00:01Artık üniversite mezunu olmak da çok da matah bir şey değil.
00:07Çok üniversite var, çok mezun var ama iş imkanı yok.
00:13Her öğrenci için yeni okul dönemi bir heyecan demek.
00:17Ancak üniversiteye adım atanlar için daha başka bir heyecan.
00:21Çünkü üniversiteye başlamak bir genç için hem önündeki uzun eğitim yılını,
00:26hem de hayatının yönünü büyük ölçüde belirleyen yolculuğa bir adım.
00:30En büyük hedefleri de eğitim yolculuğu sonunda üniversite diplomasını ellerine almak.
00:36Eskilerin tabiriyle altın bileziği kollarına takmak.
00:39Bir zamanlar altın bilezik olarak görülürdü üniversite diploması.
00:44Şimdi ise öğrenciler yıllarını veriyor, hayallerindeki bölümü okuyor.
00:48Aileler bin bir emekle çocuklarını okutuyor.
00:51Ancak üniversite bittiğinde milyonlarca öğrenci iş arıyor fakat bulamıyor.
00:55Çünkü sektör diploma değil, deneyim ve beceri istiyor.
00:59Meslek liselerinden başta iş hayatına atılan öğrencilerimiz çok daha kolay işler bulurdu.
01:06Ama şu anda bu üniversitelerden mezun olup da çok işsiz kardeşimiz var.
01:12Çok üniversite var, çok mezun var ama iş imkanı yok.
01:16Yani altın bilezik değil.
01:17Üniversite mezun olsun olacak işsiz mi kalsın gibi sorularla karşılaşıyoruz.
01:22Bunlar biz eğitimcileri de çok çok izlenen aslında söylemler.
01:26Ancak dışarıdan bakıldığında da üniversite mezunu öğrencilerimizin maalesef ki pratik noktasında ya da mezun oldukları bölüm hakkında teorik bilgilere sahip
01:36olup pratik noktasında çok az bilgiye sahip olmaları maalesef ki iş hayatında onları geri plana atıyor.
01:42Türkiye'de 6 milyondan fazla üniversite mezunu işsiz.
01:45Bu üniversiteli işsiz ordusu her yıl daha da büyüyor.
01:49Beraberinde üniversite sayısı da hızla artıyor.
01:52Neredeyse her yerde apartman üniversiteleri var.
01:55Peki ya bu üniversiteler öğrencileri gerçek dünyaya ne kadar hayata hazırlıyor?
02:00Çok fazla lisans mezunumuz var, öğrencilerimiz lisansı çok fazla yöneldikleri için şu an binlerce diplomalı ama meslek sahibi olmayı bekleyen,
02:11çalışmayı bekleyen binlerce de öğrencimiz var.
02:14Doğal olarak da şimdi burada mesleklerin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha idrak ediyoruz.
02:21Çünkü öğrenci eğitimini aldıktan sonra, mesleki eğitimi aldıktan sonra doğrudan sektörde iş bulabilirken lisans mezunları ise istihdama karışması birazcık daha
02:33zaman alıyor.
02:34Doğal olarak bizim meslek sahibi olan bireylere ihtiyacımız var.
02:39O bakımdan mesleki eğitim son derece önemli.
02:42Evet büyüklerimizin hep nasihatıydı kolunda altın bileziğin olsun.
02:46Ancak yıllarca eğitim gören öğrenciler ne iş bulabiliyor, istihdama dahil olabiliyor ne de hayata atılıp yuva kurabiliyor.
02:53Çünkü giden yıllar oluyor ve mezunlar okudukları bölümü yapmak yerine yeni iş olanaklarına sarılıyor.
03:00İşte tam da bu noktada yıllarca ikinci plana atılan meslek liseleri mezun olduktan sonra sağladığı istihdamla büyük bir avantajı dönüşmüş
03:10durumda.
03:11Burada kritik olan bir yer var ki şu meslek liseleri aslında.
03:15Yani meslek lisesi maalesef ki yüzdelik dilimler ve işte merkeze yerleştirmelere bakıldığı zaman daha atlarda kalan liseler.
03:23Ama içerik olarak bakıldığında mezun olduğu zaman öğrenci iş yeri açma belgesine kadar veren okullar.
03:29Şimdi ilk olarak nitelikli insan gücünün arttırılması amacıyla kurulmuş olan bu liselerimiz içeriğine bakıldığında öğrenciye seçtiği alanla ilgili ciddi anlamda
03:40eğitim vermekte, pratik yaptırmakta, staj yaptırmakta ve öğrenciyi bu noktada donanımlı hale getirerek liseden mezun etmekte.
