- 2 ay önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00İzleyenler, bültenimizin bu bölümünde değerli bir isim, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Damla Taşkın bizlerle birlikte.
00:08Sayın Taşkın hoş geldiniz.
00:10Hoş bulduk, çok teşekkür ederim, iyi yayınlar diliyorum.
00:13Çok sağ olun. Elbette tüm küresel manşetleri domine eden bir Orta Doğu gündemi var.
00:19Ancak Rusya ve Ukrayna arasında da derin, yapısal bir savaş sürüyor.
00:24Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı bağlamında son dönemde Putin'in o üzerinde çok durduğu, adeta bir gövde gösterisine dönüştürdüğü
00:33Brevesnik yani fırtına kuşu adlı nükleer tahlitli seyir füzesi akıllara geliyor.
00:41Peki ilk sorumu da şöyle sorayım.
00:44Putin'in bahsettiği o füze, Brevesnik özelliklerinin ne düşündüğümüzde bu füze kullanılabilir mi?
00:51Rusya'nın taktik nükleer füze kullanma ihtimali var mı?
00:56Öte andan Moskova'yı nükleer silah kullanmaya götürebilecek eşik nedir?
01:01Ültene girmeden önce de bir son dakika bilgisi olarak görmüştüm.
01:05Rusya-Ukrayna'nın istihbarat binasını vurdu.
01:09Ukrayna enerjiyi Rusya demir yollarını vuruyor diyelim söz sizde efendim.
01:15Evet sizin de çok net bir şekilde ifade ettiğiniz gibi şu an savaş tabii ki yıllardır devam ediyor.
01:23Fakat artık sonuca da biraz yaklaşmışken artık ellerindeki tüm mühimmatı daha hızlı bir şekilde tüketmeyi de aslında çalışıyorlar.
01:31Biraz önce bahsetmiş olduğunuz tabii ki füzeler şu anki minvalde kullanılması maalesef ki mümkün görünüyor.
01:40Çünkü savaşın seyri hızlandı.
01:42Tabii hızlandıkça da şu bir kısıtlılığı aslında doğurmuş oluyor.
01:48Bu problem de aslında Avrupa Birliği'nden kaynaklanıyor.
01:51Şimdi tabii şöyle bir özet geçmek istiyorum.
01:55Bildiğiniz gibi Ukrayna'nın bizzat destekçisi Avrupa Birliği ülkeleri.
02:00Fakat burada şöyle bir sorun yaşıyorlar artık.
02:04Tabii yıllar geçti hala devam ediyor bu savaş.
02:07Şimdi Avrupa Birliği zaten savunma sanayi konusunda oldukça başarısız ve geride kaldı.
02:14Dolayısıyla burada Ukrayna'yı savunma harcamaları konusunda destek olamadığı gibi
02:20aynı zamanda NATO içerisindeki savunma harcamasını dahi şu an yetiştiremiyor.
02:25Düşünün ki %3'e dahi şu an varamadı.
02:28Şimdi Avrupa'da böyle bir sıkıntı yaşandığı zaman Ukrayna'yı etkiliyor.
02:32Şimdi buradan aslına bakarsanız özetlemek istiyorum.
02:35Çünkü Yahya Bey şu an envanterlerinde yani Ukrayna'nın silah depoları oldukça boş bir durumda.
02:42Bunun sebebi de Avrupa Birliği'nin hem ekonomik açıdan zorluk yaşaması,
02:47aynı zamanda da işte patriotların ödenmesi için pek 3 füzeleri var.
02:53Bunların üretimini yapamıyor Avrupa.
02:55Şimdi yapamadığı için de tabii ki ABD'den satın alması gerekiyor.
02:59Fakat orada da şöyle bir sorun var.
03:01Amerika da bunu hızlı bir şekilde üretemiyor.
03:04Yani burada öyle bir çelişki var ki üretilemeyen.
03:07Yani düşünün bir ayda Amerika'nın üretmesi gereken patriotlar ve patriot önleyici füzeler Ukrayna tarafından zaten daha hızlı bir şekilde
03:17tüketiliyor.
03:18Şimdi bu şunu doğurmuş oluyor.
03:20Ukrayna'nın kullanabileceği füzeler ve savunma sistemleri maalesef ki üretime yetmiyor, yetişemiyor.
03:27Yani üretim yavaş kalıyor.
03:28Yavaş kaldığı zaman da Ukrayna'da şu problem doğuyor.
03:32Artık kendi kendilerine üretme süreçlerini başlatmalarına sebep oluyor.
03:37Şimdi tabii ki bu yavaşlıkta daha doğrusu bu kadar hızlı bir şekilde tüketimin karşısında Avrupa'nın eli oldukça zayıflamış durumda
03:46son aylarda.
03:47Fakat buna karşı Rusya'da bu doğru değil.
03:50Çünkü Rusya'nın elindeki füzeler ve envanter daha güçlü bir şekilde hızlı bir üretimle aslında sağlanıyor.
03:56Şimdi dolayısıyla burada taktiksel olarak daha doğrusu askeri taktiksel olarak Rusya tarafında daha fazla bir depolama ve envanter olduğunu biliyoruz.
04:06Fakat bununla birlikte şu da bir gerçek.
04:09Özellikle Ukrayna tarafından geçtiğimiz ay Rusya'nın bizzat sivil yerleşim alanlarının olduğu,
04:15işte benzin istasyonları gibi, tesisler gibi, enerji tesisleri gibi, fabrikaları gibi pek çok yeri de isabetli taktik atışlar yapıldı.
04:27Ve drone saldırıları da zaten oldukça güçlü.
04:30Dolayısıyla burada Ukrayna'nın evet bir taraftan savunma harcamalarını yetiştirmeye çalışan bir Avrupa destekçisi olması elini zayıflatıyor.
04:40Öteki taraftan tabii ki yine ABD'nin patriot ve patriot önleyici füzeleri almak için Avrupa Birliği'nin elbette ki mali
04:50destek sağlaması da şu an Ukrayna tarafından oldukça olumsuz karşılanıyor.
04:55Ki biz bunu NATO zirvesine geldiği zaman Zelenski'den de aslında örtülü bir şekilde mesajını almıştık.
05:02Dolayısıyla burada Ukrayna'nın evet savunma harcamaları konusunda ve savunma taktikleri konusunda biraz elini zayıfladığı aylar yaşadığını söylememiz mümkün.
05:11Çünkü envanteri ve deposu azalmış durumda ve bunu da yeniden temin edebilecek bir Avrupa Birliği gücü eskisi kadar yok.
05:20Bunun da elbette ki fırsat bilen bir Rusya var ve Rusya'da elbette Çin gibi ya da işte sayabileceğimiz pek çok
05:30ülke var.
05:31BRICS ülkeleri tabii ki stratejik ortaklık olduğu ve İran'da dahil olmak üzere ortaklığı olduğu yani ittifakı olduğu ülkelerle elbette ki
05:39destek ve dayanışma içerisinde.
05:41Ve bu ülkelerden elbette ki emanter konusunda destek alabiliyor, daha hızlı üretim yapabiliyor kendi içerisinde.
05:48Ve tabii daha hızlı üretim yapabildiği için de bunları daha fazla kullanabiliyor.
05:52Dolayısıyla şu anki mimalde yani son mimalde savaşın seyri biraz daha Rusya tarafında başarılı gibi görünüyor.
06:00Zira biraz önce bahsettiğiniz gibi burada kritik eşik nedir diye sorarsanız ben açıkçası şöyle bir yorum yapabilirim burada.
06:09Tabii ki sahayı çok iyi bilmek lazım fakat bizim tabii ki sahaya gitme gibi bir durumumuz maalesef yok.
