00:00Sa puntong ito, makakapanem natin si Palace Press Officer Yusek Claire Castro.
00:05Magandang umaga at welcome po sa Balitang Hali.
00:08Yes, good morning Rafi. Good morning sa lahat na nakikinigit ang nanonood sa inyong programa.
00:12Opo, unayin ko lang po muna yung epekto ng habagat. Maraming lugar pa rin po yung nananatiling lubog sa baha.
00:17Ano pong akbang na ginagawa ng pamalan para maibsan yung epekto nito sa mga apektadong lugar?
00:23Sa ngayon, hindi pa rin tumitigil po ang ating pamahalaan at ang utos ng Pangulo sa lahat ng mga ahensyang
00:31concern
00:31ay dapat na maibigay lahat ang kailangang ayuda sa ating mga kakababayan, lalo-lalo na yung mga naapektuhan.
00:39Nandyan po, inuuna po talaga ng Pangulo ay yung sa DSWD po.
00:44Hindi po po mapayag ang Pangulo na meron mga kababayan natin na maiiwan at magugutom.
00:49So, kailangan po na ang supply na pagkain, yung mga basic needs nila, ay maipaabot sa kanila.
00:55At ang sa DPWH naman po, ang inuutos po sa kanila, ay dapat na kung ano yung kailangan na madaanan,
01:02kung may baraman yan, ay dapat na mabilis na maaksyonan para po madaanan ng mga sasakyan.
01:09So, yun po. At sa DILG naman po, kung ano yung kinakailangan pa rin po na tulong ng ating mga
01:14kababayan
01:15para sa kanilang kaligtasan, ay dapat na gawin agad.
01:19So, maraming po ang inuutos ng Pangulo para po maibsan po yung mga naranasang kahirapan
01:25ng ating mga kababayan na sumasapit sa mga baha na ngayon ay talagang hindi humuhupa sa ibang lugar.
01:32Bukod po sa pansamantalang ayuda, ano po tulong may bibigay ng gobyerno sa mga nawala naman po ng kabuhayan?
01:39Of course, nandiyan po ang DTI. At yan naman po din ay pinapakita natin kung ano po ang pwede natin
01:45maibigay
01:46na maaari nilang pang kabuhayan. At maliban po dyan, may financial assistance din po na ibinibigay mismo
01:52sa lokal na pamahalaan. At para ito po ay maitulong mismo ng liderato ng LGU sa kanilang mga residente
02:02at mga constituents na naapektuhan. Diretso pong ibinibigay ang tulong na ito.
02:07Financial na tulong para sa ating mga kababayan mula sa Pangulo.
02:14Bukod po sa mga tulong na ito, may mga utos na hubang Pangulo para naman sa talagang permanente
02:19kung po pwede na solusyon sa mga problema nito dahil sawang-sawan na ro po eh.
02:23Yung mga nakakatanggap ng ayuda taon-taon na lang nangyayari sa kanila ito.
02:28Of course, mayroon po yan. At nakikipag-ugnayan po talaga tayo ngayon,
02:32lalo-lalo na po sa DNR, sa DPWH. At ipinapakita po ngayon kung saan po dapat na
02:40maisaayos yung mga infrastruktura. May mga pumping stations po kasi
02:44na nandiyan dyan, na nagawa noon, pero hindi po kasi pala gumagana.
02:49So ngayon po po ay inaasikaso po ito, pati po yung mga ibang tulay,
02:57yung mga tulay po natin, mga kalsada po natin, agad-agad po yung ipinapaayos
03:01ni Pangulo po sa DPWH. And yung pong pagpapatuloy na pagsasayos at paggawa ng proyekto
03:10para po doon sa mga, yung major river basins natin. At nakikipag-ugnayan po doon sa
03:19sinasabing major flood control master plan para sa infrastruktura, para sa baha,
03:29ay nakikipag-ugnayan po ang DPWH regarding po doon sa Aquino-Singson master plan.
03:34Ngayon, nabanggit niyo po yung master plan. Matagal na po itong hinihintay.
03:37May timeline na po ba kung kailan na ito may papatupad?
03:42Ngayon po ay inaayos na po ito. At nakikipag-ugnayan po si Secretary Vince Disson po.
03:48Kasi po, nung panahon po yung Secretary Vince Disson nyo siya po ay pumasok,
03:54ang ipinapatupad po at isinasayos ay ang major river basins.
03:58At yan po ay naaayos na po. Meron na pong naayos, meron isinasayos,
04:03at meron pong iba matatapos nitong bago mag-December 2026.
04:08Mapunta naman po sa isyo ng flood control nga.
04:10Ano po yung reaksyon ng Pangulo sa paglaya ni dating DPWH Secretary Manuel Bonoan
04:14at pagiging state witness niya, kaugnay sa manumalyang flood control projects?
