00:00Ngayong 2026, patuloy na iyakatid ng National Anti-Poverty Commission on APC sa inyo
00:05ang mga kwento po ng pagkilots, pagtutulungan at mga programa ng pamahalaan
00:10na naglalayong wakasan ng kahirapan at maisulong mas inclusive at makabulang pag-unlad para sa lahat.
00:16Oras na para sa pagpapatuloy ng ikatlong season ng aksyon laban sa kahirapan.
00:34Mapapalood din niyo po kami tuwing Martes at Webes dito sa Rise and Shine Pilipinas
00:38kung saan tampok ang mga matagumpay na programa at inisyatiba ng pamahalaan para sa pagsugpo sa kahirapan
00:44at pagsusunog ng limang batayang karapatan sa ilalim ng Magna Carta of the Poor.
00:49Itatampok din po dito mga kwento ng convergence o sama-samang pagkilos ng iba't ibang ahensya,
00:54sektor at katuwang tungo sa mas efektibong pagtugol sa pangailangan ng mga komunidad.
01:00At ngayong episode pong ito, kaugnay ng pag-unita sa National Peace Consciousness Month.
01:05Makakasama po natin, Atty. Marge P. Martin Chan, Executive Director for and Chief of Staff.
01:11Mula po sa Office of the Presidential Advisor on Peace, Reconciliation and Unity of the Philippines, so OPAPRU.
01:16Atty. Marge, good morning.
01:17Good morning, Dan. Magandang umaga sa lahat po na ating mga tagapaloy.
01:21Atty. Marge, ngayong Peace Month, pag-usapan po natin itong mga inisyatiba ng OPAPRU
01:27para po sa pagsusulong ng pangmatagalang kapayapan.
01:29Ano-ano po ito, ma'am?
01:30Okay. Kami po dito sa OPAPRU, madami po kami yung programa sa mga peace tables po natin.
01:35We have Transformation and Normalization Programs.
01:38Yung ating transformation normalization programs are dealing with yung ating MILF, MNLF, CBA, CPLA, kapatiran, pati na rin po ng
01:49ating CPP and PANDF.
01:52So we have several programs po na naglalayon po na mabigyan po ng opportunity yung ating mga kababayan nagbalik loob
02:00para po mapaganda po yung kanilang kabuhayan at matamasa po nila yung talagang benefits ng kapayapan at kaularan.
02:07Okay. Paano po ang proseso po nito, ma'am? Doon po sa mga nagbalik loob nga ikang nito para po
02:12sa kanilang pag-reintegrate ulit dito po sa ating mainstream society?
02:16Ang ating po mga nagbalik loob na kababayan, ang integration po nilang kasimula po yan sa pagbuo po ng ating
02:25mga plano, yung ating transformation plans, normalization plans.
02:29And madalas po ang ating po nakakasama sa pagbuo ng mga plano yan, yung ating po provincial local government units,
02:36pati po mga societal society, pati po sila mismo na nagbalik loob, yung communities.
02:42Kasi ang approach po natin sa OPAPRO at sa national government is whole of nation, whole of society approach.
02:47So kailangan po natin malaman sa pagbalangkas ng mga plano kung ano talaga yung nararapat para sa kanila para yun
02:54nga, ma-enjoy talaga nila yung benefits of peace and prosperity and progress.
02:59Isa rin po sa inyong mga programa itong PAMANA. Tell us more about this now.
03:03Yung PAMANA po is actually our national program, our national flagship program na nagbibigay tugon po sa pangangailangan ng ating
03:10mga komunidad at ating mga kapabayan sa mga GEDA areas or yung geographically isolated and displaced or disadvantaged areas.
03:19Diyan po nagbibigay tayo ng infrastructure programs, livelihood programs, and also meron din po tayong mga health and educational assistance
03:27as well.
03:27Ang gusto po natin gawin dyan ay bigyan po ng mga programa or mga bagay po na makakapagbigay po sa
03:33ating mga communities para po ma-appreciate po nila na working with the government and being with the government,
03:40makakakuha ka ng ganitong mga programa that will actually eventually help them po become empowered and also allow them to
03:47live on their own na yung buhay nila is mas maganda kesa sa dati.