06:16Fakat oradan aldığımız bilgiler ve tabii ki kaynaklarımıza göre şu an Rusya'nın Donetsk'in de aslında batısına doğru bir
06:24ilme kazandı, bir ilerleme yaptı.
06:26Aynı zamanda Polonya'nın da burada riskli bir alan olarak kendi savunma sistemlerini aktif hale getirdiği söyleniyor.
06:34Bu elbette ki şunu gösteriyor ki kritik eşik burada Ukrayna tarafından Rusya'nın sivil yerleşimi yerlerine yapabileceği olası bir saldırı
06:43olacaktır.
06:44Rusya bu durumda kesinlikle nükleeri düşünebilecektir.
06:49Ama ben açıkçası şu an uluslararası konjüktürde nükleeri kullanmak isteyen bir ülke olduğunu açıkçası düşünmüyorum.
06:56Nükleeri kullanabilmek çünkü son aşamadır ve gerçekten haklı iken haksız durumuna da düşürebilecek bir politik olduğu için
07:04bence şu anki devlet liderleri açıkçası nükleerin kullanılmasını pek mantıklı bulmayacaktır, rasyonel bulmayacaktır.
07:13Fakat burada yine dediğim gibi eğer olası bir projeksiyon üzerinden tabii ki konuşuyoruz.
07:18Eğer burada o kritik eşik olacaksa bu kritik eşiğin ben sivillere yönelik yapılabilecek bir saldırıyla belki tetiklenebileceğini düşünüyorum.
07:28Artı ikinci sebep şu olacaktır.
07:31Biliyorsunuz artık uluslararası konjüktürde artık dijital para kullanılıyor ve bununla birlikte bitcoin merkezleri var.
07:38Yani para birimlerinin olduğu yerler, teknolojik verilerin tabanlarının olduğu yerler yani veri merkezi dediğimiz bu veri merkezlerinin keza yine aynı
07:48şekilde hedef alınması,
07:49bu kritik eşiğe getirmelerden bir tanesi en önemlisi ve tabii ki üçüncü eşik de özellikle devlet yönetimi üzerinde yapılabilecek bir
08:00eylem yani sokak eylemlerine destek olma.
08:03Bu elbette ki üçüncü aşama olarak değerlendirilebilir ve bu çünkü bana şunu düşündürüyor.
08:10Bu üçü haricinde olan yani olabilecek aslında gerekçelerin hepsi Yahya Bey geçtiğimiz yıllarda zaten gerçekleşti.
08:17Neler oldu?
08:18Netanyahu şeye göre tabii ki Netanyahu'ya yönelik de olduğu için aklım oraya geldi.
08:24Putin'e yönelik de yakalama kararı var biliyorsunuz savaş hususu olarak.
08:27Dolayısıyla burada Putin'e yönelik yapılabilecek tüm ambargolar, yasaklamalar ve caydırıcılık etkisi yani hukuk açısından yapıldı.
08:38Fakat bu savaşı durduramadığı gibi kritik eşiğin açılmasına da sebep olmadı.
08:44Öteki taraftan baktığımızda ekonomik ambargolar uygulandı.
08:48Ama bu da savaşı bitirmeyi sağlamadı ve öteki taraftan yine Putin'in de nükleeri düşünmesini sevk etmedi.
08:56Şimdi yapılabilecek pek çok eylem yapıldı.
08:59Fakat yapılmayın ve tabii ki Rusya'yı da ciddi anlamda tetikleyecek temel konular bence bu üçü.
09:06Zira biz bunun örneğini Wagner döneminde görmüştük biliyorsunuz.
09:11Rusya'da bir darbe girişimi gerçekleşmişti.
09:13Wagner grubu burada esasen Putin'in yani Rusya'nın bizzat Avrupa ülkeleri tarafından Wagner'in desteklendiğini ve bundan dolayı da
09:24Avrupa'ya savaş açabileceğini söylemesine neden olmuştu.
09:27Dolayısıyla Putin'in burada belli kırmızı noktaları olduğunu düşünüyorum.
09:31Bu kırmızı noktalarda bu üçü biraz önce saydığım bu üç madde.
09:35Eğer bunlar gerçekleşirse sizin de belirttiğiniz işte o kritik aşama geçilebilir.
09:40Fakat şu anki minvalde benim okumam o ki şu an nükleer gibi bir durum şu an söz konusu değil çok
09:47şükür.
09:48Çünkü bizim de çok yakınımızda olan bir bölge bizi de etkileyecek bir durum.
09:52Ki bunu engelleyenlerden bir tanesi tabii ki biziz.
09:56Türkiye Cumhuriyeti, Sen Cumhurbaşkanımız.
09:58Çünkü burada elbette ki şu iradeyi ortaya koymak lazım.
10:02Bu savaş artık iki ülke arasında değil sadece.
10:06Bu bir dünya savaşına da aslında döndü bir şekilde.
10:10Dolayısıyla buradan bencilce iki savaş değil de tüm dünyayı ilgilendiren bir sonuç çıkabileceğini ilave eden bir Türkiye Cumhuriyeti iradesi de
10:19var.
10:20Dolayısıyla bunun da sayesinde şu an biz bu savaşın biraz daha belli bir kontrol altında gittiğini görmüş oluyoruz.
10:27Fakat bu tabii ki nereye kadar gider, ne kadar birbirlerini yıpratırlar elbette ki ucu belirsiz bir konu.
10:34Umarım yakın zamanda biter ancak öngörüm o ki çok da yakın bir zamanda bitecek gibi görünmüyor Yahya Bey.
10:41Şimdi yapmış olduğunuz analizler beni şu noktalara düşünmeye sevk etti.
10:46Baktığımızda Rusya, Ukrayna ile olan savaşı ilk etapta daha çok derinleştirmek yerine istediği kıvama getirmek gibi bir niyeti vardı.
10:55Elbette Rusya'nın elinde çok güçlü silahlar var.
10:58Bunu az önce siz de belirttiniz.
11:00Bu bağlamda Rusya'nın aslında varoluşsal bir noktaya gelmesi durumunda özellikle bir çıkış noktasında Putin'in ölüm kalım noktasına gelirsek
11:09gerekeni yaparız söylemi vardı.
11:12Ki tarihsel background'a baktığımızda Halep yerle bir edilmişti.
11:18Gözünü karartmış bir Putin var.
11:20Ne dersiniz NATO ile savaşmayı gözeme aldı Putin bu noktada?
11:25Aslında bakarsanız sanırım burada Putin'in önünde duran çok fazla ülke yok.
11:32Tabii ki burada biz Putin'i şurada yani şu söylemlerde çok fazla görmüştük.
11:37Hani eğer Ukrayna NATO ülkesi olursa bu sadece benim Ukrayna savaşım değil NATO ile savaşım haline dönüşür demişti.
11:45Şimdi bu aslında sizin tezinizi de ispat etmiş oluyor.
11:49Evet burada çünkü Ukrayna'nın gerçekten NATO'ya girme gibi bir niyeti var biliyorsunuz.
11:54Ve her NATO zirvesine katılım sağlıyor bir şekilde bir misafir olarak veya işte katılımcı gözlemci olarak.
12:01Fakat burada Rusya'nın da zaten özellikle Putin'in kırmızı çizgilerinden bir tanesi de zaten Ukrayna'nın NATO ülkesi olabilmesi.
12:12Ki İstanbul'da yapılan müzakerelerde de biliyorsunuz geçen sene bir müzakere masası kurulmuştu Rusya-Ukrayna için.
12:19Ve bu müzakerelerde de şunun altı çizilmişti.
12:22Rusya tarafından kesinlikle Ukrayna NATO ülkesi olmayacak.
12:26Eğer böyle bir durum söz konusu olursa bu savaşın seyri ve ölçüsü bambaşka olur demişti.
