00:00Πάμε σε ένα άλλο τώρα, επίσης πολύ σοβαρό θέμα κυρίες και κύριοι,
00:03γιατί το καλοκαίρι του 2025 μέχρι τώρα σημαδεύτηκε από καταστροφικές πυρκαγιές
00:08και στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες.
00:11Με χιλιάδες τρέματα να γίνονται στάχτη, κοινότητες να εκενώνονται
00:14και το φυσικό περιβάλλον να υφίσταται ανεπανόρθωτες ζημιές.
00:19Οι υψηλές θερμοκρασίες, η ισχυρή άνεμη και η παρατεταμένη ξηρασία
00:23έχουν δημιουργήσει πραγματικά εκρηκτικές συνθήκες.
00:26Στο επίκεντρο της προσπάθειας για κατανόηση και πρόληψη αυτών των φαινομένων
00:31βρίσκεται και η πυρομετεωρολογία.
00:33Είναι ο επιστημονικός κλάδος που μελετά τη σχέση καιρού και πυρκαγιών
00:37και μέσα από αυτή τη συζήτηση που θα κάνουμε τώρα,
00:39με τον ειδικό πυρομετεωρολόγο, τον κύριο Θεόδωρο Γιάνναρο,
00:43θα επιχειρήσουμε να αναλύσουμε τα αίτια της φετινής χρονιάς, μέχρι τώρα τουλάχιστον,
00:51και να συγκρίνουμε και την ελληνική εμπειρία με το εξωτερικό και όλα αυτά που συμβαίνουν.
00:56Γιατί πραγματικά, κύριε Γιάνναρε, σας ευχαριστώ πάρα πολύ που είστε μαζί μας.
01:00Καλησπέρα σας.
01:01Καλησπέρα, εγώ. Ευχαριστώ για την πρόσφαση.
01:03Να είστε καλά. Λίγο πιο δυνατά να σας ακούμε.
01:05Είναι καταστροφικός ο απολογισμός μέχρι τώρα της φετινής χρονιάς.
01:12Πραγματικά, είναι ακόμη μια χρονιά, η οποία όχι μόνο στη χώρα μας,
01:15αλλά στο σύνολο της Ευρώπης και τα γράφει πολύ αυξημένη δραστηριότητα πυρκαγιών
01:20και πάρα πολλές εξ' αυτούν είναι δυστυχώς καταστροφικές.
01:23Αυτή τη στιγμή, αν δεν κάνω λάθος με βάση τα τελευταία στοιχεία
01:26από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για Θεσικές Πυρκαγιές,
01:29μιλάμε για καμένες εξ' εξ' ρεκόρ στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο.
01:34Σίγουρα είναι ένα ακόμη σημάδι, ένα ακόμη καμπανάκι το οποίο χτυπάει
01:38για το πώς έχουν αλλάξει τα πραγματικά στην ευρύτερη περιοχή μας.
01:42Έχουμε πλέον πυρκαγιές οι οποίες και είναι πολύ πιο έντονα,
01:45πυρκαγιές οι οποίες είναι πολύ πιο επιθετικές
01:47και όλο αυτό συμβαίνει διότι έχουμε αλλάξει το περιβάλλον
01:50μέσα στο οποίο εκδηλώνονται οι πυρκαγιές.
01:53Του περιγράψατε ήδη προηγουμένως, υψηλότερες γενικά θερμοκρασίες,
01:56μεγαλύτερα λαστήματα ξερασίας, πιο ενισχυμένη άνοιχη το καλοκαίρι,
02:00στις συνθήκες αυτομερικής ξερασίας, όλα αυτά συνθέτουμε να περιβάλλον
02:04μέσα στο οποίο εάν εκδηλωθεί η πυρκαγιά, η φωτιά είναι πολύ πολύ δύσκολα να ελέγχθει.
02:10Ναι, αυτό. Πάμε εκεί τώρα στο διατάφτα.
02:14Γιατί μια φωτιά έτσι, μάλλον ποιες είναι αυτές οι αιτίες
02:18και πώς μπορούμε εμείς να το προλάβουμε ώστε να μην μια δασική πυρκαγιά καταστεί ανεξέλεκτη
02:24γιατί αυτό το βιώνουμε συχνά πυκνά τα τελευταία χρόνια.
02:28Δυστυχώς, ναι. Να ξεκαθαρούσουμε αρχικά δύο πράγματα.
