00:00Halkbank değerlerin davetini sunar.
00:02Halk ister Halkbank yapar Halkbank.
00:40Tabi her şehir yaşıyordur.
00:42Yaşadığı için ismi vardır, bir de soy ismi vardır.
00:44İstanbul'un soy ismi nasıl Boğaz ise, İzmir'in soy ismi nasıl Ege ise,
00:48Bursa'nın soy ismi de bizim için İpek'tir.
00:54Şimdi doğal ellaf İpek yani dünyanın en kaliteli kumaşı, en sağlam kumaşı.
00:59Mesela yüzyıllar önce, gemicilerin yelkenleri ilk paraşüt İpek'tendi.
01:05Sağlamlıktan dolayı.
01:06İşte gemicilerin yelkenleri İpek'ti.
01:08Halatları İpek'ten yapılıyordu sertetik çıkmadan önce.
01:11Dayanıklıdır. Balık ağları İpek'ten yapılıyordu.
01:13Ondan dolayı İpek kalitedir.
01:15Bir de sağlık açısından, doğal ellaf olduğu için,
01:17Kullanan kişi açısından da sağlıklıdır.
01:19İnsanın üzerindeki elektriği, enerjiyi alır.
01:24Yüzyıllardan beri bizle beraber yaşayan, kültürümüzün,
01:27anneannelerimizin içinde yer alan İpek'çilik bizim köylerimizde yapılıyor.
01:32Köylerimizde bakılıyor koza bakıcılığı.
01:33Bakmak isteyen köylülerimize biz yumurtaları dağıtıyoruz.
01:36Koza birlik tarafından yumurtaları dağıtılıyor bunların.
01:38Mayıs ile Haziran arasında sadece canlı bir şekilde bulunuyor bu.
01:41O zaman bakılır.
01:42Daha sonra kurutulup fabrikaları yediyor.
01:44Buradan da İpek'in imalatı yapılıyor.
01:50İpek'in ham maddesi,
01:51Orta alama,
01:5240 senede buradayım.
01:54Bu işle ilgileniyorum.
01:57İpek benim artık,
01:58ben de beraber bağdaşmış bu şekilde.
02:00Ondan da kopanmıyorum gerçekten.
02:02Çok sevdiğim bir meslek ve ideal olarak da iyi bir şekilde yapmak istiyorum.
02:05Yaşım verdiği süreci tabi.
02:14İpeğin ham maddesi ipek kozasıdır.
02:17Aşağı yukarı bundan 1100 metre iplik çıkar.
02:20Ve bunun içindeki koza evrensel olarak kendi kendine bunun içine hapsettikten sonra ipeği dışında kalan kısımdan bu şekilde gömmüş olduğunuz
02:31ürünler ortaya çıkar.
02:33İpek filarlarımız Bursa'ya özgü ve ipek kesemizdir.
02:36Vücut için, temizliğimiz için de.
02:45İpek yolu Çin'den başlayıp Avrupa'ya kadar uzanan tarihi bir yol, ticari yolu.
02:52Çin'den başlayıp bu tarafa doğru geldiği zaman Asya'daki son durağı Bursa'dır.
02:57Bursa'nın merkezi de bizim burasıdır. İpekçilikte bu fabrikadır.
03:02Burası 1800 yıllarda kurulmuş bir ipek fabrikasıdır. Yeniden tadilatını yaptık.
03:06Yaşayan müze haline getirdik. Bütün imalatımızı da burada yapıyoruz zaten.
03:16Koza'nın 1391 yıllarında kurulmuş. O günden beri yani ipek yolu üzerinde kurulmuş.
03:22O tarihten itibaren yani ipeğin ticaretinin olduğu yerdir ve şu anda halen devam etmektedir.
03:27Yani Koza'nın daha önce ipek yolu üzerinden kerevanlarla işte Avrupa'dan ve Asya'dan gelen tüccarlar burada alışveriş yapıp gidiyorlarmış.
03:37Ve o zamandan beri halen ipekçilik Bursa ve Koza'nın da devam etmektedir.
03:50Bundan tahminen 30-40 sene evvel çok yoğun bir şekilde Koza öğretim yapılıyordu.
03:56Fakat şu aralar yine aynı şekilde devam ediyor.
04:00O zamanlar çok yoğun olduğu için gelen insanlar, gelen müşteriler bizden gerçekten şomun teyde memnun kalıyorlardı.
04:07İpek üretimi gayet iyi bir şekilde yürüyordu. Satışlarımız da gayet iyiydi.
04:11Şu an yine aynı şekilde devam etmekte. Hani gelen müşteriler olsun, satışlardan olsun, kişilerden son derece memnunuz.
