00:00Arnavutluk cephesi 1912 yılına girindiğinde Osmanlı İmparatorluğu Balkanlarda sadece askeri gücünü değil, siyasi otoritesini de hızla kaybediyordu.
00:09Arnavutluk toprakları uzun yıllar boyunca hem Osmanlı'nın sadık bölgelerinden biri olmuş hem de İmparatorluğu'nun asker kaynağı sayılmıştı.
00:16Ama 20. yüzyılın başına girindiğinde bu sadakat çatırdamaya başlamıştı.
00:20Arnavut halkı artık Osmanlı tebaası olarak değil, kendi ulusal kimliğiyle hareket etmek istiyordu.
00:26Arnavutlar Osmanlı ordusunda önemli görevlerde bulunuyordu.
00:30Birçok subay, yönetici ve asker Arnavut kökenliydi.
00:33Ancak 1908'de 2. Meşrutiyetin ilanı ve sonrasında gelen merkeziyetçi iddia ve terakki politikaları Arnavutluk'ta rahatsızlık yarattı.
00:42Osmanlı yönetimi Arnavut bölgelerinde Türkçe'yi zorunlu kıldı.
00:45Yerel özertlikleri kaldırdı ve vergi sistemini sıkılaştırdı.
00:49Bu yüzyıllardır kendi gelenekleriyle yaşayan Arnavut haşiretlerini öfkelendirdi.
00:541910'da başlayan küçük isyanlar 1911'de büyüdü.
00:571912'de ise neredeyse bütün Kuzey Arnavutluk ayaktaydı.
01:01İsyancıların liderleri arasında İsmail Kemal Bey, İso Bolatini, Hasan Piliştina ve Esat Toktani gibi isimler de vardı.
01:08Savaş patladığında Osmanlı'nın Kuzey Arnavutluk'taki kontrolü zayıftı.
01:13İşkotra hariç hemen hemen tüm bölgelerde Osmanlı garnizonları yetersizdi.
01:17Osmanlı'nın yerel komutanları Arnavut haşiretleri arasında denge kurmakta zorlanıyordu.
01:21Birçok Arnavut subay kendi halkına karşı savaşmayı reddediyordu.
01:26Bazı köylerde Osmanlı birlikleriyle yerel Arnavut güçleri arasında çatışmalar çıktı.
01:30Osmanlı hükümeti bu bölgede iki strateji arasında kaldı.
01:34Biri sert askeri önlemlerle isyanları bastırmak, diğeri Arnavutlarla müzakere ederek sadaketi yeniden kazanmak.
01:41Ancak bu iki politika arasında gidip gelen İstanbul yönetimi hiçbirinde başarılı olamadı.
01:46Bu da Arnavut milliyetçilerinin elini güçlendirdi.
01:48Eylül 1912'de Sırp, Karadağ ve Yunan orduları Osmanlı topraklarına girdiğinde Arnavut liderler artık Osmanlı'yı koruyamayacaklarını gördüler.
01:56Osmanlı ordusu kuzeyden ve batıdan hızla geri çekiliyordu.
02:00Edirne kuşatma altındaydı, Selanik düşmüştü, İşkotra tecrit edilmişti.
02:04Bu durumda Arnavutlar kendi kaderlerini kendileri belirleme kararı aldılar.
02:08İsmail Kemal Bey o dönemde Avusturya Macaristan'ın desteğiyle Adriatik kıyısına geçti.
02:1328 Kasım 1912 günü Avlonya şehrinde.
02:17Arnavut önde gelenleriyle bir araya geldi.
02:19Toplantıkta Osmanlı hakimiyetinin artık sona erdiği ve Arnavutluğun bağımsız bir devlet olarak kurulduğu ilan edildi.
02:26Yeni devletin sınırları kuzeyde İşkotra'dan güneye yanyaya, doğuda Manastır'a kadar uzanıyordu.
02:31Ama bu harita henüz sadece bir dilekti, gerçeklik yoktu.
02:35Çünkü o toprakların çoğu hala savaşın içindeydi.
