- 1 yıl önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Müzik
00:00Sevgili Cumhuriyet TV izleyenleri, hoş geldiniz yayınımıza.
00:17Efendim, Türkiye'de ve dünyada önemli gündemler var.
00:20Hepsini konuşacağız. Bugün sizler için Prof. Dr. Cangül Örne'yi ağırlıyorum.
00:24Hoş geldiniz. Cangül Hocam nasılsınız?
00:27Hoş bulduk, iyiyim. Siz nasılsınız?
00:28İyiyiz, memleket gibi diyelim, başlayalım isterseniz.
00:33İlk olarak size sormak istediğim, siz de ciddi tepki gösterdiniz tabii ortaya çıktığından itibaren bu sahte diploma meselesi.
00:40İster istemez başka gündemler bu gündemi biraz geride bırakıyor, yavaş yavaş hissediliyor bu ama böyle bir gün konuşup unutacağımız bir şey de değil aslında.
00:50Çok ciddi bir mesele. Siz de akademinin içinde olan birisiniz.
00:53Neler düşündürdü sizlere? Çünkü bir yandan da şöyle bir şey de var, bekişin başka bir boyutu.
00:58Bu sahte diploma talebinde bulunup alamadığı için şikayet edenler falan satın alamadığından ilginç bir durum yaşadık.
01:04Neler söylersiniz?
01:05Ya aslında bu yüksek öğrenim sisteminin yaşadığı arızalardan kamuoyuna yansıyan, yani sansasyonel olduğu için yansıyan taraf.
01:18Çünkü biz benzer sıkıntıları uzun süredir aslında akademik ortamda dile getirmeye çalışıyoruz.
01:26Yani sistemin birçok açıdan çok büyük şeyleri var, açıkları var.
01:32Bunlardan bir tanesi işte yurt dışı yatay geçişleri, Türkiye'nin bir defa çok hızlı bir şekilde ve altyapısı hazırlıksız bir şekilde yabancı öğrenci talebe almaya başlaması.
01:45Bununla ilgili bir boyutu var. Çok uzun yıllardır Türkiye'de tezlerin özellikle ama ödevlerin de bir takım işte tez yazım şirketleri tarafından yazıldığını hepimiz bildiğimiz halde bu konuda hiçbir önlem alınmamış olmasını getirdiği bir sıkıntı var.
02:03Yani çok şaşırmadım açıkçası ama çok üzücü buldum.
02:08Çünkü yani özellikle bu tür işte yani biraz şeyle ilgili bu tabii sadece yüksek öğrenim sistemiyle ilgili değil.
02:16Aynı zamanda bütün bizim kayıt sistemimizi, devletin temel hizmetlerini, vatandaşlıkla ilgili hizmetlerin şeye taşınmış olması,
02:24elektronik ortama taşınmış olması, bunun bu işte aslında çok da böyle bugüne kadar övülen bir uygulama olması.
02:33Bunun da yarattığı tabii bir şey var, teknik sıkıntı var. O teknik sıkıntıdan da yararlanılıyor.
02:39Ama ben şeyden yani ilk gün duyduğumdan itibaren şunu söyledim.
02:44Yani bütün bu sahte diplomalar ya da işte bu diplomalar yoluyla özellikle akademik kariyer yapan insanlardan da bahsediliyor.
02:53Ya da işte tez yazdırarak akademik kariyer yapan insanlar olduğu söyleniyor.
02:57Sistemin bunları nasıl eleyemediği söyleniyor.
03:01Zaten sistem hani bir şekilde bu insanlar üzerine kurulu olunca bu bir şeyi besleyen bir mekanizma haline geliyor.
03:07Yani kendisini besleyen, yeni dömer eten bir mekanizma haline geliyor.
03:10O yüzden burada hani bir tür çürük elma muamelesi yapmak çok yanlış.
03:14Yani sadece bunu bir yargı konusu haline getirmek çok yanlış.
03:19Yani tabii ki süre giden bir dava var.
03:21Oraya yansıyan bir takım bilgiler var.
03:24İşte orada bir çete oluşumundan bahsediyor.
03:26Bunların hepsi tabii ki yargılamanın konusu.