02:33Έχουμε από τη μία μία νέα πραγματικότητα σε ό,τι αφορά το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκδηλώνουν οι πυρκαγιές.
02:38Αυτό είναι το δεδομένο. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε δυστυχώς τη γεγόνωση ότι τα καλοκαίρια μας είναι πολύ πιο θερμά
02:44που το χειμώνα λαμβάνουμε πολύ λιγότερους προχόπτωσης και γενοπτώσης.
02:47Αυτό δυστυχώς δεν μπορούμε να το αλλάξουμε.
02:50Αυτό όμως το οποίο μπορούμε να αλλάξουμε είναι να περιορίσουμε τον κίνδυνο και ο κίνδυνος είναι η ενάρξη στον πυρκαγιού.
02:58Άρα, εκεί όπου πρέπει να εστιάσουμε είναι στο να δούμε τι προκαλεί τις πυρκαγιές στη χώρα μας
03:03και στη συνέχεια να λάβουμε τα αντίστοιχα μέτρα για να μπορέσουμε να τις περιορίσουμε.
03:08Δυστυχώς όμως, μέχρι και σήμερα που κάνουμε αυτήν την συζήτηση,
03:11δεν έχουμε στη χώρα μας μία λεπτομερή, ανοιχτή, δημόσια καταγραφή των αιτιών ένναρξης.
03:17Με βάση μία μελέτη του ΕΦΕΛΑΣ, είναι πολύ χαρακτηριστικό να σας πω,
03:23στις πυρκαγιές της 20ης αιτίας, μόλις το 12,1% είχε τεκμηριωμένη αιτία ένναρξης.
03:29Δηλαδή, τι προκαλεί τις καταστροφικές πυρκαγιές στη χώρα μας?
03:34Δεν μπορούμε έτσι να έχουμε ένα ασφαλές συμπέρασμα?
03:40Δεν μπορούμε να έχουμε, διότι ορίζουμε τις αιτίες.
03:43Από εκεί και πέρα σε ένα θεωρητικό πλαίσιο,
03:45αν υποθέσουμε ότι μία πυρκαγιά ξεσπάει,
03:48έχουμε πλέον πολύ πιο ευνοϊκές συνθήκες για την ίδια τη φωτιά.
03:51Δηλαδή, οι πυρκαγιές που έχουμε τα τελευταία χρόνια,
03:53εκδηλώνονται μέσα σε ένα περιβάλλον το οποίο είναι πολύ πιο φιλικό για τη φωτιά.
03:58Λόγω των υψηλότερων θερμοκρασιών, της χαμηλότερης υγρασίας και των ανέμων,
04:02έχουμε συνθήκες οι οποίες πλέον σήμερα ευνούν πάρα πολύ περισσότερες πυρκαγιές,
04:07σε σύγκριση που συνέβαινε στο παρελθόν.
04:09Οι βασικοί μετεωρολογικοί παράγοντες με τη βοήθεια και της δικής σας επιστήμης
04:19και του δικού σας κλάδου που δημιουργούν, έτσι, προκαλούν,
04:25επηρεάζουν μάλλον την εξάπλωση μιας πυρκαγιάς.
04:28Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες?
04:30Οι βασικές πυρομετεωρολογικές μεταβλητές που εξετάζουμε είναι η θερμοκρασία του αέρα και η γρασία.
04:36Αυτές οι δύο επηρεάζουν πάρα πολύ το πόσο ξερή θα είναι η βλάστηση,
04:41οπόμενο στο πόσο πολύ πιο εύκολα θα παίρνει η φωτιά.
04:45Είναι φυσικά ο άνεμος, ο οποίος δίνει ένα πάρα πολύ καθοριστικό ρόλο
04:48στο πώς θα εξαπλωθεί μια πυρκαγιά.
04:51Ωστόσο, πέρα από αυτές τις βασικές μεταβλητές,
04:53εξετάζουμε και το πώς αυτές μεταβάλλονται καθύψος μέσα στην ατμόσφαιροχη,
04:58δηλαδή μόνο στο ύψος που εμείς ζούμε, στην επιφάνεια,
05:01αλλά και μέσα στην ατμόσφαιρο πώς αλλάζει η θερμοκρασία, πώς αλλάζει η υγρασία, πώς αλλάζει ο άνεμος,
05:06διότι όλα αυτά μαζί θα καθορίσουμε σε αρκετές περιπτώσεις,
05:10αν μια πυρκαγιά για παράδειγμα θα παρουσιάσει ακραία συμπεριφορά ή θα εκραγεί, όπως λέμε.