03:48Fakat öğrencilerimizin amacı üniversite olduğu zaman yani sadece diploma için mi üniversiteye gidiyoruz?
03:56Aslında bu bir soru işareti.
03:58Lisansı yerleşemeyen öğrenciler ya da üniversiteye puanı yetmeyen öğrencilerin işte meslek yüksek okuluna yönlensin.
04:04Ya da Anadolu Lisesi'ne puanı yetmeyen öğrencilerin işte hiç olmazsa bir meslek lisesine gitsin şeklinde bir algı vardı.
04:11Ama bu algı artık kırılıyor.
04:13Çünkü günümüzde sadece bilgi işe, evet bilgi çok önemli ama tek başına yeterli değil.
04:19Bilgiyi deneyime dönüştürmek ve beceriye dönüştürmek son derece önemli.
04:23Keşke meslek lisesi okusaydım, o yönden de bir meslek sahibi olsaydım elimde en azından bir bilezik olurdu ve devamında da
04:29iş kurardım, işimi büyütürdüm.
04:31Serbest piyasada para kazanabilirdim yani öyle düşündüm.
04:33Keşke meslek lisesi okusaydım da elimde bir mesleğim olsa diyorum yani.
04:37Nereye gitsen altın bilezikmiş gibi yani.
04:40Her zaman bir üstünsün yani.
04:42Sonuç olarak okuyorsun, okuyorsun, örneğin tıp okuyorsun 7 yıl sürüyor, 8 yıl sürüyor belki, uzun sürüyor.
04:48Ama mesleğin olduğu zaman, meslek lisesi olduğu zaman bence daha avantajlı.
04:51Sanayiden teknolojiye birçok sektörde nitelikli aranan eleman krizi derinleşiyor.
04:57Meslek liseleri mezunları üretime doğrudan katılarak iş ve hayatına bir adım önde başlıyor.
05:02Yine 2 yıl boyunca bilgiyi pratiğe dönüştüren meslek yüksek okulları da daha kısa sürede daha deneyimli öğrenci yetiştiriyor.
05:10Özellikle de 2 yıllık meslek yüksek okullarına baktığımızda şu anda 3 artı 1 mesleki eğitim sürecine geçmiş bulunuyoruz bazı programlarda.
05:20Daha da bu anlamda mesleki tecrübeyi eğitim hayatında edinmiş olarak aslında sektöre giriş yapmış bulunuyorlar.
05:30Ayrıca bu mesleki eğitimle ilgili kırılması gereken anlayışlardan bir tanesi de ara eleman ifadesi.
05:37Bu algı da olumsuz bir algı olduğunu düşünüyorum.
05:41Çünkü mesleki eğitim olan öğrencilerimiz ara eleman değil aslında nitelikli aranan insanlar ve bireyler.
05:47O bakımdan bunun da değişmesi ve dönüşmesi için biz de elimizden gelen çabayı gösteriyoruz.
05:55Buradan mezun olan öğrencilerimiz sektörle iş birliği içinde olduğu için mesleki deneyimi de aldıkları için çok daha kolay iş bulabiliyorlar.
06:04Ve çok daha kolay istihdam olanakları da daha rahat ulaşabiliyorlar.
06:08Bu algıyı değiştirmek aslında hepimizin elinde diye düşünüyorum.
06:12Meslek yüksek okullarıyla ilgili de bu şekilde bir algı vardı.
06:15Ama şu anda özellikle yok bunun üzerinde çok fazla duruyor.
06:19Meslek yüksek okullarının önemini daha da ön plana çıkartıyor.
06:23Mesleği hazırladığı için eğitim hayatı boyunca uygulamalı eğitimlerle öğrenciye bir anlamda aslında tecrübe kazandırdığı için bu algının zaman içerisinde daha
06:34da değişeceğini düşünüyorum.
06:36Yani uzmanlara göre üniversitelerde verilen eğitimin büyük kısmı teoride kalıyor.
06:41Biz çocuklarımızı bir meslek edinsinler kendi ayakları üzerinde dursunlar diye okullara gönderiyoruz.
06:46Ve burada baktığımızda üniversite mezunu olup da uçak mühendisi olup daha uçağa maalesef ki yakınından bile geçmeyen ya da işte
06:56bir elektrik elektronik mezunu olup da sadece son sene stajında görebildiği kadar elektrik elektronik görebilen öğrencilerimiz var.
07:03Bununla ilgili meslek sesi iş hayatına girdiği zaman ki bir de bunu üniversite diplomasıyla taçlandırdığında çok nitelikli bir insan gücü
07:13ortaya çıkartıyor bizim için.