03:28Ama sistemin yani arda arda gelen farklı dolandırıcılık biçimleri ya da farklı usulsüzlük biçimlerine dair gelen haberler aslında sistemde birçok alanda çok büyük sorun olduğunu gösteriyor.
03:41Bunun en önemli kaynağı ise birincisi Gök'ün bu alanı çok iyi düzenlemeyi olması.
03:46Özellikle olağanüstü durumlar mesela Ukrayna Savaşı falan gibi durumlarda çok hızlı ve öne ardı çok hesaplanmadan bir takım kararlar alınması.
03:55Ama onun dışında da işte üniversitelerde yani şeyin çok sayıda üniversite açılmış olması, liyakat üsülünün neredeyse üniversitelerde büyük oranda terk edilmiş olması.
04:09Bütün bunlar tabii bir sorunlar yumağı ortaya çıkarıyor.
04:12Gerçekten hani sizinle konuşsak hani böyle bir gün boyunca konuşsak anlatsam hani sürenin yetmeyeceği kadar çok sıkıntı var yüksek öğrenimde, üniversite sisteminde.
04:23Hem sınav aşamasında hem yükseltmeler aşamasında çok ciddi sıkıntılar var.
04:29Çok radikal bir reform yapmak gerekiyor ama ne yazık ki Türkiye'de tabii gündemler hızla değişiyor.
04:34Yapılacak olan herhalde bu mahkemenin sonuçlanması ama onun dışında hani sistemin dönüp gözden geçirilmesi ve baştan aşağı yenilenmesi yoluna gidileceğine dair ben bir işaret almadım.
04:45Keşke buna hizmet etseydi bu ortaya çıkan skandal.
04:48Evet sizin de söylediğiniz gibi bir yandan her şeyin böyle üzerimize yıkıldığı bir sistemin üzerimize çöktüğü günleri yaşıyoruz.
04:57Tabii uzun yıllardır çokça ihmallerden kaynaklanan kazalar, iş cinayetleri hepsini izledik ama belki son iki yılı şöyle önümüze koyduğumuzda ormanlar yanıyor hiçbir şey yapamıyoruz.
05:08Depremde omillerce insan ölüyor hiçbir şey yapamıyoruz.
05:11Ekonomi bir türlü düzeltilemiyor.
05:13İnsanların normal hayatlarına dokunan her alanda çok zordayız ve giderek de zorlaşıyor.
05:19İktidarın da aslında ekonomiyi düzelteceğim derken ya da bu gibi skandallarda aldığı aksiyonlarda hiç inandırıcılığı kalmadı.
05:28Bir iddiası var o da Kürt sorununu çözmek şu anda.
05:31Mevcuta baktığınızda nasıl görüyorsunuz?
05:33Bütün bu karmaşanın içinden iktidar sağ çıkabilir mi?
05:38Ne yazık ki çıkamaz diyemiyorum.
05:41Yani bu biraz da karşı buna gösterilen tepkinin ne kadar örgütlenebildiğiyle ilgili bir mesele, ne kadar siyasallaştırabildiğiyle ilgili bir mesele, ne kadar gündemde tutulabildiğiyle ilgili bir mesele.
05:53Tabii ki bunun şöyle bir sonucu olduğunu düşünüyorum.
05:57Bütün bu yaşananlar mesela 19 Mart'tan sonraki bu işte İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne yapılan operasyon ve İBB Başkanı'nın önce gözaltının sonra tutuklanmasından itibaren gördüğümüz, özellikle gençlikte gördüğümüz tepki aslında tam da bu bahsettiğimiz noktalardan besleniyor.
06:13Yani şimdi deniyor ki işte diploma meselesi örneğin yani bu son ortaya çıkan skandal bir şekilde bir süre sonra gündemden düşüyor.
06:21Çünkü bu yeterince politikleştirilemiyor.
06:23O kadar çok başlık var ki bunlar arasında bir şey yapılamıyor.
06:26Hani bir önceliklendirme de yapılamıyor.
06:28Böyle olunca bu siyasetin gündeminden düşüyor ama bu güven duygusunu,
06:34hani bu ülkede iyi bir geleceğiniz olabileceği umudunuzu çok hırpalayan bir süreç.
06:44Onu da zaten böyle paltlama anlarında görüyoruz.
06:46Yani şeyi ben çok iyi hatırlıyorum.