05:15Εσείς έχετε την εμπειρία και κάθε χρόνο όλα αυτά τα συμβάντα, έτσι τα περιστατικά,
05:21τα σοβαρά που ζούμε, σας δίνουν αυτή την εμπειρία που χρειάζεται.
05:25Οπότε θέλω να μας πείτε κυρία Γιάννερε και ο κόσμος θέλει να ακούσει τι λείπει από τη χώρα μας
05:30και βλέπουμε καταστροφικές πυρκαγιές όπως η πρόσφατη, πριν από λίγες ημέρες,
05:34στην Πάτρα που κατέκαψε τα πάντα.
05:37Τι μας λείπει, η πρόληψη μας λείπει, τα μέσα, ο συντονισμός, η ετοιμότητα,
05:42δεν μπορεί, κάτι δεν πάει καλά σε όλα αυτά.
05:46Ναι, γενικά θα έλεγα ότι αυτό το οποίο λείπει από τη χώρα είναι ένα εθνικό σχέδιο
05:50για την ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών
05:52και για να το κάνουμε λίγο πιο συγκεκριμένο αυτό το οποίο μας λείπει
05:55και δεν παίρνουμε στην ουσία μαθήματα, όπως λέμε,
05:58ό,τι παίρνουμε μετά από κάθε καταστροφική πυρκαγιά είναι τα δεδομένα.
06:02Χωρίς να έχουμε δεδομένα για τις πυρκαγιές,
06:05όχι μόνο τον αριθμό και τα καμένα στρέμματα,
06:07αλλά με τι ταχύτητα κινήθηκαν, πώς συμπεριφέρθηκαν και τι κάναμε εμείς
06:11για να μπορέσουμε να τις περιορίσουμε,
06:13δεν μπορούμε στην πραγματικότητα να πάρουμε κανένα μάθημα.
06:16Είναι σαν να έχουμε γράψει πέντε στις εξετάσεις
06:18και να προσπαθούμε να καταλάβουμε τι κάναμε λάθος
06:21χωρίς να έχουμε τη δυνατότητα να δούμε το γραπτό μας.
06:24Επομένως, αυτό το οποίο μας λείπει είναι δεδομένα
06:26και μας λείπουν και δεδομένα για τις αιτίες έναρξης
06:29τα οποία αναφερθέκαμε προηγουμένως.
06:31Όλα αυτά εντάσσονται σε ένα εθνικό σχέδιο
06:34για την ολοκληρωμένη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών.
06:36Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι χρειαζόμαστε ένα τέτοιο σχέδιο,
06:40όχι κυβερνητικό, εθνικό,
06:42ένα σχέδιο το οποίο θα ακολουθήσουμε για τα επόμενα τουλάχιστον 10 χρόνια
06:46εάν θέλουμε πραγματικά να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα.
06:48Διαφορετικά, λυπάμαι πάρα πολύ που το λέω,
06:51κάθε χρονιά, κάθε καλοκαίρι θα αντιμετωπίσουμε
06:53τουλάχιστον μία με δύο καταστροφικές πυρκαγιές.
06:56Και πριν την έναρξη πάντα της αντιπυρικής περίοδου
07:00ακούμε ότι είμαστε έτοιμοι.
07:02Κάθε χρονιά είμαστε περισσότερο έτοιμοι
07:04και κάθε χρονιά ο απολογισμός είναι και πιο καταστροφικός.
07:07Δηλαδή...
07:08Ναι, δυστυχώς όπως έγραψα πρόσφατα...
07:10Ναι, ναι, συγγνώμη.
07:11Όπως έγραψα πρόσφατα,
07:13εάν αφρίζαμε όλες αυτές τις δηλώσεις
07:15ετοιμότητας και τους αριθμούς για τα μέσα που έχουμε,
07:18τα τελευταία δέκα χρόνια θα σας πω,
07:20θα έπρεπε θεωρητικά η χώρα μας
07:22να είναι περισσότερο έτοιμη
07:23από όσο έτοιμες είναι μαζί οι Ηνωμένες Πολιτείες,
07:26ο Καναδάς και η Αυστραλία.
07:28Το αποτέλεσμα δυστυχώς όμως μας διαψεύδει.
07:30Μας διαψεύδει λέγοντας μας
07:32ότι όσο έτοιμοι και αν δηλώνουμε
07:33στην αρχή της Αντιπυρικής Περιόδου,
07:35κάτι μάλλον μας ξεφεύγει.
