00:00Bugün basında önce Ankara'da dört tane makamın karantinaya alındığı yazıldı.
00:12Arkasından Sağlık Bakanlığı tarafından yalanlandı bu.
00:17Aslında tabi ifade yanlış, karantinaya alınmaz, vakaya izolasyon uygulanır.
00:29Karantina o vakayla temas eden kişilere uygulanır.
00:34Dolayısıyla bunu düzeltmek lazım.
00:37İkincisi, hani bizde vaka yok açıklaması da doğru değil.
00:43Çünkü siz bir tarama yapmıyorsunuz, size ilk vakaya tanık olmasını bir doktor tarafından bekliyorsunuz.
00:53Dolayısıyla aynen Covid'de olduğu gibi ilk vakayı açıkladığımızda muhtemelen Türkiye'de çok sayıda vaka olmuş olacak.
01:02Yani şu anda vaka yok demek mümkün değil ama tanık olmuş vaka yok diyebilirsiniz ancak.
01:09Bu da bizi maalesef geciktiriyor.
01:13Covid'te de aynı hatayı yaptık, tarama yapmadık bizim çok önermemize rağmen.
01:22Ve ilk vakaya tanık olduğunda İstanbul'da bir aydır vakaların olduğunu ve İstanbul'da yüzlerce vaka olduğunu sonradan anladık.
01:36Bu neye mal oldu?
01:37Biz eğer ilk vakaya erken tanık koysaydık, İstanbul'dan vakanın diğer illere yayılmasını çok ciddi bir şekilde önleyebilirdik.
01:49Ama tabii biz ilk vakaya tanık olduğumuzda artık diğer illerde de vaka kümeleri oluşmaya başlamıştı.
01:58Ve biz mecburen Türkiye'nin satrında mücadele etmek zorunda kaldık.
02:05Burada da yani vakayı beklemek dışında bir şey yapılmadığını görüyorum.
02:12Ama bu hastalık öyle kolay tanı konulan bir hastalık da olmayacak.
02:21Yani Covid'de örneğin aşı ve belli bulgular, akıntısı, kırıklık, baş ağrısı falan varsa test yapılıyordu.
02:31Burada maalesef öyle bir şansımız da yok.
02:33Çünkü bu hastalıkta tanık olabilmemiz için döküntülerin çıkmasını beklememiz lazım.
02:40Ama bu hastalık işte 5-21 gün arasında değişen bir kuruçka küresine sahip.
02:47Onun sonunda ateş, baş ağrısı, sırt ağrısı, genel vücut ağrısı gibi prive benzeyen belirtilerle başlıyor.
02:59Ve hasta sonra döküntü çıkarıyor.
03:03Döküntü çıkarana kadar size gelen hastaları havaalanında ya da Türkiye'ye giriş noktasında tanık koyma şansınız yok.
03:13O yüzden bölgeye bakacaksın.
03:16Yani geldiği bölge şu anda Afrika riskli bölge.
03:21Dolayısıyla Afrika'dan gelenlere ya da oradan gelenlerle temas edenlerde böyle semptomlar varsa o hastalara
03:30işte belli süre döküntü çıkacak mı çıkmayacak mı diye izlemeniz lazım.
03:37Bu da 25 gündür.
03:39Yani en azından bu uygulamayı yapmak lazım.
03:43Yoksa yani hastalık çıktığında bütün Türkiye'ye yayılmış olabilir.
03:51Bir diğer önemli nokta
03:55işte maymun çiçeğinden nasıl korunacağız?
04:02Açıkçası maymun çiçeğinden korunmak, böyle işte COVID'den korunmak hatta büyük önlemler alınmasını gerektirmiyor.
04:13Bu bir temasla bulaşan pandemi.
04:17Bu arada şunu da söyleyelim.
04:19İşte pandemi olmayacak bizde.
04:23İpadesi çok yanlış bir ifade çünkü pandemi bizde olmaz zaten.
04:29Pandemi dünyada olur.
04:31Dolayısıyla dünyada pandemi varsa pandemi vardır.
04:34Türkiye'de pandemi var, pandemi yok ifadesi.
04:38Olmaz çünkü pandemi uluslararası yani kıtalar arası salgın demektir.
04:46Birden çok kıtada bir salgın yaşanıyorsa bunun adı pandemidir.
04:50Şu anda da dünyada maymun çiçeği pandemisi vardır.
04:54Türkiye'ye bunun girip girmemesi bizim kendi problemimiz.
