00:0014.76
00:01Doğru mu?
00:0314.80
00:07Ha nereden
00:08Nereden
00:09Şuraya bak
00:15Nereden baksan aşağı yukarı
00:18Şurası 14 metredir
00:21Boydan boya 14 metredir
00:22İkiye bölsen 28 metredir
00:255.5'te burası
00:28Şuraya nereden baksan en az 100 asker sığar
00:31En az 100 kişi burada yatar rahat bir şeydir değil mi?
00:35Kaç tane var 8 tane var
00:38100 kişiden 800 kişi otomatik 800 yatak var burada
00:41Doğru mu?
00:43800 yatak en kötü
00:46Ben şimdi o derim
00:58Soğutma suyunun dolandığı kanal
01:15Gördük
01:23Soğutma suyunun dolandığı kanallar
01:29Şimdi bu sivil bu komple bu binayı komple şu kanalda su geldi
01:35Bu su kaynağını henüz bulamadık
01:39Daha yıllar önce de biliyorduk ama şu anda bulamıyoruz nerededir diye
01:43Bu su
01:443'te 48
01:4655'e 48
01:48Bu içeriye dolu
01:506 adet
01:53Jeneratör var burada büyük ihtimalle başka bir şey olması mümkünatı yok
01:57Jeneratörler suyla soğutmalı
01:59Şurada bakın görüyoruz
02:02Su boruları soğuk suyu alıyor sıcak suyu veriyor
02:05Soğuk suyu alıyor sıcak suyu veriyor 2 boru görüyor musunuz?
02:086 tane böyle jeneratör dairesi var
02:11Ve yukarı doğru eksöz boruları çıktı yukarıda bacalar var
02:16Ve içeride temiz hava sağlayan bacılar var adiyete
02:24Bir bade eksöz borusu
02:26Bir şey mi düştü?
02:28Yok taşa bak
02:32Buradan makine dairesiyle ana koridorları bize dair çıkıyor
02:36Buradan bir daha geçeyim
02:46Evet 33 metre
02:54Şimdi hocam onu versene bana
02:56Bir daha bak bak gerek yok
02:58Bak şurası
03:00Bak bu koridora geçtik
03:03Bakın her türlü şeye karşı makine küpek yuvalarıyla her koridor kontrol altında
03:10Olur ya herhangi bir sızma hareketinde buradaki nöbetçiler bu koridordan gelen vatandaşları hemen avlayabilecek pozisyonda
03:17Yazıyor musun?
03:19Evet devam ediyor
03:21Burada bulunduğumuz nokta şurası ve şu ölçtüğümüz yer 16 metre 40
03:30Burası şu ara gördüğümüz ara
03:32Şimdi şu koridoru ölçeceğiz
03:34Ve burada bir merdiven olması gerekiyor
03:36Merdiveni bulup buradaki işimiz bitiyor
03:56Şimdi buraya dikkat ederseniz
03:59Sadece buradaki şeyden şu yandaki sanki özgürlüğü düşürmeseydi
04:04Bir arabalı şeylerle buradan yürütmek için bakın bir de inişler var
04:08Traktörleri hemen avlayabiliyor
04:12Evet o basamaktan sonra yine türk şahesinin olduğu koridorda ama ne yazık kapı kapalı
04:17Şimdi burasına geldik bir daha
04:19Kapıya beraber karşılayalım
04:24Kapının aralarında üç basamak
04:28Bir basamak
04:3012-15 basamak
04:321-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20
04:4418 ile 1 er
04:4618-19-18-19-18-19-20
04:491-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-20
05:02Son
05:04En önemli unsur buranın
05:13Buranın ne denli bir iş yapıldığı henüz çözülmedi burada
05:20Bakın şurada ağırlıkları kaldırıp indirebilecek bir cereskaz sisteminin kancası var
05:27Aşağıda bakın bir ısıtmayı sağlayabilecek bir kuyu var
05:34Böyle altı oda var tam
05:36Bir tane yukarıda havalandırma var bir tane de solunda
05:40Ne yapılıyorsa havalandırma var burada ekstradan
