00:01Toto, may babaeng sumakit ang tiyan, nagpunta ng CR, umire, at nanganak na nang hindi niya nalalaman na siya palay
00:13buntis.
00:14Ang bare months noong nakaraang taon ng senior high school student mula Santo Niño, South Cotabato na si Princess.
00:23Jam Pack!
00:26September 2025, humataw siya sa sinalihang cheer dance competition.
00:34Sa sumunod na buwan, nag-out of town sila ng kanyang mga kaibigan.
00:40Nag-graduation pictorial naman, pagdating ng November, suot ang kanyang fit na fit na uniform.
00:48Pagdating ng December, si Princess party mode.
00:52Pero sa pagsalubong niya ng New Year, si Princess sumakit daw bigla ang puson.
01:00Akala ko parang cramps lang.
01:01Kasi baka dadating yung menstruation ko, pinainom nila ako ng gamot, pero hindi pa rin nawawala.
01:07Nafifeel ko po, parang nadudumi ako.
01:10Papunta na ako ng CR.
01:12Napastop ako kasi parang merong bilog dito sa private park ko.
01:16Pag-upo ko, parang nagpo-touch ako.
01:19Pero laking gulat niya ng angka niyang naiire.
01:23Ulo na pala ng bata.
01:26Sanggol.
01:27Doon ko na siya finish niyang dalawang beses.
01:30Nasa loko po yung ulo niya, tama na yung katawan.
01:33Kasi doon na siya umiyak.
01:34Walo ko, hala baby, wala to.
01:36Ang hindi lubos mawari ni Princess, paano siya nagluwal ng sanggol?
01:42Gayong sa nakalipas na mga buwan, binadapnan o nire-regla pa rin daw siya.
01:47Natulala ako.
01:48Kasi hindi ako makapaniwala na may baby pala akong dinadala within nine months.
01:54Paano nangyari ito?
01:56Panaginip ba ito?
01:57Wala naman akong nararamdaman na buntis pala ako.
02:04Matapos mag-isang inilual ni Princess ang kanyang baby, halos nawalan daw siya ng malay.
02:11Yung ambilicard cord niya po, nandun pa rin.
02:13Yung placenta niya nasa baba.
02:15Di ako makatayo kasi nanginginig yung dalawang pa ako.
02:17One hour and a half kami nag-antay.
02:20Luckily, yung lolo ng barkada namin napadaan doon sa CR.
02:24Sabi ko, lo, pwede ba pakitawag ng ate ko?
02:26Kailangan ko ng tulong.
02:28Ang kakagising lang noon na nobyo ni Princess na si Francis,
02:33nawala naman ang amat sa kanyang nalaman.
02:36Nantugo yung mulo ko sa pader kasi akala ko panaginip lang.
02:39Nakatulog ako, tapos pag-ising ko, may tatay na ako.
02:43Si Francis, dali-daling dinala si Princess sa kumadrona.
02:48Tarang pinilit ko talagang makatayo.
02:50Yung placenta niya nilagay sa parang tabo sa bahay mismo ng midwife.
02:54Puputulin yung bilicard cord ng baby.
02:57Sa kabila ng nangyari, malusog naman daw ang iniluwal na prinsesa ni Princess na pinangalanan niyang Kiara.
03:06Ito na po si Kiara ngayon.
03:08She is seven months old.
03:10Open, closed, open.
03:14Dahil graduating na noon ng senior high school si Princess, pagkasilang niya kay Kiara, balik eskwela rin agad siya.
03:21January 1 nanganak ako.
03:23January 5.
03:24Kailangan ko talagang pumasok kasi finals na doon kasi yan.
03:27Baka ikismis ako sa school.
03:29Bata ka pa, nanganak ka na.
03:31Meron pa akong isang friend sinabihan na, uwi, nabuntis ako.
03:34Sabi niya, ha, totoo ba?
03:36Pero pinakanahirapan daw siyang ipagtapat ito sa kanyang ina.
03:42Tinawaban ko po siya na, ma, pumunta ka sa akin kasi nanganak ako.
03:46Parang hindi siya nangyiwala.
03:47Hindi niya ako pinagalitan.
03:48Umiyak pa siya, tapos kinuha niya yung baby.
03:50Tanggap ko yung baby, pero nung nagsink na sa akin yung situation niya, yung lahat ng what ifs, buti nakayanan
03:57niya.
03:57Pero paanong hindi nalaman ni Princess na may sanggol na pala sa kanyang sinapupunan sa nakalipas na siyam na buwan?
04:09Una, hindi raw siya nagka-baby bump.
04:13Yung birthday ko rin po nagpicture din kami, yung late rin po ninsyan.
04:16Hindi rin daw siya nakaranas ng tinatawag na morning sickness o yung pagduduwal o pagsusuka na nararanasan ng mga buntis.
04:26Katunayan, Agosto rin ng nakaraang taon, nakapag-shoot pa raw si Princess ng kanilang short film
04:34na wala siyang kamalay-malay na five months na pala siyang buntis.
04:39Ako as videographer ng film namin, pagtakbo ko, naslide yung pa ako, tapos naanod ako ng tubig.
