- 2 yıl önce
TGS Genel Başkanı Gökhan Durmuş, DİSK Basın-İş Genel Başkanı Turgut Dedeoğlu ve Basın Konseyi Başkanı Pınar Türenç Instagram sansürüne tepki gösterdi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Türkiye'de zaten basın özgürlüğüne tahammülsüz kat safhada.
00:04Ama
00:05Instagram gibi sosyal medya alanındaki erişim engeli aslında bizim sınırlarımızda
00:12kalmayacağının gerekirse uluslararası şirketlere de
00:15Bu tarz
00:16Engellemeler yapabileceklerini gösterdiler.
00:18Tabii ki buradaki paylaşımların içeriğine dair
00:22Instagram'ın şirket politikası gereği engellemeler yapabilir.
00:26Ancak bunun tamamen kapatılması, Türkiye'nin böyle bir yola gidip bir misilleme yapması
00:32kabul edilebilir bir durum değil. Kaldı ki bu paylaşımların Türkiye merkezde olmadığı bir
00:38iklimde sen bunu yapıyorsan
00:41Aslında
00:43Bu ülkedeki vatandaşların basın özgürlüğüne yönelik bir
00:46müdahalede bulunmuş oluyorsun.
00:48Zaten işte bugün
00:51Anayasa Mahkemesi'nin
00:53kararına erişim engeli gelmesi de biraz bununla ilgili bir şey.
00:57Bu ülkede geçtiğimiz yıl çıkan dezenformasyon yasasında bütün yetkiyi topladılar.
01:02İstedikleri zaman, istedikleri konunun gündemde olmasını engellemek için
01:07Bu erişim engellerini koyma,
01:10engelleme, sansürleme
01:12kararlarını, haklarını kendilerine aldılar.
01:15İşte hayır dezenformasyon basın özgürlüğüne yönelik değildi, gazetecilere yönelik değil.
01:20İşte yaşayarak görüyoruz.
01:22Birçok meslektaşımız
01:25dezenformasyon yasasından sonra tutuklandı.
01:28Arkasından erişim engelleri artarak devam etti.
01:31Bu ülkede basın ve ifade özgürlüğüne yönelik saldırılar
01:36hiç durmadan devam ediyor.
01:39İnterneti kasıyor,
01:40siteleri engelliyor.
01:42Ama bir şeyin konuşulmasını istemiyorlarsa
01:45onu bir şekilde
01:46engelliyorlar.
01:48Bu da bu ülkenin basın özgürlüğü sıralamasında aşağı doğru gitmesinin
01:52en temel nedenlerinden birisi.
01:54Tahammül etmeyi, tahammül göstermeyi öğrenmeleri lazım.
01:57Aksi halde biz
01:59bu ülkede ne basın özgürlüğünden, ne ifade özgürlüğünden, ne demokrasiden, ne hukukun bağımsızlığından bahsedemeyeceğiz.
02:06O yüzden basın özgürlüğüne saygı duymak zorundalar.
02:09Şöyle bir baktığımız zaman sansür nedir diye bir baktım bu toplantı öncesinde.
02:16Sansür, Platon dönemine kadar giden bir şey.
02:19Ta o dönemlerden beri
02:21albiyi kontrol etme amacıyla
02:24toplumlarda
02:25uygulanmış, iktidarların baskı araçlarından birisi haline gelmiş
02:29bir aygıt, sansür.
02:32Bugün baktığımızda çok enteresan bir durum.
02:35Hem Instagram'ın sansür uğraması, hem de Anayasa Mahkemesi'nin almış olduğu bir kararın
02:42sansürlenmesini görüyoruz burada. Yani
02:45Anayasa Mahkemesi kararlarını biz bugüne kadar alışık değildik tabii uygulanmaması ve
02:52sansür edilmesi konusunda ama
02:54artık sanki yavaş yavaş bu toplumun
02:58gündemine girmeye başladı.
03:00Anayasa Mahkemesi'nin almış olduğu kararların
03:02uygulanmaması, onların görülmemesi, onların tanınmaması, onların
03:09yetkili kişiler ya da iktidarın yöneticileri tarafından
03:13bu karar beni bağlamaz diyerek
03:17kayıt dışında bırakılması
03:20enteresan bir durum tabii.