04:30Tabii bu tip ürünler karşınızda Çin gibi bir ülke olduğu sürece bu tip ürünleri yaşatmak çok zor, sıkıntılı.
04:38Ya Çin'e biz rekabet olacaktık, Hindistan'a, Pakistan'a rekabet olacaktık.
04:43İki yolumuz vardı bu işe başladığımızda, projeye başladığımızda.
04:47Ya da kültürel yönünden bunu korumaya alacaktık.
04:50Biz ikinci yolu seçtik. Çünkü bir kültürümüz var, bir bayrağımız var.
04:53Bu bayrağın altında yaşayan anneannelerimiz, zanaatlarımız, sanatlarımız var.
04:57Bir nesil yetiştiriyoruz.
04:59Bu çocuklar için, yetişen nesil için bunları bizim koruyup saklamamız lazım.
05:03Çünkü gençler, çocuklarımız bunları bilecek ki, bu bayrağın gölgesinde yaşayan zanaatları, sanatları bilecek ki,
05:09bu çocukların vatan sevgileri yükselsin.
05:11Çünkü büyüdüklerinde bu çocukların eğer tersi olursa işlerine savunma tütüsü gelişmez.
05:17İnsan sevmediği şeyi koruyamaz. Nasıl koruyacak yani?
05:20Onun için elimizden geldiği kadar sahip çıkıp korumaya çalışıyoruz.
05:24Tabii bunların içine en çok önem verdiğimiz coğrafi şiaretti.
05:27Coğrafi şiarettimize yaklaşık üç yıl önce müracaat etmiştik.
05:30Uzun bir çalışma oldu, proje oldu bizim için.
05:34Yaklaşık iki ay önce belgemizi aldık.
05:36Coğrafi şiarettimiz var artık.
05:37Bursa İPE'nin koruma altına aldık bu şekilde.
05:54Koza Hanım'ıza dünyanın her yerine insanlar geliyor.
05:58Ve burada üretilen her türlü ürün de dünyanın her yerine hediyeler olarak götürüyorlar efendim.
06:03Kumaş olarak, mağmur olarak, doğal ipek kozası olarak.
06:07Bayanlar bunları mesela ipek kozasından, güzellikten tutun da
06:11güzel, doğal güzelliğine kadar her şeyde kozmetik sürekliğinde kullanılan bir şeydir.
06:15Aynı zamanda meteor olarak da kumaş ve şal grubunda da çok kullanılan bir üründür.
06:21Doğal yapısı gereği de bayanların çok tercih ettiği bir üründür.
06:24Bunlardan hem erkek kaş kolu, hem erkek kıyafetinden tutun da
06:29bayan kıyafetine kadar her şey üretiliyor efendim.
06:31Bunları dünyanın çeşit yerlerine gönderiyoruz.
06:34Ve gelen turistlerimiz de her türlü ürünü buradan alıp
06:36gönül rahatlığıyla bursa ürettiği ürün olduğu için her yere götürebiliyorlar efendim.
06:53Dünyada üç bölge var bu şekilde ipek üreten, yani dünyanın en iyi kaliteli ipeğini üreten.
06:59Bir tanesi Bursa'dır, diğeri Özbekistan Fergana Vadisi'dir.
07:03Bir de Çin'in Hiyan kentleri yakında bir vadi vardır.
07:06Orada dünyanın en kaliteli ipekleri çıkar.
07:08Bak, ipeğin kalitesini daha ipek böceği ağzından kusarken, ipi kusarken orada çıkar kalite.
07:14Yani ipeklik ne kadar ince olursa, ipeğin kalitesi o kadar yüksek olur.
07:18Daha sonra teknolojiyi istediğiniz kadar işin içine sokun, o kaliteyi arttıramazsınız.
07:22Hani şöyle düşünün, bir gemi halatı düşünün.
07:24O gemi halatının içindeki lifler ne kadar ince ve fazla bükümü düzgün olursa,
07:29halat o kadar sağlam olur, kaliteli olur.
07:31Ama o lifler ne kadar kalın olursa, halatın kalitesi de o kadar düşer.
07:36Bursa'da şöyle bir örnek verebilirim.
07:38Bursa bir yanar da kusmuş, vaktinde patlamış.
07:41Çeşitli minareler kusmuş.
07:43Kendisine has bir klimatik ortam yaratmış.
07:45Şimdi ipeğe birçoğumuz uzağız ama Bursa Şeftalisi'ne biraz yakınızdır.
07:49En azından Bursa Şeftalisi'ni bilirsiniz.
07:51Tadını, lezzetini, kokusunu, mezesini.
07:54Erciyes de bir yanarda, ağır da bir yanarda.
07:56Mesela Bursa Şeftalisi'nin fitesini alıp da Erciyes'in eteklerine ya da ağırın eteklerine diktiğiniz zaman,
08:02ağaç çok güzel gelişiyor.
