Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 5 hafta önce
Osmanlı padişahı Sultan II. Abdülhamid’in marangozluk tutkusu, Yıldız Sarayı’ndaki hususi marangozhanede günümüze uzanan izleriyle ziyaretçilerini karşılıyor. Dönemin teknolojisine sahip oyma takımlarından Sultan Abdülhamid’in kullandığı orijinal tezgâha, kendi yaptığı mobilyalardan, bir Osmanlı askerine hazırladığı bastona kadar pek çok ayrıntı, padişahın sanatçı ve insani yönünü gözler önüne seriyor.

Kategori

🏖
Seyahat
Döküm
00:05Sultan Abdülhamid duygulanıyor ve buraya gelerek kendisine bir baston yapıyor.
00:09Devletine hizmet eden bir erev ile hususi marangozhanesinde hususi bir obje üretiyor olması,
00:16o padişahın insani yönünün ve duygusal yönünün gelişmiş olduğunu gösteriyor.
00:25Yıldız Sarayı yapılar topluluğu içinde yine büyük bir alanı kaplayan Tamirhane-i Hümayun,
00:31ki arkamda görüyorsunuz bu uzun yapıyı, Tamirhane-i Hümayun diğer adıyla marangozhanenin önündeyiz.
00:39Bu marangozhanenin en küçük parçası ama en önemli parçası olan Sultan 2. Abdülhamid'in hususi marangozhanesinin önündeyiz.
00:47Biraz sonra içeri gireceğiz.
00:51Sultan 2. Abdülhamid günün belli zamanlarındaki bir, bir buçuk saat kadar zaman diliminde gelip burada çalışırdı.
00:58İyi bir marangozluğu bazı tarihçilerin sözleri şöyledir.
01:02Eğer Sultan 2. Abdülhamid padişah olmasaydı dünyanın en iyi marangozlarından biri olabilirdi denir.
01:10Bu da padişahlarımızın sadece liderlik, yöneticilik, padişahlık, sadece emreden kişiler olmadığını,
01:15insanlığa sanatla da hizmet ettiklerini anlatır.
01:19Bir insanın sanatkar yönü varsa duygusal yönü ve insani yönü de iyi demektir.
01:24Onun da duygusal ve insani yönü iyiydi.
01:27Kalanını içeride anlatalım isterseniz.
01:35Yıldız Sarayı yapılar topluluğu içinde ki bu topluluğun tamamı aşağı yukarı 500 bin metrekareydi zamanında.
01:40Bu yapılar topluluğu içinde Tamirhane-i Hümayun, yani büyük marangozhanenin küçük bir parçası ama en önemli parçası olan Sultan 2.
01:50Abdülhamid'in hususi marangozhanesindeyiz.
01:52Sultan 2. Abdülhamid iyi bir sanatkardı aynı zamanda, iyi bir marangozdu.
01:58Marangozluğu nereden geliyordu?
01:59Babası Sultan Abdülmecit de marangozdu ve babasından kalan aletleri ondan miras alıp marangozluğu mesleğini, zanaatini devam ettirdi.
02:08Sultan Abdülhamid Maslak Kasrı'nda şehzadelik dönemindeyken bağ, bahçecilik ve hayvancılık işleriyle uğraşıyordu, ticaret yapıyordu.
02:16Bunun yanı sıra da marangozluğu orada öğrendi.
02:18Karl Janssen, Alman ve bir de Halil Efendi gibi marangozlardan iyi bir marangozluk eğitimi alıp marangoz oldu.
02:26Bugün marangoz dediğimizde iki MDF ya da suntayı birbirine vidayla tutturan insan aklımıza geliyor.
02:32Ama marangoz demek içinde oymacılığın da olduğu masa, sandalye, dolap, taht gibi hem sanat eseri hem de eşya olan objeleri
02:41yapan kişi olarak düşünülür.
02:44Bazı tarihçilerin ifadelerine göre de eğer Sultan 2. Abdülhamid Sultan olmasaydı, padişah olmasaydı dünyanın en iyi marangozlarından biri olurdu.
02:53Evet Sultan 2. Abdülhamid'in marangoz hanesindeyiz diye girmiştik konuya.
02:56Hemen sol tarafında Abdülhamid'in heykelini görüyorsunuz.
03:00Bu arada Abdülhamid dendiğinde Osmanlı tarihinde biliyorsunuz 2 Abdülhamid var.
03:051. Abdülhamid ve 2. Abdülhamid ama 1. ve 2. denmeden direkt Abdülhamid dendiğinde 2. Abdülhamid akla gelir.
03:12Çünkü baskın ve zamanın devletlerinin zekasından korktuğu bir padişah, bir devlet adamı, bir stratejist, bir lider aynı zamanda.
03:21Bu insanların bir de tabii ruhlarını besledikleri, sanatçılık tarafları da vardı.
03:25Padişahların birçoğu sanatçı, beslekar, hattat.
03:29Mesela Kanuni Sultan Süleyman, düğümcülükle uğraşmıştır.
03:324. Cumhuriyet iyi bir hattattır.
03:34Sultan 2. Abdülhamid bir günlük mesaisinin, daha doğrusu bir gününün 17 saatini mesaiye ayırırdı, devlet işlerine ayırırdı.
03:42Yüz binlerce metrekarelik bir yeri yönetiyorsunuz.