04:20Kung ano po yung nagiging desisyon ng Korte at kung ano po ang isinasigawa ng Ombudsman,
04:26hindi po kasi saklaw ng Pangulo kung ano po ang magiging proseso sa kanila.
04:30Ang nais lamang din po ng Pangulo kung ano po yung nasa batas, kung ano yung nasa proseso,
04:34ay dapat na hindi malabag.
04:36So kung yan po ay napag-decision na ng Korte at yan po ay sa tingin nila ang naaayon
04:42para sa mga kasong katulad nito, wala pong magiging mensahe ang Pangulo patungkol po dyan.
04:49Yan po ay mandato ng Sandigan Bayan at ng Ombudsman.
04:53Okay, maraming salamat po sa oras na ibinahagi niyo sa Balitang Hali.
04:57Maraming salamat, Rafi.
04:59Yan po si Palas Press Officer Yusek Claire Castro.
05:05Kumusta na natin ang lagay ng panahon ngayong weekend?
05:07Makakausap natin si Benison Estareja, weather specialist mula sa pag-asa.
05:12Benison?
05:13Yes, maganda tanghali, Sir Rafi.
05:15Tuloy na po bang nakalayo itong dating bagyong pilandok at wala ng hatak sa habagat?
05:20Meron pa rin pong bahagyang impluensya sa paghatak ng habagat itong si Bagyong Pilandok
05:24and within the next 2 to 3 days, ito po ay babalik or magkakaroon ng looping direction
05:30so maaaring kumilos ito pa timog sa mga susunod na araw at lumapit muli sa ating park.
05:35At tatagal pa po ba yung pag-ulan ngayong weekend?
05:39Yes, for Metro Manila at saka mga nearby provinces po over Central and Southern Luzon,
05:43we're seeing na hanggang sa araw po ng linggo, meron pa rin tayong aasahan mga paminsan-minsang malakas po ng
05:49mga pag-ulan.
05:50Hindi pa makapaglaba, makapagpula.
05:53Pihirapan pa po.
05:54Yung tropical depression na nasa Pacific Ocean naman po, gaano kalit o kalaki yung chance ang pumasok po sa PAR?
05:59Yung general movement niya kasi is pahilaga, hilagang kanluran.
06:03So nandyan yung maliit na chance na napapasok po ito ng park.
06:05Kung pumasok man at tawagin bagyong queenie, ay hindi rin naman ito magtatagal.
06:09Pero nandyan din yung influence po sa paghatak ng habagat.
06:11So talaga maghanda pa rin sa mga pag-ulan.
06:13Ayon po sa World Meteorological Organization, 100% likelihood na lalakas at magtatagal ang El Niño hanggang February 2027.
06:22At sabi pa po ni United Nations Secretary General Antonio Guterres,
06:25ay magiging supersized yung El Niño na nakikita nila.
06:28Ano po magiging epekto nito sa Pilipinas?
06:31For our country, unfortunately, kung sa ngayon meron na tayong El Niño na papalakas,
06:36at eventually nga po, last quarter and first quarter of next year is very strong na yung in-expect natin.
06:43Then malaking bahagi na po ng bansa, hindi lang itong Visayas and Mindanao nakakaranas po ng mga tagtuyot,
06:48kundi simula sa buwan ng October, possibly, even ng Luzon,
06:52mararamdaman na rin po yung kabawasan sa ulan,
06:54especially na tapos na po by that time yung ating habagat at magsisimula na yung panahon ng amihan.
06:58Ang nire-rely na lang natin ng mga magiging pag-wulan during those times ay yung tinatawag na easterlies,
07:05yung tail end of frontal system or tail end of cold front,
07:09plus itong shear line at saka po yung mga paparating pa ng mga kakauntim bagyo at low pressure area.
07:14So kahit na binabaha po tayo, ngayon pa lang dapat magtipid na ng tubig?
07:19Actually, parang ironically, yes.
07:21Dapat magtipid na po tayo at maging practice na yung simple paggamit lamang po
07:26ng gripo sa ating mga lababo kung iwasan na laging binubuksan siya
07:30at saka magtipid nga po sa paggamit na tubig.
07:34Ayan, extreme weather. Maraming salamat po sa oras na ibinahagi nyo sa Balitang Hali.
07:37Salamat din po.
07:38Yan po si Benison Estreja, weather specialist mula sa pag-asa.
07:43Nagisa ng ilang senador ang mga taga-Department of Health
07:46kaugnay sa proposed budget ng ahensya para sa 2027.
07:50May ulat on the spot si Ian Cruz. Ian?
07:54Yes, Connie. Sa pagsisimula pa lang ng pagdinig ng Senate Committee on Finance
07:58patungkol sa 2027 proposed budget ng DOH na abo sa 354 billion pesos
08:04binakbakan agad ni Sen. Rafi Tulfo sa kanyang statement.
