- 1 hafta önce
Ekonomist Sefer Humar Türkiye'deki son durumu değerlendirdi
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Sevgili izleyenler, ekonomideki son durumu değerlendireceğiz.
00:04Ekonomist, doktor Sayın Sefer Humar bizlerle birlikte.
00:08Sayın Umar hoş geldiniz.
00:10Hoş bulduk İyayya Bey, merhaba.
00:11Merhaba diyelim.
00:13Evet, ekonomideki somut verileri sizlerle konuşmak istiyoruz.
00:17Enflasyon parametresiyle başlayalım dilerseniz.
00:19Ağustos ayında bilineceği üzere enflasyon aylık 1,84, yıllıksa %31,51 olarak gerçekleşti Sayın Umar.
00:31Elbette yıllık enflasyonda sınırlı da olsa bir gerileme görüyoruz.
00:34Ancak hizmet enflasyonunun hala %40'ın üzerinde olması da dikkat çekiyor.
00:40Önümüzdeki dönemde dezenflasyon sürecinin sürdürülebilirliği açısından
00:44siz şu hangi göstergelere bakmalıyız ve enflasyonda kalıcı bir kırılmadan söz etmek için
00:51hangi seviyeleri görmemiz gerekiyor diyelim, sözü size bırakalım.
00:56Yaya Bey aslında ben, soru çok güzel, ben öncelikle ekonomi yönetiminin uyguladığı bu dezenflasyon programının
01:02belirli ölçüde sonuç vermeye başladığını düşünüyorum.
01:05Çünkü baktığımızda yıllık enflasyonun %50 seviyelerden yani buralara 31,51'e gerilemesi
01:12aslında önemli bir mesafe.
01:14Çünkü bundan sonraki aşama sadece manşet enflasyona bakmak yeterli değil.
01:20Aylık enflasyonun da daha düşük ve istikrarlı seviyelere gelmesi,
01:25keza çekirdek enflasyonun, hizmet enflasyonunun kira, eğitim gibi daha yapışkan kalemlerinin
01:32belirgin şekilde gerilemesi ve enflasyon beklentilerinde aşağı gelmesi gerekiyor.
01:37Çünkü kalıcı dezenflasyon tek bir iyi veriden değil, fiyatlama davranışlarının değişmesinden
01:44anlaşılıyor.
01:44Özellikle bakın hizmet enflasyondan bahsettiniz yani %40'ın üzerinde olması bize hala ciddi
01:50bir atalet olduğuna, buna da öyle bir işaret var burada.
01:54Burada vatandaş açısından da önemli bir ayrım var.
01:57Yani bunu da söylemeden edemeyiz.
01:58Çünkü enflasyonun %50'lerden %30'lara düşmesi market fiyatlarının %20 düştüğü anlamına
02:04gelmiyor.
02:04Fiyatlar hala artıyor.
02:06Sadece artış hızı yavaşlıyor.
02:08O yüzden enflasyon düştüğünde de bizim bunu çok hissedememiz, fiyatların düşmemesi
02:14yani enflasyon düşmesinden istinaden dolayısıyla makro verilerdeki iyileşme bir yerde mutfakta,
02:22kirada, günlük harcamalarda hissetmek biraz zaman alabilir.
02:25Ama kalıcı kırılmanın da yıllık enflasyonun %30'un altına inmesinden çok %20'li seviyelere
02:32geldiğinde istikrarlı bir şekilde ilerlemesi ve aylık enflasyonun da düşük seviyelerde
02:37kalıcı hale gelmesiyle daha güçlü göreceğimizi düşünüyorum.
02:40Yani burada aslında enflasyondaki asıl başarı rakamın düşmesiyle beraber fiyatlama
02:46davranışının da değişmesidir.
02:47Manşet enflasyonda bize baktığımızda bize yönü gösteriyor.
02:50Yani çekirdek ve hizmet enflasyonu da yolun daha hala sağlam olduğunu gösteriyor bir müddet daha.
02:55Enflasyon noktasını özetlediniz.
02:58Şu noktadan devam etmek isterim.
03:00Para politikası faiz kısmı da bir hale önem taşıyor.
03:03Şimdi baktığımızda Merkez Bankası 10 Eylül'de para politikası kurulu toplantısını gerçekleştirecek.
03:09Politika faizi son toplantıda yanlış hatırlamıyorsam %37'de sabit tutulmuştu.
03:15Ağustos enflasyonunun beklentileri oldukça yakın gelmesi ve yıllık enflasyonda düşüşün devam etmesi de
03:23faiz indirimi beklentilerini yeniden gündeme getiriyor Sayın Umar bu noktada.
03:27Sizce Merkez Bankası bu toplantıda nasıl bir yol izlemeli?
03:31Faiz indirimi mi?
