Jack Smith gitti işte temize başvuru temiz mi diyorlar ne diyorlar Amerika'da işte appeal etti tabirini kullanıyorlar ama yani bu çok daha büyük bir hadise.
07:23Çünkü bu seçim şuraya gidiyordu.
07:25Yaşlı ve hasta adama karşı suçlu ve yalancı adam.
07:29Şimdi yaşlı ve hasta ile vurdukları adamın yaşlılığı ve hastalığında bir değişiklik yok.
07:34Suçlu ve yalancıda suçlu yavaş yavaş ortadan kalkmaya başlıyor.
07:39Çünkü davaları düşme ihtimali vuku buluyor.
07:41Bu bence suikast işinden çok daha önemli.
07:44Suikast işine yaradı derseniz net söylüyorum.
07:47Suikast işi Amerika Birleşik Devletleri'nde Cumhuriyetçi Parti'nin içinde de Trump'ı desteklemeyen ciddi bloklar vardı.
07:54Hem parti kurmayları hem partinin genel yapısı hem de partili seçmen.
08:00Suikast meselesi en azından ki en azından dediğim de çok büyük bir şey bu arada.
08:04Cumhuriyetçi seçmeni Trump'ın arkasında konsülde etti.
08:08Şimdi bu gelelim başkan yardımcısı meselesine.
08:11Başkan yardımcısında bize şu ana kadar öğretilen hem üniversitede Amerikan siyaseti okuduğumuz dönemlerde
08:18hocalarımız tarafından Amerika'da anlatılan hem bizim öğrencilerimize öğrettiğimiz başkan yardımcısı nasıl seçilir?
08:26%80 yapılmaması gerekenleri yaptı Trump.
08:31Neden? Başkan yardımcısı sizin açığınızı kapayacak.
08:34Fakat Trump'ta ciddi bir özgüven var.
08:37Dolayısıyla benim açığımı kapayacak kimse yok modunda.
08:40Bundan dolayı da bir tek yaşlılığıyla gençlik noktasında çünkü böyle bir fark Amerika'da hiç yok.
08:47Neden yok? Şimdi Amerika Birleşik Devletleri tarihinde çok genç başkan yardımcıları oldu mu derseniz
08:53eğer seçilirse J.D. Vance 39-40 olacak galiba.
08:5740 yaşında başkan yardımcısı olmuş olacak hesaplarım doğruysa.
09:01Fakat yıllar önce James Buchanan'ın yardımcısı 1800'lü yılların ilk çeyreğinde ya da ikinci çeyreğinde
09:10Breckenridge vardı.
09:1336 yaşında olmuştu başkan yardımcısı.
09:15Sonra da bu arada Nixon Eisenhower'un başkan yardımcısı da onda 40 yaşındaydı.
09:18Yani J.D. Vance ya üçüncü ya ikinci olacak eğer seçilirse.
09:23E tabii önemli bir şey ama şu noktada efsane bir olay var.
09:27Başkanla arasında en çok farkı olan başkan yardımcısı yarı yarıya.
09:31Yani adam 39-40 yaşında öbürü 80 desen 40 yıl fark var bir o kadar da yaşaması lazım Trump gibi olmasın için.
09:37Bu işin gençlik yaşlılık tarafı.
09:39Fakat benim burada gördüğüm esaslık da şu Trump'ın söylemlerinin birebir prototipi.
09:47Yani oy bağlamında yeni bir yerden bir şey getirebilme ihtimali var mı?
09:51Yok çünkü zaten Trump'ın temel Bezo diye tabir ettiğimiz kamplarından oyalıyor.
09:57Belki Wisconsin, Michigan ve senatörü olduğu Ohio'da ki bu Sphinx State'ler ki son dönemde bilhassa
10:03Michigan'dan Wisconsin'ı biz Sphinx State saymazdık ama son dönemlerde oraya evrildi Trump'ın 2016 seçimlerinden sonra.
10:10Bakın burada Trump'ın işine yarar.
10:11Niye? Burada Rusty Belt diye tabir edilen o işçi sınıfı sendikalara bağlı sınıf var.
10:16Bunlar bu adamı seviyor.
10:18Dolayısıyla J.D. Vance'in ben bilhassa üç eyalette katkısı olacağını düşünüyorum.
10:22Yalnız bu üç eyalet seçimi götürtürür.
10:24Müspet anlamda Trump için söylüyorum.
