00:00Burada ben araştırdım, burada hani hatırlar mısınız, İsparta'da bir Sedir kentte bir olay olmuştu.
00:07Bir çığla birlikte bir kum yığını ta şehre kadar inmişti.
00:15Onun aynısı bu.
00:16Bunun arkasında ne baraj var diye bir şey var, hiçbir şey yok.
00:20Arkasında 3000 metre yüksekliğinde bir dağ var.
00:24Dağın da üzerinde kar var şu anda, buz var.
00:27Bunun biraz yanında da Himalya dağları var, yani Everest Tepesi var yanında.
00:33Yani Everest Tepesi'nin biraz batı tarafındaki uzantısı bu dağ.
00:40Ve buradan da bir nehir doğmuş ve bu nehirde, nehirin ismini de söyleyeyim, telaffuz edebilirsem, Bahataçu diye bir nehir.
00:51Hocam yani siz Tibet tarafından mı bahsediyorsunuz?
00:56Evet, Katmandu tarafından bahsediyorum.
00:59Katmandu'ya da çok yakın.
01:00Katmandu'ya gidenler var mı bilmiyorum, Himalya'ya çıkıyor.
01:03Yani hocam siz Çin tarafını söylüyorsunuz değil mi?
01:05Oradaki büyük dağın üzerindeki karlardan.
01:10Doğru mu anlıyoruz?
01:11Depal.
01:12Depal tarafından bakıyorum ama bunun öbür tarafı o dağın olduğu ya Çin tarafı.
01:16Ve orada şeyler de var, buzlular var, ondan sonra karlar var.
01:22Şimdi muson yağışları bu mevsimde Haziran-Ekim arasında bu bölgede hızlanır ve çoğalır.
01:30Ki epey zamandır Haziran'dan bu tarafa oraya muson yağışları.
01:34Yani muson yağışları sadece Hindistan, Pakistan'da değil, daha da geriye giderek de Himalya'larının eteklerine kadar devam eder.
01:41Dolayısıyla epey uzun süredir burada muson yağışları devam ediyor ki bu senede oradaki Güney Asya'daki muson yağışlarının biraz daha fazla
01:52olacağını biz tahmin ediyorduk.
01:53Bu yağışın olduğu sabah saatlerinin oraya göre, sabah saatlerinde olmuş.
01:58Yani 50 kilogramlık bir yağış düşmüş bu bölgeye.
02:01Ama 3 bin metre yükseklikteki bu kaya dolguyu, kaya dolgu derken baraj falan yok, buradaki kayaları oynatmış bu günlerdir yağan
02:13yağmur.
02:14Dolayısıyla buradaki karla birlikte, buzla birlikte, bu toprakla birlikte aşağı doğru atmaya başlıyor.
02:23Aşağı doğru akarken, aşağı doğru indiği zaman fön etkisinden dolayı buradaki kar ve buz da eriyor.
02:30Dolayısıyla su daha da fazla aşıyor.
02:33Eğer bakarsanız, sah bir su değil bu.
02:36İçerisinde toprak var.
02:38Yani itme gücü daha fazla bir sel bu.
02:41Yani sırf bizim Bozkurt'ta geçen 2-3 sene önceki olan olay gibi aynı.
02:48Kastamonu, evet.
02:48Ve evet Kastamonu'daki, Ayancık'taki hani o tomrukların geldiği...
02:54Aynen Sinop, Sinop, Ayancık, Kastamonu.
02:55Evet, Sinop, Kastamonu.
02:58Orada Siyerancık olarak yayın yapmıştık 2-3 gün.
03:01Şimdi bunun aynısı hemen hemen ama burada dikkatinizi çeken bir durum var.
03:05Yani netice bu Muson yağışlarının bir aydır, bir buçuk aydır fazla yağmasından dolayı bu dağdaki kayalıkların parçalanması ve su birikintisinin
03:15buradaki kayalıklarını da kopartarak aşağı doğru inerken sanki bir işte Sedir kentte olan gibi İsparta'daki bir toprak yığını ve onunla
03:25karışık bir suyla birlikte aşağıya indi ve önüne gelen her şeyi yıktı.
03:30Ve bunun bir reçbi daha var esasında ama işte mesela bakın derenin iki kenarında evler var.
03:39O evlerin hepsi yıkıldı esasında.
03:41O evlerin hepsi yıkıldı ama dereye sıfır ev yapılmış.
03:45Yani tabii Nepal şey olarak bilimsel açıdan da işte ileri bir ülke olmadığı için maalesef bu şeye kurban gitmiş.
03:56Şimdi böyle durumda ne yapmak lazım? Böyle durumda bu derelerin kenarındaki bu evlerin kaldırılması lazım.
04:05Q500, Q100, Q200 diye bir şey duymuşsunuzdur muhakkak.
04:09Q100 demek 100 demek 100 yıllık en fazla yarışın olabileceği ve o yarışla birlikte Q100 veya Q200 bu derenin seviyesinin
04:21ne kadar yükseleceği ve ne kadar yayılacağını gösteriyor.
04:25Bunların hesap edilerekten yerleşim yerlerinin ona göre yapılması lazım.
04:30Türkiye'ye de bunun bu şekilde yapılması lazım ki.
04:32Bozkurt'ta biz bunu gördük Sayın Kurum Bakanımızla birlikteydik orada ve burada da bu hatalar vardı.
04:41Dolayısıyla bu derelerin kenarlarının, kuru derelerin bile kenarlarının 100 yıllık 200 yıllık.
04:48Japonya'nın 500 yıllık, şimdi 1000 yıllık yapmaya başladı.
04:52Yani 1000 yılda ne olabilir bu?
04:54Düşünün olasılık o kadar zayıflıyor ki esasında ama en fazla ne olur buraya?
04:59En fazla yanlışlığı olur, en fazla bu suyu ne kadar...
