00:00Pinaguho ng magnitude 7.8 na lindol
00:02ang maraming istruktura sa iba't ibang bahagi ng Mindanao
00:06kahit sa labas po ng maasim sarangani
00:08kung saan naitala ang episentro ng pagyanig.
00:13Kabilang po sa kagimbal-gimbal na imahe,
00:16ang aktual na paguho na isang gusali na may fast food branch
00:20at tila natuklak din ang pader ng dalawang mall.
00:23Umabot na sa labing siyam ang naiulat na nasawi
00:26habang mahigit isang daang katao ang sugatan.
00:30Batay sa pinakahuling tala
00:32ng National Disaster Risk Reduction and Management Council o NDRRMC.
00:39Mga kapuso, may mga hinimatay ding estudyante,
00:42lalot ang malakas na lindol
00:44na tapat sa unang araw ng pagbubukas ng klase.
00:47Narito ang aking pagtutok.
00:52Sa lakas ng magnitude 7.8 na lindol
00:55na yumanig pasado la 7.5 ng umaga kanina,
00:58animoy dinuduyan ang mga elementary student na ito
01:01ng Makayahay Elementary School sa Davao Occidental.
01:05Pilit silang pinakalma ng mga guru pero
01:10biglang bumagsak ang isang estruktura malapit sa kanila.
01:14Lingkod lang! Lingkod lang! Lingkod lang! Lingkod lang!
01:28Iyakan at sigawan din ang pumalakaw sa Demoloc Valley National High School
01:33habang nagsisilikas palabas ng kanilang mga silid sa gitna ng lindol.
01:37Lingkod lang! Lingkod lang!
01:44Habang naantala naman ang flag ceremony ng Davao del Sur School of Fisheries
01:48sa Bayan ng Malalag.
02:00Ang mga estudyante ng Matanaw National High School
02:03nagmamadaling umalis sa covered court at lumikas papuntang open area.
02:10Isang gusali na kanilang paralan ang lumundo at halos gumuho.
02:18Ayon sa pamunuan ng paralan, hindi na ginagamit dahil
02:21matagal nang inabando na ang gusali matapos ang magkakasunod na lindol noong 2019.
02:28Pero lalong malala ang sinapit na Jollibee sa General Santos City.
02:37Napulbos sa isang iglap ang gusali.
02:39Sabay sa paguho ang pagkasira ng kable ng kuryente.
02:45Maraming napaiyak at napahagulgol
02:47habang pilit na kinakalmang sarili sa tumamang kalamidad.
02:53Customer! Customer! Tao! Tao!
02:55Matapos ang paguho, agad rumesponde ang mga rescuer
02:58para alamin kung may mga na-trap sa loob.
03:01Tao! Tao! Tao!
03:02Bukwong! Bukwong! Bukwong! Bukwong nai-tao!
03:04Tao! Tao! Tao!
03:06Wasak na wasak ang mga pader at kisame.
03:08Sira-sira rin ang mga gamit.
03:11Ay, hindi.
03:12Tila natuklap naman ang dingding ng SMCT General Santos.
03:20Sa pagbagsak ng debris,
03:22nabalot na makapal na likabok ang labas ng mall.
03:26Ang parking area, wasak na wasak din.
03:30Nabagsakan pa ng tipak na mga pader
03:32ang ilang nakaparadang motorsikla at e-trike.
03:35Bukwong na.
03:37Wasak ng kalibutan.
03:39Tila nabalatan din ang KCC Mall of Jensen
03:42nang matuklap at bumagsak ang isang pader.
03:49Hindi rin nakaligtas ang gusaling ito ng isang universidad.
03:55Nasira rin ang isang branch ng McDonald's.
03:57Tipak-tipak ng kongkretong pader ang nagbagsakan na ikinawasak ng ilang motorsiklo.
04:03Gumuho pati ang kisame ng gusaling.
04:15Sa mga besa, upuan at dasal,
04:17napakapit ang ilang inabutan ng lindol sa ikawalong palapag ng isang gusaling.
04:25Sa lakas ng pagyanig, nagpagsakan ang ilang gamit.
