00:00Efendim öncelikle Balıkesir'de meydana gelen patlamada hayatını
00:12kaybedenlere Cenabı Allah'tan rahmet, kederli ailelerine baş
00:16sağlığı diliyorum. Yaralılara da Cenabı Allah'tan acil
00:19şifalar diliyorum. Yine Can Azerbaycan ııı orada uçak
00:24kazasında hayatını kaybedenlere de Allah'tan rahmet diliyorum.
00:27Sayın Başkan, değerli milletvekilleri kanun
00:31teklifinin ikinci bölümü üzerine İYİ Parti grubu adına
00:33söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle Gazi Meclisimizi ve
00:36Yüce Türk Milleti'ni saygıyla selamlıyorum. Sayın
00:40milletvekilleri AK Parti iktidarının yirmi iki yıldır
00:43sürdürdüğü ekonomi politikalarının en bariz sonucu
00:46milyonlarca vatandaşımızı asgari ücrete mahkum etmesidir.
00:50Asgari ücret sadece bir nominal ücret meselesi değil, çalışma
00:55hayatına dair toplumsal bir yaradır. Yıllık enflasyonun
01:00yüzde kırk yedi, faiz oranlarının yüzde elli, kira
01:03artışı oranının yüzde altmışı geçtiği ama asgari ücret
01:07artışında yüzde otuzda kaldığı bir durum milleti yok saymaktan
01:11başka bir şey değildir. AK Parti ve sarayın torbasından
01:16maalesef açlık çıkmıştır. Türk işverilerine göre açlık sınırı
01:20dört kişilik ailede yirmi bin beş yüz altmış iki TL'yken
01:24yoksulluk sınırı dört kişilik bir ailede altmış altı bin
01:28dokuz yüz yetmiş altı TL'yken iki bin beş yılı için belirlenen
01:31asgari ücret yirmi iki bin yüz dört TL olması
01:34düşündürücüdür. Yani asgari ücreti bir sosyal yardıma
01:38çevirmiş bir iktidarla karşı karşıyayız. Faiz samlar her
01:43yerde ama vatandaşa rıva görülen ise sefaletten başka
01:47bir şey değil. Bu ücret kabul edilemez. Sizleri Yüce Türk
01:51milletine bu konuda havale ediyoruz. Saygıdeğer millet
01:54vekilleri. Bilindiği gibi enerji ve enerji sektörü yalnızca
01:59ekonomik değil aynı zamanda stratejik bir öneme sahip.
02:02Ancak önümüzdeki tablo kamu kaynaklarının çok uluslu
02:06şirketlerle yandaş müteahhitlerin çıkarlarına
02:09hizmet ettiğini göstermektedir. Öncelikle yeni düzenlemeyle
02:15elektrik üretiminde ÜH ve TEDAŞ'ın enerji alış ve satış
02:19sözleşmelerini yürütme etkisi bu maddeyle tekraren
02:23uygulanmaktadır. Bu durum enerji piyasasındaki rekabet
02:26çerçevesine zarar vermektedir. Sağlıklı bir rekabetin olmadığı
02:30her piyasa bozulmaya, çürümeye ve dağılmaya mahkumdur.
02:35Elektrik enerjisi ve kapasitesi alımında yapılan bu yeni ikili
02:40anlaşmalar kamu kaynaklarını özel şirketlere aktarmaktadır.
02:45Bu soruyu millet adına sormakta bir fayda var. Hükümet neden
02:49kamu çıkarlarını gözetmek yerine özel sektörü daha da
02:53zenginleştirmek için bu kadar yoğun çaba sarf etmektedir. Özel
02:57şirketler kamu da daha iyi mi yönetiyor? Elektrik
03:00altyapısını daha çok mu yeniliyor? Unutmayalım bir
03:04dönem Akdeniz bölgesinde Isparta'da elektrik
03:07altyapısı şirket tarafından yenilenmediği için yeni
03:10yatırımlar yapılmadığı için can ve mal kaybına sebebiyet
03:14veren büyük yangınları da bu ülke yaşamıştır. Sorulması
03:18gereken soru vatandaş kendi elektrik faturasını bile
03:21ödeyemezken neden büyük şirketlerin karlarını
03:24desteklemek zorunda kalıyorsunuz? Kıymetli
03:27milletvekilleri hidroelektrik santralleri sayesinde elektrik
03:32üretim anonim şirketi bir kilowatt elektriği yaklaşık on
03:36beş kuruş gibi düşük bir maliyette üretiyor ama dağıtım
03:40şirketlerin genellikle on kuruş gibi bir bedelle satıyor.