10:26Bir de şu var, J.D. Vance bilhassa dünkü konuşmasına baktım.
10:32Son kongredeki konuşmasına.
10:36Ateşli bir adam.
10:37Ben nereden tanıyorum J.D. Vance'ı?
10:392016'da kitabı çıkmıştı Hillbilly Elegy diye.
10:44Kitabı kendi siyasi hayatına giden yoldaki hayatını anlatıyor.
10:48Bu arada meraklarını tavsiye ederim.
10:50Kitabı okumanıza da gerek yok.
10:51Niye? 2020'de film yapıldı.
10:54Netflix'te de şu an var bildiğim kadarıyla.
10:57Bir platformda da var dediğim gibi.
10:59Hillbilly Elegy'de bütün hayatını anlatmış.
11:02Hayatında böyle kenteki kökenli Ohio'lu bir aile.
11:06Oradaki zorlukları Yale Üniversitesi hukuka gidiyor.
11:09Annesi, parasız zorluklar vesaire.
11:12Çok mücadeleler hayata tutunmaya çalışıyor.
11:15Daha böyle elit tabakanın onun üzerinde kurduğu baskı işe almıyorlar vesaire.
11:20Derken işte Ohio senatörüne giden yol.
11:23Zaten o kitabında da filmde de hep J.D. Vance'la ilgili anlatılan...
11:26Bu arada kendi yazdığı bir şey bu yani otobiyografisi.
11:29Buna baktığınız zaman şunu da çok net bir şekilde görüyorsunuz aslında J.D. Vance'la ilgili.
11:35Klasik Amerika'da Trump tarafından ki bence benim için şimdi en önemli noktasına geleceğim.
11:41MAGA'nın yeni lideri olarak oturma ihtimali çok yüksek bir adam.
11:47Ne demek MAGA?
11:48Make America Great Again.
11:50Yani Trump'ın üzerine oturduğu oy potansiyelini oluşturan kitlene MAGA adı artık oturtturuldu, veriliyor.
11:56Make America Great Again.
11:58Ve bu kitlenin yeni lideri Vance olur mu?
12:02Büyük potansiyeli var.
12:03Hele 4 sene başkan yardımcılığından sonra.
12:05Şunu özellikle söyleyerek bitirmek istiyorum.
12:07J.D. Vance veya Amerika'nın herhangi bir başkan yardımcısı adayı ya da başkan yardımcısı bizim için çok böyle ölümcül değildir.
12:15Yani illa ki bu adam başkan yardımcısı olursa işte başkana şöyle katkı böyle katkı demeyiz.
12:22Hepsi için.
12:23Mesela Dan Coyle'i kaç kişi hatırlıyor?
12:25Niye Bush?
12:26Çünkü tam komple hazır gelmişti.
12:27Baba Bush'tan bahsediyor.
12:29Ama ve lakin bu sefer durum farklı.
12:32Bu sefer hem Kamala Harris hem J.D. Vance Trump başkan seçilirse 4 sene bitti.
12:38Bir daha hakkı yok.
12:39Seçilemezse yaş itibariyle Biden'ın durumuna düşeceği için girmez bence.
12:44Dolayısıyla her halükarda J.D. Vance bundan sonraki başkanlık seçimlerinde mevcut MAGA ideolojisinin en önemli lideri ve Cumhuriyetçi Parti içindeki o grubun en önemli temsilcisi haline gelecek.
13:01Ve potansiyel başkan olma ihtimali de tabii çok erken bir şey konuşuyoruz ama çok yüksek olan bir adam olacak.
13:07Dolayısıyla J.D. Vance'a verdiğimiz önem aslında bizim için şu an başkan yardımcılığı tabii ki önemli ama mevcut politikaları etkileyeceği falan değil.
13:15Asıl 4 sene sonra da oynayacağı rolden dolayı izlenmesi gereken bir figür haline dönüştü.
13:21Sayın Küntay çok çok teşekkür ederiz.
13:23İsterseniz TAV, Türkiye Araştırmalar Vakfı Araştırmacısı Işıl Acehan'a soralım şimdi de.
13:29Siz ne düşünüyorsunuz?
13:30Tarihsel olarak Amerika'da bu ilk yaşanan suikast değildi.
13:33Suikastçıların ortak özelliği ne sizce?
13:36Suikastçı diğerlerinden ayıran ne oldu?