03:52Okay. Ito naman pong social healing, Ma'am. Ano po ang papel po nito para sa pagkamit ng sustainable peace?
03:58Okay. Yung social healing, sabi nga nila, diba, tatamasa mo lang ang tunay na kapayapaan kapag healed ka na talaga.
04:05Okay.
04:05Kapag merong tunay na kapatawaran.
04:08Kaya yung social healing program po namin, we make sure na yung programa po natin sa OPAPRO at sa national
04:14government when it comes to peace building,
04:16nagpo-focus po siya hindi lang po doon sa mga naging violent, yung mga nagbalik loob, kundi pati na rin
04:25po sa mga nasaktan o naging biktima ng violence in the past.
04:29So dahil nga po gusto natin, all of nation, all of society, kapag yung social healing po ang ginagawa po
04:35natin dyan is,
04:36our programs are not only directed to those who returned to government, but also those who suffered from the violence
04:44brought about by the past.
04:47Kaya yung kapatawaran, yung healing po natin, mas holistic.
04:50Hindi lang po nanggagaling sa isa, kundi sa buong tingin po ng society natin.
04:55Ngayon pong Peace Month, ano po ang mga nakalatag pong mga programa na maaari rin pong lakuhan ng publiko at
05:02even o po nalo na po ng mga kabataan natin, Ator?
05:05Madami po tayong program sa OPAPRO.
05:07Nagpapasalamat kami nung September 1, in-open na natin yung National Peace Cautiousness Month celebration sa Malacanang.
05:14Kasabay po doon yung paggunita ng ating 40th anniversary noong 1996 Final Peace Agreement with the MNLF.
05:22And of course, the 1987, 30th year of the 1987 Mount Data Sipat Accord with the Caldererance naman.
05:31And also, we will also have re-laying exercises and activities sa mga champions of peace po natin sa alibigan
05:41ng mga bayani.
05:42We also have a lot of activities as well in media.
05:45We will be featuring yung ating Gawad Kapayapaan Champions in one of our programs, one of these days.
05:51And we will also be awarding yung ating Gawad Kapayapaan Champions for this year.
05:58Apart from that, madami po tayong caravans all over the country, especially po in Mindanao and in Northern Philippines and
06:05Central Philippines,
06:06para po mabigyan po ng services and program po yung ating mga communities on the ground.
06:13Paano niyo po napili yung mga Gawad Kapayapaan Champions na ito, attorney?
06:17Itong Gawad Kapayapaan Champions kasi, Diane, three years na ata siya, if I'm not mistaken.
06:23This year, medyo ginawa natin ng konting shift.
06:26Dati kasi, selection lang siya from our partners on the ground, in our office.
06:33Now, we also tried to open it up to the public para kung may nominations from the public,
06:38we can also allow them to be part of the selection board, as on the nominees rather.
06:44So, ginawa namin ngayon, merong na nominees from our partners and from APAPRO,
06:50merong po nominees from the public.
06:51And then, from there po, meron po tayong committee na nag-screen sa ating mga nominees.
06:56And then, from there, we selected our Gawad Kapayapaan Champions.
06:59Okay. Sa usaping po ng Kapayapaan, papaano po kaya natin mas mapapalawak pa yung kamalayan
07:04ng mga ordinaryong Pilipino dito po sa usaping ito?
07:08At siguro, tanungin ko na rin po, attorney March,
07:10pag sinabi bang peace o kapayapaan, ano ba ang ibig sabihin ito para sa isang Pilipino?
07:15I think ang peace o kapayapaan para sa isang Pilipino,
07:19yung ina-advocate namin sa APAPRO is shared value.
07:23Shared value in the peace that we do.
07:25Hindi pwedeng pag sinabi natin kapayapaan,
07:28it's just a policy, it's just a thought idea na hanging above our heads.
07:34It should be something that is felt.
07:36Something that you actually nurture everyday,
07:38something that you enjoy everyday.
07:40So, yun yung para sa normal na Pilipino,
07:43you can always say your peace if you are actually sharing the value of peace in the community.
07:48So, sa amin yun yung importante na kailangan natin i-continue na gawin
07:53sa APAPRO at sa national government.
07:55Okay.
