Sosyal Psikolog Sinan Alper anlattı Türkiye’de çürüyor mu

Name: Sosyal Psikolog Sinan Alper anlattı Türkiye’de çürüyor mu
Uploaded: 2025-08-11T14:27:23+00:00
Duration: 23 min
Channel: Cumhuriyet
Description: Sosyal Psikolog Sinan Alper anlattı Türkiye’de çürüyor mu izleyin - Cumhuriyet Dailymotion'da

Cumhuriyet

1 yıl önce

Kategori

🗞

Haberler

Döküm

Tüm video dökümünü görüntüle

00:00Müzik

00:00Sevgili Cumhuriyet TV izleyenleri, hoş geldiniz yayınımıza.

00:17Çok uzun zamandır kötü gündemlerin içerisindeyiz efendim.

00:20Bir yandan her gün yeni bir orman yangını haberine uyanıyoruz.

00:23Kadın cinayetleri devam ediyor.

00:25Soruşturmalar, tutuklamalar seçilmiş.

00:27Belediye başkanları içeride ve aslında halkın iradesi uzun zamandır gasp ediliyor.

00:33Her gün bir başka gündem.

00:34Gündemler değişiyor.

00:35Biz ne takip edebiliyoruz, ne öfkelenebiliyoruz, ne üzülebiliyoruz.

00:39Belki de tepki vermekte bile zorlanıyoruz.

00:42Hepsi bizlerin hayatına nasıl yansıyor?

00:44Bugün bunu konuşacağız sizler için.

00:46Bugün konuğumuz sosyal psikolog, doçent doktor Sinan Alper.

00:49Hoş geldiniz.

00:51Hoş bulduk, merhabalar.

00:52Valla şimdi en son belki de skandalımız sahte diploma meselesi.

00:57Oradan başlayalım, sonra devam edelim.

00:59Şimdi zaten Türkiye'de bir diploma edinebilmek, emeğinin hakkıyla bir okulu kazanabilmek,

01:05kazandığında okuyup bitirdiğinde bir iş bulabilmek de zorken,

01:08geldiğimiz noktada artık 40-50 bin lira gibi fiyatlara bazı insanların uzun yıllar emek verdiği,

01:14diplomaların satıldığını da öğrendik.

01:16Buraya gelene kadar ve bundan sonrası için neler etkili oldu, ne düşündürdü size bu sahte diploma meselesi?

01:24Yani valla eskiden de insanlar hep bir şeylerde hile yapmak, öne geçmek vesaire isterlerdi.

01:31Ama en azından bir bölüme, üniversite bölümüne girip sınavda kopya çekmeye çalışırlardı belki.

01:38Veya sınav sorusunu bulmaya çalışırlardı, çalarlardı vesaire.

01:43Artık bunlara bile gerek kalmadan doğrudan diploma alabildiğiniz bir dönemde yaşıyoruz demeyeceğim.

01:50Yaşıyormuşuz zaten ama haberimiz yokmuş çok fazla.

01:54Bu tabii artık insanların, özellikle öğrencilerin, gençlerin geleceğe dair umudunu son derece kötü etkileyen bir ortaya çıkış oldu.

02:06Çünkü zaten gençlerin geleceğe dair umudu yok.

02:09Birçok araştırma bunu gösteriyor.

02:11Ama artık diplomanız olsa bile o diplomanın doğruluğunun sorgulandığı bir ülkede yaşıyoruz.

02:21Tabii burada sadece bu konuyu çok boyutlu bence ele almak gerekiyor.

02:26Sadece insanların işte bu sahte diplomaları bir şekilde üretebiliyor olmaları dijital ortamda değil.

02:33Tabii ki bu çok önemli bir sorun ama aynı zamanda hiç o bölümü okumamış, hiçbir fikir olmayan insanların elinde diploma olduğu zaman bu diplomanın o kişinin o yetkinliğe sahip olup olmadığını sorgulayacak bir düzeninde olmadığını gösteriyor.

