00:00Selamlar, inanılmaz ilginç ve bir o kadar da derin bir inceleme ile karşınızdayım.
00:04Bugün bir milletin ayakta kalışının ardındaki o en sessiz ama kesinlikle en güçlü kahramanları mercek altına alacağız.
00:12Tatar halkının o zorlu hayatta kalma mücadelesinin, fedakar kadınların omuzlarında nasıl yükseldiğini anlatan harika bir edebi ve tarihsel anlatıya dalıyoruz.
00:21Hani taneye baktığımızda genelde sadece savaşları, antlaşmaları ya da komutanları görürüz ya, bugün bunu tamamen değiştiriyoruz ve o bambaşka perspektifi
00:30eşsiz fedakarlıklarıyla adeta tarih yazan kadınları keşfediyoruz.
00:35Gerçekten ilham verici bir yolculuk olacak. Hemen başlayalım.
00:38Şimdi kaynakların bize sunduğu şu vurucu gerçeğe bir bakalım.
00:43Tatar kadının kaderi kelimenin tam anlamıyla milletin kaderidir.
00:47Bu sıradan romantik bir laf kalabalığı değil. İncelenen eserler bize şunu çok net kanıtlıyor.
00:53Kadınlar sadece ailenin temel taşı olmakla kalmıyor.
00:57Onlar ana dilin, kültürün hatta o milletin ruhunun başkorucuları.
01:01Tarih boyunca o asimilasyon fırtınalarına karşı sadece manevi değil, bizzat fiziksel bir kalkan olmuşlar.
01:08Birinci bölüm. Tarihte Tatar kadını.
01:11Konuyu makro bir mercekten, o geniş tarihsel perspektiften değerlendirdiğimizde asıl şoku yaşıyoruz.
01:17Bu kadınlar eşlerinin sırkını sıvazlayıp kenara çekilmediler.
01:20En acımasız asimilasyon politikaları karşısında resmen gövdelerini siper ettiler.
01:26Şu zaman çizelgesine bir bakar mısınız?
01:28Bu sadece bir tarih cetdili değil, kesintisiz bir direnişin özeti.
01:321552'deki o devasa kırılma anına gidelim, kazan işgal ediliyor ve sahnede son melike Söyen Bike var.
01:39Söyen Bike'nin unutulmaz özgürlük mücadelesi öylesine destansı ki bu direniş ateşi kendisinden sonraki tüm Tatar kadınlarının ruhuna silinmez bir
01:48şekilde kazınıyor.
01:49İşte bu ateş 1739'da dininden dönmediği için Yekaterinburg'da diri diri yakılmayı göze alan Kisambike Baysarova'da vücut buluyor.
01:57Ve 1937'ye geldiğimizde Stalin'in o karanlık tasfiyelerinde kurşuna dizilen aydın bir kadın Möhlise Bubi'nin onurlu duruşunda yaşamaya
02:06devam ediyor.
02:07İnanılmaz bir bedel değil mi?
02:09İkinci bölüm Edebiyatta Kadın
02:12Peki tarihin bu ağır ve kanlı sayfalarından biraz uzaklaşıp edebi dünyaya girdiğimizde ne görüyoruz?
02:18Tahmin edebileceğiniz gibi bu tarihsel trajediler ve olağanüstü felagat örnekleri Tatar edebiyatının en saf, en güçlü ilham kaynağına dönüşüyor.
02:27Özellikle de Sovyetler döneminde eserleri yok edilmeye çalışılan Gayaz İshaki gibi yazarlar için.
02:33Ekranda İshaki'nin o muazzam vizyonunu görüyorsunuz.
02:36Diyor ki her milletin yarısı kadınlardır ve o milletin ruhunu, dilini, şivesini koruyanlar da onlardır.
02:42Yani kadın sadece evdeki bir eş değil, yarının annelerini, babalarını şekillendiren, milletin geleceğinin nihai bekçisidir.
02:50Gerçekten harika bir tespit.
02:52Tabi edebi eserleri doğru okumak için o kültürel bağlamı kavramak şart.
02:57İshaki'nin 1915 tarihli o meşhur hikayesi Ostaz Bike'ye girmeden önce bu kelimenin ne anlama geldiğini bir bakalım.
03:04Ostaz Bike, Tatar toplumunda iki anlama geliyor.
03:07Birincisi bir imamın eşi, ikincisi ise kadın öğretmen muallimi.
03:11Yani bu sıradan bir hitap değil.
03:13İçinde çok yüksek bir sosyal statüyü, entelektüel bir derinliği ve ahlaki bir bilgeliği barındırıyor.
03:19İşte birazdan hikayesine adaklanacağımız ana karakterimiz Seray de tam da böyle.
03:24Gerçek bir Ostaz Bike.
03:26Ekranda sadece 12 sayısını görüyorsunuz ama inanın bana bu rakam bütün bir hikayenin trajedisini tek başına omuzluyor.
03:33Neden mi?
03:33Çünkü Segoide ve eşi Vahid İmam görücü usulüyle evlenmiş olsalar da tam 12 yıl boyunca çifte kumrular gibi kusursuz, sevgi
03:41dolu bir hayat yaşıyorlar.
03:42Fakat bu 12 mutlu yılın altında Segoide'nin kalbini kemiren, kanatan devasa bir boşluk var.
