Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 2 ay önce
ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı Direktörü, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı sona erdirmeye yönelik müzakerelerin çıkmaza girdiği bir dönemde Moskova'ya gitti. Peki, neler görüşüldü? CNN TÜRK Moskova Temsilcisi Siyamend Kaçmaz aktardı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Aslında Rusya ile ABD ilişkileri hiçbir zaman kesilmedi.
00:04Hatırlayacaksınız geçen yıl bu vakitlerde Alaska'da Putin ve Trump görüşmesi gerçekleşmişti.
00:10Tam onun yıl dönümüne denk geldi böyle bir ziyaret.
00:13Çünkü oradaki görüşmede Rusya ve ABD çok önemli konulara temas etmiş ve anlaşmalara varmışlardı kendi aralarında.
00:21Hatta Putin Trump'ı Rusya'ya davet etmişti.
00:25Aslında bu ziyaretin belki de o görüşmenin birinci ayağı hazırlık ayağı da olabileceği düşünülüyor.
00:32Çünkü uzun bir süredir Rusya'ya bu seviyede bir ziyaret gerçekleşmemişti.
00:38Her ne kadar medyada farklı yönde açıklamalarda bulunulsa da Kremlin Sözcüsü bugün basına çok net bir şekilde ifade etti.
00:47Putin'le herhangi bir görüşme olmadı.
00:50İki istihbarat birimi arasında görüşmeler gerçekleştirdi.
00:54Amacımız Rusya ile ABD arasındaki ilişkileri normalleştirme.
00:58Bu görüşmeyle birdenbire mucize beklemek mümkün değil.
01:02Ancak buna bir katkısı olacaktır.
01:04Bunu da önümüzdeki günlerde göreceğiz ifadesini kullandı.
01:07Ama daha ağırlıklı olan özellikle bu seyhatin gerçekleşmesinin tarihi.
01:12Çünkü geçen yıl Ağustos'ta görüşmüştü Putin'le Trump ve Putin Trump'ı Rusya'ya davet etmişti.
01:18Büyük ihtimalle o görüşmenin belki ilk ayaklarından bir tanesi olabilir.
01:22Zaten her seferinde şunu söylüyordu Rusya özellikle son günlerdeki gelişmelerde ABD'nin İran'da çok meşgul olduğu ve oradaki durumu istikrara
01:32kavuşturduktan sonra Ukrayna ile Rusya arasındaki diplomasi trafiğine tekrar döneceğini ifade ediyorlardı.
01:39İşte bunun gölgesinde gerçekleşen bir görüşme olduğu için spekülasyonları da beraberinde getirdi.
01:45Muhtemelen birazdan siz de soracaksınızdır.
01:47Ancak o görüşmeyle ilgili olarak medyada yayınlanan Putin'le 15 dakika görüştü konusunu Kremlin kesin bir dille yalanladı.
01:57Böyle bir şey söz konusu değil.
02:01Ancak Diye Başkanı'nın Rusya'da yaptığı görüşmelerle ilgili Putin'e bilgi verildiği aktarıldı.
02:08An be an bilgilendirildiği ifade edildi.
02:11Ancak basında da belirttiği gibi Putin'le 15 dakika görüştü ve bir şekilde Putin'in sinirlendiği ve onunla kovduğu şeklinde
02:20hatta sosyal medyada yazılar çok geçmişti.
02:23Bunun doğru olmadığını söyleyebiliriz.
02:26Çünkü zaten Putin'in siyasi profiline baktığımız zaman özellikle o da KGB kültüründen şimdiki Fezbe diyor Rusya ona.
02:35İstihbarat servisinden geldiği için bu seviyedeki insanlara çok ayrı bir ilgi gösteriyor.
02:40Rusya'ya geldiklerinde zaman zaman görüşüyor.
02:43Belki de görüşmüş de olabilir kendisiyle ama Rusya'dan resmi olarak bu teyit edilmedi, görüşmediği ifade edildi.
02:49Ancak görüşmenin olduğu zamanlama çok önemliydi.
