00:00Evet, değerli basın mensupları hepiniz hoş geldiniz. Hepinizi
00:06saygı ve sevgiyle selamlıyorum. Tabii Türkiye
00:09Büyük Millet Meclisi'nde bütçe görüşmeleri devam ediyor. Bir
00:13taraftan bütçe görüşmelerini Gelecek Partisi olarak yakından
00:16takip ediyoruz. Güçlü, yapıcı bir muhalefet ortaya koyuyoruz.
00:20Bir taraftan da Türkiye'nin, bölgemizin, dünyanın önemli
00:23gelişmelerini yakından takip ediyoruz. Bugün ııı Gelecek
00:27Partisi Genel Başkanımız Sayın Başbakanımız Ahmet Davutoğlu'yla
00:30beraber bu basın toplantısını yapacağız. Ben böyle bir
00:33başlangıç yapmış olayım ve sözü kendisine bırakayım. Tekrar
00:37hoş geldiniz, teşekkür ediyorum. Değerli basın
00:40mensupları, Gelecek Partisi adına hepinizi ve aziz
00:44milletimizi saygıyla, muhabbetle selamlıyoruz. Iki
00:47arkadaşımız yurt dışında oldukları için aramızda
00:49değiller. Kânebe ve Doğan Bey. Her şey önce bugün çok acı bir
00:54yıl dönümü. Geçen sene bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde
00:58hiç görmediğimiz bir manzara ortaya çıkmış ve yiğit bir
01:02kardeşimizi gazete konusunda son derece vicdani bir konuşma
01:05yaparken Hasan Bitmez kardeşimizin fenalanmasına
01:09fenalaşmasına ve arkasından da hastanede bizim için şehit
01:13olduğu için şehadetine şahit olduk. Allah mekanı cennet
01:16eylesin. Ve bir daha Türkiye Büyük Meclisi toplantılarında
01:20böyle bir olayın yaşanmaması için hepimizin sükunetle,
01:23suhuletle, vakar ile tartışma kültürü ve ahlakı nezaketi
01:27içinde davranmamızı nasip eylesin diyorum. Bütçe
01:31görüşmeleri çok önemlidir. Tabii o hafta grup toplantımız
01:34olmalı için bir basın toplantısı formatında sizlere
01:38hitap ederken aslında birkaç önemli hususu ve bilgiyi de
01:41sizlere aktarmak istiyorum. Her bütçe görüşmesi önemli ama
01:45belli yıllarda bütçe görüşmeleri daha önemli taşır. Ne zamandır
01:48bu? Özellikle uluslararası ilişkilerde büyük dönüşümlerin
01:52ve risklerin ortaya çıkmaya başladığı dönemlerde bir
01:56ülkenin bütçesi silahlı kuvvetleri kadar önemlidir.
01:59Çünkü nihayetinde silahlı kuvvetleri ülkeyi savunurken
02:03hani Napolyon para deyip eee vurguladığı hususta barutun
02:08olmaması gibi eee nihayetinde o silahlı kuvvetleri
02:12destekleyecek, güçlendirecek olan şey bir ülkenin
02:15hazinesidir, Merkez Bankası rezervleridir ve tabii
02:19bütçesidir. Bu açıdan ben bu sene bütçenin mahiyetine,
02:23tablosuna baktığımda hep şu perspektiften baktım.
02:27Arkadaşlarımız da o perspektiften çok ciddi katkılar
02:30yaptılar. Plan Bütçe Komisyonu'nda Selim Bey ve bütün
02:34eee komisyonlarda arkadaşlarımız ve genel kurulda
02:37başta grup başkanımız Selçuk Bey ve İsa Bey, tabii divanda
02:41Mustafa Bey ve bütün arkadaşlarımız son derece
02:44yapıcı, kararlı, güçlü bir muhalefet sergilediler. Ama
02:47baktığımızda bütçeye neye önce bakarım? Eğer dünya Güney Kore'de
02:52hala olaylar bastırılmamış iken Çin Denizi'nde bir takım
02:56gerilimler yaşanırken Ukrayna'da savaş Gürcistan'da
03:01iç karışıklık yaşanırken Suriye'de yavaş savaş
03:05yaşanırken birçok ülkede iç karışıklıklar yaşanırken önce
03:09bakacağımız şey ülkemizin bütçesi acaba olağanüstü
03:13şartlara hazır mı? Peki nasıl hazır olabilir? Bütçede dört
03:18anayasası hep gözle geçiririz. Bir mali disiplin. Yani
03:21bütçenin iç dengesi var mı? Mali bir disiplini var mı?