03:48O kadar çok istemelerine rağmen maalesef kendi öz çocukları olmuyor.
03:52Evlat hasretiyle yanıp tutuşan bu çiftin neler yaşadığına bir göz atalım.
03:57Çalmadık kapağı, gitmedik, şifacı bırakmıyorlar.
04:00Dua üstüne dua.
04:01En sonunda evlat edinmeye karar veriyorlar.
04:03Fakat eve aldıkları ilk çocuk, biyolojik anne babasının hasretine dayanamayıp hastalanıyor ve yatağa düşüyor.
04:10Daha sonra ikinci bir çocuk ediniyorlar.
04:12O da evdeki tüm sevgiye, tüm o rahata rağmen eşyaları çalıp çırpıp satmaya başlıyor.
04:18Bütün bu talihsizlikler Segoide'nin omuzlarına kabus gibi çöküyor.
04:22Eşinin o güzelim medresesini bırakacak bir varisleri, arkalarından dua edecek bir evlatları olmamasının ağırlığı altında ezilmeye başlıyor.
04:31Üçüncü Bölüm Büyük Fedakarlık
04:34Geldik hikayenin en sarsıcı noktasına.
04:37Segoide'nin o akıl almaz fedakarlığına.
04:41İncelemenin başında konuştuğumuz o Tatar milletinin ayakta kalma mücadelesi var ya, işte onun tek bir kadının kalbindeki yansımasını görüyoruz burada.
04:49Segoide, kocasının soyu, inancının mirası devam etsin diye öyle bir karar alıyor ki, insan dinlerken bile donup kalıyor.
04:57Kendi elleriyle aşık olduğu kocasını başkasıyla evlendirmeye karar veriyor.
05:02Vahit İmam duyduğunda çıldırıyor, kesinlikle reddediyor tabii ama Segoide pes etmiyor, adamı soyun devamı için ikna ediyor, gidiyor en asil,
05:10en eğitimli geline, galimeye karar kılıyor.
05:13İşin inanılmaz tarafı, bizzat gidip kızı kendi istiyor, kocasının dünürü oluyor.
05:18Ve o kara günde kocasını yeni düğününe kendi elleriyle hazırlayıp yolluyor.
05:22Bu, kendi ruhunu hiçe sayıp milletinin geleceğini seçmek değil de nedir?
05:27Bu slide, insanın içindeki o koca fırtınayla dışarıya yansıttığı vakur duruş arasındaki çarpıcı tezadı mükemmel özetliyor.
05:36Ertesi gün o damat yemeğine gittiğinde, Sege'denin alnında acının ve hüznün derin çizgileri var aslında.
05:43İçi resmen kan ağlıyor çünkü biricik aşkı artık başka bir kadının kocası.
05:48Fakat dışarıdan bakan biri ne görüyor biliyor musunuz?
05:51Yürüyüşü bir kahraman, bakışları kudretli bir padişah gibi bir kadın.
05:56O vakur duruşunu zerre kadar bozmuyor.
05:59Hatta kendi acısını bastırıp yeni gelin galimaya karşı bir melek kadar şefkatli davranıyor.
06:04Onu ezmek şöyle dursun, kanatları altına alıp koruyor.
06:08Dördüncü bölüm, gerçek bir anne olmak.
06:12Hayatın ve tabii edebiyatın en büyüleyici yanı da bu değil mi?
06:15O en koyu, en karanlık acıların içinden bazen en umut dolu çiçekler filizleniyor.
06:22Sege'denin o kahredici fedakarlığı uzun vadede harika, çok dokunaklı bir sonuca ulaşıyor.
06:28Bakın burası gerçekten tüyler ürkertici.
06:30Yeni gelin galimenin çocukları doğuyor, biraz büyümeye başlıyorlar
06:34ve konuşmayı öğrenen çocukların dudaklarından dökülen ilk kelime anne oluyor.
06:39Ama bu kelimeyi kime söylüyorlar dersiniz?
06:41Biyolojik annelerine değil, Segide'ye.
06:44O şefkat dolu kadını sezgisel bir şekilde gerçek anneleri olarak benimsiyorlar.
06:49Segide o büyük acıyı göğüsleyerek aslında hayattaki nihai amacına ulaşıyor.
06:54Kan bağı olmasa da ruhsal anlamda o yeni neslin gerçek annesi oluyor.
06:59Bu derin incelememizi toparlarken zihninizde yankılanmasını istediğim bir soru var.
07:04Bir milletin geleceği, tam olarak kaç kadının böyle sessiz, devasa fedakarlıkları üzerine inşa edilmiştir?
07:12Selgiye'denin edebi dünyadaki bu sarsıcı hikayesi, bizi o ilk konuştuğumuz gerçekliğe,
07:19Söyenbike'nin unutulmaz özgürlük mücadelesine ve tarih boyunca kendi benliğinden vazgeçerek
07:24bir ulusu sırtında taşıyan tüm Tatar kadınlarına geri götürüyor.
07:28Bugün o milletin dili, kültürü ve kimliği sapasağlam duruyorsa işte bu gizli gözyaşları sayesinde.
07:35Umarım bu anlatı tarihe ve edebiyata bakış açınıza yepyeni bir pencere açmıştır.