04:31At tila nagsayawan din ang mga ilaw sa loob.
04:43Mga kapuso, sa General Santos City naman,
04:46kabilang po sa mong gumuho ang isang supermarket.
04:50Dalawa ang patay.
04:51Pero may pitong iba pang nasawi sa buong luson.
04:54Nakatutok live si Efren Mamak ng GMA Regional TV.
04:58Efren.
05:03Emila, as of 3pm na nasa Syamna ang naitalang patay dito sa General Santos City.
05:13Hindi ilang gusali at establishmento ang napruwan sa General Santos City ng 7.8 magnitude na lindol.
05:21Kasama sa mga napinsala, ang dalawang palapag sa supermarket na ito sa Barangay Kalumpang.
05:26Mga kapuso, sa aking likuran, makikita ninyo ang isang supermarket na gumuho punso ng nangyaring 7.8 magnitude na lindol
05:35kaninang umaga dito sa Barangay Kalumpang, General Santos City.
05:39At kung makikita ninyo, dahil sa tindi ng impact talagang bumagsak, bumigay ang pundasyon ng nasabing supermarket.
05:49Nakatagdang magsasagawa ng search and retrieval operation pa rin ang ating otoridad para tuluyan na marescue ang mga nasabing individual.
05:58May mga crack ang nakita sa mismong sangguniang panglungsod building sa General Santos City.
06:04Nasira rin ang harapang bahagi ng isang paaralan sa Barangay Lagaw.
06:08Nasira naman ang ilang sasakyan matapos malaglagan ng mga debris mula sa taas ng isang gusali.
06:13Matindi rin ang tama sa mismong episentro ng lindol sa Sarangani.
06:17Ang tulay naman na nagdudugtong sa General Santos City papunta sa Sarangani, bumigay kaya tuluyan nang isinara sa mga motorista.
06:25Sa bayan ng malapatan, may mga gusali at bahay na nasira sa lakas ng lindol.
06:30Sa Alabel, Sarangani, gumuho din ang ilang cottage sa Ladle Beach dahil sa lindol.
06:36Patuloy ang monitoring ng MDRR mo sa kondisyon ng mga residente at sa pinsala ng imprastruktura.
06:43Nanawagan rin sa mga residente na mag-ingat sa posibleng mga aftershocks.
06:47Naitala ang episentro ng lindol sa dagat malapit sa bayan ng Maasim.
06:51Dahilan kung bakit itinaas ng PBOX ang tsunami warning.
07:01Yes, Emil, ayon sa PBOX, ang paggalaw ng Cotabato Trench ang naging dahilan ng lindol kanina.
07:09At may kapabawan daw ang bahagi ng trench na gumalaw kanina na nasa 300 kilometers ang lalim.
07:17Kaya marami mga gusali at establishmento ang naapektuhan dito sa Mindanao.
07:22Emil.
07:23Maraming salamat, Efren Mamak ng GMA Regional TV.
07:27Mga kapuso, hindi po bababa sa isang bilyong piso ang halaga ng pinsala ng magnitude 7.8 na lindol sa
07:34General Santos City.
07:36Sa Davao Region na aking pong nadaanan, kabi-kabila ang nakita ko pong pinsala.
07:41Iyan ang aking tinutukan.
07:48Animong piano na tinipa ang mga natapyas at nagkaalasan ng mga salamin sa bintana ng gusaling ito sa Matina, Playa
07:56sa Davao City.
07:57Kasunod ng pagyanig ng magnitude 7.8 na lindol kaninang pasado alas 7 ng umaga.
08:04Ang mga nabasag na salamin at debris ng gusali makikitang naglaglagan.
08:15Sa Matanao National High School naman dito sa Davao del Sur, bukod sa takot at pangambang dulot sa mga estudyante
08:22sa unang araw ng pasukan,
08:24may gusali pa sa eskwela ka na bumigay dahil sa pagyanig.
08:31Mga kapuso, ipakikita po namin sa inyo ngayon ang itsura ng isa sa mga gusali ng Matanao National High School
08:39na pinaluhod ng pagyanig kanina.