13:38Hepsine de aslında baktığımızda onları vuranların kim olduklarına, meslekleri neymiş, ondan sonra bir psikolojik problemleri var mıymış diye baktığımızda
13:50aslında çoğunda görüyoruz ki bir psikolojik bunun altyapısı var, bir takıntısı haline getirme.
13:58Çoğu zaten böyle dikiş tutturamamış bir yerlerde ve en sonunda böyle politikaya sarıyor.
14:05Kimileri böyle ilk başta politikayla ilgileniyorlar, hiçbir dikiş tutturamayınca.
14:10Sonra işte kendilerine dine veriyorlar.
14:12Sonra tekrar politikaya dönüyorlar.
14:14Böyle bir şey var yani döngü var.
14:17Hepsinin böyle motivasyonlarına baktığımızda son mesela başkan adayı Trump'a, eski başkan Trump'a da suikast girişiminde bulunan kişi.
14:27Şu anda çok fazla bir şey açıklanmıyor ama hani bir böyle profil çizdiğimizde işte biraz böyle mental sorunları olan, psikolojik sorunları olan çok kimsenin tanımadığı ve genç.
14:39Hepsine de aslında diğer suikastlerde baktığımızda genç kişiler bunlar.
14:45Ondan dolayı böyle bir hani profil çizebiliyoruz.
14:47Bütün bu suikast girişiminde bulunan veya suikast gerçekleştirenlere baktığımızda mesela Abraham Lincoln'la da işte çok ünlü bir tiyatrocu onu vurarak öldüren kişi, başından vurarak öldüren kişi.
15:02O da ilginç bir şey.
15:04Yani adam Shakespeare oynuyor tiyatroda.
15:07Büyük bir böyle tiyatro geçmişi olan bir aileden geliyor İngiltere'den, İngiliz aslında.
15:12Ve bütün hani şeyde Amerika'da oyunlar sergiliyor ama sonuçta köleliğe, kölenin kaldırılmasına karşı ondan dolayı bir takıntı haline getiriyor bunu.
15:23Ve Abraham Lincoln'ı da vurarak bundan dolayı ilk, daha yeni seçildiğinin ilk ayında, ikinci kez yeni seçildiğinin ilk ayında vurarak öldürüyor.
15:32Daha önce Abraham Lincoln'dan sonra da James A. Garfield var.
15:38Bu kedi Garfield vardı.
15:41Ondan beri kendine böyle aşinalık olabilir ama bu başkan Garfield.
15:46Onun da yine suikaste uğrayarak öldürülmesi konusu var.
15:51Onun da ilginç bir konu aslında.
15:55Bir yine hani onu öldüren kişi de böyle takıntı haline getiriyor işte başkanı.
16:01Seçiminde ona yardım ettiğini düşünüyor.
16:04Daha yeni seçilmişti Garfield'da bu arada.
16:06İlk döneminde suikaste uğrayarak öldürülüyor.
16:12Sonra seçilmesinden sonra bu işte onu vuran kişi diyor ki ben onun seçilmesinde çok rol oynadım aslında.
16:20Konuşmalar yaptım, broşürler dağıttım ve seçildikten sonra beni danışman yapmalıydı.
16:28Böyle acayip hayalleri var.
16:29Zaten Fransız asıllı bir kişi, onu da öldüren diyor ki işte ben Paris'te büyükelçi olarak gönderilebilirdim falan.
16:37Böyle bir şeyi var.
16:39Onun da mental problemleri varmış mesela.
16:42Kendini böyle büyük görme, bir yer edinme gibi.
16:46Sessiz işte mektuplar yazıyor Garfield'da diyor hani seçiminde ben çok büyük bir rol oynadım.
16:54Beni bir şey yapman gerekiyordu, danışman yapman gerekiyordu.
16:56Beni kabul etmen gerekiyordu veya işte Paris'te büyükelçi olarak göndermen gerekiyordu, sefir olarak göndermen gerekiyordu.
17:03Ve hepsi de karşısız kalınca Garfield'ın seçilmesinden iki ay kadar sonra ona suikast bulunuyor ve de öldürüyor.
17:14Onun da ölümü böyle hatta mezarını ziyaret etmiştim.
17:17Ben Cleveland'ın, Rockefeller'ın mezarlığının bulunduğu yerde, böyle çok tarihi bir yerdir.
