- 4 hafta önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Sevgili seyirciler, bültenimizin bu bölümünde değerli bir isim, ekonomist, doktor Sayın Sefer Umar bizlerle birlikte.
00:06Sayın Umar hoş geldiniz.
00:07Hoş bulduk, merhabalar.
00:09Merhaba.
00:10Hocam şimdi süremiz kısıtlı.
00:13Milyonlarca emeklimizin gözü kulağı Ocak ayında yapılacak maaş düzenlemesinde.
00:18Masada üç farklı hesap var.
00:20İsterseniz üç parametreyle de birlikte başlayalım.
00:23Çünkü farklı sorularım da olacak bu kapsamda.
00:25İlk formüle baktığımızda enflasyon düşüş eylemiyle birlikte paralel seyreden %8,70'lik bir senaryo var.
00:34Bu ilk senaryo gerçekleşirse en düşük emekli aylığı 25.601 liraya ulaşacak.
00:41İkinci senaryoya baktığımız zamansa piyasa katılımcılarının beklenti anketinden çıkan %9,92'lik bir oran var.
00:50Bu hesaba göre de taban aylığı 25.888 lira seviyesine geliyor.
00:56Son parametreye baktığımız zamansa masadaki üçüncü veri ise ekonomik görünüm endeksinin işaret ettiği %10,67'lik bir orandan bahsediyoruz.
01:09Bu tavanda senaryoda en düşük 26.065 liraya yükseliyor bu rakamlar doğrultusunda.
01:16Yıl sonuna da yaklaşıyoruz. Ekonomik göstergeler bu oranların gerçekleşme ihtimalini nasıl etkileyecek sizse?
01:25Yahya Bey aslında şöyle bir ayrımdan bahsedebiliriz.
01:28Yani 25.000 %8,7'lik bir senaryonun sonucunda 25.600 lira gibi kesinleşmiş bir ocak maaşı değil ama
01:37enflasyonun düşmesi burada her ne kadar olumlu bir gelişme olsa da
01:41enflasyonun düşmesi fiyatların düşmesi anlamına gelmiyor doğal olarak.
01:45Bir emeklimiz ay başı 23.552 lira alıyor şu an kirasını ödüyor, faturalarını yatırıyor vesaire.
01:52Ayın ortasına geldiğinde ise zorlanmaya başlıyor.
01:56Ocaktaki maaşı eğer 25.601 lira çıkarsa kağıt üzerinde 2.000 küsur lira gibi bir artış var.
02:03Ama burada en önemlisi aslında benim kanaatim bu.
02:06Vatandaşın da memurun da sorusu bu.
02:08Enflasyonun düşmesi iyi haber ama ben bunu çarşıda pazarda da hissedebilecek miyim?
02:13Bu aslında en önemlisi çünkü emeklinin satın alma gücünün artması çok önemli.
02:18Çünkü vatandaş tüfeği dışında pazar filesine de baktığı için
02:22burada onun da enflasyonun düşmesiyle beraber cebin rahatladığı hissetmek,
02:28hissedersek eğer hani hissederse böylece gelirin güçlendiğini görebiliriz.
02:33Tablo bunu gösteriyor.
02:34Burada sizin bahsettiğiniz senaryolara geldi.
02:37İkinci senaryoya göre baktığımızda da eğer Merkez Bankası'nın Ağustos 2026
02:42piyasa katılımcılığı anketi %29-43 seviyelerine geldi.
02:46Bununla beraber de %10'a yakın 9.92'lik bir enflasyon hesabı varsa
02:5125.882 liraya gelmesi gerekiyor.
02:54Burada geliri düşük olan Yakup Bey eline geçen ilave paranın daha büyük bölümünü tüketmek zorunda.
03:00Yani aslında market, eczane, pazar vs. bu enflasyonla beraber verilen farkı çok kısa bir sürede eritmiş oluyor diyebilirim ama ne
03:11yazık ki.
03:17Sefer Hocam beni duyabiliyor musunuz?
03:19Evet duyabiliyorum.
03:20Pekala şimdi elbette bu oranlar konuşulurken teknik olarak da kök maaşların durumu da merak ediliyor.