08:42Tuluyan ang hindi mapakikinabangan pa ang mga silid-aralan.
08:46Bumagsak ang mga kisame, sumayaw ang mga pader at nabaluktot ang mga poste at humalik po sa lupa ang second
08:53floor.
08:54Buti na lamang, hindi na po ginagamit ang gusaling ito mula po noong 2019 dahil una nang idereklara bilang structurally
09:01defective.
09:02Mga kapuso, ang gusaling ito kung nasaan po ako ngayon ang ginagamit ngayon ng mga mag-aaral.
09:09Hindi po ito kinakitaan ng anumang damages, kaya sa auras na ibalik na ang klase,
09:15ito pa rin ang papasukan at tuloy-tuloy ang magiging klase ng mga mag-aaral.
09:20Sa General Santos City naman, hindi raw bababa sa isang bilyong piso.
09:24Ang pinsalang dulot ng lindol.
09:26As to structural damages, naiulat kanina ng ating TPD Structure Resurrection Management topic, the RRMO,
09:36na at least ang kanilang estimated, kanina pa yung mga alas dos, dyan sa mga 1 billion na damages.
09:45Merong limang malls, merong seven hospitals, four hotels, limang schools, tatlong restaurant, dalawang banko, dalawang pharmacy, at saka dalawang simbahan.
09:58And then ang Jensan Airport din po ay merong structural damage.
10:03Dakil patuloy ang nararamdamang aftershocks, nagigintay pa ng ghost signal para makapagsagawa ng structural assessment sa lungsod.
10:11They are still waiting for a ghost signal from the TPD Structure Resurrection Management Office and other concerned agencies na
10:20magbibigyan na kira sa kanina na pwede na kakukil niyo ang mga buildings.
10:26Ramdam nga sa Davao Region ang lakas ng lindol kaya bumigay ang isang school building.
10:31At pinag-adja naman na nasa labas pa ang mga estudyante na maganap ang pagyanip.
10:36At nakatutok na si Argil Relator ng GMA Regional TV.
10:41Argil, kamusta dyan?
10:45Pia binulabog ng malakas na pagyanig ang unang araw ng balik-eskwela sa malaking bahagi ng Mindanao.
10:52Karamihan sa mga paaralan ay nagsasagawa ng kanilang flag racing ceremony nang maramdaman ang pagyanig.
11:04Nagsasagawa ng flag racing ceremony sa Matanao National High School sa Matanao Davao Dulsur.
11:15Nang bigla na lang naramdaman ang malakas na pagyanig.
11:22Ang mga estudyante, mabilis na lumika sa katabing open area.
11:26Pero sa lakas ng pagyanig, two-story school building na ito, bumigay.
11:35Sa sunod-sunod na lindol na naranasan noong taong 2019, nakitaan na umano ng mga bitak at danyos ang school
11:43building na ito.
11:44Kaya't simula noon ay hindi na nila ito ginamit pa at inabando na na.
11:48At sa nangyaring malakas na pagyanig kaninang umaga, pinadapa na ng lindol ang school building.
11:55Kasi facing yung mga bata natin sa flagpole, nasa likod po, medyo malayo po din sa mga bata.
12:01Ito po yung building natin na condemn na siya, hindi na siya pinapagamit since 2019 kasi nasira ito.
12:09In fact, naka-cyclone wire yan siya para hindi talaga mapasukan ng mga bata.
12:15Nakaschedule na rin umano ito para i-demolish.
12:18Agad na pinauwi ang mga sudyante at guro.
12:21Sinuspindi din ang klase.
12:22Sa awa ng Diyos, lahat po ng ating students ay safe.
12:27Meron lang yung iba mga iilan-ilan na medyo na nag-hyperventilate.
12:33Yun naman ay natugunan ng ating mga nurses at ng ating ambulance from the LGU.
12:44Binalot din ang takot ang unang araw ng balik-eskwela sa Santa Ana Central Elementary School sa Davao City.
12:50Nasa kalagitnaan sila ng kanilang flag-raising ceremony para sa opisyal na pagsisimula ng school year 2026-2027.