07:56So, sa ating pong mga usapin naman ng kahirapan na numam,
07:59bakit po mahalaga ang kapayapaan para wakasan naman ang kahirapan?
08:04Napakalaga siya, Diane.
08:05Kasi, you know, we spent billions of pesos for war.
08:09So, when we have war internally,
08:12na ha-hampen yung ekonomiya natin.
08:14We don't get the investments that we deserve.
08:17And sometimes, of course,
08:19nagkakaroon ng limitations sa movements,
08:21opportunities for regular people.
08:24Hindi na-de-develop yung ating community because there's war.
08:27That's why we've always believed in APAPRO na peace and progress are together.
08:32They go hand in hand.
08:34They cannot be separated from each other.
08:35So, if we really want to end poverty,
08:38it's very important po na tayo sa gobyerno,
08:41nire-recognize natin na yung ating paglaban para sa kaunlaran
08:47is linked with our peace process,
08:50our journey towards peace.
08:51For, we have to remove our internal conflict.
08:54Kasi, the poor,
08:57ang ating laban sa kapayapaan,
08:59at sa kahirapan rather,
09:00hindi natin siya ma-achieve.
09:02If dun sa areas natin,
09:04there's still war,
09:05may conflict pa rin,
09:07meron pa rin violence.
09:08And, like I said,
09:10violence and war limits opportunities.
09:13And with the limitation of opportunities,
09:15of course,
09:16yung kahirapan will still continue.
09:19Okay.
09:20Panguli na lamang po,
09:20Attorney Marge,
09:21na kaninyo pa nabanggit yung
09:23whole of nation,
09:23whole of society approach,
09:25bakit po mahalaga rin itong convergence na ito
09:28para po sa ma-isakatuparan
09:29itong mga programang inyong pong nabanggit?
09:32As I mentioned, Diana,
09:34we don't have the monopoly of knowledge,
09:36of experience.
09:37Not one group or even a set of people,
09:41no matter how great they are,
09:43have the monopoly of knowing
09:45kung ano talaga yung dapat.
09:47Yung whole of society,
09:48whole of nation,
09:49whole of society approach
09:50allows government
09:51and all other entities
09:53to work together
09:54for the common good,
09:56for the community.
09:57Hindi natin pinapakinggan lang yung gobyerno,
10:00hindi natin pinapakinggan lang yung private community,
10:02hindi natin pinapakinggan lang yung community.
10:05We're also listening to
10:06even the rebels,
10:08the returnees,
10:09we're also listening to the communities
10:10who were hurt.
10:11So, I think,
10:13yun yung sa amin natin,
10:14na gusto natin gawin,
10:15yung whole of nation
10:16and whole of society approach
10:17because we want to hear everyone
10:19to make sure that
10:20yung gusto natin kapayapaan
10:22will really lead to progress
10:23for our country.
10:25Well, September is Peace Month.
10:26Marami pong maaktivitis
10:28ang OPA Pro.
10:28Tayo po ay makiisa
10:29at maraming salamat po.
10:31Attorney Marge,
10:31pagsama po sa amin muli,
10:33Attorney Marge,
10:33Martine Chan,
10:34wala po sa OPA Pro.
10:35At maraming salamat din po
10:36sa ating mga manonood,
10:37sa inyo pong patuloy na pagtangkilik
10:39at pagsubaybay
10:40sa aksyon laban sa kahirapan.
10:42May patuloy po tayong
10:43maging bahagi
10:43ng mga kwento
10:44ng pagkilos,
10:46pagtutulungan
10:46at pagbabago
10:47tungkol sa pagwawakas po
10:48ng kahirapan.
10:49Tayo po ay makikita muli
10:51sa susunod na episode
10:52sa darating po ay
10:52na Martes
10:53at ito,
10:53Attorney Marge,
10:54samahan niyo po kami
10:55at sama-sama tayong
10:58umaksyon laban sa kahirapan.
11:00Huwag po kayo nga alas,
11:02magbabalik pa ang
11:02Rise and Shine,
11:03Pilipinas!
12:37And that's a wrap para sa ating balitaan at kuntuwangin.
12:40Thursday morning, set your alarms to 6am para si 6 sick na morning bonding.
Comments