• 9 ay önce
İran, ABD ile artan gerilim üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne mektup göndererek “savaş veya gerilimin tırmanmasını istemiyoruz” mesajı verdi, ancak meşru müdafaa hakkını da vurguladı. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin askeri yığınağını “gereksiz” olarak nitelendirdi, diplomasiye bağlı olduklarını ancak savunmaya da hazır olduklarını açıkladı. BM’ye sunulan metinde “gerçek saldırı tehdidi” ifadesi dikkat çekerken, olası bir çatışmada bölgedeki ABD üsleri ve askeri unsurların hedef alınabileceği belirtildi. Tahran’da günlük hayat normal seyrinde devam ederken, İran yönetimi askeri ve sivil hazırlıklarını sürdürüyor. Olası bir ABD saldırısına karşı ise Tahran’da “geniş kapsamlı karşılık” seçeneğinin ağırlık kazandığı ifade ediliyor.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Dışişleri Bakanı Abbas Eratçı hem Donald Trump'ın süre vermesi konusunu yorumladı,
00:05hem ABD'nin bölgedeki yığınağına dikkat çeken konuşmalar yaptı.
00:09Amerikan basınına verdi bu ruportajı.
00:12Dışişleri Bakanı Eratçı, ABD'nin İran etrafındaki yığınağının gereksiz olduğunu ve faydasız olduğunu ifade etti.
00:21Askeri seçeneğin durumu daha da karmaşık hale getireceğini ifade etti.
00:26İran'ın diplomasiye bağlı olduğunu ancak diplomasiye tam hazır olduğu gibi kendisini savunmaya da tam hazır olduğunu vurguladı.
00:34Bununla beraber İran'a yönelik geçen yıl yapılan hava saldırısına işaret etti.
00:39ABD'nin nükleer tesislere saldırısını.
00:42Bu tesislerin yok edilemediğini, çünkü bu tesislerin İranlı bilim insanları tarafından inşa edildiğini,
00:49teknolojinin ve bilimin yerli olduğunu, yerel olduğunu bu nedenle yok edilemeyeceğini ifade etti.
00:54Aynı zamanda Dışişleri Bakanı Eratçı, önümüzdeki müzakere turuna dair de metin hazırlama sürecine devam ettiklerini
01:02ve bu metin üzerinden müzakere etmenin sürdürüleceğini umduklarını vurguladı.
01:08Bu sürece dair de özellikle İran'ın nükleer barışçıl programının barışçıl olduğu ve sonsuza kadar barışçıl olacağı noktasında
01:17taahhütler vermeye İran'ın hazır olduğunu, bu doğrultuda Uluslararası Atom Enerji Ajansı Genel Müdürü Rafael Grossi ile yakından çalışıldığını,
01:26Rafael Grossi'nin teknik olarak bazı tavsiyeleri ve önerileri olduğunu, bunların yapıcı olduğunu ve yuval gösterici olduğunu ifade etti Dışişleri
01:35Bakanı Eratçı.
01:36Gürkan Bey, şunu da sormak istiyorum. İran'ın Birleşmiş Milletler'e yazdığı mektupta en çarpıcı noktalar neler?
01:42Siz çok da yakından takip ediyorsunuz, zaten oradasınız.
01:44Dolayısıyla önceki söylemlerden farklı unsurlar var mı?
01:49Var ve en çok dikkat çeken gerçek saldırı tehdidi barındırıyor ifadesi Donald Trump'ın açıklamalarının bu temelde okunduğunu ifade ediyor
01:59İran tarafı.
02:01Daha önce yine metinde de var bunlar ama daha önceki metinlerde de hep bu tarz tehdit dilinin Uluslararası Hukuk Anlaşmalarına
02:10aykırı olduğunu vurgulayan tezlerdi.
02:13Bize karşı saldırı gelirse karşılık vermeye hazırız gibiydi. Ama bu kez bir sınır da belirleyen dil kullanıldığını görüyoruz.
02:22Gerçek saldırı tehdidi barındırıyor ifadesini şuraya yaslayabiliriz.
02:26İran Savunma Konseyi 12 günlük savaş sonrası kurulmuştu.
02:30ABD'ye karşı eğer tehdit dilinin savaşa dönme eylemi göstermesi durumunda İran'ın önleyici saldırı yapma duyurusu olmuştu.
02:41Daha sonra Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi de benzer açıklamalarda bulunmuştu.
02:46Bu ifadeyi yani gerçek saldırı tehdidi barındırıyor ifadesi İran'ın karşı hamle yani önleyici saldırı yapma hakkına doğru ya da
02:55düşüncesine doğru gittiğini işaret ediyor.
02:58Bununla beraber de olası çatışma durumunda düşmana ait diye tarif edilen bölgedeki tüm tesisler, askeri varlıklar bizim meşru hedef halimize
03:09gelecek diyor.