17:23Orası da müthiş böyle işte Amerikan'ın önünde gelen kişileri, Rockefeller'ın da bulunduğu bir mezarlık.
17:31Onunla aynı mezarlıkta büyük bir anlatım içerisinde James A. Garfield 1881'de öldürüldü ve de orada da defnedildi.
17:42Sonra 1901'e geldiğimizde William McKinley suikastı var.
17:47O da maalesef ölümle sonuçlanıyor.
17:50Onu da tabii Türkiye'de çok kişi bilmez.
17:53Çünkü hani biraz böyle Amerikan tarihine falan meraklı insanlar belki bilebilir.
17:57Ama onun da ilginç tarafı aslında öldürülmeden tam bir, yani McKinley aslında Türk sefaretiyle de Washington'daki oradaki Osmanlı sefaretiyle oldukça yakın ilişkilerde.
18:10Orada bulunan bir Sıtkı Bey var oranın işte orada bir diplomat, New York'ta da aynı zamanda başkonsolosluk yapıyor.
18:19Belli bir dönem.
18:20Onun bir eşi var.
18:21Ermeni asıllı Hranuş Hanım.
18:24Onunla birlikte ilk başta New York'ta evleniyorlar.
18:27Sonra Washington'a yerleşiyorlar.
18:29İkisi de İstanbul'da.
18:31Hanımı aynı zamanda çok iyi bir opera sanatçısı.
18:35İtalya'da işte opera eğitimleri almış, yedidil biliyor.
18:39Ve oranın aslında Osmanlı sefaretinin bir first lady'si gibi düşünebiliriz.
18:44Çünkü o sırada genellikle Müslüman sefirlerin hanımlarının kendileriyle siyahat etmelerine, dış ülkelere, Hristiyan ülkelere izin verilmiyor.
18:53Ondan dolayı Hranuş Hanım orada bir first lady gibi de işte orada ağırlamaları gerçekleştirmiş, opera okumuş.
19:01Ondan sonra da çok kültürlü bir hanım zaten.
19:03Ondan dolayı da Amerikan başkanlığıyla da oldukça iyi ilişkiler kuruyorlar.
19:07Hatta ikinci seçmesine sonra William McKinley bir ülke turu düzenliyor.
19:14New York Buffalo'da bir turu düzenlediği sırada şöyle bir ricada bulunuyor Hranuş Hanım'a gelsin.
19:22İşte Amerikan Milli Marşı'nı, opera sanatçısı olduğu için burada okusun bizimle gelin diye bu turda Sıtkı Bey ve Hranuş Hanım birlikte gidiyorlar onunla.
19:33Ve McKinley'nin de en son resmi çekilen arkasında da Osmanlı diplomatı Sıtkı Bey ve de eşi Hranuş Hanım duruyorlar.
19:43Öyle bir anı oluyor maalesef işte o gün de son güne daha sonra da ertesi gün öldürülüyor McKinley'i.
19:51Özellikle Roosevelt'e yönelik suikast ve Trump'e yönelik suikast Amerika Birleşik Devletleri'nde kıyaslanıyor.
19:56Niye bu iki suikast bu kadar kıyaslandı?
19:59Trump vurulduğunda dediler ki hatta Elon Musk da aynı şekilde dedi ki aynı dedi Teodor Roosevelt gibi ikinci bir böyle acayip işte güçlü işte tam böyle maskülen bir başkan daha gelecek işte belli oldu gibi.
20:13Tweetler atıldı.
20:15Aslında bu McKinley'nin öldürülmesinden sonra başkan oluyor Teodor Roosevelt ve Amerika'nın ilk pardon en genç başkanı olan insan 42 yaşında başkanlığı yükseliyor.
20:27Bu öldürülmesinden dolayı başkanı.
20:30Daha sonra aslında Osmanlı'yla da bayağı iyi ilişkileri var.
20:34Sultan Abdülhamid'e ilk böyle Kurban Bayramı tebliğini gönderen falan bir insan.
20:39Ama onun da şöyle bir şey var.
20:40Roosevelt zaten çok böyle büyük bir aile.
20:44İşte bizim bildiğimiz belki daha çok insanın bileceği Franklin Delano Roosevelt ikinci dünya savaşı sırasında başkanı olan onun da uzaktan kuzeni Franklin Delano Roosevelt'in eşi de Teodor Roosevelt'in yeğeni falan böyle bir büyük aile işte iki başkan çıkarmış işte bir first lady çıkarmış bir çok önemli figür çıkarmış bir aile.