02:54Zaten Rusya ile ABD arasında daha önce İstanbul'da bir araya gelindikten sonra bir görüşmeler zinciri başlamıştı.
03:01İki ülke arasındaki özellikle diplomatik kimlikli insanların sayısının azlığı ve oradaki ülkelerde bulundukları ülkelerde işlerin yapamaması çok ciddi sıkıntı yaratmıştı.
03:14Her iki taraftan da tekrar o diplomatların sayısının arttırılması, kapatılan elçilik veya konsoloslukların tekrar açılması konusunu gündeme getiriyorlardı.
03:23Burada da böyle bir görüşme gerçekleştirdi.
03:26Rusya bu tür görüşmeleri zaten hiçbir zaman megafon politikasıyla yürütmüyor.
03:31Tamamen kapalı kapılar arkasında yürütüyor.
03:33Burada da zaten bizi şaşırtmadı.
03:35Çok iki üç kelimelik bir açıklama yaptı Kremlin Sözcüsü.
03:40Görüşmelerimizi yaptık ama kiminle görüştüğünü hiçbir şekilde söylemedi.
03:44Fakat Putin'in görüşmelerle ilgili bilgilendirildiğini ifade etti.
03:48Ancak şurada da bir parantez açalım.
03:49Dünkü Putin'in görüşmelerinde olması gereken bir toplantı gerçekleştirilmedi.
03:54İşte basın onu şuna yorumladı.
03:56O sırada acaba CIA Başkanı ile mi görüştü?
04:00Onu dile getirdiler.
04:02Ancak bu da tamamen teyit edilmiş bir bilgi değil.
04:04Teyit edilen tek bilgi CIA Başkanı'nın Moskova'ya geldiği ve çeşitli kesimden yönetimdeki insanlarla görüştüğü ifade edildi.
04:13Ama kim oldukları belirtilmedi.
04:15Siyahmen şunu merak ediyorum.
04:16Amerika Birleşik Devletleri'nin Rusya karşısında kozu kaldı mı peki?
04:23Aslında kaldı.
04:24Çünkü öyle bir duruma geldi ki Ukrayna ile Rusya arasında ABD ara bulucu görevinde bulunuyor.
04:33İran ile ABD arasında da Rusya ara bulucu görevinde bulunuyor.
04:37Yani öyle bir denklem oluştu ki zaten aslında Putin'in en başından beri dünya tek kutupla yönetilemez savunu da aslında
04:44bir nevi doğal olarak dengeye oturtmuş durumda.
04:48Çünkü İran ile ilişkiler konusunda Rusya ile görüşmek gerekiyor bu durumda.
04:54Aynı şekilde Ukrayna ile Rusya arasındaki normalleşmelerde de ABD ile görüşmek gerekiyor.
04:58Dolayısıyla öyle bir denklem oluştu ki artık iki ülkede birbirlerinin çıkarlarını göz önünde bulundurur noktaya geldi.
05:07Hatta hatırlayacaksınız o kadar olayın arasında Alaska ile Rusya'nın en doğusundaki kısmı birbirine bağlamak gibi bir tünel projesi vardı
05:19ki
05:19yani herkes bu kadar olayın arasında bunu ne ara konuştularla getirmişlerdi.
05:24Her iki ülkede kendi ekonomik çıkarları ile ilgili olarak da masaya oturmaya hazır olduklarını ifade ediyorlar.
05:30Zaten Rusya da bunu söylüyor.
05:33Anlaşmadığımız ülkeler var, birçok konular var ama ekonomik anlamda her iki ülkeyle çıkarına olabilecek konuları masaya yatırmaya hazırız dedi.
05:40ABD aslında bunu çok fazla koz olarak da kullanmamaya çalışıyor.
05:45Çünkü ABD Ukrayna'dan tam olarak almak istediklerini o değerli toprak maddeleri ile ilgili anlaşmaları zaten yaptı.
05:52Ondan sonra orada kendisi için enteresan bir şey kalmadığı için aslında biraz kendini geri çekti.
