00:00Merhaba, bugün 21 Ağustos günlerden Cuma günü.
00:04Bulunduğum yer Giresun'un Şebi'nin Karahisar ilçesi, Kaya Dibi Köyü'nde bulunan Meryem Anan Manastırı'na geldim.
00:11Buradaki manastırın gerçekten ambiyansı, kayaların heybetli görüntüsü, bulunduğu yer muhteşem.
00:17Dört katlı bir manastır burası. Arkamda gördüğünüz yer kilise.
00:21Bunun altında da pek çok yemekhanesi.
00:24Manastır kompleksi düşünün. İçinde pek çok yapı alanı var. Yemekhanesi var, gençlerin yetiştirdiği noktalar var, tuvaletler bir yaşam alanı hayal
00:33edin.
00:33Ancak burada öyle korkunç işler yapılmış ki, yani artık manastırlıktan çıkmış bir bodrum millasına dönmüş arkamdaki yer.
00:42Yani bakın bir bodrum millasına dönmüş. Bakın böyle restorasyon olmaz.
00:46Yani ne yazık ki son zamanlarda ihaleler inşaat şirketlerine verildiği için müteahhit zihnetiyle yapılıyor.
00:56Söyleyemedim bile ya. O kadar yani geldiğime pişman oldum açıkçası. Hiçbir şey beni tutmadı.
01:01Bakın şöyle gelin beraber gelelim. Bakın bu restorasyon değil ama bu talan, bu yıkım.
01:07Zaten bu süreç mahkemedeymiş sanırım. Buradaki frestlerin bir kısmını da kapatmışlar.
01:11Batıkları için inşaat bu restorasyonu yapan şirketler, bakanlık herhalde mahkemelikmiş.
01:18Çünkü frestlerin üzerinde sıva yapılmış.
01:22Bu yerelden buradan, burada işte çay dağıtan, buraya yerlerinden yaşayan bir insan bana bunu söyledi.
01:29Burada süreç bakanlıktaymış. Yani burada aleni şekilde frestlerin üzeri kapatılmış.
01:33Kapatıldığı için bugün müze hüviyeti de daha kazanamamış. Zaten yapılan işlerin büyük bölümü bozulmuş.
01:39Yollar bozulmuş, ışıklandırma sistemleri bozulmuş.
01:42Bakın şöyle göstereyim. Bakın bu restorasyon değil. Bu felaket işte bu tamamen müziği mantığının yansıması.
01:51Kapatma benimle devam etsen göster buraya benimle gel.
01:53Gel benimle sen devam etsen.
01:54Tamam.
01:56Bakın ne estetik dokusu kalmış, ne bağlamı kalmış, ne manastırlığı kalmış. Yani hiçbir şey kalmamış.
02:02Gelin göstereyim. Daha fecaat bir ürünler var. Gelin.
02:06Bu taban bile, bu taban bile, beni göstereyim ben koyarım bunu.
02:09Bu taban bile bakın fecaat bir şey. Burası bir kaldırım taşı değil, bir nokta değil.
02:15Abi yukarı çıkacaksınız.
02:16Aynı şey yoksa bir şey yok.
02:18Abi inşaat mantığı. İnşaat şirketlerine verilip bütün ne yazık ki restorasyonun mantığı.
02:23Gelin bu kodrum villası penceresine verin.
02:25Gelin.
02:25Gelin.
02:26Ya lütfen şuraya bakın.
02:28Ya rica ediyorum şu görüntü yapın.
02:30Ya bunu yaparken ben inşaat şirketine kızmıyorum.
02:33Zerreden bir şey söylemiyorum.
02:35Benim buradaya tepki gösterdiğim bakanlık, ilgili kurumlar.
02:39Yani bu süreç, bu inşaat mantığı yapılırken, ya bir kişi bile buna bakmadı.
02:45Ya ne yapıyorsunuz kardeşim böyle restorasyon olmaz, böyle süreç olmaz, böyle sıma yapılmaz, böyle duvar yapılmaz.
02:52Bir kişi bile demedi.
02:53Yani bu nasıl bir, yani o inşaat tüccar, yani o mitay tarasına bakıyor.
02:59Yani nasıl daha fazla ben maliye çıkar, ona bakıyordur yani.
03:02Yani bir kişi bile yani şu restorasyon yapılırken, şu presterin bir kısmı kapatılırken, yani şu iş yapılırken bir kişi bile
03:09geçmedi.
03:10Ya bakın müthiş bir potansiyeli var.
03:12Karşısı Şebi, gelin.
03:15Karşımdaki yer Şebi'nin Karaysar Kalesi bakın.
03:17Şöyle aşağıya bakın.
