00:00RIP akıntısı aslında en basit tabiri de sahil şeridinden açık denize doğru açılan çok şiddetli akıntılardır.
00:22Nasıl oluşur? Öncelikle dip batimetrisi bunun için çok önemli.
00:25Dip batimetrisinde olması gereken şart iki kum tepeci arasında bir yarığın oluşması.
00:33Diğer rIP akıntısın oluşma şekli de oluşması gereken şart ise dalgaların kıyıya paralel veya paralele yakın şekilde ilerliyor olması gerekiyor.
00:44İlerleyen dalgalar bu kum tepeci üzerinden sığlaşma etkisi nedeniyle kırılıyor.
00:48Kırıldıktan sonra da bu yarık içerisine hızla geri girerek açık denize doğru çok şiddetli bir akıntı oluşmasına sebep oluyor.
01:01Ki bu noktada zaten kırılan dalgaların formu bozulup bir akıntıya dönüşmüş oluyor.
01:06Kumlu bir deniz yapısı ve kırılan dalgaların olduğu her türlü yerde çeken akıntı oluşabilir.
01:13Ancak tabii ki bunun oluşumunu etkileyen başka faktörler de var.
01:18Mesela eğer ki uzun mesafelerde sahil şeride ne doğru sığlaşıyorsa su ve de ince yapılı bir kum söz konusuysa
01:27ve az önce bahsettiğim bir dip batimetrisi söz konusuysa dalgalar kırılıyorsa yine bunlar etkili olabilir.
01:34Tabii ki rüzgarın şiddeti dalgaların yüksekliğini ve periyodunu da arttırdığı için bu da çeken akıntının oluşmasına katkı sağlayacaktır.
01:45Aslında tespit etmesi çok kolay bir şey değil çeken akıntıyı.
01:48Fakat yine de az önce bahsettiğim oluşma mekanizmasında kırılan dalgaların değil de sediman bir şekilde yukarıya taşınacağı için
01:57akıntı esnasında çeken akıntı esnasında bu sediman deniz suyu yüzeyini bulanıklaştıracaktır ve kahverengi bir görüntüye yol açacaktır.
02:07Bu noktada yani kısmi bir kahverengilik eğer suyun üzerinde görüyorsak bu noktada çeken akıntı vardır diyebiliriz.
02:15Yine çeken akıntının yön değiştirmesinden ötürü yani açık denizden ilerliyor kıyıya doğru daha sonra kıyıdan o yarıktan geriye giderken bir köpüklenme suyu yüzeyinde söz konusu olabilir.
02:29Buradan da tespit etmesi mümkün olabilir.
02:32Eğer bu şekilde kahverengi bir görüntü, bulanıklık ve köpük, düzensizlik, deniz suyu yüzeyi üzerinde bir düzensizlik söz konusu ise tespit etmek mümkün olabilir.
02:47Karadeniz kıyılarında oldukça yaygın.
02:49Hem sahil şeridinin az önce bahsettiğim ötürü yapıda olmasından ötürü hem de dip patimetresinden ötürü Karadeniz kıyılarında oldukça yaygın.
02:58Ava, Şile vs. gibi İstanbul'un Karadeniz'e açılan noktalarında söz konusu olabilir.
03:05Yaz aylarında özellikle artıyor diyemeyiz.
03:08Çünkü şöyle aslında herhangi bir fırtına sonrası sakin bir günde de ölü deniz dalgaları bir şekilde sahile doğru yaklaşacaktır.
03:19Yani daha düzenli ve güçlü şekilde yaklaşabilir.
03:21Tabii daha fazla gözükmesinin sebebi şudur.
03:24İnsanlar daha fazla denizi kullanıyor.
03:26Dolayısıyla risk faktörü birazcık daha fazla oluyor.
03:29Akıntıya karşı yüzmemesi gerekiyor.
03:31En önemli şey bu.
03:32Yani boğulmaların büyük çoğunluğu o esnada, çünkü sizi sahilden uzaklaştırıyor.
03:39Sizin güvenli belki ayağınızın değdiği yerden çok daha uzağa sürüklüyor.
03:42Bu noktada o yüzücü panikle karşıya doğru yüzmeye çalışıyor.
03:46Tabii ki yoruluyor.
03:47Çünkü çok şiddetli bir akıntıdan bahsediyoruz.
03:49Burada çok iyi bir yüzücü olsa bile akıntıya karşı sahile yüzmek o noktada kişinin yorulmasına, nefessiz kalmasına yol açıyor.
03:56Bu şekilde tabii ki boğulmalar yaşanıyor maalesef.
04:00Bu noktada yapılması gereken şey aslında paniğe kapılmamak.
04:03Mümkünse eğer iyi bir yüzücüysek sahile paralel yanlamasına yüzmek akıntıdan bir şekilde bizi uzaklaştırabilir.
04:13Veya sadece su yüzeyinde kalmaya odaklanabiliriz.
04:17Çünkü bu sonuçta dar bir aslında kısa süreli olacak olan bir akıntı.
04:21Bir müddet sizi belki sahilden uzaklaştıracak ama bir noktadan sonra akıntının yaşandığı, çeken akıntının yaşandığı bölgeden uzaklaşacaksınız da aslında kendinizi bıraktığınızda.
