00:00Değerli basın mensupları, bugünkü basın toplantımızın
00:06konusu altı Şubat'ta yaşanan deprem sonrasında yaşanan
00:10mazlumiyetler. Bu mazlumiyetleri sizlerle
00:14paylaşmak istiyorum. Altı Şubat depremlerinin üzerinden on dokuz
00:17ay geçti. Deprem bölgelerinde Malatya başta olmak üzere
00:20konut inşası, yerinde dönüşüm, rezerv alan ve iş yerlerinde
00:23maalesef ciddi sıkıntılar hala devam ediyor. Bu şartlar
00:27altında Malatya, Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş, Gaziantep
00:32ilinin ıslahı ve nurdağı içlerinde mükellefler için
00:35mücbül sebep hali on gün sonra yani otuz bir Ağustos'ta sona
00:40eriyor. Maalesef tüm çabalarımıza rağmen hem bizlerin
00:44mecliste hem ticaret odalarının esnaf odalarının birlikte yoğun
00:49çabalarına rağmen hükümet bunu duymazdan geldi ve Sayın Bakan
00:54Mehmet Şimşek on yedi Ağustos'un yıl dönümünde sanki
00:57müjde verir gibi altı altı Ağustos'taki başlayan mücbir
01:01sebebin uzatılmayacağını duyurdu. Bu kadarca vicdansız
01:05bu kadarca halktan kopuk bir yönetimine karşı karşıyayız.
01:09Deprem bölgesi için özel SGK ve vergi teşvikleri beklerken
01:14mücbir sebep süresini bitirerek bölgeye ikinci deprem
01:18yaşatıldığını söylemek yanlış olmaz. Hayat normalleşmedi.
01:22Hala hayat normalleşebilmiş değil. Esnaflar hala kan
01:26ağlıyor. Insanlar hala şeylerini terk ediyorlar. Hayat
01:30normalleşince mücbir sebebin kalkması lazım. Ama esnafın
01:35esnaf açısından tüccar açısından hayatın
01:38normalleştiğini söylemek mümkün değil. Bu nedenle mücbir sebep
01:42mutlaka uzatılmalıdır. Bunu sadece bir siyasetçinin talebi
01:46değil dört ilde ve Antep'in iki ilçesindeki yaşayan esnafların
01:52tüccarların muhasebeciyen herkesin ortak talebidir. Bunu
01:56sizlerle paylaşmak istiyorum. Altı Şubat depreminde sadece
02:00konutlar değil birçok işçileri yıkıma uğradı. Yıkılmayanlar da
02:04ya orta hasarlı ya da ağır hasarlı birçoğu yıkılmayı
02:08bekliyor ve maalesef esnafların ayakta kalan esnafların da tozla
02:12toprakla iş yapması mümkün değil. Hatay'da kırk dokuz bin
02:16yetmiş üç. Maraş'ta otuz bir bin dokuz yüz altmış dokuz.
02:19Adıyaman'da on dört bin üç yüz altmış bir. Malatya'da yirmi
02:23bin bin iki yüz altmış iki kayıtlı yıkılmış esnaf var. Ve
02:26maalesef hala iş yapamıyor esnaflar. Esnaflar birçok
02:30konteynırda çarşılarda yol kenarlarında altyapısı olmayan
02:36o topraklarda suyu olmayan konteynırlarda yaşamlarını
02:39sürdürmeye çalışıyorlar. Değerli arkadaşlar şehir
02:43merkezlerinin alışına gelmiş yerlerden uzakta kurulan
02:46konteynır çarşılar ve sadece kurmak için kurulan konteynır
02:51çarşılar iş yapmıyor. Örneğin Malatya'dan en işlek
02:54caddesindeki Kışla Caddesi'nin esnafını bir parka
02:58götürdüler. İncin top oynuyor. Bununla söylemek istiyorum.
03:01Değerli arkadaşlar evi olan, arabası olan, işi gücü olan
03:05esnaf bir sabah kalktı ki bunların hiçbiri yok. Evi de
03:09yok, arabası da yok, iş yeri de yok. Ama buna rağmen maalesef
03:13hükümet duymazdan geliyor. Büyük bir mali kayba uğradı
03:17insanlar. Maalesef iş yerleri bakımından iş üretim kaybına
03:20uğradı. Personeller nitelikli personeller gitti. Esnafın
03:24bırakın yasal ödemeleri yapmasını vergisini bağ kurunu
03:28ödemesi mümkün değil. Maalesef sattığı malı yerine koyamıyor.