02:50Yani kimse sizin o konuyu bilmediğinizin farkında değil çünkü onu sorgulayacak kadar diğer insanlar da bilmiyorlar konuyu.

02:59Bu da aslında Türkiye'de meslek örgütlerinin işte akreditasyon süreçlerinin belli bir mesleği yapabilmek için gerekliliklerin nasıl sorgulanması gerektiğiyle ilgili süreçlerin yeniden düşürülmesi gerektiğini sorgulatıyor bence bize.

03:14Evet bu boyutuyla düşününce gerçekten daha da korkunç bir tablonun olduğu önümüzde belli peki bir yandan da işin belki de ahlaki bir boyutu da var toplumsal açıdan konuşabileceğimiz.

03:26Çünkü öyle bir şey ki bu skandal zaten para ödeyip sahte diplomayı alamayan insanların şikayetleri üzerine biraz ortaya çıktı.

03:34İşte bir baktık bir tanesi zaten parasıyla değil mi demiş oradan iki tane doktora bir tane çift anadal bir tane yüksek lisans falan yazmış.

03:41Böyle değişik değişik şeyler gördük. Hasankeyf'de biliyorsunuz bir proje vardı oradaki tarihi alanı tamamen yok eden.

03:48Bu kişinin diploması sahteymiş, diploması sahte olan insanlar 3-4 tane barajlar yapmış ve dediğiniz gibi geldiğimiz noktaya kadar fark edilememiş.

03:56Bir yandan böyle bir o şeyi de kullanmak istemiyorum ama ahlaki açıdan da çok ciddi bir sorun olduğunu göstermiyor mu bunlar bize?

04:03Gösteriyor. Bu yani ahlaki açıdan insanlar bu tarz durumlara kendilerini soktuklarında bir şekilde rasyonelize etmeye çalışıyorlar.

04:12Zaten kimse hani ben ahlaksızım diye düşünmüyor. En ahlaksız işi yapan insan bile bir şekilde onu kendi ziminde rasyonelize ediyor.

04:20Ama belki burada daha kritik olan konulardan bir tanesi bir kültürel bir sorunla da bence karşı karşıyayız.

04:26Sadece bu dijital diploması bu sahte e-miza meselesiyle ilgili değil çok daha genel günlük hayatta karşılaştığımız işte kayırmacılıklar bazı torpiller şunları bunları düşündüğümüzde bunlar artık bizim kültürümüze girmiş tamamen normalleştirdiğimiz hatta insanlardan da beklediğimiz bir şey haline geldi.

04:48Yani biz bir yakınımız bir akrabamız önemli bir pozisyondaysa bir devlet kadrosunun bir yerin genel müdürü daire başkanı vesaire ise o kişinin diğer akrabalarına aile dostlarına da bir şekilde tırnak içinde yardımcı olması gerektiğine dair bir beklentimiz var.

05:07Yani bırakın bu torpilleri işte çeşitli sahtecilikleri vesaire bırakın bunları anormal görmeyi insanlar bunları yapmadıkları zaman sanki bize karşı olan sorumluluklarını yerine getirmiyorlarmış gibi düşünüyoruz.

05:22Çok ciddi bir yani kültürel anlamda da çok yanlış bazı şeyleri içselleştirdik.

05:29Bu konuları da belki yeni baştan düşünmek ve bu konu hakkında bir yeniden harekete geçmek gerekiyor.

05:35Evet burada belki kısaca şu inanç neyle ve nasıl kırılıyor ya da kırılabiliyor mu emin değilim.

05:42Mesela bizim Türkiye'de siyasetçi çalar işte Türkiye'de yolsuzluk olur çalar ama yapar.

05:49Böyle durumların bu kadar normal hale gelmesi herhalde bunlara tepki vermek bunları dönüştürmek içinde bir eyleme dönüşmüyor değil mi?

05:56Biraz böyle gelmiş böyle gidere dönüyor iş.