21:08Teodor Roosevelt'in de aslında başkanken değil başkanlıktan sonra yeniden bir üçüncü dönem için 1912'de seçim kampanyasına gitmesinde vuruluyor.
21:19Aynı başkan Trump'a eski başkan Trump olduğu gibi ondan dolayı bir karşılaştırma yapılıyor.
21:26Ama Teodor Roosevelt'in tabi bu acayip kendine kurduğu maskülen işte erkeksi kişiliğini orada da gösteriyor aslında.
21:35Vurulduğu sırada bir yerden yemekten çıkıyor ve de onu vuran insanı yanına çağırıyor.
21:43Yok yani dokunmayın çünkü orada linç edecekler bir yemekten çıktığı ve de kalabalık içerisinde olduğu halde vuruluyor.
21:50Teodor Roosevelt ondan sonra onunla konuşuyor diyor hani bırakın zavallıyı işte götürsünler sonra aslında bir konuşmaya girecek yani seçim kampanyası için onu hastaneye götürmeye çalışıyorlar.
22:04Teodor Roosevelt'in de şöyle bir geçmişi var hani işte kendisi hem avcı hem sporcu ve de çocukken de avlanırken aynı zamanda hayvanların anatomisini çalışmış bir insan.
22:14Ondan dolayı da kendisine o yaradan dolayı ölmeyeceğine karar veriyor onu görüyor.
22:20En son herhalde işte kendisi yukarısıyla bitiyor başkanların öldürülmesi.
22:27Herhalde Türkiye'nin en çok bileceği de kendisi yukarısıyla çünkü burada oldukça o dönem popüler olan bir başkan.
22:351963'de vurularak işte o açık arabada giderken Dallas'ta vurularak öldürüldüğünde Türkiye'nin de uzun süre yaz ilan ediliyor.
22:45Üç gün boyunca radyodan yaz şarkıları çalınıyor, bayraklar yarıya indiriliyor.
22:51Halen de İstanbul ve Ankara'da kendi caddeleri vardır.
22:55Ondan dolayı çok sevilen bir başkan olmasından dolayı oldukça dünyada yankı uyandırıyor.
23:02Ve 1963'de öldürdükten sonra ilginç bir şey var, tabii bu açık kabriyole arabalardan artık vazgeçiyorlar.
23:09Öyle bir değişim yaşıyor başkanın arabaları da artık böyle oldukça güvenlikli araçlara dönüştürülüyor.
23:17Hatta RG çalışmaları için işte on beş milyon dolar harcamış en son şu andaki başkanlık aracı için.
23:25Ondan dolayı da oldukça farklı bir korumaya bürünüyor.
23:32Amerikan başkanları da.
23:33Sayın Acelhan çok çok teşekkür ederim sevgili seyirciler.
23:36Fransa'da da seçimlerin ardından Ulusal Meclis Başkanlığı'na yine Brown Pivot seçildi.
23:42Ama ilginç olan yemin töreniydi.
23:45Aşırı sağ vekil Temet'in elini diğer vekiller sıkmadılar, alkışlarla karşılandılar.
23:51Bu arada dört gün sonra olimpiyatlar başlıyor ve de Paris Belediye Başkanı
23:55temizledik dediği Sennehl'in de yüzdüğü herkesi de yüzmeye davet etti.
24:00Temizlendi mi temizlenmedi mi tartışılıyor.
24:02Ama önemli olan önümüzdeki günlerde Fransa'nın seçimi atlatmış Fransa'nın ne olacağı.
24:07Profesör Soyum Negassi şu anda konuğum.
24:11Kendisi Sorbonne Üniversitesi Ekonomik Bölümü Başkanı.
24:14Şu anda Fransa siyasetindeki son durum ne acaba?
24:16Hükümet neden bir türlü kurulamıyor?
24:18Sizce bütün bu Fransa'daki siyasi ortam olimpiyatları etkiler mi?
24:22Fransa siyasetindeki mevcut durumu değerlendirirken öncelikle son yıllarda yaşanan dinamik değişimlerin altını çizmek gerekir.
24:35Fransa tarihsel olarak güçlü ve karizmatik liderlerinin etkisi altında politik ısrarı sürdürebilmiş bir ülke olmasına rağmen
24:43son on yıl içerisinde böyle bir liderliğin eksikliğini hissetmektedir.