03:10Baktığımız zaman başta körfez ülkelerinde bulunan askeri üsler, ABD'nin bölgeye gönderdiği savaş gemileri ki başında Lincoln var yeni savaş
03:20gemisi yolda.
03:22Bu noktaların İran'ın menzilinde olacağı ve meşru bir şekilde karşılık verileceğini vurguluyor.
03:28Bu Birleşmiş Milletler'e sunulan metin içerisinde.
03:32Aynı zamanda İran'ın müzakerelere bir kez daha bağlılığı bu metin içerisinde var.
03:37ABD'nin de ciddiyet göstermesi ve barışçıl bir şekilde, diplomatik bir şekilde sonuca ulaşılması gerektiğini ifade eden bir mektuptu.
03:45Tam da o kısmı sormak istiyorum.
03:47Tahran'dan gelen mesajlar, gerek Sayın Bakan'ın ifadeleriyle verdiği röportajlarla, gerek bu mektup yoluyla.
03:53Bu bir endişeden kaynaklı mı yani?
03:55En azından biz bu yolları denersek birisi çıkar ve bu olası saldırıyı durdurur umuduyla mı?
04:00Yoksa bütün diplomasi yollarını tüketmiş olalım, haksız duruma düşmeyelim, saldırgan taraf Amerika imajını pekiştirmek için atılmış diplomatik adımlar mı?
04:10İkisi de diyebilirim. İlk seçenekten bahsedelim.
04:16Bu bildiri mektup içerisinde şu da var.
04:19Yakında başka egemen ülkelerin sırası da gelecektir ifadesi var.
04:29BMI'ye sunulan mektupta yani bölge ülkelerine ve diğer dünyadaki egemen ülkelere uyanın, Donald Trump'ın uluslararası hukuku ihlal eden,
04:39etmek yönündeki adımlarına karşı durun çağrısı barındırıyor içerisinde.
04:44Aynı zamanda savaşın bölgeye yayılması riski üzerinden de bölge ülkeleri üzerinde baskı kurduğunu görüyoruz.
04:51Diğer yandan da İran'ın sürdürdüğü askeri hazırlığa bakarsak Donald Trump'a güven olmadığı olası çatışmaya karşı da her an
04:59tetikte olduğunu görüyoruz.
05:01Kürkan Bey en merak ettiğimiz ve sizin bilgilerinize de çokça güvendiğimiz hususta Tahran sokaklarındaki durum.
05:06Orda havanızı, protestoların yeniden başladığına dair bir takım iddialar vardı birkaç gün önce. Bu doğru mu?
05:12Halk bu savaş ihtimalini ne kadar ciddiye alıyor bir yandan da.
05:15Başkente gergin bir bekleyiş mi var? Bankalarda, marketlerde, kuyruklar ya da rafları boşaltma gibi bir durum söz konusu mu?
05:25Protesto şöyle, geçen ay yaşanan olayların kırkı, yani hayatını kaybedenlerin kırkı törenleri vardı.
05:33Mezar başında anma törenleri vardı veya devletin kendisinin de yaptığı başkent Tahran'da, musallada, askeri üst düzey yetkililerinde katıldığı kırk anma
05:42programları vardı.
05:44Programlar genellikle de barışçıl olarak düzenlendi ve tamamlandı.
05:48Özellikle mezar başındaki protestolar, anmalar devamı gelmedi, yaygınlaşmadı bu.
05:55Hayat normal bir şekilde devam ediyor.
05:58Biz de hatta bazen soru işareti olarak kenara koyuyoruz.
06:01İran'daki hayat o kadar normal ilerliyor ki, acaba İran etrafındaki çemberi, bu askeri yığınağın ciddiyetini görmekte zaaf mı gösteriyoruz diye
06:12gazeteci meslektaşlarımız da kendimize soruyoruz.
06:15Bankalar açık, okullar açık, AVM'ler açık, marketler açık, kafeler açık, restoranlar açık ve buralarda hayat olduğu gibi normal bir
06:23şekilde devam ettiriliyor.
06:25Şimdi sürekli batı basınında gün veriliyor.
06:29Bundan yaklaşık iki hafta önce pazar günü dendi, ardından 14 Şubat dendi, şimdi cumartesi deniyor.
06:35Bu başka bir ülkede savaş dönemleri, bu tarz tarihler verildiği zaman şöyle tablolar görüyoruz.
06:42Marketlerin yağmalandığı, rafların boşaldığı.
06:45Şu ana kadar Tahran'da böyle bir tabloyu görmedik.
06:48İran'ın diğer şehirlerinden de gelmedi.
06:50CNN Türk İran içerisinde çok izleniyor, biliyorum.
06:54Eğer bir bölgede şu an bizi izleyen CNN Türk izleyisi varsa İran içerisinde bize ulaşabilir ve bu konuya dair bildirimlerini
07:02yapar.