07:15İş hayatında artık işverenler şu soruyu sormuyor nereden mezunsun demek yerine bu işe ne kadar hakimsin, bu işi ne kadar
07:24yapabiliyorsun, bu işi ne kadar biliyorsun gibi sorular soruyorlar.
07:27Öğrenciler iş hayatında kullanmayacakları bilgileri öğrenmek için yıllar harcıyor.
07:33Hiç ara vermeden okuyarak 23-24 yaşlarında mezun olan bir genç askerlik, iş arama ve staj süreçleriyle yıllar sonra tam
07:41anlamıyla hayata atılabiliyor ya da meslek değiştiriyor.
07:44Öğrencilerin lisans eğitimini alıp işsiz kalmaktansa hem zaman kaybı hem ekonomik olarak da aslında bir kayıp ne yapması gerekiyor?
07:55Öğrencinin kısa sürede daha hızlı bir eğitimle mesleğini öğrenmek, aldığı buradaki teoriyi uygulamaya dönüştürmek ve bununla birlikte de sektörde çok
08:06daha rahat iş bulabilmesi zaten bu okullara da son dönemlerdeki bu yoğun talebinde aslında bir cevabı olmuş oluyor.
08:15Bence uzun sürüyor yani öğrencilerin daha doğrusu insanın daha hemen hayata atılması gerekiyor iş hayatına.
08:21Bir yarıda bıraktım ben mesela, iki sınıfa devam etmedim. Bence eğitim süresi uzunluğu hayata atılmada bence etki ediyordur.
08:29Açıkçası ben de bölümümü 4 senlik hani lisans bölümünde tamamlayı tamamlamakla çok kararsız kalmıştım.
08:34Ama benim hedefim aslında açıkçası bir an önce hani bölümümü bitireyim, en azından kısa sürede bitsin, iş tamamen öğrenciyle bittiğini
08:42düşünüyorum ben aynı zamanda da.
08:43Öğrenci ne kadar gayret gösterirse, ne kadar çaba gösterirse de o kadar hızlı bir şekilde bence işe atılabilir.
08:48Tüm bunlarla birlikte değişen dünyayla teknoloji de gelişiyor. Bilgiye erişim sadece bir tık uzakta.
08:55Dijital dünyanın kendi yarattığı yeni düzende, iş dünyasının gözü artık teorik bilgiden ziyade pratik becerilere kayıyor.
09:03Bilgiye hızlı ulaşıyoruz ama zaten günümüzde bilgi tek başına yeterli değil.
09:08Artık bilginin yanı sıra bilgiyi beceriye dönüştürebilmek ve deneyimle birlikte sektör deneyimi, iş deneyimi bunlar son derece önemli şeyler.
09:18Sadece işte Anadolu Lisesi'ne ya da Fen Lisesi'ne yönelmek yerine bir meslek lisesine giderek o meslek lisesinde bilgiyle
09:26birlikte mesleği öğrenmesi,
09:28bunu deneyimlemesi ve tecrübeye dönüşmesi son derece önemli.
09:32Üniversiteye gitmek zorunda gibi bir bakış açısını kırmamızı da gerekiyor.
09:36Artık meslek yüksek okulları son derece tercih edilen okullar arasında orada mesleğini öğreniyor ve sonrasında da sahaya, sektöre atılıyor.
09:45Üniversite mezunumuz çok fazla ve herkes üniversite okumak istiyor. Ben de üniversite okuyorum.
09:50Ara işçi sınıf kalmadığı için meslek liselerinde daha fazla, ara işçi ara işi çok daha fazla.
09:56Anne babalar için bence çok zor çünkü çok büyük emekler veriyorlar çocuk okutmak için.
10:02Bin bir zorlukla okutuyorlar. Ama gel gelelim ki bu kadar üniversite niye var, bu kadar mezun niye var, iş imkanı
10:09yok.
10:10Peki veliler çocuklarının kariyer geleceği ile ilgili nasıl adımlar atmadı?
10:14Meslek liseleri tabii ki diğer Anadolu ve fen liselerine göre akademik olarak birazcık daha dersleri daha az veriyor olabilirler.
10:25Çünkü işle ilgili dersler ağırlıklı olabilir.
10:29Ancak dışarıdan akademik destek alındığında iş hayatında birçok diplomadan, birçok üniversite mezunundan çok daha avantajlı halde gelirsiniz.
10:38Bu da sizi bir başkasının önüne çok rahat geçirebilir iş hayatında.
10:43Çünkü sadece üniversiteden mezun olmak yetmiyor aslında.
10:47Üniversiteye gitme amacımız da iş hayatında başarılı olabilmek.
10:51Bu noktada öğrencilerimizin ve velilerimizin meslek sesine bakış açısını değiştirmeyi bizler de çok isteriz eğitimciler olarak.
10:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