05:58Evet yani aslında bu tabii biraz farklı konulara da girmiş oluyoruz ama yapıyor işte çalıyor ama çalışıyor gibi söylenler biraz aslında çalmayı normal görmekten kaynaklı değil.

06:15Bir şekilde bir icraat görüyor hani çalmak da negatif bir şey ama hani burada çalışıyor olması o negatifliğin üstünde daha ağır basan bir şey gibi söylemek için kullanılan bir söylem.

06:28Ama insanlar hırsızlığı aslında normal görmüyorlar.

06:31Ama daha çok kendilerini ne politik olarak uzak gördükleri insanlar çaldıkları zaman onları daha problemli görüyorlar.

06:39Yani şimdi çalıyor ama çalışıyor diyen bir insan eğer siyaseten kendisini çok uzak gördüğü bir partide partiden birisinin bir yolsuzluk skandalını duyarsa

06:49ya bırakın canım çalıyor ama çalışıyor demez.

06:52Tam tersine onursuzluğun üzerine vurgular çok önemli bir konu gibi.

06:57Dolayısıyla bu insanların ne söylediklerine çok takılmamak gerekiyor.

07:01Yani bu çalmak her zaman bir ahlaksızlık ama biz bazen onu çeşitli farklı sebeplerden görmezden gelebiliyoruz.

07:08Tabii bu farklı sebepler de biraz önce kültürel anlamda verdiğim örnekle de uyumlu.

07:14Çünkü biz bir yakınımızı aslında kayırırken kendi iç grubumuzu, kendi grubumuzdan hissettiğimiz insanları kayırıyoruz.

07:23Onlara karşı bir sorumluluğumuz olduğunu düşünüyoruz.

07:27Siyasette de bu böyle.

07:29Yani siyaseten kendi iç grubumuz olarak gördüğümüz, bizden olarak gördüğümüz insanları kayırabiliriz.

07:34Biz onlara torpil yapabiliriz, onlara işte ihalelerde çeşitlik kolaylıklar sağlayabiliriz.

07:40Bu normal bir şey ama dışarıya yapmak anormal bir şey gibi bir yaklaşım var, bir bakış açısı var.

07:47Bunun böyle çok kökten sorgulanması gerektiğini düşünüyorum şahsen.

07:52Peki bir yandan aslında bahsettiğiniz konuyla bağlantılı biz bir şekilde eylemini eleştireceğimiz ya da öveceğimiz insanın hangi mahallede olduğuna göre söylemlerini değiştirebilen bir toplumuz.

08:04Böyle bir yaygınlık var ve çok uzun yıllardır da aslında her başlıkta iktidar tarafından kutuplaştırılan, sert çizgilerle birbirinden ayrılan mahallelerden söz ediyorum.

08:15Geldiğimiz noktada da en ufak bir şeyi, bir başlık, şöyle örnek vereyim işte menemen soğanlıdır, soğansızdır bile biz böyle günlerce tartışabiliyoruz ikiye ayrılabildiğimiz zaman.

08:25Bunu aşmanın yollarını biraz soracağım çünkü ortak bir şeye inanmak ya da herkese etkileyen bir sorunu birlikte çözme, iradesi ortaya koymak bir ülkü, bir hayal falan mı gerekiyor acaba bizim toplumumuzda?

08:38Tabii gerekiyor yani yeni bir hikaye gerekiyor insanları birleştiren ama aynı zamanda bu hikayenin en önemli işlevlerinden biri insanları tehlike altında hissettirmemek olması gerekiyor.

08:53Çünkü insanlar kendi mahallelerinden olan insanların yaptığı olumsuz şeylere göz yumuyorlar.

09:00Niye göz yumuyorlar? Çünkü bunun hakkında konuşurlarsa karşı takıma koz vereceklerini düşünüyorlar.

09:08Yani ben kendi partimden benimle benzer siyasi görüşten insanların yaptığı kötü şeyleri, suçları, şunları bunları afişe edersem, eleştirirsem,

09:17karşı taraf bunu bir koz olarak kullanacak ve bunu kullanarak benim ümimi sıkacak diye düşünüyor.