06:4919 Mart'tan sonraki gençlik eylemlerine baktığımda hani oradaki esas duyguyu bir süredir gözlemlediğimi biliyordum.
06:59Çünkü çok ciddi bir adaletsizliğe çok ciddi bir tepki var.
07:02Ve bunlar işte böyle tekil örnekler yani insanların gündeminden bir süre sonraki düşen tekil örnekler aslında özellikle gençlikte çok ciddi bir birikim yaratıyor.
07:12Ve o birikim hem inancı zedeliyor hem de yani bu ülkeye dair burada yaşama umudunu çok zayıflatıyor.
07:21Ama dünya da çok iyi bir yer değil.
07:23Dolayısıyla ben bütün bu sürecin hani bütün bu saydığınız başlıkların politikleştirilmediği
07:30ve buradan bir mücadele örülmediği sürece iktidarı doğrudan götüreceğini düşünmüyorum.
07:36Ama bu birikimin yönetilemez olduğunu düşünüyorum.
07:41Yani bu öfkenin ve bu adaletsiz zırlık duygusunun yönetilebilir olduğunu düşünmüyorum.
07:46Bu ne zaman ortaya çıkar, nasıl bir siyasal değişme yol açar bilmiyorum.
07:50Ama toplumun bununla yoluna devam etmesi gerçekten mümkün değil.
07:55Çünkü bizim bir gün konuştuğumuz, iki gün konuştuğumuz şeyler, başlıklar.
08:01Örneğin Türkiye'de, şimdi düşünün üniversiteye gelen öğrencilere hep gençlikten örnek veriyorum ama üniversiteye gelen öğrencileri düşünün.
08:08Kazanarak emeğiyle, hakkıyla gelen öğrencileri düşünün.
08:12Hakkıyla diploma alan öğrencileri düşünün.
08:14Onların nasıl bir değersizleşme yaşadığını kestirmek mümkün tüm bu tartışmalar içerisinde.
08:20Gerçekten de öyle.
08:21Yani biz noktadan sonra şey sorusunun sorulduğunu gördüğüm bir çok haklı bir soru.
08:24Yani Türkiye'de gerçekten kim hak ederek bir yere geliyor ve bir diploma alıyor.
08:29Yani bu noktaya geldiğinizde halkta o biriken öfkenin yönetilmesi çok mümkün olmayabilir.
08:37O da patlama anlarını bekler.
08:38Yani Türkiye böyle şey gibi bir ülke, durup durup hani tam böyle bu ülkeden hiç ses çıkmıyor dediğinizde çok büyük ses çıkaran bir ülke.
08:46O yüzden de ben siyasetçilerin bu nasılsa ciddi bir tepki görmedi, böyle devam eder şeklinde bir inançla hareket etmesinin çok yanlış olduğunu,
08:57yani onlar açısından çok yanlış olduğunu düşünüyorum.
08:59Bence bu birikim bir yerlerde toplanıyor ve hani akacağı şeyi arıyor.
09:05Mecraya, akacağı başlığı arıyor.
09:07Bu başka bir şey olabilir ama tüm bu birikim orada kendisini hissettirebilir.
09:13Bunu da yani çok böyle öteleyebileceğimizi zannetmiyorum.
09:17Hani bir siyasi kriz durumunu çok öteleyebileceğimizi zannetmiyorum ve da bir toplumsal kriz.
09:21Peki bir yandan Türkiye'de tabii siyaset komisyona odaklanmış durumda.
09:26Üçüncü bir toplantı yapılacak.
09:28İkinci toplantı basına kapalı gerçekleşti.
09:30Çeşitli noktalardan eleştirildi de.
09:32Bugün Devlet Bahçeli'nin önemli bir açıklaması oldu.
09:36Bahçeli birkaç sefer daha buna benzer açıklamalar yapmıştı ama diyor ki artık bu siyasi tutuklamalar,
09:42soruşturmalar bir an önce nihayete erdirilsin, karara bağlansın, bu iş uzamasın.
09:48Ne dersin şimdi Cumhuriyet Halk Partisi bir anlamda o komisyonun içerisinde kendi başlıklarını,
09:53kendi gündemlerini tartıştıracağını da söylüyor.
09:56O komisyondan çeşitli kazanımlar elde edebilir mi?