03:34Malatya gibi diğer iller gibi depremde büyük yıkıma uğrayan
03:38illerde ticara faaliyetler ciddi şekilde geriledi. Hem
03:42yıkılan iş yerleri hem de şehir dışına göç eden nüfustan
03:45dolayı ticari tacminin küçülmesi iş yerlerinin yasal
03:49yükümlülüklerini dahi ödeyemeyecek hale getirdi. Iki
03:52bin yirmi üç Mart ayında başlayan mücbir sebep aile
03:55bakanlık tarafından bugüne kadar üç kez uzatıldı. Son
03:59kez otuz bin Ağustos iki bin yirmi dört tarihine kadar
04:01uzatılmıştı. Ancak bu uzatılmasıyla ilgili tüm
04:04tekliflerimize tüm çağrılarımıza rağmen maalesef on gün sonra
04:08bitiyor. Depremden bilici derece etkilenen yıkıma
04:11uğrayan Malatya gibi, Adıyaman gibi, Hatay gibi, Maraş gibi
04:15şehirlerde ticari hayatın normalleşmesi çok uzun sürecek.
04:20Buradan bir kez daha çağrı yapıyoruz. Hayat normal değil.
04:23Esnaf açısından da, tüccar açısından da hayat normal değil.
04:27Hala naylon tentelerle iş yapmaya çalışan esnaf var. Bunu
04:32dört ilin çağrı sunarak tekrar ifade etmek istiyorum. Eğer
04:36mücbir sebep sona ererse ertelenen vergi ve SKK borçlar
04:40dağ gibi iş işverenlerinin önüne çıkacak. Tüm deprem
04:44illerinde bu borçları ödemeye esnafında işvereninde gücü
04:48yetmeyecek. Yirmi bir metrekare kontenirde kazanılan parayla
04:52birikmiş borçları ödemek imkansız. Bakın hala şehirlerde
04:56yıkım devam ediyor. Enkaz kaldırma çalışmaları hala
04:59devam ediyor. Şehrin ne psikolojik, ne sosyal, ne de
05:03ekonomik anlamda normalleşmediğini biliyoruz ve
05:07buna hazır değil. Yüz binden fazla insanın hayatını
05:10kaybettiği on binlerce binanın yıkıldığı bir ortamda bir buçuk
05:14yılda normale dönmek fiziken de ruhen de mümkün değil. Henüz
05:18şehrine dönmeyen çok insanımız var. Bu süreci atlatmak için
05:22ciddi bir zaman ihtiyacımız var. Iki bin yirmi üç yılı
05:25iller bazında merkez yönetim bütçe gelir ve giderlerinin
05:27de karşılaşmasına bakıldığında değerli arkadaşlar Malatya'nın
05:31genel bütçe tahsilatlarındaki payı sıfır nokta sıfır nokta
05:36sıfır nokta seksen üç Maraş'ın sıfır nokta on Adıyaman'ın sıfır
05:41nokta beş yani dört yılın bütçedeki toplam tahsilat
05:45payı yüzde bir nokta bir. Ya koca devlet koca devlet yüzde
05:49birden vazgeçemiyor mu? Vazgeçemiyor mu? Ayrıca sadece
05:53esnaf değil değerli arkadaşlar mücmil sebep kalkınca hastalar
05:57ilaç katılım payı muayene ve reçete hizmet bedelde
06:01ödeyeceğin altını çizmek istiyorum. Depremin ardından
06:05yaşanan en önemli sorunlardan birisi de değerli arkadaşlar
06:09demografik yapının demografik yapının meydana gelen
06:13değişikliklerdir. Bunu da ifade etmek istiyorum. Altı Şubat
06:16depremlerinden etkilenen on ilde toplam yedi yüz on beş
06:20bin kişi başka şehirlere göçmüş durumda. Dört ilimizde göç eden
06:24nüfusun toplamı yaklaşık dört yüz bin. Dört yüz bin
06:27rakamını küçümseyemeyiz. Kırk iki şehirden daha büyük bir
06:31rakama rakamı illerimiz kaybetmiş durumda. Türkiye
06:36İstatistik Kurumu tarafından açıklanan resmi rakamlarına
06:38göre Malatya'da iki bin yirmi üçte göç eden sayısı yüz iki
06:43bin otuz dört bin göç almışız. Verilen yüz iki bin göçü doksan
06:48üç bini Malatya'da afetten dolayı göç etmiş durumda.
