Konya Havzası, her yıl 10 santimetre çöküyor

Sözcü Gazetesi

KONYA Havzası'nda, kuraklık ve yer altı su seviyesinin azalması, toprağın göçmesiyle oluşan obrukların yanı sıra yüzey yarıkları ve düşey çökmelere de neden oluyor. Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, ''Uydu verileriyle, Konya Kapalı Havzası da Türkiye'de takip ediliyor. Bu uydu verilerinden kıyaslama yöntemiyle yapılan ölçümlerde, özellikle Konya Kapalı Havzası'nda bazı bölgelerde her yıl 10 santimetreye ulaşan çökmeler söz konusu. Havza, bir çöküntü havzası olup genel itibarıyla hala aktif bir çökmeden bahsedebiliriz. Havzamız çökmeye devam ediyor” dedi.  Konya'da kuraklık, iklim değişikliği ve bilinçsiz tarımsal sulama nedeniyle yer altı su seviyesinin her geçen gün azalması, ovada obukların yanı sıra yüzey yarıklarının sayısını da artırıyor. Bununla birlikte havzanın bazı kesimlerinde her yıl 10 santimetreye yakın düşey çökmeler oluşuyor. Jeoloji Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Şükrü Arslan, Anadolu Levhasında oluşan Konya Havzası'ndaki genişlemeye bağlı olarak çökmelerin devam ettiğini belirterek şunları söyledi:  ''Türkiye genelinde baktığımız zaman tektonik açıdan, güneyinde Arap levhasının sıkıştırdığı, ortada bulunduğumuz bölge Anadolu levhası, kuzeyinde de Avrasya levhasının sıkıştırdığı, arada kalmış bir levha olarak bulunuyoruz. Bunun haricinde Anadolu levhasında oluşan Konya Havzası'ndaki genişleme ve yer altı suyunun çekilmesine bağlı olarak çökmeler devam ediyor. Bu durumun uydu verilerine göre bazı bölgelerde yıllık ortalama 10 santimetreye ulaştığını gözlemleyebiliyoruz. Hem bu havzanın çökmesi, hala aktif olan bu hareketlilik, genişlemeler, hem de yer altı suyundaki aşırı tüketim ve sonucunda statik seviyenin aşağılara çekilmesi, Konya Kapalı Havzası'nda bize obruk olarak yansıyor. Obruğun yanında bir de yüzey yarıkları var. Aslında son günlerde çokça gündeme geliyor. Yer altı suyunun çekilmesi, aşırı kuraklıktan dolayı aktif ya da pasif enerjini kaybetmiş fay hatlarını oluşturan birbirinden farklı seviyelerde litolojiye sahip blokları oluşturan kil minerallerinin hacimlerindeki küçülme ve büzüşme farklı seviyelerde seyretmektedir. Buna bağlı olarak da fay hattı boyunca yarıklar gün yüzüne çıkıyor ve bu yarılmalar arasında bu bloklar zaman içerisinde kademe diye adlandırdığımız merdiven şeklinde basamaklar oluşuyor” dedi.

Transcript

00:00LIDAR yöntemiyle, uydu verileriyle Konya Kapalı Havzası da Türkiye'de takip ediliyor.

00:08Bu uydu verilerinden kıyaslama yöntemiyle yapılan ölçümlerde, özellikle Konya Kapalı Havzası'nda genel itibariyle 10 santime ulaşan çökmeler söz konusu.

00:18Yani baktığımız zaman hala aktif bir havza, havzamız hala çökmeye devam ediyor.

00:23Bu Türkiye geneline baktığımız zaman da Türkiye güneyinde Arap levhasının sıkıştırdığı, ortada bulunduğumuz bölge Anadolu levhası, kuzeyinde de Avrasya levhasının sıkıştırdığı arada kalmış bir levha olarak bulunuyoruz tektonik açıdan.

00:39Bunun haricinde bu Anadolu levhasında oluşan Konya Havzası da Konya Havzası'ndaki genişlemeye bağlı olarak çökmeler devam ediyor.

00:48Yıllık ortalama bu uydu verilerine göre de 10 santim olarak ölçümler devam ediyor.

00:54Hem bu havzanın çökmesi, bu tektonik hareketlilik yani hala aktif olarak bu hareketlilik, kaymalar, hem de yer altı suyundaki aşırı tüketim ve çekilmesi,

01:04bunların hepsine baktığımız zaman Konya Kapalı Havzası'nda bu afet olarak bize obruk olarak yansıyor.

01:10Obruğun yanında bir de yüze yarıkları var.

01:12Aslında son günlerde çokça gündeme geliyor.

01:16Baktığımız zaman geçmiş dönemlerde bu havza içinde aktif olan ve hareketlilik göstermiş olan faylar günümüzde belki aktif ya da değil,

01:25pasif de olabilir veya enerjisini kaybetmiş de olabilir.

01:28Ama bunlar işte yer altı suyun çekilmesi, aşırı kuraklıktan dolayı bloklar arasındaki hacimsel farklı küçülmeye bağlı olarak bunlar yarılmalar,

01:37yani fay hattı boyunca yarılmalar gösteriyor ve bu yarılmalar arasında, bu bloklar arasında da zaman içerisinde merdiven şeklinde basamaklar oluşup kademeler oluşuyor.

01:46Bu öncesinde meralarda daha kırsal kesimlerde yaygın olarak görüyorduk ama son yıllarda Konya merkez ilçeler de dahil birçok yerde yaygın olarak görüyoruz.

01:59Ve bu yarılmaların, yarıkların oluşumu da yerleşim yerlerini veya da yapılara ciddi hasar ve zarar verebiliyor.

02:05Bununla ilgili olarak son zamanlarda sanayi bölgelerinde, Büsant sanayinde özellikle birkaç fabrikanın zarar gördüğünü, yapının,

02:15diğer yine Karatay'da farklı bölgelerde bu tarz yarılmaların olduğu ve üzerindeki yapılarda statik dengesizlik oluşturduğunu gözlemledik.

Kategori

Döküm

Önerilen