09:59İlerleyen günlerde belki bazı başlıklarda Devlet Bahçeli'den, MHP'den destek alabilir mi?
10:06Yani ben böyle bir komisyon çalışmasında fiiliyata dökülecek bir uzlaşma, bir işbirliği ya da nasıl diyelim,
10:15bazı başlıklarda bir yakınlaşma beklemiyorum.
10:18Bence Devlet Bahçeli'nin bir süredir yaptığı bu açıklamalar aslında şu anlama geliyor.
10:24Yani bu tutuklu yargılama sürecinin sonlandırılması, belediye başkanların çıkarılması konusunda bir basınç yapıyor Milliyetçi Hareket Partisi.
10:37Öyle anlaşılıyor iktidar kanadında.
10:39Ama o basıncı şu şekilde yapıyor.
10:40Yani sonuçta diyelim ki hani konuştuğumuz figür Ekrem İmamoğlu ise Ekrem İmamoğlu'nun diplomasız ve siyasi yasak aldığı bir sürecin sonunda dışarıda bırakılması, salıverilmesi ve yargılamasının dışarıda sürdürülmesi tek başına bu iktidar için çok büyük bir tehdit olmayabilir.
11:01Özellikle siyasi yasak gelirse herhangi bir davadan.
11:04Dolayısıyla bence daha çok böyle bir formül MHP için çekici.
11:09Yani bu tartışmaları bitirelim.
11:12Ama hani bu şu demek değil.
11:13Hani Ekrem İmamoğlu çıksın ve serbest bir şekilde siyaset yapsın ve Cumhurbaşkanlığı adaylığı bir süre sonra resmiyete dökülsün.
11:24Bence bu anlama gelmiyor.
11:27Şimdi bunu niye yapıyor peki?
11:28Burada tabii bu komisyona girme sürecinde ve anayasa sürecinde sadece Cumhur İttifakı'nın birleşenleri arasında değil, işte Cumhuriyet Halk Partisi ile MEP arasında yani farklı farklı taraflar arasında bir takım görüşmeler, bir takım nasıl diyelim uzlaşma girişimleri var.
11:49Yani bunun politik bir uzlaşma olduğunu düşünmüyorum açıkçası.
11:52Onu tekrar altını çizeyim.
11:53Yani bu şu demek değil.
11:55Hani biz Cumhurbaşkanı adayımızı göstereceğiz ve bundan sonra siz de ona saygı duyacaksınız şeklinde bir şey değil.
12:01Ya da komisyondaki bazı başlıklarda bir araya gelmek ve ortak tavır almak anlamında değil.
12:06Yani bir siyasi ortaklaşma olabileceğini düşünmüyorum.
12:10Ama hani komisyona katılma, işte tamamen bu sürecin dışında kalmama vesaire, bunun karşılığında işte belediye başkanlarının salıverilmesi gibi bir şey olmuş olabilir.
12:23Bir istişare olmuş olabilir.
12:25Bu noktada uzlaşma olmuş olabilir.
12:29Burada aslında iki noktanın altını çizmiş oluyorum.
12:33Bir tanesi buradan bir politik uzlaşma beklemememiz gerektiğini, bir ortaklaşma beklemememiz gerektiğini ya da bir bu anlamda bir siyasal uyumuşama beklemememiz gerektiğini.
12:42İkincisi de bundan sonra yani belediye başkanları salıverilse bile bu bizim serbest seçim ortamına girdiğimiz adayların istendiği gibi belirlendiği anlamına gelmeyecek.
12:53Yine orada bir filtre uygulanacak, bir iktidar filtresi uygulanacak.
12:56Ama bu tutuklama şeklinde değil de başka şekillerde olacak ki diploma biliyorsunuz bu filtrelerin en başlıcısı ve şu an hani hayata geçmiş durumda.
13:07Bir de bunun üzerine siyasi yasak gelirse zaten hani yine o filtreleme işlemi başarılmış olacak.
13:15Dolayısıyla hani MHP'nin bunları söylerken iktidarın diğer kanadına AKP'ye çok da böyle ters düşen hani Türkiye'ye serbest seçim yoluna girsin, seçme ve seçilme hakkı o eskisi gibi serbest olsun anlamında bunu söylediğini zannetmiyorum.