12:33Şimdi geldiğimiz nokta şu oluyor.
12:35Ukrayna'nın NATO üyesi olmak isteğinden net bir şekilde vazgeçtiğini ispat etmesi gerekiyor.
12:42Çünkü Putin buna inanmıyor.
12:44Yani diyor ki şu an bekliyor bunu bana bir koz olarak kullanıyor.
12:48Ki ben diyor yani Avrupa ülkelerine zaten güvenmiyorum.
12:52Çünkü Ukrayna'nın NATO üyesi olmasını istiyorlar.
12:56Fakat burada işte Türkiye gibi pek çok ülke sağduyulu, rasyonel düşünebilen, barışı isteyen, dengeyi isteyen ülkeler bu konuda tabii ki
13:05olumsuz bir cevap veriyor.
13:07Ve beklemesi gerektiğine yönelik de tabii ki politik hamlelerini yapıyor.
13:11Şimdi burada tabii ki şunu unutmamak gerekiyor.
13:14Henüz bir red yemedi Ukrayna.
13:16Yani açık bir dosya var hala.
13:18Ukrayna'nın NATO üyesi olabilme ihtimali.
13:21Şimdi bu Putin'i biraz daha direkte tutuyor.
13:24Yani diyor ki hala olabilir.
13:27NATO tamamen reddetmedi.
13:28Bu bana güven vermiyor.
13:30O yüzden savaşa devam edeceğim yönünde bir askeri bir taktiği bir planlaması var.
13:35Öteki taraftan eğer NATO burada Ukrayna'yı kesinlikle almayacağına yönelik bir deklerasyon yayınlarsa
13:42belki bu durum Rusya Ukrayna Savaşı'nın biraz daha ılımlı bir şekilde gitmesini sağlayabilir.
13:49Öteki taraftan eğer bu deklerasyon, bu bildiri yani net duruş gerçekleşmezse
13:55Putin'in de bir şekilde sabrımın taştığı diye bir söylemi vardır.
14:00Eğer bu süreç gelirse işte o zaman maalesef ki tansiyonun daha da yükseldiğini gördüğümüz zamanlar olabilir.
14:07Umarım olmaz.
14:08Ve bununla birlikte NATO zirvesi bildiğiniz gibi bu sene Türkiye'de yapıldı.
14:14Ve burada elbette ki NATO üyesi ve ülkeler katılımı sağladığı gibi yine Zelenski de geldi.
14:22Fakat burada Türkiye gerçekten oldukça proaktif ve çok etkili bir zekice bir politika izlediği gibi
14:29NATO zirvesinden önce Sayın Dışişleri Bakanı Salkan Fidan Putin'le bir görüşme yapmıştı biliyorsunuz.
14:35Rusya'ya gitmişti.
14:36Bu açıkçası şunu da göstermiş oluyor.
14:39Yani biz hala DG tarafındayız, barış tarafındayız.
14:42Biz kesinlikle hani Zelenski'nin NATO'ya katılması o NATO'ya gireceği anlamına ya da bizim onayladığımız anlamına gelmiyor yönünde.
14:49Aslında bir mesajı da iletmiş oldu.
14:52Bu oldukça güzel bir şeydi.
14:54Bunu yapabilen çok fazla NATO üyesi yok.
14:56Dolayısıyla burada Rusya'nın güvendiği NATO ülkelerinin arasında sadece Türkiye var diyebilirim açıkçası.
15:02Fakat Türkiye tabii ki NATO'yu daha ne kadar hani bu konuda Rusya'ya karşı durdurabilir bilemeyiz.
15:08Öteki taraftan bir de şöyle bakalım Yahya Bey.
15:12Geçen sene biliyorsunuz Putin ve Trump arasında bir Alaska zirvesi de gerçekleşmişti.
15:18Ve savaşın aslında tam da tap yaptığı dönemlerdeydi.
15:23Alevde olduğu dönemlerdeydi.
15:24Ve bu Alaska zirvesi sonrasında bir yayınlama yapılmadı.
15:29Yani burada ne konuşuldu, ne görüşüldü, buradan çıkacak sonuçlar ya da anlaşma ne olacak bunların hiçbirini tabii ki yayınlamadılar.
15:37Ayaküstü denilen bir sohbet yani kimsenin bilmediği kapalı bir görüşmeydi.
15:42Ve bunun sonucunda tabii ki savaşın aynı seviyede devam etmesi şunu da düşündürdü açıkçası.
15:50Sanki Donald Trump yani evet Trump yönetimi Putin'le bu konuda anlaşmış gibi Ukrayna'ya da keza aynı şekilde nadir
16:00toprak elementleri yaparak onunla da uzlaşmış gibi.
16:03Yani bu savaşa Amerika dahil olmak istemiyormuş gibi bir düşünce aslında oluşmuştu.
16:09Keza onun ben hala geçerli olduğunu düşünüyorum artık.
16:13Çünkü bu konuda gerçekten Trump'ın ya da Amerika'nın bir hamlesi, bir eylemi, bir sözü olmadığını görüyoruz.
16:20Sadece gerçekten hani ben karışmıyorum, siz istediğinizi yapabilirsiniz şeklinde bir geriye çekilmesi söz konusu.
16:27Bu da şunu düşündürüyor, savaşın gerçekten uzayacağını ve bu savaşın uzamasında Amerika Birleşik Devletleri'nin özellikle Putin'e yönelik dur
16:37gibi bir direktifi olmadığını ya da Zelenski'ye dur diye bir direktifi olmadığını düşündürüyor.
16:43Bu tabii ki olumsuz bir şey çünkü biraz önce sorduğunuz gibi NATO'ya eğer bir savaş açma durumu olursa Putin
16:51'in karşısında durabilecek ya da onu durdurabilecek bir NATO ülkesi yokmuş gibi davranacaktır.
16:59Çünkü burada Amerika'nın burada tabii ki NATO'nun en güçlü ortaklarından bir tanesi olması, dünyanın hala ekonomik açıdan ya
17:07da askeri açıdan en güçlü ülkesi olması elbette ki Putin önünde en güçlü ülkelerden bir tanesi yapıyor.
17:14Fakat onun proaktiften ziyade daha pasif bir politika ve siyaset izlemesi bu konjüktürün maalesef ki uzamasına sebep olabilir.
17:22Ve Trump'ın, Putin'in Trump'a değil ama belki bir sonraki başkan döneminde daha büyük bir NATO'ya, NATO
17:31ülkelerinden bir tanesi de saldırı yapmasını sağlayabilir maalesef.
17:35Şu an evet Trump'la olan ilişkileri bazen de düşünürsek, Alaska zirvesindeki görüşmeyi de düşünürsek, son bir madde şu an
17:42Amerika sanki burada savaşı biraz daha hani durduran bir faktörmüş gibi olsa da NATO ülkesi bir ülkeye saldırı yapması da
17:50elbette ki mümkün olabilir.
17:52Şimdi söylemlerinizden yola çıkarak bu savaş Ukrayna Rusya'nın çok ötesinde dediniz.
17:59Peki bu savaş aslında Ukrayna Rusya savaşı değil de Rusya Avrupa savaşı diyebilir miyiz?
18:06Bu soruyu sormamdaki gaye şudur Sayın Taşkın.
18:09Savaş başladığında Ukrayna'nın F-16'ları yoktu, füzesi yoktu.
18:14455 bin askeri gücü vardı.
18:17Baktığımızda şu anda 855 bine yakın bir ordusu var.
18:21Drone SİHA'lar üreten bir Ukrayna var karşımızda.
18:24Daha da önemlisi bu savaşın gizli öznesi İngiltere olabilir mi?
