00:00İçime geçeceğiz.
00:04Burası Anıtsal Lidya Sur Duvar.
00:341970'lerde bulundu ama 30-40 senedir çok uzun bir arkeolojik kazı yaptık.
00:46Hem sur duvarı görebilirsiniz hem de onun üzerinde ve etrafında Roma evler meydana çıkardık.
00:54Sur duvarı çok önemli çünkü böyle bir anıtsal sur Akdeniz ve Anadolu'da hiç yok.
01:04Genişliği 20 metre, yüksekliği burada 7-8 metre.
01:14Bazı yerlerde 11-14 metreye kadar yüksekliğine kadar korunuyor.
01:22Diğer antik sur duvarları genişliği 3-5 metre.
01:32Bu çok daha büyük, çok daha geniş, çok daha anıtsal bir yapı.
01:37O zamanda sadece Mesopotamya'da, Asur, Babil'de bu kadar büyük bir anıtsal duvar var.
01:54Demek ki bizce Lidyalılar hem batıya bakmışlar, Yunanların gibi seramik ve evler yapmışlar ama hem de doğuya bakmışlar.
02:12En büyük imparatorluğun birisi olmak istemişler.
02:20Onu yaparken, onu almak için böyle anıtsal sur duvarı yapmışlar.
02:27Taş ama en çok kerpiçten yapılmış ve o özellikle büyük bir koruma problem yapıyor.
02:36Yani kerpiç yağmurda çamur oluyor.
02:41Bizim için 80'lerde korumak için çok uğraştık.
02:48Geçici çatılar yaptık ve son yıllarda yeni bir koruma çatı yaptık.
02:58Geçen yaz, geçen sonbaharda yapıldı ve şimdi onun altında çalışıyoruz.
03:09Anıt olarak yapmışlar.
03:11Biz Mesopotamyalılar gibiyiz.
03:17Güçünü göstermek için yapmışlar bence.
03:21Lidyalılar, Babil'in, Asur'un birisiyle bir imparatorluğunu olmak istemiş.
03:34Arabalar gitmesin diye bir rampa yapmışlar.
03:45Çünkü eski askerler...
04:04Bunu kullanabilir miyim?
04:06Evet.