13:34Peki, Türkiye siyasetini biraz daha aşıp dışarıya baktığımızda da çok kritik gelişmeler yaşanıyor.
13:41Siz az önce söylediniz ya Türkiye'de bir şekilde var olmanın yolunu bulamayan gençler dünyaya da baktıklarında kötü bir tabloyla karşılaşıyorlar.
13:49Kaldı ki o akış artık yurt dışında gitmek falan da o kadar kolay şeyler değil.
13:54Peki, Gazze'yi konuşalım istiyorum.
13:57Şimdi Gazze meselesini uzun aylardır tartışıyoruz.
14:00Gözlerimizin önünde bir soykırım gerçekleşmekte.
14:03Burada son bir karar alındı.
14:05İsrail kabinesi Gazze'yi işgal kararını resmi bir şekilde aldı.
14:10Tabii bunun hemen öncesinde biz birkaç haftadır çeşitli ülkelerin hatta belki beklemeyeceğimiz ülkelerin Filistin'i tanıma kararı aldığına şahit olduk.
14:21Böyle uzun haftalar önce de konuşuyorduk.
14:23Acaba daha kötü bir tablo çizilmeden evvel bir geri durma girişimi mi bunlar diye.
14:30Siz nasıl okudunuz?
14:31Son geldiğimiz noktayı nasıl değerlendirirsiniz?
14:33Tabii bu işin nereye gitmekte olduğunu kestirmek çok zor ama bana öyle geliyor ki bir defa burada şey önemli yani Hamas'ın silahsızlandırılmasının tartışılıyor olması önemli.
14:50Şimdi oradaki direnişin biz beğensek de beğenmesek de en güçlü kanadı Hamas ve bu konuda Türkiye'nin de içinde bulunduğu bazı ülkeler tabii ki ABD ve İsrail'in içinde olduğunu söylememe gerek yok ama Türkiye'nin içinde bulunduğu bazı ülkelerin Hamas'la ilgili bir silahsızlandırma projesini gündemde tuttukları anlaşılıyor.
15:15Ve bunu hani nasıl başaracakları, ne kadar başaracakları bunların hepsi tartışma konusu.
15:23Yani bir defa Hamas çok fazla üst düzey liderini kaybetti ve hani geriye kalan lider profiline bir bakmak lazım.
15:33Hani bunlar gerçekten ne düşünmektedirler bundan sonraki süreçle ilgili olarak.
15:38Tabii orada bölünmeler olabilir örgütler içerisinde ama anlaşılıyor ki bir şeyler yani Orta Doğu'da, Lübnan'da Hizbullah'ın silahsızlandırılması ve oradaki direnişin kırılması.
15:51İsrail karşısındaki tek direniş çünkü Hizbullah da orada.
15:54Gazze'de de Hamas'ın etkisizleştirilmesi ve silahsızlandırılması iki büyük başlık olarak ABD'nin özellikle bu yeni Orta Doğu temsilcisi Barak'la beraber Orta Doğu'nun gündemine getirdiği iki mesele.
16:09Şimdi dolayısıyla bütün bunları bu arka kapı diplomasisini göz önünde bulundurarak okumak lazım.
16:20Batı'nın bu şeyi söylemesi yani hani Filistin devletini tanıyacağız lafı pek çok açıdan çok sıkıntılı, çok ikiyüzlü bir söylem.
16:31Birincisi şu yani aslında Batı Şeria'da bir Filistin devleti var zaten yani bir daha doğrusu Filistin resmi otoritesi var ve Birleşmiş Milliyetler Genel Kurulu'nda da kabul gören bir otorite bu.
16:43Ama bunlar zaten şu an İsrail'e karşı çıkmıyorlar ya da burada Gazze soykırımına aktif olarak karşı durmuyorlar.
16:52Batı Şeria'da zayıf.
16:56Dolayısıyla siz tanıyabilirsiniz ama hangi otoriteyi tanıyacaksınız?
17:00Yani Batı Şeria'daki otoriteyi tanımanın bir devlet olarak tanımanın İsrail açısından sakıncası nedir bilmiyorum.
17:07Ki Batı Şeria'da hani Filistinlerin elinde kalacak mı?