18:29Eğer sorumun yanıtı İngiltere ise Putin İngiltere'yi hedefe koyar mı?
18:35Evet öncelikle hipotezinize katılıyorum.
18:39Burada bence Rusya'nın karşısında Ukrayna değil Avrupa var.
18:43Bu çok net açıkçası.
18:45Çünkü biz Ukrayna'yı Avrupa'dan kesinlikle ayrı tutamayız.
18:49Bu şey gibi düşünün.
18:51Ukrayna'yı ben artık son dönemlerde Yunanistan gibi düşünüyorum.
18:54Belki geleceğin yeni Yunanistan'ı Ukrayna olabilir ki olmaya başladı.
18:59Hatta burada bir tabirimiz de var.
19:01Yunanistan'ın artık Avrupa'daki pabucu da mı atıldı diye.
19:04Bu elbette ki şunu da düşündürüyor artık Avrupa Ukrayna'ya yönelik daha doğrusu Doğu'ya yönelik Doğu kanadına yönelik yeni
19:14bir girişimde yeni bir politika zemininde olmaya başladı gibi görünüyor.
19:19Çünkü tabi ki 90'lardan sonra tabi ki Rusya'nın da yani işte Bolşeviklerin gitmesi yani Rusya'daki dönüşümle birlikte Doğu
19:28kanadının artık risk olmadığı kanaatine varmıştı.
19:30Yani dolayısıyla burada Avrupa artık daha çok Doğu'dan ziyade Kuzey'ne ve Güney'ine ve daha doğrusu Orta Doğu'ya
19:38kendi bölgesine bile değil Orta Doğu'ya yönelik bir dış politika ve maalesef ki bir sömürgeci faaliyet arayışına girmişti.
19:44Fakat burada son mühim halde elbette ki işte uluslararası alandaki pek çok dönüşümle birlikte Doğu kanadının burada risk faktörü olabileceği
19:54kanaatine vararak burada aynı zamanda da savunma sanayi geliştirmek için kendi mühimmatlarını geliştirebilmek için pek çok gerekçe ihtiyaçları vardı.
20:04Ve gerekçeleri de zaten ortaya çıkmış oldu Rusya-Ukrayna savaşı.
20:07Şimdi tabii ki biz daha önceleri de Rusya ve Ukrayna arasındaki özellikle sınırlarda pek çok çatışma halinin olduğunu görmüştük.
20:18Fakat böyle bir savaş hiçbir zaman olmamıştı.
20:20Bu kadar büyük ölçekte işte geliştirmiş yeni teknolojik ürünlerin kullanıldığı ya da test edildiği bir savaş görmemiştik.
20:28Aslında burada şu da var bunu da eklememiz bence doğru olacaktır.
20:34Avrupa'nın burada yeni üretmiş olduğu ya da yeni satın aldığı teknolojik aslında silahları da kullanması için bir test alanı
20:41olarak da gördüğünü düşünüyorum ben.
20:44Çünkü burada işte Patriotlardan tutun yeni füze sistemlerine, drone'lar mesela drone savaşlarını biz ilk kez bu savaşta gördük.
20:51Drone'ların savaşlarda kullanıldığını öyle değil mi?
20:53Şimdi tabii ki bu aynı zamanda şunu gösteriyor bence yeni üretim kapasitelerini hem dünya pazarını öğretmiş oluyorlar test etmiş oluyorlar
21:04ki alıcıları çıksın.
21:06Çünkü gerçekten Avrupa bu konuda çok geride kaldı ve ellerinde üretim kapasiteleri azaldığı için de mani olarak da satın yani
21:13satış yapabilecekleri bir alana ihtiyaçları var.
21:16Bir hikayeyi bir tanıtıma ihtiyaçları var.
21:18Dolayısıyla burada Ukrayna Savaşı ile birlikte bir tanıtım da aslında filmi çekmek istediler.
21:23Fakat böyle olmadı çünkü düşündükleri gibi bir yani düşünmedikleri gibi bir Rusya'dan tepki geldi.
21:30Bu tabii ki şunu doğurmuş olduğu gerçek bir savaşa dönmüş oldu.
21:34Ve şimdi artık geri de dönemiyorlar.
21:36Ve bundan dolayı da kendi üretebildikleri savunma materyallerinden ziyade işte Amerika'daki gibi ya da işte diğer ülkelerdeki gibi Kanada'daki gibi
21:47üretim sanayilerinin bazı kalemlerini artık almak zorunda kalıyorlar.
21:53Ve yani normal şartta alabileceklerini çok üstünde bir fiyata alıyorlar.
21:57Bu tabii ki onların planlarının yolda suya düştüğünü de gösteriyor.
22:03Öteki taraftan tabii burada Avrupa'nın yani bir savaşı olması İngiltere'ye de dahil eder mi?
22:09Tabii şurada şuna bakmak lazım.
22:12İngiltere biliyorsunuz Brexit'le ayrıldı.
22:14Yani Avrupa Birliği üyesi değil.
22:17Fakat burada İngiltere'nin tabii ki bu savaşa girme sebebi ya da motivasyonu ne olabilir diye bakarsak ben açıkçası altında
22:27pek çok sebep olduğunu düşünüyorum.
22:29Çünkü İngiltere evet Brexit'le Avrupa Birliği'nden ayrılmış olabilir ama hala Avrupa'nın bir ülkesi.
22:36Ve Avrupa'yı yöneten bir ülke aynı zamanda.
22:39Yani burada biz gölgelere girdiği zaman onun tamamen bittiğini düşünmeyelim.
22:44Çünkü tabii ki şeyden bazen gölgelerin arkasında da saklanır.
22:48Dolayısıyla ben burada İngiltere'nin yani İngiltere Krallığı'nın aslına bakarsınız hala güçlü bir şekilde var olduğunu düşünüyorum.
22:55Ki öyle de yani gerek işte mali kaynaklarına bakarsak gerek toplumsal sosyolojik ya da politik olarak gelişmelerine bakarsak evet hala
23:03hayatta kalan devam eden bir ülke.
23:05Fakat öteki taraftan da gerek Afrika'dan gerek Orta Doğu'dan gerçekten çıkmak zorunda kalan da bir ülke.
23:12Yani başarısız olduğu ve gerçekten elinde hiçbir şey kalmamaya başlayan bir ülke olduğunu da görüyoruz.
23:18Çünkü eskiden sizin de bildiğiniz gibi Afrika'da İngiltere'yi denizler de İngiltere'yi çok net görürdük.
23:24Gerçekten çok güçlü etkileri vardı.
23:25Fakat artık bu yeterli olmamaya başladı.
23:28Çünkü teknolojik gelişmeler ortaya çıktı.
23:31Eskisi de bir klasik yöntemler yok.
23:33Ve bununla birlikte de dünyada proaktif bir siyaset izleyemiyor.
23:37Çünkü içerideki zaten monarşik bir devlet hepsi var.
23:41Ve buna engel oluyor.
23:43Dolayısıyla burada tabii İngiltere'nin bu konuda hem gelişme gösterebilmesi için hem de Avrupa'yı yeniden kendi tarafına çekebilmesi için
23:50evlendeki bir savaşa girmesi gerektiği ortada çıkmıştı.
23:54Burada zaten Amerika'nın da elbette ki ilk zamanlarda biliyorsunuz Ukrayna'ya çok destek veriyordu Amerika'da.
24:00Sonradan biraz daha pasif agresif bir politika izlemeye başlamıştı.
24:05Çünkü burada yerini alan bir İngiltere oldu.
24:07Dolayısıyla ben burada tabii ki İngiltere'nin sonradan dahil olmaktan ziyade en başta zaten fikir babalarından olduğunu düşünüyorum.