12:59Nang biglang...
13:11Agad na pinaupo ang lahat.
13:13Nagbigay naman ng instruction ang principal na maging kalmado.
13:17May ilang naiyak na lang sa sobrang takot.
13:19Ang lugar kung saan sila nag-flag-raising ceremony ay sharing evacuation area ng eskwelahan.
13:24Agad silang nag-alay ng nasal habang patuloy na nararamdaman ang tila pagduya ng paligid.
13:37Nang kumalma na ang sitwasyon, inayagan na makaubina ang mga sudyante na may kasama o sinundo ng kanilang magulang.
13:44Mabuti na lang at unang araw pa ng pasukan at karamihan ay sinamahan muna ng mga magulang ang kanilang mga
13:51anak sa eskwelahan.
13:53Sa Davao City National High School, agad na pumunta sa school grounds ang mga mag-aaral at guro.
13:59Ilang esudyante ang nahimatay at nahilo dahil sa takot.
14:04Agad naman silang binigyan ang paunang lunas ng responders.
14:09Napinsala rin ang bahagi ng pader na malapit sa gate ng Apolinario Mabini Elementary School sa Bangkal.
14:16Makikita rin ang malaking bitak sa pader ng isang kondominium building na ito.
14:21Agad na sinusmende ng City Government of Davao ang klase sa lahat ng level ng pampubliko at pribadong eskwelahan sa
14:29Davao City,
14:30kabilang na ang mga opisina ng local at national government agencies.
14:40Nabulabog din ang flag racing ceremony sa Dimolok Valley National High School sa Davao Occidental.
14:46Agad na inilikas ang mga sudyante at mga guro.
14:54Pia, ayon sa alkalde ng Matanaw Davao del Sur, ay magsasagawa ng assessment.
14:57Ang kanilang municipal engineering office at MDRMO sa mga gusali,
15:02bago pa man ang pagbabalik ng pasok ng mga sudyante,
15:05gayon din ang maimplyado ng lokal na pamahalaan.
15:08Pia.
15:09Arjel, meron ba tayong ideya kung gaano katagal ang isasagawang assessment
15:14at para malaman ng mga estudyante kung kailan sila makakabalik sa eskwelahan.
15:21And so far, Pia, nakausap natin ang alkalde mismo ng Matanaw Davao del Sur kanina
15:25at sabi niya ay bukas ay magsasagawa ng assessment sa lahat ng mga gusali dito sa Matanaw,
15:30sa mga public schools, private schools at mga government agencies,
15:33ang kanilang ahensya upang masiguro ang structural integrity nitong mga gusali.
15:38At pagkatapos niya, ay magbibigay sila ng clearance as to the days kung ilang araw
15:42wala pa siya ibinigay ng concrete na araw.
15:45Ngunit sabi niya, as long as makapagbigay na ng clearance itong kanyang mga
15:49nasa municipal engineering office at MDRMO na structurally sound na ang mga gusali,
15:56ay ililift na niya ang kanyang suspension order at maglalabas ng bagong executive order
16:00sa resumption ng klase at pagbabalik ng trabaho ng mga empleyado ng lokal na pamahalaan.
16:06Pia.
16:07Maraming salamat, Arjel Relator ng GMA Regional TV.
16:23At mga kapuso, makaraang padapain ng lindol ang maraming istruktura.
16:28Tila naparalisa naman ang mga motoristang nasa kalsada at ang mga nasa matataas na palapag.
16:35Doble naman ang pangamba sa mga baybayin dahil sa tsunami warning.
16:39Nakatutok si Maki Pulido.
16:51Takot na takot ang mga estudyante at guro ng Little Baguio Elementary School sa Davao Occidental.
16:59Sa lakas ng magnitude 7.8 na lindol, napaupo at napadapa na lang sila sa school grounds.
17:14Kanya-kanya ring yapos sa mga magulang na naghatid sa kanilang mga anak, papasok sa paaralang ito.
17:20Let's pray every month, power, power, and enable the conversation.
17:26Relax, relax.
17:27Dali-dali namang naglabasan ang eskwelahan ng mga mag-aaral na ito.