09:25Korkuyor. Diyor ki aman kol kırılır, yen içinde kalır.

09:28Hani tamam yanlıştır vesaire ama bizim bundan bahsetmemiz daha da olumsuz sonuçlara yol açar.

09:33O yüzden en iyisi susalım diye düşünüyorlar.

09:36Şimdi burada çok temelde bir korku hissinin motive ettiği bir şeyden bahsediyoruz dolayısıyla.

09:41Ben benimle benzer siyasi görüşten biri sahte diploma aldıysa, bunu afişe ettiğimde, bunu ihbar ettiğimde, bunu eleştirdiğimde,

09:55bunun bana, benimle hiç alakası yok konunun ama dönüp dolaşıp benim siyasi görüşüme, benim siyasi partime vesaireme bir zararın olmayacağını,

10:05bana ucunun dokunmayacağını hissetmem lazım.

10:08Şimdi siyasi kutuplaşmada da yine benzer şekilde, yani siz çıkıp söyleyin, işte şu kişiyi eleştirin, bu bu olanları eleştirin,

10:18bunları eleştiriyor olmanızı biz koz olarak kullanıp, yarın öbür gün sizin üzerinizde çökmeyeceğiz, böyle bir niyetimiz yok.

10:25Hissini karşı tarafa verebiliyor olmak lazım.

10:28Bunu herkes söylüyor, söylemesi kolay ama hissettirmek zor kısmı, o biraz siyasi beceri gerektiriyor.

10:35Bunu hissettiren siyasetçiler de o kutuplaşmayı kırabiliyorlar.

10:40Yani şimdi, işte başındaki sunuşunuzda, işte belediye başkanlarından vesaireden ufak bahsettiniz,

10:48yani Ekrem İmamoğlu'nun mesela en önemli becerisi aslında buydu.

10:52Yani o sokaktaki insanlarla olan diyaloğunda, işte kişisel hitap şeklinde vesairesinde,

11:01yani ben bu kişiye oy vermesem bile bu adam dönüp dolaşıp bana sanki zarar vermeyecek hissini insanlara verebiliyordu.

11:09Yani çok uzak insanlar bile siyaseten, hani bu adamdan herhalde zarar gelmeyecek gibi gözüküyor bize diye düşünebiliyorlardı.

11:17Dolayısıyla siyasetin kutuplaşmayı aşmak için en başta bu korku hissini yenebilen bir his yaratması, bir anlatı kurması gerekiyor.

11:26Evet, belki de siyasetin aynı samimi şekilde insanların arasına inip onların gözlerine bakması gerekiyor.

11:34Peki bir yandan siz söylediniz, açılışta bahsettim, böyle sadece bir cümle içerisinde beş felaket sayabiliyoruz ya artık.

11:41Her gün ormanlar yanıyor, depremde çok ciddi bir şey yaşadık, biz hala toplumda bir travma olarak devam ediyor.

11:47Böyle 3.4 deprem olsa bile insanlar ne oldu hemen bir bakmak istiyorlar, birbirlerini arıyorlar.

11:53Kadınlar öldürülüyor her gün, işte her gün iş cinayetlerine şahit oluyoruz.

11:5814 yaşında çocuklar, 75 yaşında yaşlılar çalışırken inşaatlarda ölüyorlar.

12:04Sayabileceğimiz bir sürü şey işte belediye başkanlarından bahsettik, sahte diplomalardan bahsettik.

12:09Böyle bir bombardımanın içerisindeyiz.

12:12Şunu merak ediyorum, bu bütün bu gündem insanlarda acaba biz bir araya gelip bununla bütün bunları değiştirmek için mücadele edelim gibi bir istek mi yaratıyor yoksa az önce bahsettiğiniz belki o korku hissiyle de bağlantılı olarak bütün karmaşanın içinde sahip olduklarını muhafaza edip biraz daha içe çekilmek, biraz daha uzak durmak gibi bir his mi yaratıyor?