17:11Yani o yerleşimler nedeniyle orası zaten çok uzun süredir çok daha büyük bir risk altında.
17:17Ve tabii dünyayı bu sürece hazırlama işlevi de görüyor olabilir.
17:22Yani Hamas'ı silahsızlandırma ve hani ABD'nin dediği gibi böyle bir şeyi Gazze'yi bir tür hani bir tür turizm alanına çevirme.
17:33Tabii bu hemen olmayacaktır.
17:35Ama hani oradaki o politik varoluşu yok etme gibi bir amaç var.
17:40Şimdi bunu İsrail'e orayı işgaliyle yapabilirler mi ondan çok emin değilim.
17:45Bakın eğer Hamas silahsızlanmazsa İsrail daha önce de Gazze'yi kontrol ediyordu ama edemedi çıktı.
17:51Yani çünkü bu kadar küçük ve bu kadar yoğun nüfuslu ve direnişin silahlı olduğu bir şeyi, bölgeyi kontrol etmek düzenli bir olduğu için neredeyse mümkün değil.
18:04İsrail bunun maliyetini kabul göre şey yapamadığı için, kaldıramadığı için daha önce zaten oradan çekildi.
18:11Şimdi tabii düzlediği bir alana girmeye çalışıyor.
18:14Yani tabii ki çok büyük bir yıkım ve çok büyük bir nüfus yıkımı var.
18:18Yani bazı araştırmalara göre bu nüfus ve çok prestijli yayınlarının araştırmalarına göre bu nüfus yıkımı yaklaşık olarak Gazze nüfusunun %25'ine ulaşmış durumda.
18:29Bu çok büyük bir sayı.
18:30Ve hani Gazze'den ne kadar insan çıkabildi falan onları da bilmiyoruz.
18:35Şimdi dolayısıyla şimdi tabii işgal daha kolay olabilir ama ben yine de masadaki esas şeyin hani İsrail'i orayı full kontrol etmesi olduğunu düşünmüyorum.
18:47Belki Hamas'ın silahsızlandırılmasıyla beraber bir barış gücünün oraya koğuşlandırılması olabilir ABD'nin desteğiyle ve onların istediği kompozisyonda.
18:57Mesela Türkiye'de burada rol oynarsa hiç şaşırmam.
19:00Yani çok şey masada ama bu masada olanlar içinde gerçekten hani Filistin'in bir hani 67 sınırları içerisinde egemen bir devlet olarak varlığı kimsenin masasında değil.
19:15Bu sadece Filistin'lerin ve Filistin'e destek veren dünya halklarının masasında.
19:21Onun dışında Türkiye'de dahil olmak üzere son zamanlarda açıklama yapan Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere kimse artık egemen özgür bir Filistin devleti için konuşmuyor ya da mücadele etmiyor.
19:35Ama bu söylemlerin o anlamda bizim anladığımız anlamda bir olumlu karşılığı olmayacak.
19:41Evet. Çok teşekkür ediyorum Can Gül Hanım katıldığınız ve vakit ayırdığınız için.
19:48Rica ederim. Kolay gelsin. İyi günler size.
19:50Hoşçakalın.
19:51Sevgili izleyenler sizler için Prof. Dr. Can Gül örneği ağırladık efendim.
19:57İçeride önemli gündemlerimiz var.
19:59Siyasete dair son diploma skandalına dair konuştuk.
20:02Bunun yanında Gazze'ye ilişkin önemli bir gelişme.
20:05İsrail kabinesinin işgal planını onaylamış olması.
20:08İlerleyen günlerde Gazze'nin kaderinde neler olabilir neler izleyebiliriz.
20:13Zaten uzun zamandır devam eden bir soykırım var.
20:16Daha Gazze'lilerin üzerine ne kadar gidilebilir bu insanlara daha neler yaşatılabilir.
20:22İnanın tahayyül edemiyoruz.
20:23Her günde tahayyül edemediğimiz görüntüleri bir biçimde izlemek durumunda kalıyoruz.
20:28Son olarak İsrail kasıtlı şekilde hedef aldığı 5 gazeteciyi de öldürdü efendim.
20:33Gazze'de bu bilgiyi de verelim.
20:34İlerleyen günlerde yeniden sizlerle görüşürüz.
20:37Bu ekranlarda konuşuruz her şeyi.