05:44Böyle yan yana bir tane daha var
05:48Aynı sistem burada
05:50Üç tane kapının sağında üç tane de solunda var
05:54Çok dikkat çekmeyen bir yer
06:04Biz burayı son adama fark ettik
06:08Bir yolda burada kapanıyor
06:12Kapı var yine ve kayalıklar var
06:18Dikkat ediyor musun kapı var yine
06:22Şimdi buradan dışarıya çıktığımızda o tarafın da olduğunu ama kapalı olduğunu göreceğiz
06:30Şimdi şurada görmüş olduğunuz üç tane gömme dolap gibi yerler var
06:36Bunlar cephanelerin mühimmat depolarının bulunduğu yerler
06:40Yani buradaki askerler bakın burada
06:43Bir, iki, üç, dört, beş, altı, yedi, sekiz tane makine ve tüfek var
06:49Bu ara koridorda kanala giren Çin ulusu olsun
06:53Bu taraftan gelen o bir taraf karşılıyor
06:56Buradan geleni karşı taraf karşılıyor
06:59Kırk altı tane Tabya'ya sahip Karşıdaki Arap Tabya'nın önündeyiz şu anda
07:03Fotoğraf sanatçısı ve tarih araştırmacısı Yıldırım Öztürkan ile birlikte
07:07Yaklaşık üç aydır Arap Tabya'yla ilgili çalışmalar yapıyoruz
07:11Ve bu Tabya'nın haritalanmasını planlamasını yapmaya çalışıyoruz
07:161853-1856 Kırım Savaşı öncesinde
07:19Özellikle İngilizlerin bu konudaki öngörüsü ve Ruslara karşı önlem amaçlı olarak
07:25Osmanlı'ya yaptırttığı Tabyalardan birisidir Arap Tabya
07:29Değerli fotoğraf sanatçısı Yıldırım Öztürkan hocamız
07:32Zaten bu konuda Karşı Tabyalarıyla ilgili bir çok çalışma yapmıştı
07:36Mevcut Karşı Tabyaların içerisinde en büyük, en görkemli ve en meçhul olanı diyelim
07:43Çünkü içerisinde baya uzun labirentler olan koridorlar
07:50Ve ne imal edildiği veya ne burada üretildiğine dair
07:57Herhangi bir elimizde somut bir belge yok
08:00Fakat burası üretime dair ve çok korunaklı bir yer oldu
08:05Elimizdeki fotoğraflar, incelediğimiz konulara göre
08:10Aşağı yukarı bin tane asker aynı anda bu Tabyayı korumakla mükellef
08:16Ve hepsi açık siperler olarak üstünde görülmektedir zaten
08:20Şu anda burası halk arasında
08:24Burazanlı Tabya olarak tanıtılıyorsa da
08:27Burazanın sesle veya herhangi bir sesle dinlemesiyle bir alakası yoktur
08:31Bu doğrudan doğruya
08:33Üstündeki kulak şeklindeki aksesuarı döndürdüğümüz zaman
08:41Rüzgarın geliş yönüne göre aşağıda aşağı yukarı 80 cm eninde bir koridor var
08:48Koğuşları boydan boya 72 metre uzunluğundaki koridorla
08:538 tane koğuşu komple havalandırmakla mükellef
08:58İki tanesi müşkül, bir tanesi en üstü biraz daha küçük
09:06Bu herhalde tahliye için yapılmıştır
09:10Sağ taraftaki kulaktan aldığı havayı koridor vasıtasıyla bütün koğuşlara aktarıyor
09:16Ondan da tahliye ediyor kötü havayı
09:19Ayrıca burası 3 kat yer altında inebilirsiniz
09:2427 tane 20'şer basamaktan hesap ederseniz
09:2767 basamak aşağı doğru 3. kata inme durumumuz var
09:32Aşağı yukarı 150-140 metre ebatında açık kanallar 11 metre eninde
09:39Leğe şeklinde bir kanal görülmekte
09:42Aşağı yukarı burası 1970'li yıllara kadar
09:46İçerisinde askeri bilgilerimizin de konuştuğumuz bir yerdi
09:5170'li yılların başlarında burayı askeriye terk etti
09:56Terk ettikten sonra burası