03:44Yani bu kurumun her yıl milyarlarca zırar etmesine neden
03:48oluyor. Iki bin yirmi üç yılında bu zararın on beş
03:51milyar TL'yi bulduğunu tahmin etmekteyiz. Özelleştirilmiş
03:56dağıtım şirketlerinin kayıp kaçak oranlarını düşürme
03:59hedeflerini gerçekleştirememesine rağmen
04:02düşük maliyetli elektrik satın almaya devam etmeleri kamu
04:06kaynaklarını etkin kullanılmadığını açıkça
04:09göstermektedir. Iki bin yirmi iki yılında dağıtım
04:13şirketlerine sağlanan düşük maliyetli elektriğin piyasa
04:16değeri ile satış fiyatı arasındaki fark yaklaşık yedi
04:20milyar TL'dir. Liğite dayalı bir termik santralinin bir
04:24kilowatt elektrik üretim maliyeti kırk kuruşu bulmakta
04:28bu da piyasada rekabetçi bir fiyatlandırmayı imkansız hale
04:32getirmektedir. Iki bin yirmi üç yılında sadece bu alım
04:37garantili nedeniyle devletin üstlendiği mali yük yirmi
04:40milyar TL'yi aşmıştır. Türkiye'nin toplam kurulu
04:44gücüne bakıldığında resmi verilere göre iki bin yirmi dört
04:47itibariyle yüz yüz dört gigavayt seviyesine ulaştığını
04:51görüyoruz. Bunun yaklaşık yüzde yirmisi yenilebilir enerji
04:55kaynaklarından sağlanabilirken yerli kömüre dayalı termik
05:00santraller ile hala yüzde on beşlik bir payla enerji
05:04üretiminde büyük bir yer tutmaktadır. Türkiye'de enerji
05:08piyasanına verimlilik düşmüştür. Türkiye'nin enerji
05:11altyapısı hızla yaşlanmaktadır. Bu koşulların ne tüketici ne de
05:16tedarikçiyi memnun etmediği de bir gerçektir. Değerli
05:20milletvekilleri anayasa mahkemesi mevcut düzenlemenin
05:24anayasa uygun olmadığına hükmetmiş ve bu doğrultuda yetki
05:27kanunu kapsamında olmadığı açıkça ifade etmiştir. Anayasa
05:32mahkemesinin iptal kararının gerekçesi oldukça açıktır.
05:35Mahkeme yedi bin yüz kırk iki sayılı kanunun birinci
05:39maddesinin bir numaralı fıkrasında belirtilen anayasaya
05:42yapılan değişikleri uyum sağlama amacı kapsamında olmadığı
05:46gerekçesiyle mevcut düzenlemenin yetki kanuna
05:50aykırı olduğunu belirtmiştir. Bu enerji sektöründeki
05:53düzenlemelerin sadece geçici veya idari düzenlemelerle
05:56değil yasal bir zemine dayalı olarak yapılmasının
05:59gerekliliğini açıkça ortaya koymuştur. Burada bakılması
06:03gereken nokta bu düzenlemenin yalnızca Anayasa Mahkemesi'nin
06:07iptal kararı yerine getirmek için mi yapıldığı yoksa enerji
06:10piyasasındaki mevcut sorunları çözmek daha şeffaf sürdürülebilir
06:15bir yapıya kavuşmak için mi ele aldığı önemlidir. Elektrik
06:19üretim anonim şirketine elektrik enerji ve kapasite alımı
06:22konusunda yeni ikili anlaşmalar yapma yetkisi de verilmektedir.
06:26Şu gerçeğin altını kalın çizgili çizmek lazım.