08:04Ama iş, meyve verme kısmına geldiği zaman, buradaki klimatik ortamı arıyor.
08:08Buradaki toprak yapısını, minareler yapıyı arıyor.
08:10Şeftalini, yani o meyveyi o şekilde veremiyor.
08:13Şimdi Şeftaliyi biz yiyoruz ama,
08:15burada yetişen dut ağaçların yaprakları ile de ipek böceğini besliyoruz.
08:19Yani bu topraklar, bu klimatik ortam, o şeftaliye nasıl bir özellik katıyorsa,
08:24bizim yapraklarımız da o şekilde bir özellik katıyor.
08:27Selisyonu çok yüksektir bizim yapraklarımızın.
08:29Kolay kolay kartlaşmaz.
08:31İpek böceği de kozasını öreceğe, evreye kadar hiçbir şekilde rahatsızlanmadan, hastalanmadan,
08:36istediği bütün vitaminlerini, selitini her şeyini oradan yapraklardan alır.
08:41Onun için Bursa İpeği'nin yeri farklıdır dünya pazarında.
08:44Hatta Avrupa yüzyıllarca Osmanlı'dan bu tarafa Bursa İpeği'nden gümrük vergisi almamıştır.
08:51Bütün Çin İpeği'nden almıştır, İran İpeği'nden almıştır.
08:54Ama Bursa İpeği'nden gümrük vergisi almamıştır.
08:56Çünkü bu kadar güzel, kaliteli bir ürünün Avrupa'da rahatlıkla dolaşsın diye.
09:09Bursa İpeği'nin kalitesinin iyi olmasının sebebi, burada yetişen havadan dolayı,
09:15hava nemli olduğu için yetişen dutların yapraklarının sulu olması,
09:19bu da hayvanların iyi beslenmesi ve standart koza olmasından dolayı,
09:24şimdi kozan iplikleri standart oluyor.
09:26Dokunduğu zaman ipeği güzel çıkıyor.
09:27Ama bir koza büyük, bir küçük olursa, ince iplikle kalın ipliği yan yana koyduğunuzda,
09:32bu sefer şey oluyor, üzerinde kumaşın üzerinde yollar oluyor, o da hatalı çıkmış oluyor.
09:36O yüzden Bursa kumaş üzerinde bir numara.
09:39Ama diğer illerimizde, mesela Harekede, Kayseri'de, Yarbakır'da da halıda,
09:43o ikinci koza, ince kozalar, ince iplikler halıda kullanılabiliyor.
09:47Onun için Bursa'da birinci sınıf koza üretildiğinden,
09:50onlar da kumaşta, en kaliteli kumaş Bursa'da üretiliyor.
09:58Mesela şöyle, köylüler sabahdan buraya geldiği zaman,
10:02burada kahvaltılarını yapıyorlardı.
10:04Onda saat 10'da mezat açılır, koza satışı yapılır.
10:08Ve satan köylü kozasını satar ve aldığı parayla çarşıya açılırdı.
10:12Çarşıya açılırdı, burada bir hareket olurdu.
10:15Ve burada satılan ipekler, diğer fabukaya gider, orada üretime geçerdi.
10:20Bu üretime geçtiği zaman da ürünler buraya gelir, bunları satışa sunulurdu.
10:23Ama çok hareketli, çok güzeldi o zaman.
10:25Ama şu an tabii ki biraz daha durgunlaştı.
10:27Eski şey pek yok ama yine de devam ediyoruz yani.
10:30Yine de devam ediyoruz.
10:39İpek böceği sadece Marıs ile Haziran arasında canlı olur, bakım zamanı olur.
10:43Yılın diğer kısmında canlı ipek böceği koza atsa bulamazsınız.
10:48İpek fabrikalarına hiçbir zaman canlı ipek böceği koza sıcak suyun içine atılmaz zaten.
10:53Çünkü fabrika 12. ayda çalışacak, 1. ayda çalışacak, 2. ayda çalışacak ki
10:57canlı ipek böceği kozasını nereden bulsun da sıcak suyun içine atsın.
11:02Eğer bir ipek fabrikası kuruyorsanız, bu fabrikanın 1000 metrekare alanı kapsıyorsa,
11:07fabrikanın ana binası size 3000 metrekare bir de depol lazım.
11:10Bunu kurutmak için, saklamak için yani.
11:13Onun için hiçbir ipek fabrikasına canlı ipek böceği kozası kurulmamıştır.
11:23İpek özel bir ürün tabii.
11:25Mesela aynı kattaki çelikten 7 kat daha sağlamdır.
11:29İpeğin kurşun geçirme özelliği vardır.
11:31Bunu tarihte ilk Cengizan keşfetmiştir.