24:15O zaman bu savaşın bitmesini istemeyen İngiltere'dir diyebilir miyiz?
24:20Bir de şöyle de bir düşünce halisi oldu şu anda.
24:25Baktığınızda Türkiye barış görüşmelerine ev sahipliği yapacaktı.
24:30Ukrayna son anda bundan caydı.
24:32Acaba İngiltere mi Ukrayna'ya görüşme diyen ülke o konumunda oldu sizce?
24:39Kesinlikle onlardan bir tanesidir.
24:42Yani tek değildir.
24:43Fakat İngiltere'nin de gerçekten bu konuda çok güçlü bir direktifi olduğunu düşünüyorum.
24:49Masada çok büyük bir gücü var çünkü.
24:51Dolayısıyla evet İngiltere'nin bu konuda müzakereleri engellemek isteyen bir vizyonu olduğunu düşünüyorum ben.
24:57Öteki taraftan yine unutmamamız gereken en önemli şeylerden bir tanesi de Çin faktörü.
25:02Çünkü burada Avrupa'ya Çin ve Çin gücü ciddi anlamda girmiş durumda.
25:07Fakat burada tabii bu gücü yani Çin'in etkisini kırmak isteyen bir İngiltere var.
25:11Tabii ki burada Çin'e karşı yarışabileceği yani Çin'in aslında Rusya aracılığıyla Doğu Avrupa'ya yayıldığını düşünen bir İngiltere
25:20varlığı var.
25:21Çünkü aklındaki strateji şu.
25:24Evet Çin zaten uzun zamandır Avrupa pazarına girdi.
25:27Burada İngiltere'de dahil Avrupa pazarını yani Avrupalıların kendi öğretimlerini arttırmalarının engelli işte bu Asya pazarı diyor.
25:35Ve bu Asya pazarı eğer güçlenirse ve aynı zamanda güçlenirken de bir koridor açarlarsa işte Rusya ile birlikte asgari bir
25:43koridor yani toprak fiziksel jeopolitik bir konumda açarlarsa bu Avrupa'nın sonunu getirecektir diyor.
25:50Yani kısa vadede daha doğrusu orta vadede demeyeyim kısa vadede bu Avrupa Birliği'nin işte resasyon ilan etmesine yani iflas
25:59ilan etmesine sebep olabilir diye kırmızı çanları çalıyor.
26:02Zaten İngiltere'deki pek çok yayın kuruluşu da bazı raporlar da bunu kanıtlıyor.
26:07Dolayısıyla bu düşünülüne geçebilmeleri için işte böyle bir savaş ortaya çıktı.
26:12Savaşın sayesinde şu an İngiltere ekonomisi de canlanmaya başladı.
26:16Çünkü neden?
26:17Mühimmat üretmiş oluyor.
26:18Ve aynı zamanda da işte ücret talep etmiş oluyor ve Çin pazarını biraz daha Avrupa'dan atmaya çalışıyor.
26:24Rusya'nın etkisini doğalgazını petrolünü azaltmaya çalışıyor.
26:28Fakat bu etkili olur mu?
26:30Şu anki mimari çok da etkili değil açıkçası.
26:32Ama belli ki bu politikaya sürdürmeye devam edecekler.
26:36Peki Putin'in İngilizlerden sonra hedefi Amerika Birleşik Devletleri olabilir mi?
26:41Çünkü bölgede baktığımızda Amerika Birleşik Devletleri varlığı var.
26:45CIA istasyonları var.
26:46Ne dersiniz?
26:47Putin ABD ile savaşır mı?
26:49Ben buna pek ihtimal vermiyorum açıkçası Yahya Bey.
26:52Yani şu an ihtimal vermiyorum.
26:54Çünkü Cumhuriyetçilerin yani işte Magocep'ların yani Trump hükümetinin olduğu şu anki durumda ikinci başkanlık döneminde Putin ile Trump arasında
27:05görünmeyen bir anlaşma var bence.
27:07Ve bu anlaşmadan dolayı da ben iki tarafın da böyle bir savaşı yapmayacağını düşünüyorum.
27:13Eğer olacak olsaydı Grönland yani işte biliyorsunuz yani Artik bölgesinde söylemlerini artırmıştı Trump.
27:20İşte bu bölgede işte Amerikan varlığını göreceğiz.
27:23Kanada'yı alacağız.
27:24Grönland'i alacağız.
27:25İşte buradaki Artik bölgesini, okyanusunu bizim kontrolümüz altına alacağız.
27:29Söylemleri vardı.
27:30İşte eğer olacak olsaydı o dönemde olurdu.
27:33Bence bu konuda bir anlaşmaya varıldı Alaska zevresinde.
27:36Dolayısıyla ben şu an en azından Trump'ın olduğu dönemde böyle bir saldırı düşünmüyorum.
27:42Ama biliyorsunuz Kasım'da ara seçimler var.
27:45Bu ara seçimler Trump'ın elini konunu bağlayabilir.
27:48Yani kongre çoğunluğu azalırsa burada karar alma yetişisi de azalabilir.
27:54Ve bu durum tabii ki demokratların daha da güçlenmesine veya iki sene sonra demokrat bir parti liderinin başkan olmasına sebep
28:02olabilir.
28:03Ve eğer Yahya Bey demokratlardan birisi başkan olursa işte o zaman Rusya'nın Amerika'ya yönelik daha saldırgan bir politika
28:16izlemesini görebiliriz açıkçası.
28:18Yani beni endişe eden o.
28:20Çünkü şu an gerçekten hani gözde görünmeyen bir anlaşma yapıldı.
28:24Yani o taktik nükleer silahı kullanabilir mi diyorsunuz?
28:29Evet yani tabii ki başkan değişirse ve aynı mimadeye ilerletilmezse devam eder.
28:34Şu da olabilir.
28:36Biz tabii ki şu an Trump ve Putin arasında görünmeyen bir anlaşma yapıldığını işte Alaska'da bunun yapıldığını söylüyoruz.
28:43Ama tabii ki Trump da yatırımcıların söylemleriyle hareket eden bir lider.
28:48Şimdi tabii ki burada yine özellikle artık bölgesinde yani Rusya'nın ve Çin'in en güçlü yatırım geçişinin olduğu, ticari
28:57koridorun olduğu yere yönelik bir saldırı yaparsa işte o zaman orada bir saldırı görebiliriz ikisi arasında.
29:03Peki bu taktik nükleer denilen silah şu mu?
29:08Yani daha dar bir alanda kullanılabilen yani sivil amaçlı değil de özel amaçlı kullanılabilen bir şey.
29:16Mesela örnek vermek gerekirse askeri üste yönelik bir güç kurma stratejisi mi?
29:21Evet kesinlikle doğru.
29:23Yani bu şekilde özetleyenimiz doğru olacaktır açıkçası.
29:26Evet tabii ki bu askeri üste tabii ki bana her zaman şurayı gösteriyor.
29:30Eğer Amerika ve Rusya arasında söylüyorsanız yine işte artık bölgesini düşünüyorum.
29:35Eğer burada kullanılabilirse ya da kullanılırsa ve kontrollü bir şekilde yapılmazsa işte bu belki 3. Dünya Savaşı'nın gerçekten fitilini
29:44bile atışlayabilir.
29:44Çünkü çok korkunç bir rakam ortaya çıkar orada.
29:48Tabii ki rakamdan bahsettiğim şey mali kayıp.
29:51Çünkü burada tabii ki mali kayıp aynı zamanda ülkelerin ciddi anlamda da etkilenmesini sebep oluyor.
29:57Ve özellikle Çin'in en çok kullandığı rota burası.
30:01Yani aslına bakarsın Çin'i ayakta tutan rota burası.