02:39Osmanlı bu bağımsızlık ilanını resmen tanımadı.
02:41Ancak artık fiilen yapabileceği çok az şey kalmıştı.
02:44Ordu'nun büyük bölümü Trakya ve Çatalca hattında Bulgarlarla, Yunanlarla savaşıyordu.
02:50Arnavutluğa asker gönderme gücü yoktu.
02:52İşkotra hala direniş halindeydi ama kuşatma altındaydı.
02:55Arnavutluk meselesi kısa sürede Avrupa'nın gündemine taşındı.
02:59Çünkü Avusturya, Macaristan, Adriatik kıyısında Sırbistan ve Karadan güçlenmesini istemiyordu.
03:05İtalya da aynı şekilde Arnavutluk üzerine nüfus kurmak istiyordu.
03:09Bu nedenle iki ülke Arnavutluğun bağımsızlığını destekledi.
03:13Rusya ve Fransa ise Sırbistan ve Karadan yanında yer aldı.
03:16Bu çıkar çatışması Londra Büyükelçiler Konferansı'na taşındı.
03:20Konferansta uzun tartışmalar yapıldı.
03:22Sonunda 29 Temmuz 1913'te Arnavutluğun bağımsızlığı uluslararası alanda tanındı.
03:27Yeni devletin sınırları çizilirken Arnavut nüfusun yaşadığı bazı bölgeler özellikle Kosova ve Manastır çevresi Sırbistan'a bırakıldı.
03:36Bu Arnavut halkı için büyük bir hayal kırıklığı yarattı ama Avrupa'nın büyük güçleri kararını vermişti.
03:43İşkodra'nın düşmesinden sonra Arnavutluk içinde politik bölünme başladı.
03:47Bir tarafta İsmail Kemal Bey liderliğindeki Avlonya hükümeti vardı.
03:51Diğer tarafta Osmanlı'ya yakın bir figür olan Esat Toptani vardı.
03:54Esat Paşa başlangıçta Osmanlı ordusunda görev yapmış daha sonra Karadağ ile gizli anlaşmalar yapmıştı.
04:01İşkodra teslim edildikten sonra Arnavutluğun kuzeyinde kendi otoritesini kurdu.
04:05Bu bölüm müştük yeni kurulan Arnavutluk devletinin istikrarsızlığını yıllarca sürecek bir sorun haline getirdi.
04:13Arnavutluk cephesi 1. Balkan Savaşı'nın en sessiz ama en derin cephelerinden biriydi.
04:17Osmanlı bu cephede büyük bir ordu savaşı kaybetmedi ama bir halkı kaybetti.
04:22Yüzyıllarca Osmanlı'ya bağlı kalmış Arnavut toplumunun imparatorluktan kopması
04:26Balkanlardaki Osmanlı varlığının tamamen bitmesinin son adımı oldu.
04:31Arnavutluğun bağımsızlığıyla birlikte Osmanlı Avrupa'daki siyasi etkisini kaybetti.
04:35Arnavut subayların bir kısmı Osmanlı ordusundan ayrıldı.
04:39Bir kısmı İstanbul'a döndü ama artık Osmanlı kimliği dağılmaya başlamıştı.
04:43Bu süreç imparatorluğun çok uluslu yapısının çöküşünü sembolize etti.
04:47Arnavutluk cephesi bir devletin kendi içindeki sadakat bağlarının çözülmesinin hikayesidir.
04:52Savaşın sonunda Arnavutluk bağımsızlığını kazanırken Osmanlı Balkanlardan tamamen çekildi.
04:58Edirne, Manastır, Selanik, Yanya, İşkodra kaybedilmişti.
05:02Şimdi sıra halkların ayrılışına gelmişti.
05:04Balkanlar artık Osmanlı için bir hatıra defterine dönüşmüştü.
05:091. Balkan Savaşı Karadağ top atışıyla başlamış, Arnavutluğun bağımsızlığı ilanıyla sona ermiş.
05:15Bazı tarihçilerin dediği gibi Osmanlı Balkanlarda kuruldu, Balkanlarda yıkıldı.
