00:00Dışişleri Bakanı Abbas Eratçı hem Donald Trump'ın süre vermesi konusunu yorumladı,
00:05hem ABD'nin bölgedeki yığınağına dikkat çeken konuşmalar yaptı.
00:09Amerikan basınına verdi bu ruportajı.
00:12Dışişleri Bakanı Eratçı, ABD'nin İran etrafındaki yığınağının gereksiz olduğunu ve faydasız olduğunu ifade etti.
00:21Askeri seçeneğin durumu daha da karmaşık hale getireceğini ifade etti.
00:26İran'ın diplomasiye bağlı olduğunu ancak diplomasiye tam hazır olduğu gibi kendisini savunmaya da tam hazır olduğunu vurguladı.
00:34Bununla beraber İran'a yönelik geçen yıl yapılan hava saldırısına işaret etti.
00:39ABD'nin nükleer tesislere saldırısını.
00:42Bu tesislerin yok edilemediğini, çünkü bu tesislerin İranlı bilim insanları tarafından inşa edildiğini,
00:49teknolojinin ve bilimin yerli olduğunu, yerel olduğunu bu nedenle yok edilemeyeceğini ifade etti.
00:54Aynı zamanda Dışişleri Bakanı Eratçı, önümüzdeki müzakere turuna dair de metin hazırlama sürecine devam ettiklerini
01:02ve bu metin üzerinden müzakere etmenin sürdürüleceğini umduklarını vurguladı.
01:08Bu sürece dair de özellikle İran'ın nükleer barışçıl programının barışçıl olduğu ve sonsuza kadar barışçıl olacağı noktasında
01:17taahhütler vermeye İran'ın hazır olduğunu, bu doğrultuda Uluslararası Atom Enerji Ajansı Genel Müdürü Rafael Grossi ile yakından çalışıldığını,
01:26Rafael Grossi'nin teknik olarak bazı tavsiyeleri ve önerileri olduğunu, bunların yapıcı olduğunu ve yuval gösterici olduğunu ifade etti Dışişleri
01:35Bakanı Eratçı.
01:36Gürkan Bey, şunu da sormak istiyorum. İran'ın Birleşmiş Milletler'e yazdığı mektupta en çarpıcı noktalar neler?
01:42Siz çok da yakından takip ediyorsunuz, zaten oradasınız.
01:44Dolayısıyla önceki söylemlerden farklı unsurlar var mı?
01:49Var ve en çok dikkat çeken gerçek saldırı tehdidi barındırıyor ifadesi Donald Trump'ın açıklamalarının bu temelde okunduğunu ifade ediyor
01:59İran tarafı.
02:01Daha önce yine metinde de var bunlar ama daha önceki metinlerde de hep bu tarz tehdit dilinin Uluslararası Hukuk Anlaşmalarına
02:10aykırı olduğunu vurgulayan tezlerdi.
02:13Bize karşı saldırı gelirse karşılık vermeye hazırız gibiydi. Ama bu kez bir sınır da belirleyen dil kullanıldığını görüyoruz.
02:22Gerçek saldırı tehdidi barındırıyor ifadesini şuraya yaslayabiliriz.
02:26İran Savunma Konseyi 12 günlük savaş sonrası kurulmuştu.
02:30ABD'ye karşı eğer tehdit dilinin savaşa dönme eylemi göstermesi durumunda İran'ın önleyici saldırı yapma duyurusu olmuştu.
02:41Daha sonra Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi de benzer açıklamalarda bulunmuştu.
02:46Bu ifadeyi yani gerçek saldırı tehdidi barındırıyor ifadesi İran'ın karşı hamle yani önleyici saldırı yapma hakkına doğru ya da
02:55düşüncesine doğru gittiğini işaret ediyor.
02:58Bununla beraber de olası çatışma durumunda düşmana ait diye tarif edilen bölgedeki tüm tesisler, askeri varlıklar bizim meşru hedef halimize
03:09gelecek diyor.
03:10Baktığımız zaman başta körfez ülkelerinde bulunan askeri üsler, ABD'nin bölgeye gönderdiği savaş gemileri ki başında Lincoln var yeni savaş
03:20gemisi yolda.
03:22Bu noktaların İran'ın menzilinde olacağı ve meşru bir şekilde karşılık verileceğini vurguluyor.
03:28Bu Birleşmiş Milletler'e sunulan metin içerisinde.
03:32Aynı zamanda İran'ın müzakerelere bir kez daha bağlılığı bu metin içerisinde var.
