00:00Selamlar, bugün elinize çayınızı alın çünkü bayağı ilginç bir yere gidiyoruz.
00:04Yazar Nazım Peker'in o dikkat çekici makalesini merkeze aldığımız bugünkü incelememizde Ereğli'deki Yunus Emre Parkı'ndayız.
00:11Şöyle bir gözünüzde canlandırın, emekli amcalar banklara dizilmiş çaylarını yudumluyorlar.
00:15Ama öyle pazar fiyatlarından, havadan sudan falan bahsetmiyorlar.
00:19Yazarımızın kulak misafiri olduğu bu sohbette Türkiye'nin siyasi ve jeopolitik geleceğine dair o kadar derin,
00:25o kadar çarpıcı ve açıkçası bir o kadar da ürkütücü teoriler var ki, inanın dinledikçe nasıl yani diyeceksiniz.
00:31Hadi gelin, o parktaki sıradan vatandaşın zihninden geçen haritayı beraber çözelim.
00:35Yazarımız olaya hepimizin çok iyi bildiği o cuk oturan meşhur lafla giriyor.
00:40Bayram değil, seyran değil, enişten beni niye öptü?
00:43Hani hayatta böyle durup dururken bir şey olunca bir kıllanırız, hayırdır inşallah deriz ya.
00:48Mahalledeki dedikodudan tutun da Ankara'nın o derin siyaset koridorlarına kadar kural iç değişmez.
00:53Beklenmedik bir hamle varsa arka planda kessin ama kessin başka bir hesap dönüyordur.
00:58Parktaki o bilgi amcalarında yazarımızın da kafasındaki asıl soru tam olarak bu.
01:03Durup dururken yapılan bu hamlelerin ardında aslında ne yatıyor?
01:06Neydi o ani gelişme derseniz?
01:08İşte meselenin tam kalbi burası.
01:11Neden şimdi?
01:12MHP lideri Devlet Bahçeli çıkıp,
01:15aniden seçim sistemi ve siyasi partiler yasası değişmeli dediğinde,
01:19o parktaki bankların adeta sigortası atıyor.
01:21Şöyle bir düşünün, ufukta görünen bir seçim yok, takvimde işaretli bir gün yok,
01:26hal böyleyken siyasetin en kilit isimlerinden biri neden durup dururken oyunun kurallarını değiştirmek istesin ki?
01:33Peker diyor ki, hani köyün ağası kendi söyleyemediğini hep başkasına söyletir ya,
01:38acaba bu çağrının arkasında iktidarın açıktan söylemeye çekindiği çok daha devasa bir strateji mi var?
01:44Gelelim meselenin ilk ayağını.
01:47Beklenmedik bir seçim çıkışı ve sistem iflası.
01:50Parktaki emeklilerin o keskin gözlemlerine göre,
01:53iktidar yaklaşan oy kaybı kabusu yüzünden sistemi tamamen kendi lehine çevirmeye çalışıyor.
01:59Sokaktaki vatandaş o satranç tahtasındaki bir sonraki hamleyi okumaya başlamış bile.
02:03Vatandaşın mevcut partili cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine kestiği fatura çok ağır ve inanılmaz net.
02:11Diyorlar ki, yürümüyor abi, çalışmıyor, toplumda zerre kadar heyecan yok, beklentiler sıfırlandı.
02:17Hatta tek kelimeyle iflas etti.
02:20İşin ilginci, bu sadece muhalefetin attığı bir slogan ya da sokağın kuru bir isyanı değil.
02:25Yazarın aktardığına göre, bu iflas durumu iktidarın kendi içinde de kapalı kapılar ardında usulca fısıldanan, kabullenilmiş çok sumut bir gerçek.
02:35Hepimiz biliyoruz ki, Cumhurbaşkanı Erdoğan sokağın nabzını tutmakta, anketleri okumakta çok ustadır.
02:41Ama makale inanılmaz bir paradoksa parmak basıyor.
02:44Düşünsenize, karşımızda adeta paramparça olmuş bir muhalefet var.
