00:00PKK silah bırakma ve kendini feshetme kararını açıkladı. Bu karar sadece PKK'yı değil, çatı örgütü olan KCK'yı da kapsıyor.
00:09Bu tartışma konusuydu Meltem.
00:11Çünkü ifadede PKK adıyla yürütülen çalışmalar sonlandırıldı diyordu PKK'nın kongres sonrası yaptığı açıklamada.
00:19Cumhurbaşkanı Erdoğan da net bir şekilde bunun bu açıklamanın Kuzey Irak'ta, Suvelye ve Avrupa başta olmanız üzere örgütün tüm uzantılığını kapsayacağını değerlendiriyoruz demişti ki,
00:30bu aslında soruna cevap gibiydi.
00:32Evet.
00:32Devam edelim istersen.
00:34PKK'nın silah bırakma kararı Milli İstihbarat Teşkilatı tarafından sahada kontrol edilecek.
00:40Bunun Haziran ayının sonuna kadar tamamlanması bekleniyor. Nasıl olacak İdris Bey?
00:44Şimdi şöyle bir şey var, belli ki bir takvim var.
00:49MİT tarafından kontrol edilecek ifadesi önemli.
00:51Çünkü dün özellikle örgüte yakın kaynakları internet sitelerinden yayınlanan ifadelerde Erbil Doğuk ve Süleymane'de 3 bölge işaret ediliyordu.
01:06Bugün geldiğimiz noktada dün de CNN Türk Ankara temsilcisi Dicle Canovo'nun da bahsettiği gibi bugün Hürriyet Gazetesi'nde yazarı Abdülkadir Serlin'in de yazdığı gibi Hürriyet Gazetesi'nde bu böyle olmuyor gibi görünüyor.
01:19Türkiye tarafı bunun MİT kontrolünde olması gerektiğini ve belirli bir takvim içerisinde olması gerektiğini istiyor.
01:26Niye? Çünkü bu envanterin yazılması gerekiyor.
01:29Yani öyle kendileri gidip silah bırakmayacaklar.
01:32Tabii şimdi şöyle bir şey var, belli ki MİT'in elinde bir envanter var.
01:37PKK'nın elinde bu kadar silah var, şu silahlar var, bu silahlar var diye belli ki bu bir liste oluşturulmuş.
01:44Bu listenin tamamlanması gerekliliği üzerinden de bir hareket tarzı olarak yorumlanabilir bu gelişme.
01:51MİT'in içeride olduğu, Suriye'de de olduğu, Suriye'de de MİT tarafından bu işlerin, silahların bırakılması konusunun,
02:01Suriye'de de MİT tarafından sahada organize edileceği ya da bunun denetleneceği,
02:07Irak tarafında da aynı şekilde bunların denetleneceği, Türkiye tarafından da bunların MİT tarafından denetleneceği biliniyor.
02:13Çünkü ortada bir envanter var, belki biz bunu bilmiyoruz ama MİT biliyor.
02:18MİT bu envanterin karşılığında bir silah bırakmayı denetlemek istiyor ki eşleştirdiğinde elde silah kalmasın.
02:25Bu mesele şey meselesi değil, silah bırakmak deyince aklımıza Kaleşnikovlar geliyor.
02:31Kaleşnikov meselesi de ağır silahlardan bahsediyoruz.
02:34Doşka'dan, Cevelin'den, antitank bilmem nesinden, silah konusunda ahkem kesmek doğru olmaz ama,
02:40daha böyle Amerika'nın verdiği modern silahlar üzerinden bu konuya daha net bir şekilde bakmak gerekiyor ki,
02:47benim anladığım kadarıyla MİT'te bu silahların listesini, bir şekilde envanterini ede geçirmiş gibi görünüyor.
02:55Ki bu kontrol mekanizması sağlansın.
02:58Ki bu çok önemli.
03:00Türkiye, Irak ve Suriye'de PKK'nın silahlarını bırakacağı merkezler belirlendi.
03:05Yani İdris Bey'in biraz önce teker teker anlattığı o yerler.
03:09Silah bırakma işlemi her ülkede, o ülkeyle birlikte oluşturulan mekanizma sayesinde kontrol edilecek.
03:15Yani MİT değil mi?
03:16Evet, Irak'ta Irak Devleti ile MİT.
03:18Dikkat edelim, burada şöyle bir durum var.
03:21Bakın, bu Irak'ta Irak Devleti ile MİT derken, Irak Bölgesel Yönetimi'nden bahsedilmiyor.
03:26Yani bu silahların alınma süreci, Irak Bölgesel Yönetimi'ndeki Kürt Bölgesel Yönetimi'nin katılmaması üzerinden yürütülüyor.