03:28Kök maaşlarıyla taban aylık arasındaki dengenin korunması için nasıl bir teknik süreç işletilecek sizce?
03:36Şunu söyleyebilirim.
03:37Kök maaşıyla en düşük emekli aylığı aynı şey değil.
03:41Genelde bu karıştırılıyor.
03:43En düşük emekli aylığı bir taban ödeme mekanizması.
03:47Mesela bir emeklinin hesaplanan kök aylığı 21 lira olsun.
03:51Devlet en düşük ödemeyi 23.552 belirlediyse vatandaşın eline 23.552 lira geçiyor.
03:58Başka bir vatandaşın kök aylığı 31 liraysa zaten kendi hesabı üzerinden 30.000 lira alıyor.
04:04Dolayısıyla kök aylık ne?
04:06Enflasyon artışı ne?
04:07En düşük emekli aylığı ne?
04:09Bunlar birbirine karışmazsa yüzde kaç aldım zam demiyor.
04:12Çünkü bu durumda emekli Ocak ayında gerçekten kaç lira hesabıma yatacak bu önemli.
04:18Bence devletin de vatandaşın anlayacağı şekilde bu anlattığı kök maaşı daha net olarak aslında bizlere anlatabiliriz.
04:26Çünkü emekli maaşı matematik olabilir ama emeklinin hayatı matematik olmadığı için kök maaşı tarafında da buna dikkat etmekte fayda var.
04:33Sayın Umar enflasyon verilerine dayalı bu üç senaryonun yanı sıra geçmiş dönemlerde ek düzenlemelerde görebilmiştik.
04:44Önümüzdeki dönemde bu oranların üzerine meclis kararıyla bir refah payı veya ek bir yasal düzenleme eklenmesi gündeme gelebilir mi?
04:53Yahya Bey kesinlikle gelmesi gerekiyor.
04:56Ben bu ihtimali tamamen dışarıda bırakmak istemiyorum.
04:59Bırakmamak gerekir.
05:00Çünkü enflasyon hesabı teknik bir hesap.
05:03Ama emeklinin geçim şartı da tüfeden ibaret değil.
05:06Çok hayatın doğal akışına göre.
05:08Nitekim geçmişte en düşük emekli ayrı için ayrıca yasal düzenlemeler yapılıyordu.
05:13Bundan önce atıyorum beş yıl önce vs.
05:16Buna benzer düzenlemeler vardı.
05:19Seyyahen zam meselesi benim şahsi kanaatim olarak bence olması gereken bir durum.
05:24Çünkü yüzde bazlı zam sadece matematiği çalıştırıyor ama 50 bin lira alan %10 zam alırsa 5 bin lira artış oluyor
05:31ama 23 bin lira alan %10 zam aldığında 2300 lira gibi bir zam alıyor.
05:36Ve böylece emeklileri bir seyyahen zam verirsek ya da böyle bir şey düşünürse sosyal politika açısından da önemli tarafı olduğunu
05:44düşünüyorum.
05:45Ve bu düzenleme de gerekiyor bence.
05:48Peki SSK ve Bağkur emeklileri için de bu tahminler yürütülmekte ve kuşkusuz memur emeklilerinin hesaplama yönteminin biraz daha zaten farklı
05:59ilerlediğini söyleyebiliriz.
06:00Peki memur ve memur emeklilerinin toplu sözleşme hükümleri de dikkate alındığında onların Ocak ayındaki durumu bu 3 senaryodan nasıl ayrışıyor
06:09Sayın Umar?
06:10Tabii birbirinden ayırmak gerekir Yahya Bey.
06:13SSK Bağkur emeklilerine temel olarak 6 aylık bir tüfe değişimi üzerinden bir artış söz konuşur.
06:19Konuşan memur ve memur emeklilerine toplu sözleşme zammı ve oluşması halinde enflasyon farkı devreye giriyor.
06:25Bu nedenle 2026-2027 dönemi toplu sözleşme çerçevesinde 2027'nin ilk 6 ay için %5, ikinci 6 ay için %4
06:34artış öngörülüyor.