04:46Wala pa akong naramdaman, parang normal lang po. Parang namag-alay yung pa ako dito.
04:50Higit sa lahat, hindi niya raw malalaman kung buntis siya dahil irregular ang kanyang menstruation.
04:57June meron po, July wala, August meron, September wala, October, November meron, tapos pag December wala na po.
05:06Pero paano nga ba nabuo sa sinapupunan ni Princess ang isang sanggol ng hindi raw niya na malayan?
05:15Hala baby, wala po.
05:18Iluluwal na ang sagot sa aming pagbabalik.
05:27Nung nagbanyo ang 19 anyos mula South Cotabato na si Princess,
05:33hindi dumi ang lumabas sa kanya, kundi
05:38baby!
05:39Pag-upo ko, parang nagpo-tush ako.
05:41Ulo na pala ng bata.
05:43Talang ako panag-init lang, nakatulog ako, tapos pag-iising ko, may tatay na ako.
05:48Ito na po si Chiara ngayon, she is seven months old.
05:52Irregular daw kasi ang menstruation ni Princess, kaya hindi niya na malayan na siya'y buntis.
05:59Meron daw kasi siyang PIMOS o Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome,
06:05ang bagong tawag ngayon sa PCOS o Polycystic Ovarian Syndrome.
06:10Isa itong uri ng hormonal imbalance sa mga babae na maaaring magdulot ng irregular menstruation.
06:19Nakakaranas ako ng 11 months walang regla, minsan 6 months, minsan 3 months, wala.
06:24Ayon sa OB-GYN, ang tawag sa kondisyon ni Princess,
06:29Cryptic Pregnancy o Unrecognized Pregnancy.
06:33One out of 500 pregnant patients wouldn't know na buntis na sila.
06:38This is usually associated sa mga patients na nagkaroon na ng history ng irregular menses.
06:45Yes, it's very common sa mga teenage pregnancies and mga early 20s,
06:50they are unaware of what to feel and kung ano ang mga usual na simptomas ng isang buntis.
06:56Yung weight ni ma'am is hindi din siya yung normal na weight.
07:00So, ang paglaki ng chan, pwedeng makonceal.
07:03At ang akala ni Princess na regla, ibang senyales na pala.
07:08Mukhang nagtatreated miscarriage siya during the earlier month.
07:12Narealize ko po that time, sabang bless ko sa baby.
07:15Kasi normal po talaga lahat, wala po siyang complications.
07:19Karamihan daw sa mga kaso ng Cryptic Pregnancy,
07:23kabuwanan na nila kapag natuklasan.
07:26Most of the time, ang nangyayari, ang nasa-sacrifice is the baby's health.
07:30Kasi hindi nabigyan ng adequate na nutrition all throughout the pregnancy.
07:35On the side naman ng mother,
07:36ang delikado is kung may mga complications na associated sa pregnancy.
07:42Para mamonitor ang kalusugan ni baby Kiara, ipinakonsulta na rin namin siya.
07:48Wow, you're so heavy!
07:51As far as our assessment goes, normal naman ang paglaki ng ating baby girl.
07:55Parang na-proud lang po ako sa one niya.
08:02Kasi sobrang lakas niya po.
08:04Hanggang sa paglaki niya, parang talagang healthy po siya.
08:07Talagang blessing po siya sa akin.
08:09Malaking pagbabago ang unplanned pregnancy para sa mga kabataan,
08:15lalo na sa isang teenager.
08:18Maaari itong makaapekto sa physical at mental health nila,
08:22pag-aaral, relationships, finances, and future plans.
08:26Kailangan natin ng comprehensive sexuality education,
08:30hindi lamang sa mga eskwelahan, kundi pati sa tahanan.
08:34Kailangan maintindihan ng kabataan kung paano nangyayari ang pregnancy,
08:39paano gumamit ng tamang kontrasepsyon,
08:41ano ang consent,
08:43at saan makakakuha ng tamang sexual and reproductive health services.
08:47Hindi lang ito tungkol sa pag-iwas sa pagbubuntis,
08:50kasama rito ang pag-uunawa sa sariling katawan.
08:52Kapag may tama at sapat na impormasyon tungkol sa sexual and reproductive health,
08:57mas kaya nilang gumawa ng tamang desisyon para sa kanilang katawan at kalusugan.
09:03Sa ngayon, pinagsasabay nila Princess at Frances
09:06ang pag-aalaga sa kanilang anak
09:08at ang pagpapatuloy ng kanilang pag-aaral.
09:12Naging inspiration ko po ngayon yung baby ko
09:14na need ko talaga makagraduate ng college.
09:16For her future,
09:18yung journey ko,
09:20nagbibigay lang po ako ng inspirasyon
09:22kung anong posibye mangyari sa inyo,
09:24paano nyo i-handle,
09:26hindi yung mag-encourage ka ng teenage pregnancy.
09:29Ang pagkakaroon ng anak,
09:32pinaghahandaan.
09:33Pero para sa mga hindi ito inasahan,
09:37isa itong pagsubok
09:39at pagpapala rin.
09:41May kaakibat nga lang
09:43na mga responsibilidad
09:45na kailangang panindigan
09:48bilang bagong
09:49mga magula.