02:48CHP kendi içinde karışmış, İYİ Parti'nin içinden yeni yeni partiler türemiş.
02:53Normal şartlarda bu tablo iktidara, oh be, dedirtmeli değil mi?
02:57Fakat hayır, tüm bu bölünmüşlüğe, dağılmışlığa rağmen, iktidar partisinin o meşhur %50 artı biri, yani o kilit oyu, bir türlü
03:05garantileyemediği iddia ediliyor.
03:07Mevcut sistem artık kendi ayaklarına dolanıyor.
03:10Yani o yeni sistem arayışının altında yatan asıl şey, galiba bu devasa kaybetme korkusu.
03:16Peki, çözüm ne olacak?
03:18İkinci başlığımıza geçiyoruz.
03:20Yeni anayasa ve olası modeller.
03:22Oyu sadece matematiksel olarak hesaplamak kurtarmıyorsa, masaya hangi kartlar sürülecek, bakalım Ereğli Parkı'nın o usta analizcileri mutfakta nelerin piştiğini
03:32düşünüyor.
03:32Sokağın teorisi tıkır tıkır işleyen adımlara dayanıyor.
03:36Şöyle ki, iktidarın acil oya ihtiyacı var ve bu onları inanılmaz riskli sulara çekiyor.
03:42Formül şu, önce ortaya güzel bir terörsüz Türkiye vitrini konacak, sonra Kürt seçmenin oyu blok halinde gelsin diye eşit yurttaşlık
03:51gibi epey hassas konular tartışmaya açılacak ve finalde sıfırdan bir anayasal zemin.
03:56Parktaki vatandaş böyle bir ortaklığın Anadolu'da nasıl bir fırtına koparacağının adımız gibi farkında.
04:02Ama çaresizliğin, insana, daha doğrusu siyasete neleri göze aldırabileceğini de çok iyi biliyorlar.
04:08Üstelik sohbet öyle bir yere evriliyor ki, mahalle parkından çıkıp dünya siyasetine uzanıyoruz.
04:14Masada iki model konuşuluyor.
04:16Ya dar bölgeyle desteklenmiş Fransız tipi bir başkanlık modeli gelecek ya da işte sokağa asıl titreten o ucu açık kart,
04:25İspanya tipi özerk bölgeler.
04:26Yazarın notlarına göre, İspanya modelindeki o güvenlik uçusundan tam yetkili özerk yapılar, belli bir seçmen kitlesine şirin görünmek için masada
04:35tutulan en tehlikeli, en mayınlı bölge olarak görülüyor.
04:39Tam burada, yazarın bile okuyunca şok olduğu, o çok yerel ama çarpıcı dedikoduya geliyoruz.
04:46Emekliler, açık açık, reis yaşlandı sağlığı da iyi değil diyorlar.
04:50Hani bu tarz şeyler genelde Ankara kulislerinde fısıltıyla konuşulur ya, düşünün işte, bu muhabbet sokağa parktaki banklara kadar inmiş.
04:58O yüzden de ortada bir an önce işi bitirme telaşı, büyük bir aciliyet hissi var diyorlar, saatin nasıl daraldığını sokak
05:05resmen akıyor yani.
05:07Buraya kadar işin iç siyaset kısmındaydık.
05:10Üçüncü bölümümüz, jeopolitik endişeler ve kabuslar.
05:13Çünkü parktaki amcalar vizyonu dar tutmuyor, yazarın deyişiyle o devasa jeopolitik teorilere ve adeta kabus senaryolarına dalış yapıyoruz şimdi.
05:24Peki sizce tüm bunlar bir paranoya mı?
05:26Klasik kahvehane sohbeti mi?
05:28Yoksa perşembenin gelişi gerçekten çarşambadan mı belli oluyor?
05:32Emeklilerde inanılmaz bir inanç var.
05:35Dış güçlerin, iktidarın bu zayıf karnını, o son dönemlerini fırsat bilerek Türkiye üzerinde devasa bir ameliyata hazırlandığını düşünüyorlar.