05:02İnsanların korunmak için yapabilecekleri şeyler çok kısıttır.
05:07Bunu bölgesel değerlendirmek lazım Türkiye'de.
05:12Örneğin İstanbul'da yaşayan bir vatandaşın riskiyle
05:15Doğu Anadolu'da, Orta Anadolu'da, Düney Anadolu'da yaşayan birinin riski haline değil.
05:22Bir risk derecelendirmesi yapmak lazım.
05:25Neye göre yapacaksınız?
05:27Afrikalılarla temasa göre.
05:30Yani hiç Afrikalılarla teması olmayan, Afrika'ya gidip gelen insan olmayan bir yerde
05:38genel tedbirler almak çok mantıklı değil.
05:44Temastan uzak durmak lazım.
05:49Yani bu hastalık artık 2022'deki sadece cinsel temasta bulaşıyordu ama şu anda
05:56içinde bulunduğumuz salgında her türlü temasta bulaşabiliyoruz.
06:02Öpüşmek, sarılmak, el sıkmak gibi.
06:06Hatta eğer bir otelde örneğin aynı havluyu hastayla değiştirilmeden ve serinize edilmeden,
06:2090 derecenin üzerinde kaynatılmadan ya da yatak çarşafını kullanırsanız
06:29o zaman hastalığın size geçme riski var.
06:33Bir diğer geçiş yolu da adı maymun çiçeği ama maymunlardan bulaşmıyordu.
06:39Daha çok bulaşıyordu kemirgenler için.
06:43Yani Afrika'dan getirilmiş kemirgen falan besleyen varsa çok dikkatli olması lazım.
06:49Onların ısırmalarıyla bulaşabiliyor.
06:53Ve bunlardan kaçınmak lazım.
06:55Burada en önemli nokta el temizliği, vatandaş için.
06:59Yani bilmediğiniz bir yüzeye dokunduğunuza, ağzınıza, burnunuza falan götürmeden
07:06mutlaka yanınızda bir alkol belge zemteklerini taşıyın ve elinizi temizleyin.
07:13Bu sizi sadece maymun çiçeğine karşı değil, birçok diğer hastalığa karşı koruyacak.
07:20Gelelim devletin yapması gerekenlere.
07:25Devletin yapması gerekenler daha fazla.
07:29Örneğin işte bu virüsün ülkeye girişini önlemek için
07:35alınacak bu tedbirler, Afrika'dan gelen kişilerin gözlenmesi, bunları uygulaması lazım.
07:45Çünkü geç kalırsak, yayılırsa hastalık, artık dışarıdan gelen vakaya bakacak durumumuz kalmaz.
07:52Covid'de olduğu gibi artık zaten ülke içindekiler birbirine bulaştırmaya başlarlar.
07:59Dolayısıyla bu sürenin geciktirilmesi avantaj sağlayacaktır.
08:05İkincisi, şu anda vaka varsa da hekimler tarafından tanık olmuyor olabilir.
08:14Çünkü çiçek hastalığıyla ilgili hiçbir eğitim herhangi bir tıp fakültesine verilmiyor.
08:23Bu da gayet doğaldır.
08:25Çünkü ortadan kalkmış bir hastalığa bir ders saati ayırmak çok mantıklı değil.
08:32O yüzden de bilmiyorlar hekimler.
08:35Ben de dahil, biz hep çiçek döküntüsünü resimlerden falan öğrendik.
08:43Eğer bir an önce bir online eğitim programıyla hekimlere görsel bir bilgi verilmezse
08:53o zaman bakın şöyle olur.
08:57Ya hekim bu vakaları da ciddiye almaz
09:02ya da çok sayıda görülen,
09:06deriden kabarcıklı, sivri dolu döküntülerle görülen
09:12her hastalığı, su çiçeği,
09:16ayak-ağız hastalığı,
09:20böcek sokmalarını falan
09:25varlığın çiçeği zannedip hastanelere büyük bir yük oluşturabilir.
09:30Oraya gönderebilir.
09:32Dolayısıyla bu eğitim bir an önce verilmiyor.
09:35Onun dışında halk eğitime verilmiyor.
09:38Çünkü halk şu anda telaşla öğrenmeye çalışıyor doğruları
09:44ve işte Google'dan giriyor falan.
09:47Google'daki bilgilerin %95'i yalnız sayılıyor.
09:51O yüzden yanlış kaynaklardan yanlış bilgiler elde ediyor.
09:55Devletin bunu önlemesi lazım.
09:58Her şey yapılması gereken şey.