12:36Yani ikincisi gibi gözüküyor. Bu zamana kadar öyle oldu. En azından ondan sonra belki değişir ama.

12:44Çünkü en basitinden işte deprem oldu, çeşitli işte bakanlıklar, çeşitli devlet kurumları niye yeterince önlem almadı?

12:53Veya deprem olduktan sonra neden kurtarma faaliyetleri yeterince iyi çalıştırılmadı vesaire gibi bir eleştiri ortaya koyduğunuzda bu eleştiri aslında iktidara da yönelik bir eleştiri olduğu için bunlar işte deprem bahanesiyle iktidarı yıkmaya çalışıyorlar.

13:12İşte iktidarı değiştirmeye çalışıyorlar ve tamam evet depremde keşke olmasaydı insanlar öldü vesaire ama yarın öbür gün bunlar iktidarı değiştirerek Türkiye'ye çok daha büyük kötülükler yapmanın yolunu arıyorlar aslında depremi.

13:27Bu anlamda bir silah olarak kullanıyorlar diye düşünüyor bazı insanlar örneğin.

13:33İnsanların zihninden geçen bu katılırsınız veya katılmazsınız.

13:38Ben hani böyle bir düşünme şekline örneğin katılmam veya farklı sadece iktidara yönelik olması gerekmez başka kurumlara yönelik de olabilir.

13:46Ama beğenelim beğenmeyelim veya mantıklı olalım bulmayalım insanlar bu korku hissiyle yaşıyorlar.

13:53Veya orman yangınında eleştirdiğiniz zaman işte diyorlar ki ama orman hep yanıyordu zaten işte şimdi bunu bahane edip işte iktidarı değiştirmeye çalışıyorlar.

14:02Niye iktidarı değiştirmeye çalışıyorlar işte bizim yine özgürlüklerimizi elimizden alacaklar şöyle olacak böyle olacak gibi bir korkuyla yaşanıyor.

14:10Dolayısıyla da insanlar ben sanmıyorum işte orman yangınında depreme şuna buna üzülmeyen insan olsun siyasi partisinden bağımsız.

14:20Ama bunu dillendirmenin uzun vadede daha büyük zararlara yol açabileceğine inanıyor bazı insanlar.

14:28Dolayısıyla öyle bir zararın olmadığına dair ikna edilmeleri gerekiyor.

14:34Nasıl ikna edileceği de dediğim gibi işte siyasi bir beceri gerektiriyor.

14:40Peki şimdi önümüzde çok önemli bir sorun var aslında çok uzun zamandır uzmanların işaret ettiği bir şey.

14:46İlk giderek Türkiye'deki ev genci sayısı artıyor.

14:50Yani bir şekilde okudan mezun olan ya da belki okula gitmeyen işte liseden sonra üniversiteden sonra bırakmış.

14:56Çalışmayan iş hayatında yok okul hayatında yok herhangi yeni bir şey üretmiyor.

15:01Dışarıdaki sosyal yaşama katılmıyor.

15:03Bütün günün aslında sabahtan akşama kadar ailesiyle birlikte yaşayan, işte karnını doyuran, ekranlarla vakit geçiren kitle Türkiye'de ev gençleri giderek de büyüyor.

15:15Çok ciddi bir sorun herhalde bu.

15:17Ekonomik bir yönü elbette var ama az önce konuştuğumuz her şeyle de çok ilgilidir diye tahmin ediyorum.

15:23Nasıl değerlendiriyorsunuz?

15:24Bunun önünü almak kısa vadede mümkün olacak mı?

15:29Evet dediğiniz gibi çok ciddi bir problem.

15:31Ben bu konuda böyle Avrupa'da, dünyada da başladı çeken bir ülkeyiz.

15:37Bunu kullanmış şeylerde, sığlamalarda.

15:39Bunun mutlaka ekonomik sebepleri var.