03:25Ikinci finansal dengeler. Üçüncüsü yapısal reformlar.
03:30Dördüncüsü üretim kapasitesi, üretme kapasitesi ve tabii buna
03:36bağlı olarak da vatandaşlarımızın genel gelir
03:39durumu. Beni ciddi şekilde kaygılandıran birkaç hususu
03:42başta Cumhurbaşkanımız olmak üzere bütün yetkililere ifade
03:45etmek isterim. Bu kadar kritik bir döneme girerken yanı
03:48başımızda Suriye'de Filistin'de bir savaş, Ukrayna'da bir savaş
03:52yaşarken bütçe açığımız bu sene iki trilyon yüz kırk sekiz
03:56milyar Türk lirası. Yani savaşın getirebileceği ekstra
04:02yükleri bir kenara koyarsak hani deprem yaşadığımızda nasıl
04:06ek kaynaklar oluşturmak zorunda kaldık? Allah muhafaza
04:09daha riskli bir döneme girerken iki trilyon yüz kırk
04:12sekiz buçuk milyar Türk lirası bütçe açığıyla görüyoruz. Bu
04:17çok çok vahim bir tablo. Herkesin başını iki elinin
04:20arasına alıp düşünmesi gereken bir tablo. Mesela iki bin on
04:24altı yılında toplam bütçe açığımız iki bin on altı yılı
04:28son benim yapmış olduğum bütçe yirmi dokuz milyar Türk
04:31lirasıydı sadece. Yani o günden bugüne sekiz yılda yetmiş kat
04:36artmış bütçe açığı. Daha eskiye gitmeyelim iki bin yirmi
04:40iki yılında bütçe açığı yüz kırk iki milyar. Şimdi iki
04:45trilyon yüz kırk sekiz milyar. Buna herkesin dikkat etmesi
04:48lazım. Peki finansal dengeler ve ülkenin şey borç yönetme
04:54kapasitesine bakalım. Merkezi yönetim borcu sekiz nokta sekiz
04:59trilyon diğer şirket borçları, yerel yönetimleri söylemiyoruz.
05:02Merkezi yönetimin borcu sekiz nokta sekiz trilyon. Ve daha
05:06bayımını söyleyeyim bunun yüzde elli sekizi döviz bazlı. Yakın
05:11zamana kadar geçmişte bu ülke eee görevlerde bulunduğumuz
05:14sürede Sayın Cumhurbaşkanı'nda görevde birlikte olduğumuz
05:17dönemden hiçbir zaman döviz bazlı bu borç bu orana
05:21çıkmamıştı. Hatta belli zamanlarda sıfırlanmıştı. Ve
05:25şimdi böyle bir borç tablosu karşısına bakıyoruz. Faiz
05:30nihayet yatırımı teşvik edecekseniz faizin düşük
05:34olması bekler en azından düşme trendine girmesi bekle faiz
05:37harcamaları nihayetinde rantiye harcamaları olarak görülür. Bu
05:42sene faiz harcaması bütçede bir trilyon dokuz yüz elli milyar
05:47Türk lirası. Iki bin on altı yılında bu faiz harcaması elli
05:51elli milyar iki yüz kırk yedi milyondu. Kırk misli artmış.