24:47Bu dönemde siyasi partilerin hem sol hem de sağ kesimde belirgin bir parçalanma yaşadığını görmekteyiz.
24:54Bu parçalanma siyasi arenada güçlü ve etkili bir liderliğin ortaya çıkmasını zorlaştırmıştır.
24:59İlk kez 12 yıldan sonra sol bir araya gelerek yeni halk cephesini oluşturdu ve bu aşırı sağın önüne geçerek olumlu bir sonuç doğurdu.
25:09Bu birleşme Fransız politikasını daha okunabilir hale getirdi.
25:13Ancak partilerin parçalanması ülkenin ana problemi olmaya devam ediyor ve bu durumun olumsuz sonuçları mevcut.
25:20Bu parçalanmanın etkilerini daha derinlemesine incelediğimizde
25:24Fransa'nın şu anki hükümet kurma sürecinde yaşadığı sıkıntıların temel nedenlerinden birinin de bu olduğu anlaşılmaktadır.
25:31Siyasi partilerin bölünmesi koalisyon kurma gerekliliği doğurmuş
25:35ancak bu koalisyonlar yeterince güçlü ve istikrarlı olamamıştır.
25:39Bunun sonucunda hükümet kurma süreçleri uzamış ve çeşitli siyasi krizlere yol açmıştır.
25:45Ek olarak Fransa'nın son yıllarda uyguladığı bazı politikaların toplum nezdinde büyük tepkiler topladığını da göz arda etmemek gerekir.
25:53Örneğin Sarı Yelekliler Hareketi ani ve halkın kabul etmekte zorlandığı ekonomi politikalarının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
26:01Bu tür politikalar toplumda büyük bir hoşnutsuzluğa neden olmuş ve siyasi istikrarı daha da zorlamıştır.
26:07Günümüzde Fransa siyasi belirsizliklerin ve parçalanmaların yanı sıra ekonomik ve sosyal alanlarda da ciddi meydan okumalarla karşı karşıyadır.
26:16Eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik gibi temel alanlarda yaşanan sorunlar halkın mevcut hükümete olan güvenini sarsmış ve aşırı sağ partilerin yükselmesine zemin hazırlamıştır.
26:27Bu durum Marianne Le Pen'in ulusal cephesinin güç kazanmasıyla sonuçlanmıştır.
26:32Sonuç olarak Fransa'da hükümetin bir türlü kurulamaması sadece siyasi partilerin parçalanması ve karizmatik lider eksikliği ile açıklanamaz.
26:41Aynı zamanda toplumun değişim talebine yeterince yanıt verilememesi ve mevcut politikaların yarattığı hoşnutsuzluklar da bu durumu derinleştirmektedir.
26:50Bu bağlamda Fransa'nın gelecekteki siyasi istikrarı ancak geniş tabanlı ve etkili bir liderlik ile toplumun ihtiyaçlarına duyarlı politikalar geliştirilerek sağlanabilir.
27:01Fransa'nın 2024 Paris Olimpiyatları'na hazırlık sürecine dair kapsamlı bir değerlendirme yapmak ülkenin şu anki siyasi ve sosyal dinamiklerini de göz önünde bulundurmayı gerektirir.
27:12Fransa, olimpiyatlar için ciddi hazırlıklar yapmış ve gerekli altyapı çalışmalarını büyük ölçüde tamamlamıştır.
27:19Stadyumlar, spor salonları ve diğer ilgili tesisler uluslararası standartlara uygun şekilde hazırlanmış ve etkinlikler için hazır hale getirilmiştir.
27:28Fransa turizm açısından zaten oldukça zengin ve ekonomi her yıl iyi işliyor.
27:33Olimpiyatların özel bir ekonomik fayda sağlayacağını düşünmüyorum.
27:37Zaten hükümetten ziyade yerleşik kurumların ilgi alanında olan bir organizasyon.
27:42Paris'in olimpiyatlara hazır olduğunu söyleyebilirim.
27:48Sayın Negassi çok çok teşekkür ederim.
27:50Evet az gittik uz gittik şu sıcak yaz günlerinde bir 5N1K'nın daha sonuna geldik.
27:56Önümüzdeki hafta yeni bir 5N1K'da buluşuncaya kadar ben Cüneyt Özdemir.
27:59Hepinize iyi günler, iyi akşamlar dilerim.