15:42İstisliğin fazla olması gibi.

15:45Ama aynı zamanda bir insanların işleyen bir sisteme olan inancının sıfırlanmış olmasıyla da eksiklerden başlıyordum.

15:56Eskiden insanlar neyle başladık konuşmaya?

16:00Ben işte sahte diplomalarla.

16:03Eskiden insanlar neyi amaçlıyorlardı?

16:05Bir üniversite bölümüne gireyim.

16:07Bir yerden iyi kötü bir diploma alayım.

16:10Neden?

16:10Çünkü o diploma bizim iş bulma ihtimalimizi arttırıyor.

16:14Girdiğimiz işte kazandığımız maaşı arttırıyor.

16:17O girdiğimiz işte eğer iyi çalışırsak terfi alırız, büyüs pozisyona, oradan büyüs pozisyona ve belli bir süre boyun sonunda işte belki evimizi alırız, sonra arabamızı alırız vs. gibi.

16:30Eğer oyunun kurallarını düzgün oynarsanız ve yeterince emek verirseniz bir şekilde bir yerlere gelebildiğiniz ve bir şeylere sahip olabildiğiniz bir sistem vardı.

16:40Artık bu yok.

16:42Artık üniversite öğrencileri yani bırakın hani sahte diplomayı şunu bunu gerçekten çalışmış hakkıyla üniversiteye girmiş öğrenciler bile çok ciddi bir gelecek kaygısı içindeler.

16:53İşe iş bulabileceklerine inanmıyorlar, bulabilseler de o parayla geçinebileceklerine inanmıyorlar ki zaten inanmıyorlar değil, geçinemezler de gerçekten.

17:07Dolayısıyla insanlarda bir kestirme yol arayışı aslında başladı birçok insanda.

17:13İşte bu kumar salgınlığı buna bağlı, işte uyuşturucu çeteleri şunlar bunlar buna bağlı, insanların işte bir YouTube fenomeni veya işte TikToker olup zengin olma köşeye dönme amacıyla bütün günlerini buna ayırmaları buna bağlı.

17:31İnsanların normal çalışıp maaşlı bir işte çalışarak hayatta bir yerlere gelebileceklerine dair inançları kalmadı.

17:38Dolayısıyla bir kestirme yol arıyorlar, aramıyorlarsa da yapmıyorlar.

17:41Nasılsa işe girsem ne olacak, çalışsam ne çalışmasam da bir şey fark etmiyor gibi bir psikolojik duruma geldi insanlar.

17:49Bu sadece üniversite öğrencileri de değil artık işte lise öğrencilerinde ortaokul öğrencileri bile ya okursam ne olacak, ne işe yarayacak ki cümlesini kurmaya başladılar.

18:02Yani düşünün şu an bir sahte diploma krizinden bahsediyoruz.

18:06Sanki sadece üniversite mezunlarını etkileyen, üniversite öğrencilerini etkileyen bir şey gibi ama belki de işte matematik sınavına çalışması gereken bir ortaokul öğrencisinin motivasyonunu bile kıran bir şey bu haber, bu tarz haberler.

18:20Dolayısıyla oyunun kurallarının artık işlemediğine dair olan inanç, bu kurumsal düzenin çöktüğüne dair olan inanç bütün bu süreci de etkiliyor.

18:29Gençlerin geleceğe dair tamamen umutsuzluğa katılmalarına ve tırnak içinde normal işlerde çalışmanın anlamsız, manasız bir şey olduğunu düşünmeye başlamalarına sebep oluyor.

18:41Evet, kendi içinde örgütlü ve belki bu kasıtlı olmasa bile protesto eden bir yanı olduğunu düşünüyorum bunun.

18:48Gerçekten dediğiniz gibi bir asgari ücret kazanacak olsa o genç, belki yalnızca ailesiyle yaşıyorsa ufak bir katkı verebilir, onun dışında hiçbir şeyin sahibi olamaz.