11:33Askerlerine devamlı oktan korumak için ipek kıyafet gidiyor savaşa götürürken.
11:38Mesela hala paydatta Osmanlı padişahlarının giymiş olduğu kaftanlar var.
11:42Savaş meydanında giydiği kaftanlar var.
11:44Onlar da ok geçirmez.
11:45Onlar da ipekten yapılmıştır.
11:47Amerika bugün kurşun geçirmez yelek yaptı bundan.
11:49Yani dünya son 30 yılda ipeğin farkına vardı aslında.
11:53İpeğin diğer önemli özelliği ipek komple proteinlerden oluşuyor.
11:57Proteinlerden oluştuğu için de ipeğin bir DNA'sı vardır.
12:01İnsanoğlunun DNA'sıyla ipeğin DNA'sı hemen hemen aynıdır.
12:04Onun için dünya bundan bugün kulak sarı yapıyor, kalp kapakçı yapıyor, yapay damar yapıyor.
12:10Apsarı olmayan ameliyatikleri zaten 100 yıldan beri ipekten yapılıyor.
12:13Yani ipek lüksü tüketin malı dışında da stratejik günü olarak da kullanılabiliyor artık.
12:22Şimdi ipeğin kalitesi 1 gramı ile ilgilidir.
12:25Yani bizim şimdi eskiden ipek kiloyla satılırmış 100 yıllar önce.
12:29Şimdi biz de şu anda 1 metre kareye kullanın ipek miktarına göre fiyatı belirliyoruz.
12:33Mesela ince ipek diyelim 30 liraya satılan ipek 10 gram 15 gramlık ipektir.
12:3850 gramlık ipeği 100 liraya satıyorlar.
12:4180 gramlık 150-200 lira gibi fiyatlar.
12:43Onun kalitesi de şöyle oluyor.
12:45İpek inceldikçe dayanıklılığa hazırlık, kalanlaştıkça dayanıklılığı artar.
12:49Yani kalın ipek, gramajlı ipek daha kalitelidir.
12:55Kullandığımız sistem 15 asır.
12:58Önceki sistemin aynısı eski makine.
13:00Orijinal adı tepma mancılıktır.
13:02Ayaklar teperek çalıştığı için bu ismi almıştır.
13:05Gene orijinalinde cehennemlik vardır altında tuğladan.
13:09İçinde odun yanar, su o şekilde ısıtılır.
13:12Biz bunu okullar için yaptık.
13:13Bu makineleri alıyoruz, seyyar makineler bunlar.
13:15Okullarımıza götürüyoruz.
13:16Çocuklarımız görsün, ellesin, dokunsun diye gezer bir makine.
13:22Elimde aldığı tuttuğum süpürge, geleneksel adı kamçı süpürgesidir.
13:27Birazdan yapacağım işlemede kamçı çalma denir.
13:30Ondan çıkacak ilk yan ürüne kamçıbaşı deriz.
13:32O kamçıbaşından da ip elde ederiz gene farklı yöntemlerle.
13:36Onlardan da antik kumaşlar dokuruz.
13:44Mesela şu anda biz çoğunlukla İznik Çin'i desene,
13:48yani eski Osmanlı desenlerini çalışıyoruz.
13:52Oradaki renk uyumu da çok güzel.
13:54O renklerinden dolayı, bir de desenlerinden dolayı
13:57bizden alışveriş yapan bir kişi tekrar gelip alıyor yani.
14:00Ve burada mesela bazı yabancı firmalar var, fabrikalar var.
14:04Orada çalışan mesela mühendisler oluyor.
14:07Onlar kendi ülkelerine gittikleri zaman da
14:08hediye olarak bizim Bursa'yı peyni götürüyorlar.
14:11Yani başka bir şey götürüyorlar ama
14:12tekrar geldiklerinde çok memnun olduklarını söylüyorlar.
14:15Ve tekrar alıyor.
14:16Yani böyle biz Kozağan'da bir yabancıya bir sattığımız zaman
14:19bu yıllarca sürüyor yani etrafına da yayıyor.
14:22Çünkü beğeniliyor.
14:23Kalite güzel olduğu için tutuluyor yani.
14:29Ben her zaman derim ki bazı meslekler var.
14:33O mesleklere matriyatın dışında aşk ile bağlı olmak lazım.
14:38İcra edebilmek için.
14:39Onun için yani dört kuşaktan beri aynı işi yapıyorum.
14:44Aile mesleğim benim.
14:45Bu meslek yani damarlarımda geziyor benim.
14:48Aşkla bağlıyız.
14:49Sevdayla yapıyoruz.
15:17Halk Bank değerlerin davetini sundu.
15:20Halk ister Halk Bank yapar Halk Bank.