03:18Nasıl bir coğrafyada kurulduğunu daha iyi anlayın bakın.
03:22Buraya dört katlı bir kompleks inşa ediyoruz.
03:24Aslında bir, ya şey gibi düşünün, yani bir koca bir yaşam, kompleks bir yaşam alanı.
03:29Dört kattan oluşuyor, bir merdivenlerle çıkıyorsunuz buraya, üst kat ibadethaneye, işte dersler veriliyor, yemekhanesi var, tuvaleti var, büyük bir kompleks,
03:37yaşam odaları var, yatma yatakhaneleri var.
03:39Ama yani bu kadar güzel ve potansiyel bir yerin ancak bu kadar içine edilebilir.
03:44Şu noktayı da gösterelim, gelin.
03:46Şimdi bu nedir mesela, şu yürüntü.
03:48Buraya nasıl bir bağlam var, bu manastırla ilgili nasıl bir bağlam var, gel.
03:52Ya, uf, oradan gelin şahı.
03:54Şöyle bir çek, etrafı çek şöyle, göster.
03:56Ya burada nasıl bir bağlam var, bunun neresi manastır?
03:59Neresinde kimlik kalmış, neresinde doku kalmış?
04:01Kim verecek bunun hesabı, işte mahkemenin etmiş bir süreç.
04:04Yani, burayı şöyle hayal edin.
04:06Trabzon'daki işte Sümeyla Manastırı gibi düşünün.
04:08Onun gibi hayal edin, öyle bir coğrafya burası yani.
04:11Kafanızda canlandırmanızı söylüyorum.
04:13Bir, bu kadar, yani muhteşem bir yeri ancak bu kadar takip edebilsin, katledebilirsin.
04:20Yani korkunç bir noktada gerçekten.
04:21Yani içim acıdı, ben buraya geldim.
04:23Yani ne dokuysu var, ne bağlamı var, ne beni tuttu.
04:26Zaten altı bir halde yapılmış, bir daha bakılmamış çünkü mahkemelik bir süreç.
04:30Şimdi kim verecek bunun hesabını?
04:32Bu dokuyu kim geri getirecek?
04:34Nasıl getirecek?
04:35Harcanan paralar nereye gidecek?
04:37Bunu hesap soracak.
04:38Burada ilişki, ben burada tekrar ediyorum.
04:40Müteahhit parasına bakar.
04:42Buradaki bu süreci, Türkiye'deki genel restorasyon mantığının sadece sat turizm, öncelenerek yapılmış, inşaat mantığıyla yapılan bu restorasyonları kimler hesap, kimler
04:52izin vermişse, kimler bu süreci yürütmüşse hesap vermek zorunda.
04:55Verecek mi, vermeyecek.
04:56Biz en azından buradan anlatalım, söyleyelim ki toplumun daha çok farkına varsa.
05:00Bugün kentte, yani bir kısımda sarsan çoğu inşaat mantığı ya, restorasyonları yapıyor.
05:05Bir an önce ayak kaldıralım, bir an önce geziye açısın, bir an önce teşhir yapalım.
05:09Tiyatro kazılayıp, bir an önce gösteri yapalım.
05:11Teşhime bulunuyor, bir an önce su bağlayalım.
05:13Tabii ki insanlar gelecek, ben buraya geleceğim, gezeceğim, dokusunu anlayacağım.
05:17Ancak önce doku, kimlik, sonradan teşhir ve bu geziye açarsın bu işi.
05:23Bize sonuç tamamen koştur koştur, hemen gelsin insanlar.
05:26Ne bağlam var, ne kimlik var.
05:28Ülkemizin pek çok yerine restorasyonların durumu bu.
05:30Yazık çok üzüldüm.
05:32Kaç kilometre yoldan geldim ama yazıklar olsun diyorum.
05:36Bu sadece de, şu da söyleyeyim.
05:39Böyle tekil bir hata falan değil.
05:41Düzenin işleyişi bu.
05:42Düzenin işleyişi, düzen rant üzerine, bir sermaye hakların üzerine,
05:48inşaat mantığı yani tamamen bir rant mekanizması üzerinden gittiği için
05:52arkeoloji ve kültürel bir aslında bundan nasipini almaması mümkün değil yani.
05:56Tamamen piyasacı bir zihniyetin, buraları bir tüccan mantığıyla pazarlama kisvesine indirdiği için bugün bunları yaşıyorum.
06:03Mümkün.
06:04Mümkün.
06:06Mümkün.
06:08Mümkün.
06:13Mümkün.
06:14Mümkün.
06:15Mümkün.
06:15Mümkün.
06:16Mümkün.
06:17Mümkün.
06:17Mümkün.