06:52Nitelikli sermaye birikimi olan şehri terk ederken yerini
06:56niteliksiz ve birikimsiz insanlar almakta bu tablo bile
07:00başlı başına şehirlerde sadece bina yaparak değil ticari
07:05eğitim sağlık alanlarında ayağı bir an önce kaldırılması
07:07gerektiğinin göstergesidir. Nitelikli göçü tersine
07:11çeviremezsek deprem bölgesindeki şehirler kendi
07:14kaderine terk edilmiş olacak. Bakın bir örnek vermek istiyorum.
07:18Iki bin on bir yılında Van'da meydana gelen depremde altı yüz
07:22kırk dört vatandaşımız hayatını kaybetmişti. Van'da mücbir
07:26sebep beş yıl sürmüştü ama bu dört dört yılda yaşanan hükümet
07:32tarafına asrın felaket olarak nitelendiren bu depremde
07:36maalesef Ağustos ayının sonunda mücbir sebep ııı sona eriyor ve
07:41büyük bir haksızlıkla karşı karşıyayız. Hala nasıl
07:45duyuracağız bilmiyorum. Dün Adıyaman'da esnafa doları
07:48ticari bir toplantı yaptı. Dört yılın esnafa doları toplantı
07:51yaptı. Ama maalesef hükümet duymuyor. Bu mücbir sebebin
07:55otuz bir Ağustos'tan sonra hiç olmazsa en az iki yıl daha
07:59uzatılmasını talep ediyoruz. Şehirlerin tam olarak ayağa
08:03kalkabilmesi için buna zarar olarak ihtiyaç var. Insanlar
08:07SGK'sını, vergi borcunu, bankur primini zaten ödeyemiyor,
08:12normal şartlarda da ödeyemiyor. Ya diğer illerde ödeyemiyor.
08:15Deprem bölgesinde nasıl ödeyecek? Bunu da sizin
08:18takdirinize sunmak istiyorum. Mücbir sebep hali sürece
08:21biriken vergi ve SKK prim borçları için teminatsız
08:25yapılandırma imkanı sağlanmalıdır. Olağan
08:28dönemler için yayınlanmış yasa ve yönetmeliklerin asıl
08:31felaketi diye adlandırılan altı Şubat depreminin yarattığı
08:34sıkıntıları gidermesi beklenemez. Deprem ile
08:37birlikte sosyal, kültürel ve ekonomik sorunlar sıkıntılar
08:41ortaya çıkmıştır. Bölgenin ihtiyacına dönük yasa ve
08:44yükümlülükler acilen yayınlanmalıdır. Ödeme
08:48yükümlülükten ötenilmez tek başına yeterli değildir. Değerli
08:52mensupları. Deprem bölgesinde faaliyette bulunan tüm iş
08:56yerleri için Şubat iki bin yirmi üç tarihinde mücbir sebep
08:59halinin sona erdiği tarihe kadar sigorta primi teşvik
09:04sigorta primi teşviki verilmelidir. Üretim ve
09:08ihlacat yapan firmalara KDV iadesi kolaylığı
09:11sağlanmalıdır. Deprem nedeniyle araçları hurdaya ayıran
09:15vatandaşlarımızın yeni araç alımlarında ÖTV ve KDV indirimi
09:19uygulanmalıdır. Ek ihtiyaç duyulan nakit desteği için uygun
09:23faizli banka kredileri devreye sokulmalıdır. Damga vergisi,
09:28emlak vergisi, MTV, ÇTV, harç, ücret, mali yükümlülüklere
09:32belli bir süre alınmamalı veya indirimli alınmalıdır. Deprem
09:37illerinde bulunan gelir ve kurumlar vergisi mükellefler
09:39için vergi ronlarında indirim uygulanmalıdır. Deprem için
09:43deprem ile birlikte çok zor duruma düşen şehirlerimizde
09:46teşvik bölgesi kapsamına yapılacak katılımlara yüzde yüz
09:50vergi indirimi sağlanmalıdır. Deprem bölgesinde gerçekleşecek
09:54konut teslimlerinde indirimli KDV uygulanmalıdır. Bu
09:58uygulamanın güçlendirme