07:02Biz de gider, inceleriz ama bizim gözlemlerimize göre şu ana kadar böyle bir panik havası Tahran'da oluşmamış durumda.
07:09Ama diğer yandan hükümet olası hazırlıklarını sürdürüyor.
07:13Sığınak hazırlığı, gıda, enerji hazırlığı gibi metroları sığınaklara dönüştürme gibi faaliyetleri yaptığını zaten kamuoyuna duyurmuştum.
07:21Şimdi askeri hazırlıkları ayrıca soracağım ama Mayıs ayında Tahran'da birlikteydik.
07:25Hatta sizin sayenizde ben de o ünlü meydanlara gittim.
07:28Bana anlattınız oradaki görsellerin ne kadar önemli olduğunu siz aktarmıştınız biz de yine.
07:32Aktarmıştık izleyicilerimize.
07:34Şimdi bugünlerde o meydanlardaki o büyük afişlerde hangi mesajlar veriliyor?
07:39Çünkü İran bunu sıkça halkını etkilemek için de kullanıyor.
07:44Filistin meydanında İsrail'de olası vurulacak noktaların koordinatlarının olduğu büyük bir harita asılı.
07:51Tek tek işaretlenmiş durumda.
07:54Filistin meydanındaki görsel o şekilde.
07:56İnkılat meydanındaki görsel geçen hafta İran İslam devriminin yıl dönümüyle bağlantılı bir görseldi.
08:03Ondan önce ABD Lincoln gemisinin hedef alındığı, askerlerin öldürüldüğü, savaş uçaklarının paramparça edildiği ve geminin üzerinden kanlıların attığı bir görsel
08:13vardı.
08:14O görsel şu an tekrar gelmiş durumda.
08:18İnkılat meydanında bu görsel devam ediyor.
08:20Velihaz meydanında da yine ABD'nin savaş uçakları ve savaş helikopterlerinin enkaza dönüşü sürüldüğü, elinde İran bayrağıyla bir grup İranlı
08:32vatandaşın çimler üzerinde yüksek tepeye doğru yürüdüğü bir görsel var.
08:36Gürkan Bey son olarak şunu da sormak istiyorum.
08:39Süremiz daraldı ama elbette İran nasıl bir hazırlık yapıyor askeri anlamda?
08:44ABD'nin sınırlı bir saldırı yapacağı yönünde son yoğunlaşan iddialar eğer bunu yaparsa, Tahran'ın buna askeri yanıtı ne düzeyde
08:52olur?
08:52Masadaki misilleme seçenekleri neler?
08:57İran sınırlı olsun ya da geniş kapsamlı olsun geniş kapsamlı yanıt vermeye kendini hazırlıyor.
09:04Çünkü eğer sınırlı bir saldırı geldiği zaman buna sınırlı bir karşılık verirse İran şunu hesap ediyor.
09:12Bu sürecin bundan sonra periyodik hale dönme riskinden bahsediyor İran tarafı.
09:17Yani 6 ay önce geldiler vurdular, 7 ay sonra tekrar vurmaktan bahsediyorlar.
09:22Şimdi gelip sınırlı bir saldırı yapacaklar.
09:25Biz 5 ay sonra tekrar bir sınırlı saldırı tartışmasından bahsedeceğiz.
09:29O yüzden periyodik hale dönüşmesini engellemek için Amerika Birleşik Devletleri'ne maliyet hesabını güçlü bir şekilde hissettirecek geniş kapsamlı yanıt
09:39vermeliyiz fikri ağırlık kazanmış durumda Tahran'da.
09:42Diğer yandan Hürmüz Boğazı'nın kapatılması noktasında ve oradaki olasıl savaş patlak vermesine karşı devri muhafızlar ordusu deniz kuvvetleri komutanlığı
09:53geniş bir tatbikat yaptı.
09:552-3 gün sürdü bu tatbikat.
09:57Hemen onun bittiği günde İran ordusu deniz kuvvetleri komutanlığı Rusya birlikte ortak deniz tatbikati yaptılar.
10:04Ve burada İran ilk tatbikatta Hürmüz Boğazı'nda bulunan 4 stratejik adası var.
10:11Zaman zaman Birleşik Arap Emirlikleri'yle de ihtilaf yaşadıkları ada.
10:14O adaları aktif bir şekilde kullandı.
10:17Hem kendi ana kara parçasını kullandı.
10:19Hem yüzer unsurlarını kullandı.
10:22Hem de bu ada üzerinden bazı füze ateşlemeleri ve hava savunma sistemleri veya sihayhaları devreye sokarak tatbikat icra etti.
10:30Bu adalar en nihayetinde Körfez'de bulunan ABD üstlerine İran kara parçasından daha yakın adalar.
10:38Önümüzdeki süreçte bu adaların olası çatışmada kullanma ihtimarı var.
10:42Bu tarz hazırlıklarını devam ettiriyor İranca.

Önerilen