03:22Bu demokratik bir toplumda, demokratik bir yapıya sahip bir toplumda böyle bir şeyin olması kabul edilemez.
03:28Biz yıllardır
03:30ta Abdülhamit döneminden beri
03:33sansür yasaklarıyla boğuşan bir meslek grubuyuz.
03:38Özellikle gazeteciler.
03:40İkinci Abdülhamit döneminden beri uygulanan bu sansürlerle mücadele etmek
03:46kararlılığında, azminde ve bunun mücadelesini veriyoruz.
03:50Şöyle baktığımızda
03:51Bağımsız Özgürlük Evi buluşunun 2023'te hazırladığı bir rapor var.
03:57Bu raporda Türkiye maalesef internet özgürlüğü kategorisinde 70 ülke arasında 55. sırada.
04:06Bu sadece internet özgürlüğüyle de sınırlı değil.
04:10Yani baktığımızda uluslararası gazetecilik örgütlerinin sınır tanımayan gazetecilerin çıkartmış olduğu raporlara da baktığımızda
04:18Türkiye 185 ülke arasında nereden baksanız en sonuncularda artık 166. 165. sıralara kadar gerilemiş durumda.
04:28Bu iktidarın artık bize şunu gösteriyor ki baskıcı unsurların daha da artacağını,
04:37toplumun böyle bir ekonomik krizle boğuşan bir halkın bu tür baskıları daha sık yaşayacağı izlenimini bize gazeteciler olarak veriyor.
04:54Bunun bir örneğini biz Atay'da, Adıyaman'daki depremde de gördük.
04:59Biliyorsunuz ki deprem olur olmaz internete kısıtlama getirildi.
05:05Belki o kısıtlamalar, VASSAVA özellikle getirilen o kısıtlamalar yapılmamış olsaydı pek çok daha canı kurtarma şansına sahip olacaktık.
05:17İletişim özgürlüğü dediğimiz şey insanın canına kadar kastedebilecek bir unsur.
05:23Bunun için de iletişim özgürlüğüne bu toplumun çok daha fazla sahip çıkması, bunun için de mücadele etmesi gerekiyor.
05:32Çünkü iletişim özgürlüğü kısıtlandığında canımız yanıyor hatta canlarımızı kaybedebiliyoruz.
05:39Bu önemli olan sansürün hayatımıza girmesidir.
05:43Bu karar bence tamamen Türkiye'de sansürün bir başka versiyonu.
05:51Basın ve ifade özgürlüğü maalesef bir süredir bu sansür kıskacından kendini kurtaramıyor.
05:59Son olarak da haniyenin öldürülmesi ve bir kısım insanın mesajlar yayınlaması talebiyle İnstagram'a gelmesi ve İnstagram'ın da bunlarla ilgili bir karar alması söz konusu.
06:16Ancak bütün bu çerçevede Anayasa Mahkemesi'nin sitesinin de yayına kapatılmasıyla ilgili hepsini bir şeyle düşünmek gerekirse Türkiye'de sansür maalesef iliklerimize kadar işlemiş durumda.
06:36Tüm ülkenin ifade ve basın özgürlüğü evden gitmekte ve bu sansürün yasaklanmasıyla da bütün 85 milyonun ifade özgürlüğü yok ediliyor.
06:54Aslında bu özgürlüğün kaldırılması, hayatımızdan belli bir süre içinde çıkarılması bile bütün hukukçuların, Anayasa Mahkemesi'nin kararlarına inananların, bütün insan hakları savunucularının ayağa kalkmasını bize getiriyor.
07:18Bu BTK kararının sosyal medya platformundaki bu yasaklamalarının kabul edilmesi mümkün değil.
07:27BTK'nın bu kararının erişim ilgili kararının gerekçesi bu millete açıklanmalı ve bu uluslararası bir kanal olduğu için de bütün dünya bizi izliyor.
07:40Bu izlenen defakto durumla ilgili bir daha düşünmemiz gerektiğini savunuyorum ve bu sansürün keyfi olduğunu ve derhal kaldırılması gerektiğini bir daha bir daha söylemek istiyorum.