03:37ABD'nin de ciddiyet göstermesi ve barışçıl bir şekilde, diplomatik bir şekilde sonuca ulaşılması gerektiğini ifade eden bir mektuptu.
03:45Tam da o kısmı sormak istiyorum.
03:47Tahran'dan gelen mesajlar, gerek Sayın Bakan'ın ifadeleriyle verdiği röportajlarla, gerek bu mektup yoluyla.
03:53Bu bir endişeden kaynaklı mı yani?
03:55En azından biz bu yolları denersek birisi çıkar ve bu olası saldırıyı durdurur umuduyla mı?
04:00Yoksa bütün diplomasi yollarını tüketmiş olalım, haksız duruma düşmeyelim, saldırgan taraf Amerika imajını pekiştirmek için atılmış diplomatik adımlar mı?
04:10İkisi de diyebilirim. İlk seçenekten bahsedelim.
04:16Bu bildiri mektup içerisinde şu da var.
04:19Yakında başka egemen ülkelerin sırası da gelecektir ifadesi var.
04:29BMI'ye sunulan mektupta yani bölge ülkelerine ve diğer dünyadaki egemen ülkelere uyanın, Donald Trump'ın uluslararası hukuku ihlal eden,
04:39etmek yönündeki adımlarına karşı durun çağrısı barındırıyor içerisinde.
04:44Aynı zamanda savaşın bölgeye yayılması riski üzerinden de bölge ülkeleri üzerinde baskı kurduğunu görüyoruz.
04:51Diğer yandan da İran'ın sürdürdüğü askeri hazırlığa bakarsak Donald Trump'a güven olmadığı olası çatışmaya karşı da her an
04:59tetikte olduğunu görüyoruz.
05:01Kürkan Bey en merak ettiğimiz ve sizin bilgilerinize de çokça güvendiğimiz hususta Tahran sokaklarındaki durum.
05:06Orda havanızı, protestoların yeniden başladığına dair bir takım iddialar vardı birkaç gün önce. Bu doğru mu?
05:12Halk bu savaş ihtimalini ne kadar ciddiye alıyor bir yandan da.
05:15Başkente gergin bir bekleyiş mi var? Bankalarda, marketlerde, kuyruklar ya da rafları boşaltma gibi bir durum söz konusu mu?
05:25Protesto şöyle, geçen ay yaşanan olayların kırkı, yani hayatını kaybedenlerin kırkı törenleri vardı.
05:33Mezar başında anma törenleri vardı veya devletin kendisinin de yaptığı başkent Tahran'da, musallada, askeri üst düzey yetkililerinde katıldığı kırk anma
05:42programları vardı.
05:44Programlar genellikle de barışçıl olarak düzenlendi ve tamamlandı.
05:48Özellikle mezar başındaki protestolar, anmalar devamı gelmedi, yaygınlaşmadı bu.
05:55Hayat normal bir şekilde devam ediyor.
05:58Biz de hatta bazen soru işareti olarak kenara koyuyoruz.
06:01İran'daki hayat o kadar normal ilerliyor ki, acaba İran etrafındaki çemberi, bu askeri yığınağın ciddiyetini görmekte zaaf mı gösteriyoruz diye
06:12gazeteci meslektaşlarımız da kendimize soruyoruz.
06:15Bankalar açık, okullar açık, AVM'ler açık, marketler açık, kafeler açık, restoranlar açık ve buralarda hayat olduğu gibi normal bir
06:23şekilde devam ettiriliyor.
06:25Şimdi sürekli batı basınında gün veriliyor.
06:29Bundan yaklaşık iki hafta önce pazar günü dendi, ardından 14 Şubat dendi, şimdi cumartesi deniyor.
06:35Bu başka bir ülkede savaş dönemleri, bu tarz tarihler verildiği zaman şöyle tablolar görüyoruz.
06:42Marketlerin yağmalandığı, rafların boşaldığı.
06:45Şu ana kadar Tahran'da böyle bir tabloyu görmedik.
06:48İran'ın diğer şehirlerinden de gelmedi.
06:50CNN Türk İran içerisinde çok izleniyor, biliyorum.
06:54Eğer bir bölgede şu an bizi izleyen CNN Türk izleyisi varsa İran içerisinde bize ulaşabilir ve bu konuya dair bildirimlerini
07:02yapar.
07:02Biz de gider, inceleriz ama bizim gözlemlerimize göre şu ana kadar böyle bir panik havası Tahran'da oluşmamış durumda.
07:09Ama diğer yandan hükümet olası hazırlıklarını sürdürüyor.