18:57Son bir sorum var, uzun zamandır böyle Türkiye'de işte sahte diploma gibi olaylar olduğunda bu yeni doğan çetesi meselesi olduğunda bu gibi benzer olaylar yaşadığımızda Türkiye'de bir çürüme var, sosyal çürüme var, yozlaşma var şeklinde tartışmalara şahit oluyoruz.

19:13Bazen böyle garip garip yani bir yemek kültürünün farklı bir yemek kültürünün gündeme gelmesiyle buna bile sosyal çürümeden diyor oluyor ama genel itibariyle de çok farklı bir şeyler olduğunu görüyoruz.

19:23Yani gerçekten bir çürümeye ya da yozlaşmaya işaret edebilecek.

19:27Şunu soracağım, sizce var mı Türkiye'de? Türkiye'de sosyal çürüme var mı?

19:31Yani çürüme dediğim bunlar böyle biraz güçlü kelimeler olduğu için ve biraz böyle duygusal olarak tetikleyici kelimeler olduğu için insanları belki range'de ediyor olabilir sanki biz kültürümüze kendimize hakaret mi ediyoruz gibi ama aslında öyle değil.

19:50Adına ne dersek diyelim, ister çürüme diyelim, çözülme diyelim, ne dersek diyelim şöyle bir süreç var biraz önce söylediğim gibi bizim şu an durumlarımız işlemiyor.

20:04Biz şu an işte enflasyon rakamı açıklanıyor kimse inanmıyor.

20:09İşte bir kira artış olacak o oranlara kimse inanmıyor.

20:14Üniversite sınavının adil yapıldığına kimse inanmıyor.

20:17Bir piyango çekilişi oluyor, onun gerçekten rastgele bir şekilde o çekilişin yapıldığına kimse inanmıyor.

20:24Bir işin mahkemeye işiniz düşse oraya gittiğinizde hakimin, savcının gerçekten nötr bir şekilde sizin hakkınızı arayacağına dair çok ciddi bir güvensizlik var insanlarda.

20:38Dolayısıyla böyle bir ortamda biz artık bir survivor parkuruna dönüyor hayat.

20:45Ve herkes kendi canının derdinde kimse kimseye güvenmiyor, ortadaki hakem rolü oynaması gereken kurumlara güvenmiyor.

20:54Dolayısıyla herkes kendi faydasına olacak şeyi yapmaya çalışıyor.

20:59Bu bazen yasa dışı şekilde oluyor, bazen öyle olmuyor.

21:03Ne olursa her şey mübahtır, yeter ki ben kendimi koruyayım, yeter ki çocuğumu bir işe yerleştirebileyim,

21:09yeter ki işte şunu alabileyim, yeter ki şu işte bizim köyde arazimiz vardı ona bir şekilde imar çıkarabileyim diye herkes kendi canını kurtarmanın peşinde.

21:19Dolayısıyla bir aslında devletsizlik gibi bir şey yaşıyoruz şu an.

21:23Normalde devlet kurumları bu sorunları çözmek için vardır.

21:26Ama onlar yeterince işlevlerinin yerine getiremediği için, getirdiğine inanılmadığı için sanki ortada bir devlet yok,

21:35herkes bir şekilde bir araya gelmiş bireylerden oluşan bir kalabalığız gibi.

21:39Ve herkes kendi canını kurtarmanın derdinde gibi.

21:42Bu da bir işte bazen çürüme denilen, bazen farklı şekilde adlandırılan sonuçlara sebep oluyor.

21:48Evet, Sinan Bey'e çok teşekkür ederim.

21:51İyi ki vakit ayırdınız.

21:52Gerçekten böyle bunları da konuştukça nasıl bir hengamenin içinde olduğumuzu daha böyle çarpıcı bir şekilde anlamış oluyoruz.

21:58Ama herhalde konuşmakta dönüştürmenin ilk adımlarından biridir.

22:02Çok sağ olun.

22:03Ben teşekkür ederim davetiniz için.