17:31Relax lang.
17:33Hindi lang, maki, maki.
17:35May mga estudyante pang hinimatay.
17:41May mga estudyante rin sinakluluhan sa Davao City National High School.
17:56Nasa ikawalong palapag ng kanilang condo unit naman ang babaeng ito, nang lumindol.
18:02Kasama niya ang kanyang anak sa kwarto habang yumayanig.
18:08Taro, come here.
18:09Hinanap po na nila ang kanilang alagang pusa bago lumabas ng gusaling.
18:17Sa gitna ng mga nagkalat na debris, dahan-dahan din gumaba ng fire exit.
18:22Ang ilang inabutan ng lindol sa isang mall sa Davao.
18:28Mababakas sa mga nagtuklapang pader ang lakas ng pagyanig.
18:36Mistulang dinuduya naman ang mga motorista sa South Potabato na inabutan ng lindol sa gitna ng kalsada.
18:45Ang isang residente na pahagulgol.
18:48Nagkalat din sa gilid ang mga nagbagsakang bote ng soft drinks.
18:54Sa isang barangay sa Koronadala, bubong na lang ang naaaninag sa bumigay na covered court.
19:00Marami rin bahay ang nasira.
19:05Pati tanggapan ng gobyerno.
19:09At mga kalsada at tulay.
19:17Kamari rin ang epekto ng pagyanig sa dagat.
19:20Ang mga barko at bankang ito sa isang pier sa Tawi-Tawi.
19:23Mistulang hinihila palayo sa Dalampasigan.
19:32Napansin din ang mga residente ang pagtaas ng tubig doon.
19:38Sa Basilan, tatlong bahay sa Dalampasigan ang nasira.
19:44Dagdagpangamba para sa mga residente ang malapit sa dagat ang inilabas na tsunami advisory ng FIVOX na kinansila rin kalaunan.
19:54Makipulido na katutok 24 oras.
20:14Mga kapuso, nagbigay ng direktiba si Pangulong Bongbong Marcos sa mga agensya ng gobyerno
20:19para umaksyon kauglay ng malakas na lindola sa Mindanao.
20:22Tiniyak din ang gobyerno na may sapat na pondo para sa pagtugon sa sakuna.
20:27Nakatutok si Ivan Mayrila.
20:33Unang araw pa naman ng klase ngayon, nang yanigin na malakas sa lindola ang maraming eskolahan sa Mindanao.
20:41Kaya pinasuspindi muna ni Pangulong Bongbong Marcos ang pasok sa mga pigtadong lugar para sa kaligtasan ng mga mag-aaral.
20:50Makikipag-ugnayan ang DepEd sa mga lokal na pamahalaan para sa maayos na pagpapatupad ng klase sa Mindanao.
20:58Inatasan din ang Pangulo, ang Office of Civil Defense at ang National Disaster Risk Reduction and Management Council para pangunahan
21:05ang pagtugon sa sakuna.
21:06I-establish po natin ngayon ang National Interagency Coordinating Cell para po sa mga responses na gagawin natin doon sa
21:15naapektuhan na lugar.
21:16At tuloy-tuloy po ang coordination natin sa ating mga local DRRMOs.
21:22Ang Department of Social Welfare and Development pinaghanda ng mga paunang tulong sa mga pigtado, gayon din ang mga pansamantalang
21:28matutuluyan.
21:30Inutosan din ang Department of Public Works and Highways at tiyakin ang kaligtasan ng mga mahalaga infrastruktura kasunod ng pagyanig.
21:36Ipinag-utos din ang Pangulo sa ahensya na tiyaking madadaanan ang mga rutang kailangan para sa rescue at relief operations.
21:45Pagtitiyak ng pamahalaan may sapat na pondo para sa disaster response.
21:49Ayon sa Budget Department, nasa mahigit 13 billion pesos at quick response fund ng mga ahensya.
21:55At may mahigit 34 billion pesos naman sa ilalim ng National Disaster Risk Reduction and Management Fund.
22:01Ivan Merina na Katutok, 24 Horas.