08:08Ang ukol sa mga nag-expire na gamot na ibinabaon pa daw.
08:12Dapat daw may managot.
08:13Ipinakita pa nga ni Tulfo ang larawan na ibinabaon sa lupa sa tala kalookan
08:17ang mga expired na gamot.
08:19Sabi ni Tulfo, may mga source siya na nagsabing kickback ang dahilan
08:23kung bakit ito nangyayari at nakakabili ng pa-expire na gamot ang taga-waran.
08:29Sabi ni Sekretary Edwin Mercado,
08:30noong 2025, nasa mahigit 200 million pesos ang nag-expire na gamot.
08:35Inagawa naman daw ang lahat para hindi na ito mangyari.
08:38Pero nais pa-imbestigahan ni Tulfo sa Senate Duribon Committee ang usapin.
08:42Inusisa ni Tulfo ang gamot sa leptospirosis.
08:47Aminado si Mercado na marami pa ang nasa stocks nila.
08:51At sabi ni Tulfo, bakit daw hindi pa ipamahagi sa lahat
08:55para pakinabangan ng mga nagkata-sakit ngayong laging nagkakaroon ng napagbaha.
09:00Galit din si Tulfo sa pagkakatalaga bilang OIC.
09:04Ang Franklin Tabakin sa FDA na tauhan o malapit umano na sa dating direktor na si Paulo Teston,
09:10si Teston daw ang nagbitbit kay Tabakin na na-appoint kahit may kaso sa ombudsman.
09:15Maliraw ang appointment na ito.
09:17Ayon naman kay Tabakin, may kaso nga siya sa ombudsman pero yun daw'y nangyayari.
09:21In the past at wala siyang kinalaman.
09:24Pero sabi ni Tulfo, hindi deserved ni Tabakin ang pwesto dahil marami pa ang mas mahuhusay sa kanya sa FDA.
09:30In-usisa ni meron, Senadora Pink Lacson, ang implementasyon ng universal healthcare.
09:36Aminado si Health Secretary Edwin Mercado na hindi pa nga ganap ang implementasyon dahil sa pandemia
09:41pero miyembro na raw ang bawat Pilipino.
09:43Ngunit ang i-improve ba ay kung paano may bababas mga ospital ang marami pang programa.
09:49Connie, hanggang sa mga sandaling dito, ipapatuloy pa rin ang deliberasyon at pagdinig
09:54patungkol sa budget ng DOH dito sa Senado.
09:57Yan ang latest pali sa Connie.
09:59Marami salamat, Ian Cruz.
10:03Dagdag detalye tayo sa paglabas ni dating DPWA Secretary Manuel Bonoan sa PNP General Hospital.
10:08Sa ulat ng Super Radio DCBB, pasado alas 10 ng umaga nang lumabas ng sasakyan, lulan ang dating kalihim.
10:15Sinundo siya ng kanyang pamilya.
10:17Ayon kay PNP-CIDG NCR Chief Police Colonel Jan Gyagi, masaya si Bonoan na nakalaya na siya.
10:23Hindi agad pinalaya si Bonoan kahapon dahil tiniyak para muna kung may outstanding warrant pa siya sa ibang korte.
10:29Pinalaya ng PNP si Bonoan alinsunod sa utos ng Sandigan Bayan 5th Division matapos siyang alisin bilang isa sa mga
10:35akosado sa mga kasong plunder at graft,
10:38kaugnay sa P573 million pesos na kickback kumano sa flood control projects.
10:43Kapalit yan ang pagiging state witness niya.
10:45May kinakaharap pang kasong graft si Bonoan sa Sandigan Bayan 2nd Division.
10:50Nakapagpiansan siya para dyan.
10:57Set your countdown mga marites!
11:00Dahil this September 13 na ang pilot episode ng Sunday Chismisan dito sa GTV na Kalurks!
11:10Unexpected trio na magahatid ng latest at unexpected happiness si Ashley Rivera, DJ Jaiho at Baos Rufo.
11:18Si Ashley na kilala sa pagiging bubbly, naging emosyonal sa media ko ng show kahapon.
11:24Dedicated daw kasi niya ang project na ito sa kanyang ina na yumaon noong June dahil sa cancer.
11:33First time ko magkaroon ng gantong klaseng show and it just sucks na I won't get to share it with
11:39my mom
11:39because she's my number one fan and like I always say, I feel like I'm grieving for two people
11:45because I didn't just lose my mom, I also lost my best friend.
11:51Yan ang may init na balita ngayong tanghali. Ako po si Connie Cison.
11:55Traffy Tima po.
11:55Asaman nyo rin po ako, Aubrey Caramper.
11:57Ito po ang GMA News. Walang kinikilingan, walang pinoprotektahan.
12:01Noon at ngayon, serbisyong totoo.