06:36Yani şartlar öngörülüğünde dolayısıyla memur emeklisi Ocak hesabı sadece enflasyon % kaç çıktı sorusundan ibaret olmuyor.
06:44Toplu sözleşme mekanizması da hesaba girdiği için.
06:46Ben burada önemli bir mesele olarak görüyorum bunu.
06:49Çok güzel bir şey söylediniz.
06:50Sistemler teknik olarak farklı anlaşılabilir.
06:53Fakat vatandaşın hayatı doğal var teknik değil.
06:56SSK emeklisi de pazara gidiyor.
06:58Bağkur emeklisi de gidiyor.
06:59Memur emeklisi de geliyor.
07:00Üçü de aynı elektriği, aynı doğalgazı, aynı gıda tüketiyor.
07:03O yüzden emeklinin siciliği farklı olsa da mutfağı aynı olduğu için teknik farklılıklar korunabilir.
07:10Ama düşük gelirli emeklilerin satın alma gücünü koruyacak ortak bir sosyal politika anlayışı geliştirilmelidir.
07:18Sayın Umar, kuşkusuz ekonomi yönetiminin de bir takım stratejileri olacak en nihayetinde.
07:24Çünkü hava her zaman yağışlı olmaz.
07:27Ekonomi yönetiminin temel hedefi fiyat istikrarını sağlayarak alım gücünü korumak.
07:32Yani düşünce parametresi bu.
07:34Şimdi Ocak ayında yapılacak bu artışlar.
07:37Enflasyondaki düşüş süreciyle birlikte düşünüldüğünde emeklilerimizin alım gücüne nasıl bir katkı sağlayacaktır bu noktada?
07:45Yahya Bey, bence bütün tartışmanın aslında kilit sorusu aslında bu.
07:49Çok güzel bir soru.
07:50Çünkü meseleyi sadece Ocak'ta yüzde kaç zam gelecek diye konuşursak biz resmin yarısını görürüz.
07:56Bugün konuştuğumuzda üç senaryo var.
07:58Yüzde 8.7, yüzde 9.9, yüzde 10.67.
08:01Bundan üçü de 23.552 lirak mevcut taban üzerinden yapılan senaryolar.
08:07Yani kesin Ocak maaşı değil.
08:09Kesin tablo Temmuz Aralık dönemindeki gerçekleşmiş enflasyon belli olduğunda ortaya çıkacak.
08:15Ben burada biraz kendi gözümden bir ekonomist gözü dışında da biraz vatandaş gözünlerden bakıyorum doğal olarak.
08:21Ocak'ta yüzde 10 zam aldı, yüzde 10 zam aldı, 26.000 lira gibi seviyeye geldi.
08:27Emekli şunu sorabilir, çok güzel evet maaşım arttı teşekkür ederim.
08:31Ama benim de kiram ne oldu?
08:32Bu nedenle pazardaki fiyat, kira veya buna benzer promotörler de ekonomik başarıyla beraber aslında maaş artışıyla hayat pahalı arasındaki farkın
08:43da biraz azalması gerekiyor.
08:44Bunlar azalıyor, pay der pay azalmaya da devam edecektir.
08:47Ama bunun biraz daha rutin, biraz daha kronik hale daha hızlı olması gerekiyor.
08:52Sayın hocam şimdi elbette rakamlar hesaplanıyor.
08:56Yani Türkiye'nin şu anda Hazine ve Maliye Bakanlığı noktasında bunların matematiksel hesaplamaları yapılıyor.
09:03Hani gerçekçi olmak noktasında yani bu rakamın, şu anlık rakamın düşük olduğunu zaten söylüyoruz, defaten gündeme getiriyoruz.
09:14Peki olması gereken rakam gerçekçilik noktasında ne olmalı sizce?
09:19Yahya Bey nominal zam ile gerçek refah aynı şeyi olmadığını zaten siz de söylediniz.
09:24Ben fiyat istikrarını kesinlikle önemsiyorum ama gerekirse taban aylık ve gerekirse sosyal destek, gerekirse seyyayan artış.