03:33Yani hatta Irak Bölgesel Yönetimi de bu konuya katılmayacağını aslında Ankara'daki karar vericilere bildirmiş görünüyor.
03:40Çünkü Irak Devleti almak istiyor.
03:42Örneğin, PKK'nın elinde hamur cip var, Amerikan, şimdi marka da verdik, onu da söylemek lazım.
03:49O cipin, Amerikan yapımı o cipin Irak Devleti'ne geçmesi bekleniyor.
03:54Yani ya da Kuzey Irak'ta olmaması bekleniyor.
03:58Bunu tebliğ mi etmiş?
03:59Yani şöyle söyleyeyim, bunu istiyorlar.
04:01Yani bu böyle organize çıkıyor.
04:03Mesela Suriye'de, Suriye'de Şahra Hükümeti ile bu iş yürütülecek.
04:07Yani Şahra Hükümeti ile yürütülmesi demek ne demek?
04:09Zaten Şahra Hükümeti'nin kuzeydeki güçlerinin bir bölümünün eski Türkiye, Türk mühavetler olduğunu biliyoruz.
04:17Baktığımızda burada da bir başka instantane dönüyor.
04:20Eğer YPG silah bırakmazsa zaten operasyon yapılacak.
04:23Onu da bir kenara koymak lazım.
04:25Türkiye'de ise zaten Türkiye Cumhuriyeti Devleti kendi organizasyonunu ülke içerisinde,
04:30ülke sınırları içerisinde çok etkin bir şekilde kullanacak.
04:33Şu takıldı kafama, şimdi Suriye'de Suriye Devleti ile MİT, Türkiye'de işte Türkiye ise MİT silah bırakmayı denetleyecek.
04:40Peki şurayı nasıl denetleyeceğiz Irak Devleti ile?
04:43Şimdi Irak'ta da MİT yetkilileri var.
04:45Zaten Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin özellikle 2016'daki darbe girişimi sonrası,
04:50MİT'e verilen yetkiyle yaptığı en başarılı şey,
04:53sınır tüpsi operasyonlar, sınır tüpsi operasyonlara baktığımızda şunu görüyoruz.
04:59Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin istihbaratı o bölgede çok etkin.
05:03Zaten Irak Devleti ile işbirliği özellikle kalkınma yolu projesi üzerinden bakıldığında
05:09belirli bir aşamaya gelmiş durumda.
05:11Irak Devleti Türkiye'ye muhtaç konumda kalkınma yolunu yapabilmesi açısından.
05:17Şimdi ne olacak?
05:18O zaman hep birlikte Irak Devleti'nin...
05:19Burada bir yanlış olmayacaktır.
05:20Efendim?
05:21Burada bir yanlış olmayacaktır.
05:22Yok, olma ihtimali olmuyor.
05:24Çünkü sen sağdaki denetliyorsun.
05:25Çünkü envanter sende, Irak Devleti'nde de olmayabilir.
05:28Anladım.
05:29Tamam.
05:31Bir sayfa daha var.
05:32Bir bakalım mı diğerine de?
05:34Şimdi PKK'nın silah bırakacağı yerler üzerinde MİT tarafından kapsamlı bir çalışma yapıldı.
05:40Yayınlarda ileri sürülen...
05:41Şimdi bu yayınlarda sürülen üç merkez hikayesi önemli.
05:45O bahsettiğimiz Duhok.
05:46Şimdi üç merkez Erbil'de, Duhok'ta ve Süleyman Eylül'de üç merkez bahsediyor.
05:52Orada altı yerden bahsediliyordu.
05:54Hatırlarsın Kanimasi bir tanesi.
05:56İşte Duhok'ta.
05:58Diğeri hatırlamak istiyor.
06:02Şimdi şöyle söyleyeyim.
06:03Erbil'de, Köy Sancak, Süleyman Eylül'de, Ranya gibi bunlar gibi ikişer tane bölgeden bahsediliyordu.
06:10Yani üç merkez, üç il, altı bölgeden bahsediliyordu.
06:13Şimdi Duhok, Kanimasi'yle, Amadiye değil mi?
06:19Amadiye, Erbil'de, Binar Bey, Köy Sancak, Süleyman Eylül'de, Ranya ve Seyit, Sadık bölgesinde.
06:26Buralar üç bölge mi oluyor aslında?
06:28Üç kent, altı bölge oluyor.
06:30Anladın mı?
06:31Üç kent, altı yer oluyor.
06:33Yani üç merkezlerin indiğinde bu akla geliyor.
06:36Baktığımızda şunu söyleyelim.
06:37Birleşmiş Milletler gözetimi hikayesi denildi.