05:58Ve sonrasında Avrupa orayla ilgilenmeye başladı.
06:01Hemen akabende zaten İran, İsrail savaşı patlak verince de ABD de otomatikman orayla ilgilenmeye başladı.
06:09Dolayısıyla bir koz kullanmak gibi bir derdinin olduğunu zannetmiyorum ABD'nin Rusya'ya karşı.
06:15Dediğim gibi artık doğal bir dengeye oturmuş durumda.
06:18Her iki ülkede birbirlerinin şu anda devam eden ve bir an önce çıkmak istedikleri sorunlar içerisinde ara bulucu rolünde bulunuyorlar.
06:27Dolayısıyla bu denge politikasını da yürütmek istiyor aslında Rusya'ya baktığımız zaman.
06:32ABD de muhtemelen aynı senaryoları düşünüyordur ki zaten bu seyahatin bu ziyaretinde böyle bir önemi var.
06:39Ama önümüzdeki günlerde tabii artık dünya tarafından bilinen meşhur ara bulucular,
06:47hem damat hem de yardımcısı biliyorsunuz hem Ukrayna'ya hem Rusya'ya defalarca Bitkov gelip gitmişti.
06:54Onların ziyareti de söz konusu. Onlar da önümüzdeki günlerde gelip bu konuları belki masaya yatırabilirler.
07:00Ama ABD'nin önce İran sorunu tam çözmesi gerekiyor ki artık tekrar bu tarafa dönebilsin.
07:07Rusya'da bunun zaten farkında.
07:09Rusya Dışişleri Bakanı'ndan gelen açıklamalara baktığımız zaman da biliyoruz.
07:13ABD'li dostlarımız kendi sorunlarıyla ilgileniyorlar.
07:17O sorunu çözdükleri an tekrar buraya dönecekler ifadelerini kullanır.
07:20Dediğim gibi bu iki ülkenin birbirini artık bir koz kullanmak gibi bir gaye içinde olmadıklarını görüyoruz.
07:28Ama son günlerde aslında özetlemek gerekir.
07:31Ukrayna ile Rusya arasındaki gelinen noktayı eğer zamanımız varsa.
07:35Çünkü gerçekten istenmeyen bir noktaya gelmiş durumda.
07:39Son bir buçuk aydır göksu inanılmaz deride olay normal insanlara yansımış durumda.
07:46Çünkü Ukrayna'nın insansız hava araçları Rusya'nın e-ticaret depolarını vurmaya başladı.
07:51Bu e-ticaret depolarını da normal sıradan insanların ürettiklerini sattıkları bir platform.
07:56Bunlara yönelik saldırılar olunca da Rusya tarafı da karşılık vermeye başladı.
08:02Bunlar artık daha böyle AVM'lere, normal ticaret yerlerine yönelik saldırılar başladı.
08:07Rusya'nın bir tahıl yükleme limanına saldırı gerçekleşti.
08:13Şöyle diyebilir miyiz Siyahmen?
08:15Kaç yıl oldu Rusya-Ukrayna savaşı?
08:17Üç yılı geçti artık dört yıla yakın.
08:19Dördüncü yılın.
08:20Dördüncü yılın içindeyiz.
08:22Çok da uzun bir süre.
08:23Şimdi artık tabii ilk zamanlar ki dinamikliğini görmüyorduk bir süre.
08:27Böyle bir sanki durgunlaştı, stabil hale gelmiş gibi gözüküyordu.
08:32Fakat şu an senin de söylediğin gibi iş çok daha farklı boyutta, farklı silahları da görmeye başladık.
08:38Yıpratıcı boyutta almaya başladı.
08:41Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri Ukrayna üzerinde anlaşmaya mı varmaya çalışıyorlar?
08:46Varırlar mı ya da burada işte çünkü anlaşırlarsa birinden birinin kaybettiği anlamına gelecek.
08:54Yoksa direkçirler mi?
08:55Rusya direkçir mi mesela?
08:57Yoksa aslında Ağustos ayında geçtiğimiz Alaska'daki görüşmede büyük ihtimalle anlaşmışlardı.