05:57Şimdi olağanüstü bir hal durumu yaşandığında Allah muhafaza
06:01savaştı vesaireydi. Ki bunlar maalesef gündemimizde dünyanın
06:05gündeminde. Biz faize mi para harcayacağız? Yoksa halkımızı
06:10ve üretimi arttırmaya mı? Peki bütçede yapısal reformla ilgili
06:14herhangi bir şey görüyor muyuz? Hukuk reformu vesaire birçok
06:18paketler geldi ama hala ekonomiyi temelden destekleyecek
06:23ve ülkeye sermaye çekecek sermaye kaçışını engelleyecek
06:27yapısal bir reform görmüyoruz. Tarım üretimi düşmüş, tarımda
06:31ithalat artmış, topraklar maalesef çiftçiden kopmuş,
06:35sanayi endeksi PMI endeksi son çeyreklerde hep yüzde ellinin
06:41altında yani resesyon yaşıyoruz sanayide. Nihayet yine
06:45olağanüstü bir durumda. Önce bakacaksınız milli teknoloji
06:49sanayi, milli savunma teknolojisiyle yapılan
06:51destekliyoruz. Hep bunu dile getirdik. Ama aynı zamanda
06:55sana hemen savunma teknolojisinde dönüşebilecek
06:58sanayi alanlarında üretim düşmesi ve maalesef iflaslar
07:03yaşıyoruz. Buna tedbir alınması lazım. Tarım, sanayi ve enerji
07:06üretiminde düşüş görülüyorsa bir ülkede savaş şartla olağanüstü
07:10gerilim şartları savaş demek istemiyorum. Gerilim şartlarına
07:13hazırlık bağlamında ciddi sorunlarımız var demektir. Bu
07:18o zaman ne yapacaksınız? O zaman çok ciddi tasarruf
07:22yapacaksınız. Peki tasarrufu kimden ya nasıl yapacaksınız?
07:25Bakın tasarrufu eğer asgari ücreti düşük tutarak zaten
07:31enflasyon altında ezilen fakirlerin evine daha az ekmek
07:37götürebileceği şekilde onlara kaynak aktararak yaparsanız buna
07:40tasarruf denmez, buna işkence denir. Savaşta halkını
07:43doyuramayan bir ııı devlet en büyük riste karşı karşıya iç
07:47huzursuzluk çıkar. Neden? Neyi kastediyorum? Asgari ücret
07:50tartışmaları yapıyoruz. Asgari ücret şu anda on yedi bin iki
07:54lira. Ve beklenen asgari ücret gelecek seneki beklentiye göre
08:00asgari ücreti tespit edelim diyen kimisi de saygın
08:04ekonomist ama halkın dilinden anlamayanlar bu bakılırsa
08:10gelecek sene beklenti enflasyonuna göre toplamda yirmi
08:13iki bin lira civarında bir asgari ücret tespitine
08:16yönelebilir. Halbuki şu anda asgari ücret aslında on yedi
08:19bin iki lira değil. Geçen bir Ocak iki bin yirmi dörtteki on
08:23yedi bin iki liranın bugünkü karşılığı on bir bin beş yüz
08:26yirmi lira. Enflasyon eritmiş o miktarı. Siz hangisini
08:31vazalıyorsunuz? Bir Ocak'a değil bugünkü on iki Aralık'ı
08:35vazalığında asgari ücreti öyle konuşun. Peki enflasyonlar
08:40arandırmış olsaydık on yedi bin iki lira yerine yirmi dört bin
08:43dört yüz seksen iki lirayı vaz alıp onun üzerine yüzde yirmi
08:47bir zam eee gelecek senin projeksiyonu itibariyle
08:51söylüyorum. Onlara göre Merkez Bankası toplamalarına göre en
08:55az onların hesabına göre yirmi dokuz bin altı yüz yirmi iki
08:59lira olması lazım. Eğer enflasyon yüzde yirmi bir
09:03olarak gerçekleşecekse ve eğer geçen seneden bu seneye asgari
09:08ücretle herhangi bir refah artışı öngörülmeyecekse biz bir
09:12refah artışı öngörelim diyoruz. Bizim teklifimiz iki
09:15bin yirmi dört enflasyonu yüzde yirmi bir değil. Yüzde yüzde
09:18kırk dört değil. Muhtemelen yüzde elli yakın bir yerde
09:21çıkacak. Tam rakamlar tabii Aralık sonunda alacağız ama ona
09:25göre bizim asgari ücret bir Ocak'tan bugüne gelen asgari
09:30ücretin yirmi beş bin sekiz yüz kırk üç lira olduğunu şu anki
09:33itibariyle ona yapılacak yüzde yirmi beş yirmi sekiz bandında
09:37bir artışla asgari ücretin otuz üç bin civarın lira
09:41civarında olmasını biz daha doğru bir yol olarak görüyoruz.
09:44Çünkü asgari ücretli eğer ortalama ücret haline
09:47dönüşmüşse asgari ücret olağanüstü şartlarda halkın
09:50daha fazla direnme gücü yok. Emeklerin durumu daha vahim.
09:54Dört milyon emekli on iki eee on iki bin beş yüz lirayla
09:58yaşıyor bugün. On altı milyon emek