30:04Eğer burada bir saldırı ya da bir eylem gerçekleşirse işte o zaman Çin'i de biz sahalarda görmeye başlayabiliriz.
30:11Benim korkum bu.
30:12Ve taktik nükleer savaşı tabii ki yine burada kullanılabilir.
30:16Öteki taraftan tabii ki şu an kullanabilecekleri diğer alanda işte Hint Okyanusu.
30:21Hint Okyanusu'nda kullanılabilir, Asya Pasifik bölgesinde kullanılabilir ve bununla birlikte umarım olmaz ama İran sahasında da elbette ki kullanılabilir.
30:32Ancak şu an tabii ki yani Hürnüz'de taktik nükleer silahın kullanılması bence çok da istenmez.
30:40Çünkü burada sadece İran ya da Amerikan askeri yok.
30:44Burada pek çok ülkenin çalışanı var, personeli var, gemicisi var, sivili var.
30:49Yani tüm dünya aslında oradan besleniyor.
30:52Eğer böyle bir şey, böyle bir hata yapılırsa tüm dünyayı teyatrıza geçirir.
30:57Ve bu durum tabii ki pek çok şey uzun bir sürede etkiler.
31:01Dolayısıyla bunun şu an ben kullanılma ihtimali pek güçlü görmüyorum.
31:05Rusya bile şu anki biraz önce saydım ya 3 madde.
31:09Eğer 3 madde olmazsa yani Rusya'nın dahi bunun şu an kullanabileceğine pek ihtimal vermiyorum.
31:15Ama öteki taraftan dediğim gibi artık bölgesinde eğer böyle bir şey kullanılırsa işte bu sefer biz Çin'i de artık
31:23bu denklemin içerisinde görmeye başlarız.
31:25Olasılıklar ihtimalini de değerlendirecek olursa Çin sizin de belirttiğiniz gibi Çin'i tehlikeli bir faktör olarak değerlendirdiniz.
31:33Ve belki de şunu da söylemek gerekirse Rusların dostları noktasında Hindistan ve Çin diye bir gerçek var.
31:39Rusya yeşil ışık yakar mı nükleer savaş konusunda Hindistan ve Çin?
31:45Evet çünkü onlar biriks üyesi bildiğiniz gibi.
31:49Şimdi tabii ki biriks de şu manaya geliyor.
31:52Sizler de bildiğiniz gibi bu aslına bakarsanız dolara alternatif bir para birimi oluşturmak için bir yapıydı.
32:00Fakat burada tabii ki özü şunu gösteriyor.
32:03Yani dolara karşı olmak ne demek?
32:05Batı hegemonyası da karşı bir direniş aslında ifade eder.
32:08Yani her ne kadar para birimine karşı bir ittifak gibi görülse de düşünün kendi baş harflerinden başlıyor.
32:15Yani burada Rusya var, Hindistan var, Çin var yani en güçlü Asya blokları var, ülkeleri var.
32:21Şimdi aynı zamanda Hindistan saydım bakın yani aşağıdan da ülkeler var.
32:25Bu aslında şunu da gösteriyor.
32:27Jeopolitik olarak da yani coğrafik olarak da büyük bir denklemin büyük bir alanı ifade ettiğini gösteriyor.
32:33Ve bu tabii ki çok büyük bir tehdit olarak da algılanıyor.
32:35Dolayısıyla bu ittifak çerçevesinde ittifakla birlikte daha doğrusu Çin ve Rusya, Rusya ve İran ve Hindistan stratejik ortaklıkla anlaşması yaptı.
32:46Bunlar yani stratejik ortaklık anlaşması denilen şey uluslararası ilişkilerde bir iki ülke arasındaki en güçlü ittifak seviyesidir.
32:56En güçlü seviyedir.
32:57Ve bu şunu da gösterir, gerek askeri, gerek ekonomik, gerek diplomatik, gerek politik, aklınıza gelebilecek her alan için ortak bir
33:06ittifak çerçevesi çizer.
33:09Burada dolayısıyla Rusya'nın böyle bir duruma girmesi veya Çin'in böyle bir duruma giriyor olması diğerlerini de tetikler.
33:16Bakın biz İran Savaşı'nda da aslında Rusya ve Çin'in bir şekilde dolaylı da olsa desteğini ve etkisini biliyoruz.
33:22Çünkü neden? Hem BRICS ortaklıkları var hem de aynı zamanda stratejik ortaklıkları var.
33:27Dolayısıyla biraz önce belirttiğiniz gibi böyle bir olasılık, böyle bir denklem çizilirse biz üçünü birlikte görebiliriz ki buraya Kuzey Kore
33:36'yi de ekleyebiliriz tabii ki.
33:37Şimdi benim kafamı karıştıran bir nokta var Sayın Taşkın.
33:40Orası da şu kısım.
33:42Aslında her türlü savaş olasılıklarını düşündüğümüz bir denklem de bu konu.
33:47Rusya'nın hipersonik füze kabiliyeti oldukça yüksek ki Amerika Birleşik Devletleri'nden bile daha önde bilineceği üzere.
33:56Enerji noktasında da güçlü bir Rusya var.
33:59Doğu'ya, Çin'e ve Hindistan'a enerji satıyor.
34:02Ancak savaşacak da bir insan gücü problemi var.
34:05Nitekim meseleye dair fazlasıyla parantezler var.
34:11Evet, insan gücü konusu sizin de belirttiğiniz gibi oldukça önemli.
34:16Fakat burada şöyle bir durum var.
34:18Evet, Ukrayna ordusu zaten küçük bir ordu.
34:21Evet, önemli bir ordu ama küçük bir ordu.
34:24Ama burada Avrupa tarafından desteklenen de bir ordusu var.
34:28Yani burada şunu şöyle düşünebiliriz.
34:30Yani bir domino gibi.
34:31Ve dolayısıyla tabii ki yeri doldurulan yani askerlerin yeri doldurulan bir Avrupa desteği var.
34:38Tabii ki bu hoş bir şey değil ama maalesef ki taktik olarak bu uygulanıyor.
34:42Özellikle Almanya tarafından, Fransa tarafından destek konulan bir durum.
34:46Ki tabii ki bunu destekleyen ilk açıklamayı da biliyorsunuz Ursula von der Leyen yapmıştı.
34:52Yani Ukrayna ordusuna yani sivil değil de askeri yani savaşa katılanlar için sıklıkla destek olunması gerektiği ve gerekirse dünyanın her
35:02yerinden paralı asker getirilmesi yönünde bir talimat vermişti.
35:06Ve bundan dolayı da Ukrayna ordusu evet buradan destek alıyor.
35:10Rusya tarafından baktığımız zaman da Rusya zaten bildiğiniz gibi yani nüfus açısından Ukrayna'ya göre çok daha büyük bir alan.
35:16Ve bununla birlikte yine Ukrayna Rusya'nın da özellikle savaşacak asker konusunda farklı ülkelerden destek aldığını biliyoruz.
35:24Bunlardan bir tanesi de Hindistan.
35:26Yani Hindistan tarafından Rusya ordusuna, Çin tarafından Rusya ordusuna hatta Kuzey Kore tarafından da yine Rusya ordusuna katılımlar olduğunu biliyoruz.
35:35Dolayısıyla biraz önce sorduğunuz gibi burada evet işte savaşan insan sayısı azalmış olsa da
35:41bunları sürekli temin etmeye çalışan da bir mekanizma, bir sistem kurmuşlar.
35:47Fakat bu nereye kadar gider?
35:48İşte onu da size söylemek istiyorum.
35:50O da şöyle.
35:51Bu tabii ki sadece geçiştirilmiş askerden oluşmuyor maalesef ki.
35:57Burada şöyle bir durum da var.