03:32Mevcut seviyenin korunması mı?
03:34Yoksa daha temkinli bir yaklaşımı mı gerekiyor?
03:37Neler söylersiniz bu noktada?
03:38Ya ya abi enflasyon yani Ağustos enflasyonunun beklentilerinin aslında yakın gelmesi yıllık enflasyonun düşüşünde
03:46devam etmesi şimdi Merkez Bankası'na baktığınızda faiz indirimi konusunda bir miktar aslında alan açtı.
03:52Burası buraya kadar evet.
03:54Dolayısıyla örtülü bir faiz indiriminin artık masada olması normal.
03:58Ancak burada asıl önemli olan faiz indiriminin yapılıp yapılmaması ile beraber zamanlamanın büyüklüğü ve piyasa tarafından nasıl algılanacağı.
04:07Sizin de bahsettiğiniz gibi çok güzel.
04:08Çünkü ben daha kontrollü ve kademeli bir indirim politikasının ekonomi açısından bu benim şahsi kanaatim tabii daha sağlıklı olacağını düşünüyorum.
04:17Çünkü Türkiye'de enflasyon hala yüksek ve beklentiler tamamen kırılmış değil.
04:22Eğer beklentiler biraz kırılsa ve enflasyon daha majör bir düşüş olsa en azından hissedilirdiğim bu zaman daha farklı bir şey
04:30konuşabiliriz.
04:31Ama çok hızlı bir faiz indirimi yapılırsa kimse yüksek faiz istemiyor ama piyasa bunu enflasyonla mücadeleden erken çıkılıyor diye yorumlayabilir.
04:40Aslında konuştuğumuz şey bu da bizim kur bu da beklentiler üstünden yeniden enflasyonist bir baskı yaratacağını düşünüyorum.
04:49Yine bunlar benim şahsi kanaatim.
04:50Çünkü buna karşılık enflasyon kalıcı şekilde düşerken faizlerin de sizin de biraz bahsettiğiniz gibi kademeli bir şekilde aşağıya gelmesi ekonominin
05:00normalleşmesi açısından olumlu olur.
05:02Burada ekonomi yönetiminin son dönemdeki kararlı duruşunu koruması çok önemli.
05:07Faiz indirimi mücadeleden vazgeçmek değil tabii ki ama mücadelenin sonuç vermeye başlamasıyla normalleşmeye geçmek olmalı.
05:15Ben bunu biraz otomobile benziyorum yani araç yüksek hızda giderken yani 200 ile 180 ile giderken frene basmak gerekir ama
05:24araç otomobili yavaşlamaya başladı diye freni bir anda tamamen bırakmak da doğru olmayabilir.
05:29Yani faiz enflasyonun önüne geçmemeli.
05:32Enflasyon düştükçe faizin yolu da aşağıya açılmalı.
05:36Burada Merkez Bankası'nın önümüzdeki dönemde vermesi gereken benim nacizane düşüncem.
05:43Gerektiğinde indirim yapabileceği gibi esnek ama gerektiğinde bekleyebileceği kadar da kararlı olduğuna dair bir düşüncedir.
05:52Bilgileri rafine ediyorsunuz bu noktada.
05:54Aslında geçtiğimiz günlerde de bir önemli noktada yeni OVP verilerinin açıklanmasındaydı.
06:01Şimdi yeni orta vadeli programının 2026 yılı sonu enflasyon tahminine baktığımızda %28,4 olarak açıklanmıştı.
06:12Yine önemli bir rakam daha var.
06:142027 için de %21, 2028 için ise %13,5 ve 2029 noktasında da %9 bir hedeflenme var ekonomi politikasında.
06:27Şimdi bugün geldiğimiz noktada yıllık enflasyon %31,51 seviyesindeyken bu hedefleri yakalamak ne kadar gerçekçi bunu merak ediyoruz.
06:36Elbette bu hedeflerin gerçekleşmesi açısından para politikası kadar maliye politikasında da hangi adımların kritik olacağını da bir hayli önemsiyoruz.
06:47Bu noktada da düşüncelerinizi merak ediyoruz.
06:50Aslında çok güzel bir şey söyledi Ziyahya Bey ne kadar gerçekçi.
06:54Şimdi ben OVP'deki hedefleri gerçekten aslında sizin gibi çok iddialı görüyorum.
06:59Ama iddialı olmakla beraber doğru bir yönü gösteren hedefler olduğunda görüyorum.
07:04Aslında temennim de bu, beklentim de bu.
07:07Neden? Şimdi 2026 için %28,4 hedefi, Ağustos itibariyle %31,51 olan enflasyonun yılın kalan bölümünde daha hızlı gerilemesini gerektiriyor.
07:18Yani bu kolay bir hedef değil.
07:20Ama imkansız da değil.