03:44Fakat sizin de bir dinlenmeye ihtiyacınız var, zihninizi dinlendirmeye.
03:49Bunu neyle yapardı?
03:51Sanatla yapardı.
03:52En önemli bir yaptığı sanat da marangozluklu.
03:55Piyano da çalardı ama bu sanatçılık seviyesinde değildi.
03:582. Abdülhamid buraya 17 saatlik mesainin hasılalarında yaklaşık 1-1,5 saat gelir ve sandalyeler, masalar, dolaplar, tahtlar üretirdi.
04:08Mesela bu üretilen masa sandalyeler içinde, şu an Şale Kasrı Sedefli Salonda tefriş edilecek olan ki Çit Kasrı'nda sergileniyor
04:18bu masa sandalye takımı.
04:19Onlardan bir sandalyeyi kendisinin yaptığı söylenir.
04:22Kalanları da ustalar yapıyor tabii.
04:24Şu an marangozhanede bir sergilediğimiz koltuk var.
04:28Koltuğun arkalı kısmında, yaslanılan kısmında bir monogram var.
04:32A ve H monogram, Abdülhamid demek.
04:33Bir eşyada eğer onun ismini görüyorsak, bu eşyayı onun yapma, üretme ihtimalinin yüksek olduğunu biliyoruz.
04:40Bu koltuğu bizzat kendisi üretmiştir.
04:43Kalanları da kesin olarak bilinenler var, bilinmeyenler var.
04:46Ama bunlar arasında Süleymaniye Şeriye Sicilleri'ndeki dolap, ondan sonra Sam Üniversitesi'nde bir masa,
04:52Belerbey'indeki bazı işte dolaplar, onun üretimi olduğunu biliyoruz.
04:57Bir de Yıldız Camii'nde hünkar mahfelinin, yani padişahın namaz kıldığı mahfelin şebeke kısmının da onun tarafından üretildiğini biliyoruz.
05:06Günde bir, bir buçuk saat kadar burada zaman geçirirdi.
05:09Bazı objeler, eşyalar üretirdi.
05:11Onu dinlendiriyordu.
05:13Bir sanat olduğu gibi.
05:14Aynı zamanda dinlenmesine vesile oluyordu.
05:17Bir padişahın aynı zamanda çocukluk yaşadığını, gençliği olduğunu, sanatçı bir kişiliği olduğunu,
05:22bir lider olduğunu, bir baba olduğunu, bir evlat olduğunu da unutmamak lazım.
05:26Sultan Abdülhamit'in de hayatı içinde marangozluk, onu hem dinlendiren hem de ruhunu şekillendirip olgunlaştıran bir zene attı diyebilirim.
05:36Fakat bu ürettiği bütün bu sanat eseri, mobilyaların dışında benim için en dikkat çekici olan şey şudur.
05:43Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında yaralanan askerleri ziyaret ediyor bir gün.
05:48Ve bir askerin ağladığını görüyor.
05:50Neden ağlıyorsun evladım diyor.
05:52Efendim diyor, bacağımı kaybettim o yüzden diyor.
05:53Sultan Abdülhamit duygulanıyor ve buraya gelerek kendisine bir baston yapıyor.
05:58Ürettiği bütün sanat eserlerinden bence daha üstün bir özellik bu.
06:02Yani devletine hizmet eden bir ere bile hususi marangozhanesinde hususi bir obje üretiyor olması,
06:10o padişahın insani yönünün ve duygusal yönünün de gelişmiş olduğunu gösteriyor.
06:21Sultan 2. Abdülhamit'in hususi marangozhanesinde biz milli saraylar olarak eğer geçmişten bir anı dondurup bunu ziyaretçilerimize sunacaksak,
06:31onları buna şahit tutacaksak, bu dondurulan an içinde Sultan 2. Abdülhamit'in de olmasını istedik.
06:37Dolayısıyla sol tarafında, size göre sağ tarafta olan bu silikon heykeli yaptırdık.
06:41Boyu ve anatomik özellikleri itibariyle kendisine benzemesi için bu heykeli yapan sanatçımız da çok mesai yaptık.
06:49Dolayısıyla bugün ziyaretçilerimiz buraya geldiğinde, Sultan 2. Abdülhamit'i tezgahının başında bir sanatçı, bir zanaatkar olarak görecekler.
06:58Bu arada arkamda gördüğünüz tezgahta orijinal kendi kullandığı tezgahtır.
07:02Bir de buradaki oyma takımlarından bahsetmek isterim.
07:06Avrupa'dan getirtilirdi genelde bu oyma takımları ve dönemi teknolojisi nasıl aletler üretilmişse mutlaka son teknoloji ürünler gelirdi buraya.
07:14Fakat bunlardan en önemlisi, hemen yine sol tarafta gördüğünüz bu oyma takımı, dönemin Japon İmparatoru Meji tarafından hediye edilmişti kendisine.
07:24Kendisiyle uzaktan da olsa dosttu, Osmanlı-Japon dostluğuna dikkat ederdi Sultan 2. Abdülhamit.
07:31Yakın zamanda İmparator Meji'nin korunlarından biri olan Japonya prensesi buraya geldi ve dedesinin hediye ettiği takımları bizzat görerek uygulandı.
07:47İzlediğiniz için teşekkür ederim.

Önerilen