35:59Çünkü bölgede Bizans savaşı yaşayan arkadaşlarımdan da duyuyorum.
36:03maalesef ki şu an her iki taraf için de bakın hem Ukrayna hem Rusya için de gerçekten savaşacak asker sayısının
36:12çok az temin edildiği,
36:15yavaş temin edildiği yönünde ve bundan dolayı da düşünün ki lise öğrencilerinin bile zorunlu olarak askere çağrıldığı ifade ediliyor.
36:24Yani bir örnek veriyorum sınıfta 10 kişi varsa 3'ünün askere çağrıldığına yönelik bilgiler veriyorlar bize.
36:34İşte böyle böyle durumlar var.
36:35Hani sizin de bilginiz olsun diye.
36:38Şimdi bu tabii ki korkunç bir gerçeği de ortaya çıkartmış oluyor.
36:42Çünkü bölgede eğer gerçekten bu kadar az bir savaşacak asker varsa ve devletler tabii ki bunu artık farklı ülkelerden de
36:52yeterince temin edemiyorsa
36:54bunun sonucunda kendi reşit olmayan çocuklarından dahi istemeye başladıysa durum çok vahim demektir.
37:03Dolayısıyla çok doğru bir yere sizin de temas ettiniz.
37:06Bu maalesef ki böyle örnekleri duyduğumuz konuları da gösteriyor.
37:11Yani demek ki artık farklı ülkelerden de yeterince paralı asker alamıyorlar temin edemiyorlar.
37:17Bunu aslında şunun için söyledim Sayın Taşkın.
37:19Şimdi bu sistem ileriye taşındığında talepkar olan ülke yönetilebilir bir hale geldiğinde
37:29bu sefer bu Rusya'nın işine çok fazla gelmeyeceğini düşünüyorum.
37:34Çünkü bir ülkenin savaşacak insan gücünün olması elbette önemli.
37:38Yani baktığınızda nüfus oranı azalan bir ülke olasıl bir savaşla kaybetmeye yakın taraf gibi gözüküyor.
37:45Bir örnekselme açısından da şunu da söyleyeyim.
37:48Rusya Osmanlı Devleti ile savaştığı yıllarda nüfusu 100 milyonun üzerinde bir artış göstermişti.
37:54Dolayısıyla bu noktada demografya en büyük sermaye olsa gerektiği düşünüyorum.
37:59Evet kesinlikle öyle.
38:01Yani burada insan her şeydir.
38:03Yani insan sonuçta toprağa süren ve o toprakları aslında toprak yapan tabii ki insandır.
38:09Dolayısıyla tabii ki sizin de dediğiniz gibi yani bu savaş bittikten sonra ellerinde insan nüfusu kalmayacaksa hiçbir anlamı olmayacaktır.
38:16Dolayısıyla bu savaşın bitme sebeplerinden yani bitmesi gerekliliğinin bir örneği de tabii ki bu.
38:21Ama maalesef gerçekler böyle değil orada.
38:25Maalesef dediğim gibi evet yani farklı ülkelerden destek alınıyor.
38:29Bununla birlikte kendi nüfuslarında düşünün ki resit olmayan öğrencilerin dahi savaşı çağrılması çekilmesi bekleniyor.
38:38Ve bununla birlikte işte hapishanelerdekiler özellikle suçluların da artık maalesef ki bu savaşta savaşmak için çağrılması da sürecin bambaşka bir
38:48boyuta geçtiğini gösteriyor.
38:49Yani genel çerçevede özetle sizin de belirttiğiniz gibi nüfusun azalması bu savaşta yani kazananın olmayacağını da göstermiş oluyor.
38:59Eğer nüfus olmazsa ne kazanacaklar o da var.
39:02Tabii burada kendi taraflara şunu söylüyor yani artık insan gücünden ziyade teknolojik güçle savaş kazanmaya çalışıyoruz diyorlar ama
39:11görünen o ki teknolojik ürünlerin ya da mühimmatlarının kullanılması için de insan gücü gerekiyor.
39:16Şimdi Sayın Taşkın konuya dair her türlü stratejik yaklaşımları ele alıyorsunuz.
39:21Öyle ki Rusya-Ukrayna savaşına dair fraktal bir durumun olduğu da kesin.
39:26Peki bu karmaşıklıkta Karadeniz'e sıçrar mı bu savaş?
39:31Çünkü gıda arzı açısından en önemli bölge dolayısıyla müferrit bir olay değil de küresel bir mesele olarak okumak daha mantıklı
39:39değil mi sizce?
39:39Kesinlikle öyle bu küresel bir mesele ve zaten bizim de bizzat sınırımızda yaşanıyor yani deniz sınırımızdan yaşanıyor.
39:47Maalesef bazen sanki çok uzak bir yerde yaşanıyormuş gibi bir algıya kapılıyor bazen insanlar.
39:54Fakat düşününce hemen Karadeniz'den sınırımızda olan bir bölgede büyük bir savaş var.
39:58Şimdi bu gerçeği düşünmek gerekiyor ve bildiğiniz gibi yani bazen işte bazı seyir tüzelerinin patlamamış ya da işte bazı artıklarının
40:07bile deniz üzerinden Türkiye'ye geldiğini de gördüğümüz zamanlar oldu.
40:12Dolayısıyla bu aslında yakınlığımızın da durumunu gösteriyor.
40:16Çok yakın bir şeyde mil de aslında mil uzaklığında yaşanan bir durum.
40:21Dolayısıyla tabii ki bizim de çok ciddi aldığımız bir konu ve tabii ki burada bizim en önemli faydamız yani en
40:29önemli aslında durumumuz şu ki biliyorsunuz Montreux Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazların güvenliği aslında bizim kontrolümüzde tamamen olduğu için
40:38buranın herhangi bir savaş gemisinin ya da işte herhangi bir savaşa gidebilecek ya da destek olacak bir mühimmatın geçişini engellemiş
40:45oluyoruz.
40:46Şimdi tabii ki bununla birlikte yani bu uluslararası hukukta geçerli olan bu hakkımızla birlikte uluslararası egemenliğimizi ve güvenliğimizi de aslında
40:53sağlama hakkını yine biz yapmış oluyoruz.
40:55Bu elimizi güçlendiren çok büyük bir şeydi.
40:58Gerçekten bunun faydasını çok gördüğümüzü söylemem doğru olacaktır.
41:02Çünkü bununla birlikte hem Karadeniz'in güvenliği sağlanmış oldu, Karadeniz'in güvenliği demek de zaten Türkiye'nin güvenliği anlamına geliyor.
41:10Burada çünkü biz bildiğiniz gibi sadece Ukrayna ile değil Rusya ile de artık komşu olduk.
41:16Hem Kırım'dan dolayı hem de şu an mevcut işgal ettiği bölgelerde bakarsak bu bir gerçek.
41:23Yani bu çok açık bir şey ki Rusya ile artık deniz üzerinden bir sınır komşuluğumuz var deniz milinde olsa bile.
41:31Dolayısıyla burada oluşabilecek en ufak bir krizin tabii ki Türkiye'yi de etkileme durumunu en başından beri zaten Türkiye biliyordu.
41:39Ve bundan dolayı da çok güçlü atımlar ve güvenlik politikaları izledi.
41:43Tabii ki bu güvenlik politikalarından bir tanesi de deniz güvenliğiyle.
41:47Tabii bu deniz güvenliğiyle birlikte aynı zamanda da kubbelerimiz, yine bölgede Türkiye'yi sıçramasını engelleyebilecek pek çok yasal adım ve
41:57politika.
41:57Bununla birlikte yine boğazlardan hiçbir savaş gemisinin geçmesine izin vermememiz.
42:02İşte bunlar bölgede gerçekten Türkiye'nin bu savaştan etkilenmesinin önündeki en büyük konulardı.