07:21Neden imkansız da değil?
07:23Asıl önemli olan 2026'yı tutturup tutturmaktan ziyade 2027, 2028 ve 2029 hedeflerin arkasındaki politikanın da sürdürülebilir olması.
07:33Bunlar önemli. Yani 2020, evet ama 2027, 2028, 2029 neden önemli?
07:39Çünkü bizim %50'lerden Yahya Bey %30'lara inmek başka, %30'lardan %20'lere ve tek haneye enflasyonun inmek çok
07:48daha zor bir süreç.
07:49Burada aslında yalnızca Merkez Bankası'na bakmak da doğru değil.
07:53Ben böyle düşünüyorum.
07:54Çünkü para politikası talebi, finansal koşullara yönetilir, evet.
07:57Ancak mali disiplin, bütçe harcamaları, altında İtalik Bolt söylüyorum, bütçe harcamaları, ücret politikası, üretim kapasitesi, verimlilik ve arz yönetiminin burada
08:08aslında önemli bir avantaj.
08:10Çok yıllı bir hedef ortaya koymuş olması.
08:13Fakat bu hedeflerin de inandırıcılığını uygulamadığı kararlılığa bağlı.
08:19Yani vatandaş açısından da halk olarak da şunu kabul etmek gerekiyor.
08:23Yıllık enflasyon düşse bile geçmişte oluşan yüksek fiyat seviyesi ortadan kalkmıyor.
08:29Bu nedenle yani vatandaş enflasyon düşüyor diyor ama ben hala markette pahalı alabiliyorum diyor.
08:36Şimdi bu çok doğal bir tepki.
08:37Dolayısıyla buradan nereye geleceğim?
08:39OVP'nin başarısı sadece tablolarla değil zaman içerisinde çok da normal bir şekilde halkın da hayat pahalılığıyla beraber değerlendirmesi gerekiyor.
08:48Yani aslında ekonomide güven rakamla başlar ama bununla beraber OVP'nin de çalışmalarıyla beraber cepte de hissedilen bir kalıcılığın olması.
08:59Bu ekonominin programının kararlılıkla sürdürülemesi halinde hedeflere yaklaşma ihtimali gerçekten güçlü.
09:06Ben öyle görüyorum.
09:07Çünkü özellikle yapışkan hizmet enflasyonu ve beklentiler tarafında daha fazla mesafe alınacaktır.
09:15Bu da zamanla olabilecek bir şey.
09:19Aslında şimdi bilgileri rafine ediyorsunuz.
09:22Şu kısım da çok önemli.
09:24Özellikle döviz, faiz ve piyasalar triosu.
09:26Şimdi baktığımızda Türkiye'de yatırımcı açısından önümüzdeki dönemin en önemli başlıklarından biri de kuşkusuz faiz olacak.
09:34Çünkü enflasyon ve döviz kuru arasındaki denge olacak.
09:39Yüksek real faiz korunmuş gibi gözüküyor şu an için baktığımızda verilere.
09:45Peki enflasyon düşmeye devam ederse dolar gerek borsa İstanbul bundan nasıl etkilenir?
09:52Bir de önümüzdeki dönemde yatırımcı açısından sizce hangi varlık sınıfları daha fazla öne çıkabilecek bu noktada bunları da merak ediyoruz.
10:01Şöyle söyleyebilirim aslında.
10:04Ya ya be önümüzdeki dönemi üçlü bir denklem üstünden okuyorum ben.
10:08Bu benim okuyuşum.
10:10Enflasyon, faiz ve kur.
10:11Yani eğer enflasyon düşmeye devam ederse, real faiz korunu ve Türk lirasında kontrollü bir hareket sağlanırsa,
10:21Türkiye açısından oldukça olumlu bir normalleşme süreci ortaya çıkabilir.
10:25Ne Poylanayım ne de benzer bir şeyim ama olanları rakamsız olarak söylüyorum.
10:30Faizlerin zaman içerisinde düşmesi şirketlerin finansman maliyetini azaltabilir.
10:35Böylece ekonomik aktiviteyi destekler ve sabit getirilir ürünlerin getirisi gerilediği için de hisse senetlerine yönelik ilgiyi arttırabilir.
10:42Bunlar makro ekonomi dersinde anlatılanlar.
10:45Ama bu açıdan da ekonomi yönetiminin finansal istikrarı önceleyen yaklaşımı önemli bir avantaj sağlıyor.
10:53Burada riskleri de görmezden gelmemek gerekiyor.
10:56Beraber, peyder peydir, beraber.
10:58Çünkü Türkiye'de kur sadece yatırımcının baktığı bir fiyat değil ya.
11:01Aynı zamanda enerji, ham madde, ithal ürünler tarafında da vatandaşın yani benim, sizin vesaire günlük hayatımızı etkileyen bir değişken.
