00:09Müzik
00:23Şimdi bunlar biyokaçakçı insanlar olabilir.
00:28Bazen de bilim insanları gelip izin almadan böyle materyalleri alıp götürebiliyorlar.
00:35Yine bu da biyokaçakçılığa giriyor.
00:37Çünkü biyokaçakçılığın tanımında bir ülkenin biyolojik kaynaklarını, genetik kaynaklarını izin almadan yurt dışına götürmek biyokaçakçılığa giriyor.
00:51Bu bilim insanı olsa dahi hatta biz bile ne yapıyoruz?
00:55Gidiyoruz bakanlıktan yaptığımız projeyi de anlatarak resmi izin alıyoruz.
01:01Ondan sonra bu materyaller üzerinde çalışma yapıyoruz.
01:05Yani ben kendi ülkemde bile izin almadan çalışmıyorum.
01:10Bununla alakalı kanunlar var, cezalar var, yaptırımlar var.
01:13Bunları aslında bildikleri halde belki de götürüyorlar.
01:17Fakat bu son şeyde gördüğüm kadarıyla bizim özellikle Adıyaman'da, Güneydoğu Anadolu bölgesinde ve yakın yerlerde bulunan etçil çekirge dediğimiz biraz
01:32da büyük bir çekirge bu.
01:34Bu 25 santimetreye kadar olan çekirgeleri canlı olarak, dikkat ettim yani canlı olarak toplamışlar ve canlı olarak toplamaları demek bunların
01:49üzerinde belki de genetik çalışmalar yapabilirler.
01:54Eğer bunları kuru materyal olarak götürselerdi aklıma şu gelecekti, bunlar koleksiyonculara ne yapıyorlar?
02:04Bazı materyaller sağlıyorlar ve bunlar endemik diyelim ki bizim endemik olmasa bile sadece bizim coğrafyamızda bulunduğu için bunlar kıymetli, çok
02:17pahalı fiyatlara satabiliyorlar bunları.
02:20Böyle de olduğunu düşünmüyorum çünkü canlı olarak götürmeleri biraz da belki bunlar üzerinde genetik olarak çalışabilmek istiyorlar.
02:30Birçok böcek üzerinde çalışılıyor, bazılarına ilaçlar elde ediliyor, tıbbi işte yönde kullanılıyor.
02:40Bunların işte buradan izin almadan çıkarılmaması lazım.
02:45Bazen de işte biyokorsanlık diye bir şey de var.
02:47O da nedir? O da şu, diyelim ki yüzyıllardır bazı işte bitkileri, hayvanları iyileştirme amaçlı kullanan bazı topluluklar var.
02:59Diyelim ki bazı köylerde işte 100 yıldır belki 200 yıldır bir bitkiyi bir hastalık için kullanıyorlar.
03:09Dışarıdan gelen birisi bunu öğreniyor, diyelim ki bu bitkiyi izinsiz olarak alıp yurt dışına götürüyor ve bundan patent bu diğerlerine
03:19haber vermeden, bu kullanan insanlara haber vermeden yurt dışına götürüp kullandığı zaman da işte bu da biyokorsanlığa giriyor.
03:28Enteresan şeyler var yani bu konuda.
03:30Şöyle aslında yani biyolojik silah çok farklı bir şey.
03:35Yani bunlar bir bakteriyle gördünüz işte bir virüsle ne yapabiliyorlar?
03:40Dünyayı da pandemide dize getirdiler.
03:42Yani yapabiliyorlar.
03:43Bunlar çok basit şeyler.
03:45Şu anda şeye girdiğiniz zaman düzeltiyorum.
03:47Diyelim ki bir yapay zeka sitesine girdiğiniz zaman size zinabıyı bu tarz şeylere yönlendirebiliyor.
03:56İşte şu genetik materyali şöyle yaparsanız şunu şöyle yaparsanız bu kısmı genetik kısmı şu geni şöyle eklerseniz diyor.
04:04Böyle bir hastalığa yol açabilirsiniz.
04:08Birçok çalışma var bunlarla alakalı.
04:10Yani çok kötü bir şey bu.
04:12Tabii dünya için insanlık için bunları düşünmek bile istemiyoruz.
04:18Yani bizim böyle insanları gördüğümüz zaman bir bitkiyi ya da bir hayvanın topladığını gördüğümüz zaman bir yabancının
04:25bunların hemen oradaki jandarma karakoluna ya da işte nedir o güvenli güçlerine hemen haber verilmesi gerekir.
04:35Onlar gerekli işlemleri zaten yapıyor.