09:33Bunları da düşük yeriyle emekliyi koruyarak bunun yüzde on beşin üzerinde yani olması gerekiyor.
09:39Çünkü rakamlar düşüyor, enflasyon düşüyor ki gerçekten de düşüyor.
09:43Ama emekliliğin de hayat standartı için evet enflasyonu düşürelim, enflasyonu düşürken de ama emekliliğin de alım gücünü arttıralım düşüncesiyle.
09:52Ben özellikle birkaç kere söyledim, bu seyyayan zamı da ortaya koyarsak yüzde on beşlerin üstü en azından kısa süre için
10:00biraz daha rahatlatacaktır diye düşünüyorum.
10:03Çok maşor rakamlar söylemek doğru değil çünkü.
10:06Evet, hayal satmamak gerekiyor en nihayetinde gerçekçi olmak gerekiyor.
10:10Gerçekçi olmak gerekiyor.
10:10Sizin belirtmiş olduğunuz bu yüzde on beşlik rakam emeklimizi tatmin eder mi peki sizce?
10:17Muhtemel kuvvet tatmin etmeyecektir.
10:19Etmemeleri için de çok geçerli nedenleri var.
10:22Ama biraz önce bahsettiğiniz gibi gerçekçi olmak, var olan çalışmaları da görmek ve ekonomik konjöktürde şu an regulasyonlara da bakarak
10:31olabilmesi ihtimal olan rakamları söylüyorum.
10:35Özellikle önümüzdeki aralıktan sonra, ocaktan sonra bu bildiğim market, pazar vesaire buradaki enflasyonu biz daha yavaş hissedeceğiz, daha az hissetmeye
10:45başlayacağız.
10:45Bunu söyleyebilirim şifayın.
10:47Sayın Umar, son iki dakikamız kaldı.
10:49Birazcık da altın penceremizi açmak istiyorum.
10:52Çünkü gün içerisinde takip ediyoruz.
10:55Bazen bir anda yükseliyor, bazen bir anda düşüş eylemi gösteriyor.
10:59Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin o tahvil noktasındaki o mekanizmayı devreye sokması altının seyrini değiştirebiliyor.
11:08Bu kapsamda altınla ilgili her zaman söylenilen bir şey var.
11:12Hani güvenli liman noktasında bir nitelendirilme yapılabiliyor ama bazen de spekülatif bir araç mı sorusunu da beraberinde getiriyor.
11:20Buraya nasıl bir parantez açarsınız?
11:23Açıkçası spekülatif bir araç olarak görmüyorum ama her defasında ben aynı şeyi söylerim.
11:29Yani burada temkinli olmakta fayda var.
11:30Şu an 7 bin yüzleri vesaire gram basında geçti ama gram basıyla beraber 10 su da takip etmek gerekiyor.
11:37Özellikle Hürmüz Boğazı'na çok dikkat etmek gerekiyor.
11:40Benim söylediklerim gibi genelde Amerika İran Savaşı artık hiçbir önemi yok.
11:44Amerika İran Savaşı değil Hürmüz Boğazı'ndan kaç gemi geçti, kaç gemi geçebildi.
11:48Mesela 5 gemi geçmişti, 30 gemi geçiyordu vesaire.
11:52Bunun özellikle rakamı arttıkça Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerle beraber altındaki hareket de devam edecektir.
12:00Birçok kez söylemişimdir.
12:02Özellikle şu an savaş dönemlerinde evet insanlar altın alırdı ama dünya genelinde global anlamda da merkez bankaların altın alımları devam
12:11ediyor ve rutin bir şekilde devam ediyor.
12:13Bu da bir miktar daha yukarı getirecektir ama hep parantez yapıyorum.
12:18Bir dinlenme noktası olacaktır, bir düzeltme yeri olacaktır.
12:21Herkes çok hızlı bir şekilde koşamaz bir atlet gibi.
12:23O yüzden çok çıkarken genelde altın ve ona benzer emkalar düşerken almak daha rasyoneldir diyebilirim.
12:33O yüzden temkinli olmakta fayda var diyebilirim.
12:36Sayın Umar bilgileri rafine ettiniz.
12:38Katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.