11:10Bu nedenle bahsettiğiniz gibi dolar TL'nin enflasyonun çok üzerinde hızlı yükselmesi de rezenflasyon sürecini bozabilir.
11:18Bu nedenle yatırımcı artık sadece faiz düşecek mi diye bakmamalı.
11:23Faiz neden düşüyor?
11:24Enflasyon ne kadar düşüyor?
11:26Ve kur bu süreçte nasıl hareket ediyor sorularını birlikte sormak.
11:29Hepimiz enflasyon, özellikle enflasyon konusuna dikkat etmemiz gerekiyor.
11:33Çünkü borsa İstanbul tarafında ise hisse senetlere baktığımızda da faiz düşüşü genel olarak olumlu bir hikaye yaratabilir ama burada seçicilik
11:42çok önemli.
11:42Yani borçluluğu yüksek şirketlerde güçlü bilançosu olan şirketler aynı şekilde etkilenmiyor.
11:47İç talebe, duyarlı sektörlere de baktığımızda iraca açıdan dinamikleri farklı.
11:52Bu nedenle son söylediğiniz şey yani neler yapılması gerekir yatırım açısından?
11:59Bu tek bir varlığa odaklanmak yerine riskin çeşitlenmesi daha sağlıklı.
12:04Yani yatırımcı sadece fiyatı değil fiyatın arkasındaki hikayeyi de satın aldığı için
12:08benim temel senaryom önce enflasyonda kalıcı düşüş ardından kontrollü bir faiz indirimi.
12:15Bunun sonunda da finansal piyasalarda daha dengeli bir normalleşme.
12:18Bu dönemde temkinli olmakta fayda var.
12:21Yatırım tavsiyesi olmamakla birlikte altında son dönemde 7 bin yüzlerden 6 bin 8 yüzlere doğru bir çekilme oldu.
12:28Burada altın hikayesi bitmiş değil.
12:30Küresel belirsizlikler, jeopolitik listeler, merkez bankasının politikaları da altını desteklemeye devam edebilir.
12:36Altında da borsada da önemli olan zirveyi kovalamak değil.
12:40Doğru fiyatı beklemek.
12:41Borsa tarafında da böyle.
12:4214 bin yüzler civarında artık endeksin tamamına bakmak yerine sektör ve şirket bazında seçici olmak çok önemli.
12:50Hangi şirketin bu faiz ve enflasyon ortamında güçlü bilanço üretebileceğine bakmak gerekir.
12:57Yani borsa yükselecek mi dediklerine ben bunu söylüyorum.
13:00Aynı şekilde piyasada bazen en iyi pozisyon yayabey doğru fırsat gelene kadar beklenektir.
13:06O yüzden beklemek, temkinli olmak belki çok bekledik diye nerede olacaktır ama ben yatırımcıya aceleci davranmak yerine kademeli hareket etmeyi
13:14ve nakit dengesini korumayı korumanın daha doğru olduğunu düşünüyorum açıkçası.
13:19Bunlar benim kendi şahsi düşüncelerim.
13:21Peki tavsiye noktasında altındaki yön arayışıyla ilgili düşünceleriniz ne yöntü olur?
13:27Altının seyri ne olacaktır bu noktada?
13:31Her sabah tüm ONS bazında da global anlamda bakılan şey gerçekten hala Hürmüz Boğazı.
13:38Hürmüz Boğazı ve ONS tarafına bakılıyor.
13:41Kaç tane geminin geçip geçilmediği buna bakılıyor.
13:43Bununla beraber promotör olarak hala bir altına talep var.
13:46Ama dediğim gibi 5000'lerde mahallettir olanlar, 7000'lerde bunu bir realize ettiler.
13:51Yani bir satış oldu.
13:53Aynı şekilde bu benim basamaklı merdiven diyorum.
13:556000'lerde alanlar da 6900'lerde satanlar oldu vesaire.
14:00Burada buralarda hareket edecek gibi aslında.
14:03Yani benim düşüncem hep bir kelime vardır.
14:06Gördüğü yeri unutmaz vesaire.
14:08Evet doğru ama yani 7500'lere doğru her gelişinde kademe kademe satışla gelecektir.
14:15Çünkü kar realizasyonu olacaktır.
14:17Bu da çok normal.
14:18Bu yüzden burada 6500 ile 7500 arası altının şu anki volatilitesi diye düşünüyorum.
14:27Sayın Umar, bilgileri rafin ettiniz.
14:30Katkılarınızdan dolayı teşekkür ediyorum.
14:32Rica ederim.
14:32İyi günler.
14:34Sağ olun.
14:34İzlediğiniz için teşekkür ederim.
14:34Türkiye'nin olduğunu 느�l Bisiz...