06:40Örgüte yakın kaynaklar, Birleşmiş Milletler kontrolünde bu işin yürütüleceğini söylese de MIT bunu kabul etmiyor.
06:48Türkiye Cumhuriyeti Devleti hayır böyle olmayacak.
06:49MIT'in tarafından yürütülecek deniyor bu.
06:52Dün işte yayınlarımızda Dicle Canova da buna dikkat çekti.
06:57Bugün Abdülkadir Selvi de yazısında yazmış.
06:59Bu da önemli bir husus.
07:00Dünkü kaynaklarda, pardon bir gün önce silah bırakacağınız açıkladığı gün, PKK'nın silah bırakacağını açıkladığı günkü kaynaklarda...
07:11O fesim metninde yoktu ama değil mi Birleşmiş Milletler? Ben görmedim onu.
07:15Şeyde yok.
07:16Fesim metniyle ilgili bir durum yok ama...
07:18Öyle söylenildi.
07:19Örgüte yakın kaynakların internet sitelerinde bu yazıyordu.
07:22Anladım.
07:23Devletin PKK'nın silah bıraktığını kabul etmesi MIT Başkanı İbrahim Kalın'ın Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sunacağı rapor sonucunda olacak.
07:33Bu raporda ne olacak?
07:34Aslında burada tabii şöyle bir şey var.
07:36PKK biz silah bıraktık dese dahi MIT'in buna ekne olması lazım.
07:40Anladım.
07:41Devletin buna ekne olması lazım.
07:42Cumhurbaşkanı Erdoğan'a da bir rapor sunulması lazım.
07:44Zaten bu rapor nasıl sunulacak?
07:46İddiyatlı ilimsellik dediğimiz konu bu.
07:48Biz şu ana kadar gelen gelişmeyi takip ediyor Ankara, onu diyor Ankara.
07:54Ama biz bunu takip edeceğiz ama biz kendi sonuçlarımızı da üzerinden hareket ederiz diyor.
07:59İdris Bey, oralara da gitmek gerekmiyor mu?
08:03Nerelere?
08:03Mesela silah bırakılacak olan yerleri...
08:05Zaten gidileceği bahsediliyor.
08:07Irak devletiyle MIT deniyor.
08:10Suriye devletiyle MIT deniyor.
08:12İşte oradan çıkan sonuçlarla birlikte buradaki bir rapor ortaya çıkılacak.
08:15Burada sadece silah bırakma noktasında değil, bayağı oldukları yerlerde incelenecek değil mi?
08:21Yaşadıkları mağaralar...
08:22Tabii tabii yani envanter var ortada ve o envanter üzerinden hareket edileceği belli.
08:27Ve Irak'ta da Suriye'de zaten etkin şekilde MIT kullanılıyordu.
08:31MIT kendi saha ajanlarını işte o bölgede etkin şekilde kullanıyor.
08:36Biliyoruz bunu.
08:37Bunlar raporlanacak o zaman.
08:39Ya nasıl işte PKK'nın sözde üst düzey isimlerine MIT operasyon yapıyorsa, onlarla ilgili bilgi alabiliyorsa, buradaki silahlarla ilgili bilgileri de vardır yani.
08:51Bu zaman her şey yani barınmaları, nerede kaldıkları, silahları, her şey teker teker incelenecek.
08:58İbrahim Kalın bir rapor hazırlayacak ve bu rapor Cumhurbaşkanı Erdoğan'a anladığım kadarıyla Haziran ayına kadar teslim edilecek.
09:04Tabii.
09:05Güzel. PKK'nın silah bıraktığı teyit edildikten sonra PKK militanları ve cezaevindeki yaşlı ve hasta mahkumlarla ilgili demokratik dönüşüm süreci başlayacak.
09:15Şimdi bunun için anayasal düzenleme gibi bir iddia çıktı ortaya.
09:18Bunu dezenformasyonla dönüşüm, dezenformasyonla mücadele merkezi yalanladı.
09:25Bir anayasal sürece gerek yok.
09:27Niye bunu biliyoruz?
09:28Şimdi örneğin mesela Diyarbakır Anadolu'nun yakınları işte dağdan indiğinde belirgin bir hukuksal süreç işliyor ve sonrasında duruma göre suç işlemediyse ve sağlık durumu ile ilgili bir sıkıntı yoksa serbest kalıyor.
09:45Varsa serbest kalıyor.
09:47Bu da aynı şekilde öyle bir sürece yalan olacak.
09:49Zaten Türkiye demokratik dönüşümünü 2000'li yılların ortalarından beri başlatmış durumda ve burada hukuk işleyecek.
09:56Yani burada başka bir şey işlemeyecek yani.
09:57Zafer Bey.