07:58Bu şeffaflık raporuna göre de bu sansürleme faaliyetlerinin Türkiye'deki yazılara uygun olmadığı ve buna keyfi sansür olarak yaklaşıldığı açık.
08:11Bu durumun yaratılmaması için ilgililerin, Beştepe'deki külliyenin, külliyedeki bütün aktörlerin bir daha düşünmeleri gerektiğinin altını çizmek istiyorum.
08:26Resmi gazetede yayınlanan AYM kararının ise siteden, sitede ulaşılan olması ayrı bir garabet.
08:38AYM açıklama yaptı, sadece sitemize ulaşılamıyor ama iptal kararımız resmi gazetede yayınlanmıştı.
08:47Bu ne demek?
08:49Şunu bir daha düşünmemiz lazım.
08:52Bilgi kanalları, günümüzde dünya iletişim kanalları arasında bilgi kanalları tek bir kanaldan yapılmıyor.
09:01Çok sayıda mecradan bilgi akışı devam ediyor.
09:05Siz siteyi kapatın ama bir başka sitede düşünceniz, bilginiz yayılmaya devam ediyor.
09:13AYM aslında bunun da altını çiziyor.
09:16İstediğiniz kadar bu kanalları kapatın, sesimizi kısmaya çalışın, kararlılığı uygulamayın, hukukun dışından dönmeye çalışın.
09:28Ama önemli olan çok kanaldan bilgi akışı devam ediyor.
09:32Resmi gazetede de kararımız yayınlandı, bu da resmi gazeteden okunuyor, okunmaya devam ediyor demek istiyor.
09:41Türkiye'de nicedir bir ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü garabeti yaşanmakta.
09:49Bu yeni değil.
09:50Bunun da her sıkışılan noktada yukarıdan gelen emirlerle yapılacağı kesin.
09:57Çünkü dezonformasyon yasası çıkarıldı, önümüze getirildi.
10:03Onunla ilgili bu yasaklar da son sürat devam ediyor.
10:07İşimize gelmeyen her şeyin yasaklanmasını en başta Cumhurbaşkanı'nın kabul etmemesi lazım.
10:16Çünkü Cumhurbaşkanı yıllarca bu millete nenedir.
10:20Birkaç satır şiir okudum, onun için benim özgürlüklerim yasaklandı dedi.
10:26Şiir okumaktan ötürü kendini yasaklı gören ve bundan şikayetçi olan bir kişinin başka kanallardaki fikir özgürlüklerinin yasaklanmasını gözlememesini de doğrusu bir daha hayretle karşılıyorum ve bu garabet durumundan Türkiye'nin sarılması gerektiğinin altını çiziyorum.
10:52Öncelikle zaten hala şu an saat bir oldu, yaklaşık on iki saattir diyelim Instagram kapalı ama biz Instagram neden kapalı hala bilmiyoruz, hiçbir resmi açıklama yok.
11:07İki tane iddia var, birincisi Hamas lideri Haniye'yle ilgili paylaşımları Instagram'ın sansürlemesi üzerine, Türkiye buna bir tepki olarak Instagram'ı kapattı.
11:19Bu bir iddia, diğer taraftan yine haberlere göre iddia, resmi bir açıklama değil, işte katalog suçlar uyulmadığı gerekçesiyle erişim engelli.
11:29Öncelikle erişim engellinden nasıl alındı, hangi gerekçeyle alındı bu karar açıklanması gerekiyor.
11:38Şimdi katalog suçlar deniyorsa, katalog suçlara uyulmadığı gerekçe gösteriliyorsa bu bir bütün platformu kapatmanın doğru olmadığı anlamına gelir.
11:48Yani evet Instagram'da bazı paylaşımlar yasa gereği işte beğenilmeyebilir, bazı kararlarla mahkeme kararlarıyla erişim engelli getirilebilir.
11:59Bunlar engellenebilir, YouTube'da da oluyor, X platformunda da oluyor ama bunlar genel olarak o paylaşımla ilgili bir yasaklama oluyor.
12:09Bizim merakımız öncelikle net bir şekilde bu yasağın gerekçesinin açıklanması.