09:03Zaten Trump bütün Avrupa liderleri de Beyaz Saray'a davet etmişti.
09:08Hatırlayın o sahneyi.
09:09Ve oradaki görüşmenin ortasında da Putin'i arayarak tarih vermişti.
09:13İki hafta içerisinde Zelenski ve Putin görüşecek diye ilan etmişti.
09:17Bu her iki tarafında anlaştığı anlamına geliyor ki Rusya ilk defa Putin,
09:22çünkü uzun yıllarda ben Rusya'yı takip eden bir gazeteciyim, bugüne kadar aldığı bir karardan esneklik gösterdiğini hiç görmemiştik.
09:31Ama Alaska'da bir esneklik göstermişti Trump'a.
09:33Bu şunu gösteriyor ki evet anlaşmışlardı ama sonrasında devamı gelmedi.
09:38Özellikle Avrupa'nın Zelenski'de tekrar fikrini değiştirdiği düşünülüyor ki İstanbul'da da biliyorsunuz imza aşamasına gelmişken,
09:46Boris Johnson'un Ukrayna'yı ziyaret etmesinden sonra Ukrayna'nın tavrı değişmiş, son Ukraynalıya kadar savaşacağız mesajı çıkmıştı.
09:55İşte orada da bir anlaşma söz konusu olmuştu.
09:58Ancak geldiğimiz gün itibariyle özellikle İsrail'le İran arasındaki savaşa dahil olan ABD şu anda meşgul olduğu için burayla çok
10:06ilgilenmiyor.
10:06Ama olayın geldiği gün itibariyle şunu görüyoruz.
10:10Avrupa çok sessiz bu konuda.
10:11Avrupa özellikle Ukrayna'yı destekleyen bir tutum sergilerken yaşanan son günlerdeki insan kayıpları artmaya başladı.
10:18Her iki taraftan artmaya başladı.
10:20Normalde Avrupa'nın devreye girip bunları bir şekilde azaltması ve durdurması, masaya davet etmesi gerekirken
10:27sessiz bir şekilde izlemesi Rusya tarafından da dikkat çekilen bir noktaya geldi.
10:33Ve en çok rahatsız eden nokta da bu.
10:35Acaba Avrupa gerçekten en başından beri bunu mu istiyordu?
10:38Kenara çekilip bu olayı mı izlemeyi düşünüyordu?
10:41Çünkü dediğim gibi olaylar artık askeri hedeflerden çıkıp ticari hedeflere yöneldi ki
10:47Ukrayna özellikle Karadeniz'i ısıtmaya başladı Rusya'nın tabiriyle.
10:52Bu Karadeniz'in ısınması tabii o bölgede limanı olan ülkelere de yansıyor.
10:57Bu da tabii doğal olarak hem Ukrayna ile konuşan hem Rusya ile konuşan her iki ülkede ticaret yapan
11:02yegane ülke Türkiye'ye de yansıyor.
11:04Dolayısıyla Türkiye de burada rahatsızlığını dile getiriyor.
11:06Bir an önce o Karadeniz'deki aslındaki ısınan ve gerginleşen durumunda bir an önce çözülmesi gerekiyor.
11:13Aslında Rusya da bunu istiyor bir yandan ama önümüzdeki günlerde bunu göreceğiz.
11:17Çünkü şunu da söyleyip sözü tekrar bırakayım.
11:2120 Eylül'de Rusya'da meclis alt kanadı Duma seçimleri var.
11:26Yani meclis alt kanadında seçimler olacağı için Rusya biraz daha hassaslaşmaya başlayacak
11:31ve büyük ihtimalle Ukrayna'nın kendine yapmış olduğu bu insansız hava araçlarına
11:36belki orantısız bir şekilde cevap vermesi de söz konusu olabilir ki
11:41kendi seçimlerine herhangi bir şekilde zarar gelmesin diye.
11:44Bu da tabii ki düşündürücü bir durum.
11:48İzlediğiniz için teşekkür ederim.

Önerilen