42:09Türkiye bunu çok güçlü bir duruş sergiledi ve tabii ki bu başarısı aynı zamanda Türkiye'yi hiçbir şekilde etkilememesini sağlamış
42:16oldu.
42:17Fakat tabii bu durumu sadece Türkiye çerçevesinden değil, bölgedeki Polonya'dan tutun, Gürcistan'a veya Doğu Arapa tarafından tutun pek çok
42:28ülkeye kadar etkileyebilecek bir haznede olduğunu da düşünmek lazım.
42:32Çünkü bu çok geniş bir coğrafyayı etki eden bir savaş.
42:35Ve bu sadece işte iki grup arasında ya da bekil aktör arasında yapılan bir drone savaşı değil.
42:42Bu büyük topikün savaşların, bombalamaların yapıldığı bir yer olduğu için de elbette ki pek çok ülkeyi yani bölgenin çevresindeki pek
42:49çok ülkeyi ilgilendirebilen küresel bir sorun.
42:53Ki aslında konuşmanızın başınıza söylemiştik.
42:55Burada iki ülkenin değil aslında iki ayrı gücün savaşını görüyoruz.
43:01Ve bu gücün tabii ki de savaşı küresel alanda ciddi etkiler ve sebepler doğurdu.
43:07Biz şu an tabii ki sadece bomba atıldı, işte oradaki kayıplar var gibi düşünüyoruz zararı.
43:14Ama öyle değil. Biraz önce bahsettim ya burada işte savunma sanayi konusunda çok ciddi işte alım satımlar söz konusu, finansal
43:21manipülasyonlar çok önemli.
43:25İşte belirlerin kayıpları, teknolojik yaptırımlar, yatırımlar, bununla birlikte sayabileceğiniz ekonomik sorunlar.
43:31Bakın Avrupa şu anda ekonomik krize girdi. Neden? Uprayla savaşından dolayı.
43:35Yani birbirini o kadar ciddi anlamda etkileyen konular var ki bu.
43:38Dolayısıyla küresel sorunları düşünürken hibrit sorunlar olarak düşünmek lazım artık.
43:43Sadece kara savaşları ya da hava savaşları üzerinden değil, bunu aynı zamanda bir ülkeyi yıkabilecek güçlü etkileri sahip bir küresel
43:52bir savaş olarak okunmamız bence doğru olacaktır.
43:55Şöyle de bir şey var. Siz de çok güzel ifade ettiniz.
43:57Aslında liderler arasında görünen bir savaş ama bence bu meselenin bir insanlık boyutu da olmalı.
44:04Şimdi bakıyorsunuz son yıllarda özellikle artan savaşlara tanıklık ediyoruz Sayın Taşkın.
44:09ABD, İran, Ukrayna, Rusya gibi örnekler verebiliriz.
44:13Dünya sizce yeni bir korku çağına mı girdi?
44:16Baktığımızda konformist kalan bir insan topluluğu var sanki.
44:21Savaş dönemlerinde daha fazla reaksiyon gösteren, daha fazla enerji harcayabilecek bir insan gücünün olduğunu sanki tarih kulağımıza fısıldıyor gibi.
44:31Evet kesinlikle öyle. Burada açıkçası tabii ki biz, Türkiye tabii ki bu konularda dünyaya örnek olacak bir kapasiteye sahip.
44:42Fakat tabii biz burada insan gücünün, insan faktörünün yani toplumsal gücünün aslında etkisini elbette ki unutmamamız lazım.
44:51Siz de çok güzel bir şekilde belirttiniz. Ben de kesinlikle katılıyorum.
44:54Burada tabii ki bize tarih yani bu süreci nasıl ilave edecek, nasıl gösterecek bilemiyoruz.
45:00Fakat şu anki mimade baktığımızda iki ülkenin de ya da işte savaşlarının olduğu bölgelere bakarsak,
45:06işte İran, Amerika veya işte İsrail benzer şekilde tabii ki şu an bahsettiğimiz Rusya ve Ukrayna tarafındaki halka ve toplumun
45:17tutumlarına da bakarsak,
45:18burada gerçekten çok da proaktif olmayan, bir katılım olmayan bir durum da söz konusu olduğunu gösteriyor aslında.
45:25Burada tabii ki artık şu da var. Teknolojik ilerlemeyle birlikte, yani şuna doğurmak lazım çünkü ben ilişkili olduğunu düşünüyorum.
45:34Toplumların özellikle genç tofosun özellikle bu konulara biraz bağımsız olmasının bir sebebi de sosyal medya uygulamaları.
45:41Şimdi tabii ki bunun üzerinden savaşı ve uluslararası jeopolitiği takip etmeye çalıştıkları için de ülke içerisinde olan bitenin ciddiyetini anlayamıyorlar.
45:51Tabii ki ciddiyeti anlayamadıkları için de ileriye yönelik bir projeksiyon çizemiyorlar.
45:56Bu da tabii ki ülkelerin destek vermelerini ya da destek vermemelerini, yani konformist bir durum da aslında sergilemelerini sebep oluyor.
46:03Bu açıdan bakarsak aslında ülkelerin şu an en çok alarm vermeleri gereken durumun aslında ben toplumsal konular olduğunu düşünüyorum.
46:10Çünkü burada siz savaşları kazansanız bile eğer toplum kontrolden çıkarsa ya da toplumu siz gerçekten kendinizi haklı olduğunuza inandıramazsanız elinize
46:20hiçbir şey kalmayacaktır.
46:21Çünkü bir toplumsuz ülke ya da devlet düşünebilir mi? Hayır düşünülemez.
46:26Yani o ülke örnek veriyorum Ukrayna'dan güçlü nadir toprak elementleri alsa bile bunu işleyeceği ya da satamayacağı bir toplum olmazsa
46:34ya da kendisine destek verebilecek bir yapı olmazsa elbette ki bu onun başarısız olduğunu da gösterecektir.
46:40Dolayısıyla burada toplumsal katılımın sağlanması ve bundan dolayı da tabii ki toplumun bilinçlendirmesi de son derece önemli.
46:47Ve tabii ki ülkeler aynı zamanda şunu da yapıyor sizin de söylediğiniz gibi savaşları biraz kolay görüyorlar.
46:53Yani savaş başlatmayı gerçekten çok basit görüyorlar.
46:57Çok rahat bir şekilde savaş başlatıyorlar ve burada maalesef ki toplumun da bu konudaki görüşleri çok fazla alınmıyor.
47:04Özellikle Rusya Ukrayna Savaşı'nda olsun işte Amerika özellikle yapmış olduğu girişimlerde hiçbir zaman hani bu konuda toplumsal bir reaksiyon
47:12ya da işte bir katılım referandum almıyor.
47:14Bakın en son örnekle işte İran'a yapacağı işte saldırılarda burada kongrenin onayını dahi almadan bir çıkartma yaptı Donald Trump.
47:22Tabii bundan sonra şu gerçekleşti işte başkanlık yazı...
47:26Toparlayalım. Süremiz bitti artık. Lütfen son sözleriniz olsun.
47:30Tabii ki. Bundan dolayı da tabii ki şu anda savaşlarının seyri maalesef ki yani tekerleşmiş gibi görünüyor.
47:37Umarım bunların hepsinin sonuna gelir ama bunları yapabilecek de tabii ki tek bir ülke var o da Türkiye'dir diye düşünüyorum
47:44ben açıkçası.
47:44Çok güzel düşünüyorsunuz.
47:46Bilgileri rafine ettiniz Sayın Taşkın.
47:48Sayın katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.
47:51Ben çok teşekkür ederim. Çok güzel bir yayın. Sağ olun.
47:54Çok sağ olun.