07:13Sığınak hazırlığı, gıda, enerji hazırlığı gibi metroları sığınaklara dönüştürme gibi faaliyetleri yaptığını zaten kamuoyuna duyurmuştum.
07:21Şimdi askeri hazırlıkları ayrıca soracağım ama Mayıs ayında Tahran'da birlikteydik.
07:25Hatta sizin sayenizde ben de o ünlü meydanlara gittim.
07:28Bana anlattınız oradaki görsellerin ne kadar önemli olduğunu siz aktarmıştınız biz de yine.
07:32Aktarmıştık izleyicilerimize.
07:34Şimdi bugünlerde o meydanlardaki o büyük afişlerde hangi mesajlar veriliyor?
07:39Çünkü İran bunu sıkça halkını etkilemek için de kullanıyor.
07:44Filistin meydanında İsrail'de olası vurulacak noktaların koordinatlarının olduğu büyük bir harita asılı.
07:51Tek tek işaretlenmiş durumda.
07:54Filistin meydanındaki görsel o şekilde.
07:56İnkılat meydanındaki görsel geçen hafta İran İslam devriminin yıl dönümüyle bağlantılı bir görseldi.
08:03Ondan önce ABD Lincoln gemisinin hedef alındığı, askerlerin öldürüldüğü, savaş uçaklarının paramparça edildiği ve geminin üzerinden kanlıların attığı bir görsel
08:13vardı.
08:14O görsel şu an tekrar gelmiş durumda.
08:18İnkılat meydanında bu görsel devam ediyor.
08:20Velihaz meydanında da yine ABD'nin savaş uçakları ve savaş helikopterlerinin enkaza dönüşü sürüldüğü, elinde İran bayrağıyla bir grup İranlı
08:32vatandaşın çimler üzerinde yüksek tepeye doğru yürüdüğü bir görsel var.
08:36Gürkan Bey son olarak şunu da sormak istiyorum.
08:39Süremiz daraldı ama elbette İran nasıl bir hazırlık yapıyor askeri anlamda?
08:44ABD'nin sınırlı bir saldırı yapacağı yönünde son yoğunlaşan iddialar eğer bunu yaparsa, Tahran'ın buna askeri yanıtı ne düzeyde
08:52olur?
08:52Masadaki misilleme seçenekleri neler?
08:57İran sınırlı olsun ya da geniş kapsamlı olsun geniş kapsamlı yanıt vermeye kendini hazırlıyor.
09:04Çünkü eğer sınırlı bir saldırı geldiği zaman buna sınırlı bir karşılık verirse İran şunu hesap ediyor.
09:12Bu sürecin bundan sonra periyodik hale dönme riskinden bahsediyor İran tarafı.
09:17Yani 6 ay önce geldiler vurdular, 7 ay sonra tekrar vurmaktan bahsediyorlar.
09:22Şimdi gelip sınırlı bir saldırı yapacaklar.
09:25Biz 5 ay sonra tekrar bir sınırlı saldırı tartışmasından bahsedeceğiz.
09:29O yüzden periyodik hale dönüşmesini engellemek için Amerika Birleşik Devletleri'ne maliyet hesabını güçlü bir şekilde hissettirecek geniş kapsamlı yanıt
09:39vermeliyiz fikri ağırlık kazanmış durumda Tahran'da.
09:42Diğer yandan Hürmüz Boğazı'nın kapatılması noktasında ve oradaki olasıl savaş patlak vermesine karşı devri muhafızlar ordusu deniz kuvvetleri komutanlığı
09:53geniş bir tatbikat yaptı.
09:552-3 gün sürdü bu tatbikat.
09:57Hemen onun bittiği günde İran ordusu deniz kuvvetleri komutanlığı Rusya birlikte ortak deniz tatbikati yaptılar.
10:04Ve burada İran ilk tatbikatta Hürmüz Boğazı'nda bulunan 4 stratejik adası var.
10:11Zaman zaman Birleşik Arap Emirlikleri'yle de ihtilaf yaşadıkları ada.
10:14O adaları aktif bir şekilde kullandı.
10:17Hem kendi ana kara parçasını kullandı.
10:19Hem yüzer unsurlarını kullandı.
10:22Hem de bu ada üzerinden bazı füze ateşlemeleri ve hava savunma sistemleri veya sihayhaları devreye sokarak tatbikat icra etti.
10:30Bu adalar en nihayetinde Körfez'de bulunan ABD üstlerine İran kara parçasından daha yakın adalar.
10:38Önümüzdeki süreçte bu adaların olası çatışmada kullanma ihtimarı var.
10:42Bu tarz hazırlıklarını devam ettiriyor İranca.