06:30Denetimsiz bir yapı kamu kaynaklarının verimsiz
06:33kullanımını da arttıracaktır. Kıymetli milletvekilleri AK
06:38Parti iktidarı yerli ve milli politikaları adı altında enerji
06:42kaynaklarımızı yerli sanayinin ve milletin hizmetine sunmaktan
06:46da maalesef çok uzaktır. Bugün yerli ve milli olan nedir?
06:50Elektriği ödemeyen vatandaş mı? Borcundan dolayı elektriği
06:54kesilen esnaf mı? Yerli ve milli diyorsanız ama diyorsunuz ama
06:59bağımsızlık destanı yazılan topraklarda yani memleketim
07:03Çanakkale'de enerji yönetimini İngiliz yatırım fonu olan
07:07Akdis'e vermek nedir? Bunun neresi milli ve neresi
07:11yerliliktir? Eğer gerçekten yerli ve milli bir duruştan
07:14bahsediyorsunuz bu toprakların evlatlarının alın terini
07:18emeğini ve parasını neden bir İngiliz şirketine peşkeş
07:23çekiyorsunuz? Çanakkale'de milletin yatırdığı vatandaşın
07:27yatırdığı her bir fatura İngilizlere gitmektedir.
07:30Çanakkale'nin destan yazan tarihi bu topraklarda yaşayan
07:34her vatandaşımıza bir sorumluluk yükler, bu
07:37sorumluluğun gereğini de yapmak Çanakkale halkına düşeceğini
07:41buradan belirtmek isterim. Yerli ve milli olmanın anlamı
07:46halkımızı karanlıkta bırakmadan bağımsız bir enerji
07:50politikasıyla refah seviyesinde arttırmaktan geçer. Elektrik
07:55dağıtımının özelleştirmesi AK Parti iktidarının uzun süredir
07:59reform olarak sunduğu bir süreç AK Parti'nin kontrolsüz
08:03özelleştirme politikaları dağıtım şirketlerinin kayıp
08:07kaçak oranlarını düşürme hedeflerini tamamen göz ardı
08:11etmesine neden olmuştur. Dağıtım şirketleri düşük
08:14maliyetli elektrik almaya devam etmiş ve aradaki farkı
08:17vatandaşa yansıtmıştır. Halktan alınan vergilerle
08:23finanse edilen bu zarar dağıtım şirketlerinin yüksek
08:27karlar elde etmesi için kullanılmaktadır. AK Parti'nin
08:30bu politikaları hangi adalet anlayışına sağar? Bu duruma ne
08:34diyeceğiz? Özelleştirme mi? Peşkeş mi? Bugün elektrik
08:40dağıtımında önemli paya sahip olan şirketlere baktığımızda
08:43hep aynı isimleri görüyoruz. Limak, Çalık, Cengiz artık
08:49yeter. Bu milletin yakasından düşmenizi istirham ederim. Sayın
08:56Başkanım, Sayın Zengin. Lütfü Zügrup Başkan Vekiliyiz.
08:59İstirham ediyorum efendim. O yüzden yoksa yapmayız. Bu
09:03şirketler AK Parti'nin uzun yıllardır kayırmacı
09:06politikaları sayesinde zenginleşmiş, vatandaş ise
09:09giderek yoksullaşmıştır. Bu şirketlerin çoğu aldıkları
09:14düşük maliyetli elektriği halka piyasa fiyatlarının üzerinde
09:17satarak büyük kazanç elde etmektedir. Bir kilo vata
09:21alınan elektrik on kuruşu alıp vatandaşa elli kuruş gibi bir
09:24fiyatla satıldı. Bunlar vatandaşın cebinden çıkıp
09:28şirketlere giden milyarlardır. Devletin görevi halkın refahını
09:33arttırmak ve kamu kaynaklarını adil bir şekilde yönetmektir.
09:37Dağıtım şirketlerine düşük maliyetli elektrik sağlama
09:40politikası gözden geçirilmeli ve kamu kaynaklarının adil bir
09:45kullanması sağlanmalıdır. Bu millet alın terinin birkaç
09:49vatandaşın cebine aktarılmasına asla izin vermeyecektir diyor.