12:15Yani ana platformu, yani tüm Instagram neden kapatıldı?
12:19Sadece bazı paylaşımlar nedense sadece niye onlar kapatılmadı?
12:23Geçmişte çok fazla sosyal medya platformlarına yönelik kapatma kararları var.
12:28YouTube, işte Twitter vesaire birçok site, Anayasa Mahkemesi'nin onlarca kararı var ve bunları ifade özgürlüğünün engellenmesi olarak yorumladı.
12:38Ama biz görüyoruz ki bu yasaklardan hala vazgeçilmiş değil.
12:42Öncelikle bir an önce Instagram'ın açılması gerekiyor.
12:46Bir de şunu hatırlatmakta fayda var, hani hala gerekçe açıklanmadığı için ve bir gün önce bu kapatmadan kısa bir süre önce İletişim Başkanı'nın bir açıklama yapması ve Instagram'ı hedef alması soru işaretlerinde.
13:00Yani acaba Instagram'ı İletişim Başkanlığı mı kapattırdı sorusunu akıllara getiriyor.
13:05Onun için İletişim Başkanlığı da, ilgili bakanlıklar da bu konuda açıklama yapmalıdır.
13:11Instagram'ın eleştirilen sansürüne karşı, haniye paylaşımlarınızı sansürleyen Instagram'a eğer buna karşı bir sansür uygulanıyorsa bu da çelişkili bir durum.
13:25Yani siz bir kurumu sansür yaptı diye eleştiriyorsunuz.
13:29Haklı bir eleştiri olabilir.
13:30Kimse sansür yapmamalı ama diğer taraftan siz başka bir sansürü devreye koyuyorsunuz.
13:36Bu da ne yazık ki çok açıklanabilecek bir durum değil.
13:44Diğer konuya gelirsek, yani Anayasa Mahkemesi'nin bu kararı aslında ve Anayasa Mahkemesi'nin yapısını biliyoruz.
13:55Anayasa Mahkemesi'nin yapısı bugün iktidarın uygulamalarından çok da uzak bir yapı değil.
14:01Geçmişte verdiği kararlar elbet var ama artık öyle düzenlemeler yapılıyor ki,
14:06yani iktidarın oluşturduğu, iktidara, görüşlerine benzer görüşlerde olan hakimlerin bile yer aldığı kurul artık buna tahammül edemediğini görüyoruz.
14:19Bu karar doğru bir karardır.
14:21İletişim Başkanlığı'nın bu yetkiyi alması zaten aldığı dönemde tartışmalıydı.
14:30Bu karardan geri adım atılmış oldu.
14:33Tabi bu kararın yayınlanmasıyla ilgili yeni bir sansür tartışması daha başladı.
14:40Bir sosyal medyadan bu karar duyuruldu, ardından bu karar geri çekildi.
14:46İnternet sitesine uzun bir süre Anayasa Mahkemesi'nin ulaşılamadığı vs.
14:51Bu konuda da Anayasa Mahkemesi detaylı bir bilgilendirme yapmalıdır.
14:55Neden bu paylaşımdan vazgeçildi, bir baskı mı geldi?
15:00Sonuçta verilmiş bir karar var.
15:01Siz bir sosyal medya paylaşımını silseniz bile, bu resmi gazetede yayınlanmış bir karar.
15:08Türkiye'deki bu baskı ve korku iklimi o kadar yaygın ki bir kararın duyurulmasına dahi tahammül edilemeyen bir görüntü var.
15:22Tabi bu böyle olmayabilir ama bu konuda da bir açıklama yapılması gerekiyor.
15:26Ama karara gelirsek, karar doğru bir karardır.
15:31Zaten ilk günden beri İletişim Başkanlığı'nın her tür manipülasyon ve dezenformasyona karşı faaliyette bulunması gibi bir görevi olamaz.
15:42Bu konuda eğer ortada bir yasa dışı durum varsa zaten mahkemeler yargı gereken adımı atacaktır.
15:49Ama İletişim Başkanlığı'na ucu açık, nereye varacağı belli olmayan bir yetki verilmemesi gerekiyordu.
15:56Bu da Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi diyebiliriz.