07:38Οπότε θα πρέπει να αναρωτηθούμε ειλικρινώς
07:40τι είναι αυτό το οποίο μπορεί να μας ξεφεύγει
07:42για να αντιμετωπίσουμε καλύτερα το πρόβλημα.
07:45Και βλέπουμε τους ήρωες πραγματικά πυροσβέστες
07:49και θελοντές.
07:50Εκείνη την κρίσιμη στιγμή της μάχης
07:56πραγματικά με αυτοθυσία
07:59να αγωνίζονται για τον περιορισμό των περικαγιών
08:02και τα παθήματα δυστυχώς δεν μας γίνονται μαθήματα.
08:06Κάθε χρόνο, δηλαδή δεν υπάρχει περιοχή της Ελλάδας,
08:09υπάρχει περιοχή και ζούμε και με τον Εφιάλτη
08:11και την αγωνία και εμείς εδώ στη Στερεά
08:12που έχουμε νομούς και περιοχές
08:14με τεράστια δασοκάλυψη, κυρία Γιάννερε.
08:18Και δεν γίνεται κάθε χρόνο να ζούμε με την αγωνία
08:21ότι θα έρθει και η σειρά μας.
08:24Όχι, δεν γίνεται.
08:25Είναι άδικο για όλες τις προσπάθειες αυτών των ανθρώπων
08:27οι οποίοι διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να σώσουν τη δικιά μας ζωή της περιουσίας μας
08:32και το περιβάλλον να μην υποστηρίζονται όπως θα έπρεπε.
08:35Γι' αυτό επαναλαμβάνω ότι είναι επιτακτική ανάγκη
08:37να υπάρχει ένα εθνικό σχέδιο για το πώς διαχειριζόμαστε
08:41τις ζασικές πυρκαγίες.
08:42Ένα σχέδιο το οποίο θα επιστευτούμε
08:44διότι μαγικές λύσεις δυστυχώς δεν υπάρχουν, δεν υπάρχει κανένα σύστημα,
08:49καμία πλατφόρμα την οποία αν την χρησιμοποιήσουμε από αύριο
08:52ως διαμαγείας θα μας λύσει το πρόβλημα.
08:55Χρειάζεται να καλλιεργήσουμε ένα πνεύμα εμπιστοσύνης
08:58ανάμεσα σε όλους εμάς που μπορεί να παράγουμε γνώση, εργαλεία, υπηρεσίες
09:02και σε όλους αυτούς που θα χρησιμοποιούν στο πεδίο.
09:04Και όλο αυτό θα πρέπει να γίνει συστηματικά, με συνέπεια και να έχει συνέχεια.
09:10Διαφορετικά, εάν κάθε νέα χρονιά εφαρμόζουμε νέα μέτρα,
09:13να παίρνουμε νέα μέσα, νέες τεχνολογίες, δυστυχώς πάντοτε η πραγματικότητα
09:18θα έρχεται να μας ξεπέρνουμε.
09:19Το έχουμε διαπιστώσει τα τελευταία λίγα χρόνια στη χώρα μας αυτό.
09:23Μάλιστα.
09:24Οπότε έτσι κλείνοντας, γιατί ξεκινήσαμε με το ότι είναι καταστροφικός
09:29ο απολογισμός μέχρι τώρα και ξέρουμε ότι η αντιπηρική δεν τελείωσε ακόμη.
09:32Το καλοκαίρι είναι ακόμη μπροστά μας με τις καιρικές συνθήκες που διανύουμε
09:38και σήμερα ακόμη και τις επόμενες ημέρες και το επόμενο διάστημα
09:42σε ένα δικό σας συμπέρασμα θέλω να κλείσουμε με αυτό, κύριε Γιάννερε,
09:46σε αυτή την πρώτη επικοινωνία που έχουμε.
09:49Ένα συμπέρασμα με το οποίο θα μπορούσαμε να κλείσουμε
09:52είναι ότι δυστυχώς δεν έχουμε διδαχθεί από το παρελθόν,
09:55ωστόσο έχουμε ακόμη χρόνο να μπορέσουμε να αλλάξουμε τον τρόπο
09:59με τον οποίο διαχειριζόμαστε τις αστικές πρεκαγιές στη χώρα μας.
10:02Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.
10:03Να είστε καλά, καλώς σας βράδει.