05:43İçerideki siyasi telaşın dışarıdaki o kurtlar sofrasında çoktan bir avantaja dönüştürüldüğüne eminler.
05:49Olayı adeta bir dışişleri bürokratı gibi okuyorlar, inanın.
05:53Mesela Orta Doğu'daki şu meşhur Mekke anlaşması.
05:57Diyorlar ki, vitrinde İsrail karşıtlığı var gibi dursa da asıl namlu İran'a çevrilmiş durumda.
06:02Ya da Suudi Arabistan'dan Türkiye'ye gelen o milyar dolarlık sıcak paralar var ya, parktaki vatandaş onun için masum bir
06:10yatırım değil, kaynak aktarımı kılıfıyla milli varlıklarımızı bir bir ele geçirme operasyonudur diyor.
06:15Ve en büyük korkuları, İran'ın Amerika ve İsrail'e kafa tutmasının, faturasının sınır komşusu olduğumuz için er ya da
06:22geç bize kesilecek olması.
06:24Ve işte yazarın tam anlamıyla tüylerini diken diken eden o bomba senaryo.
06:29Ya da çarçıve yasa çıkarılırsa, ya da dağdan inen o terör örgütü yöneticileri, demin konuştuğumuz o İspanya modeli yeni özerk
06:37bölgelerde resmen ve alenen yönetici koltuğuna oturtulursa.
06:41Nasılız? Düşüncesi bile insanın kanını donduruyor değil mi?
06:44Anadolu insanı için bu ihtimal, dış güçlerin koparacağı en büyük taviz ve kelimenin tam anlamıyla bir yıkım fermanı demek.
06:51Bütün bu beyin yakan analizleri dinledikten sonra dördüncü ve son durağımız Çarıklı Erkanı Harp'in korkusu.
06:59Gelelim yazarımızın kendi iç dünyasında yaşadığı o ürpertici yüzleşmeye.
07:04Belki duymuşsunuzdur bizim kültürümüzde Çarıklı Erkanı Harp diye efsane bir tabir vardır.
07:10Kurmay subay zekasının o köylü çarığıyla buluşmuş halidir bu.
07:14Yani öyle uluslararası ilişkiler falan okumamış, sade yaşayan ama o doğuştan gelen bilgeliğiyle, kurnazlığıyla olayların perde arkasını tıkır tıkır çözen
07:24Anadolu insanıdır.
07:25İşte yazar Nazım Peker parktaki o amcaları bu sıfatla selamlıyor.
07:30Satrancın on hamle sonrasını görebildikleri için onlara müthiş bir saygı duyuyor.
07:34Ama o hayranlığın hemen arkasından çok acı bir itiraf geliyor.
07:39Fakat inanın korktum diyor.
07:41Haklı da.
07:41Çünkü eğer Ereğli'deki bir parkta elinde çay bardağıyla oturan sıradan insanlar, kapalı kapılar ardında dönen bu devasa çarkı, bu korkunç
07:50haritayı bu kadar net ve tutarlı çizebiliyorlarsa, durum gerçekten devletin ve milletin bekası için büyük bir tehdit oluşturuyor olabilir.
07:58O karanlık tablo gerçekten de sandığımızdan çok daha yakınımızda duruyor demektir.
08:03Ve kapanışı sizlere şu provokatif soruyla baş başa bırakarak yapıyorum.
08:07Bir ülkede olayların perde arkasını o kurmay zekasıyla okuyan çarıklı erkanı harp, ufukta artık umut değil de kabuslar görmeye başladıysa
08:16bizi nasıl bir gelecek bekliyor?
08:19Bu duyduklarımız sadece parktaki amcaların dedikodusu mu o, yoksa Türkiye'nin o meçhul sularındaki yaklaşan büyük fırtına mı?
08:26Bugünlük derlememizin sonuna geldik.
08:28Karar da yorunda her zaman olduğu gibi sizlerin.
08:31Kendinize çok iyi bakın, merakla kalın.
