#KuyaKimAnoNa? Express (Sept. 1-5, 2026) - Tahong patis; Nahimatay sa extreme ride; Mala-halamang insekto; Laksa-laksang ibon sa Jordan; Orangutan, nasawi sa forest fires sa Borneo - video Dailymotion

GMA News

24 Oras is GMA Network’s flagship newscast, anchored by Mel Tiangco, Vicky Morales and Emil Sumangil. It airs on GMA-7 Mondays to Fridays at 6:30 PM (PHL Time) and on weekends at 5:30 PM. For more videos from 24 Oras, visit http://www.gmanews.tv/24oras.  #GMANews #SerbisyongTotoo #BreakingNews Watch the latest news stories from GMA Network's trusted news programs on the GMA Play app. Download now on Google Play and App Store. Also available on GMANetwork.com/GMAPlay and Android TVs! GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post. For more updates, visit this link: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AjcPwb7dvUt3oCLasY96Dta For live updates and highlights, click here: https://www.youtube.com/playlist?list=PLCpdvYcv59AiKdYH_GDSU7sBgfc7Cd1de Breaking news and stories from the Philippines and abroad: GMA News Portal: http://www.gmanews.tv YouTube: https://www.youtube.com/@gmanews2026 Facebook: http://www.facebook.com/gmanews TikTok: https://www.tiktok.com/@gmanews Twitter: http://www.twitter.com/gmanews Instagram: http://www.instagram.com/gmanews GMA Network Kapuso programs on GMA Pinoy TV: https://gmapinoytv.com/subscribe

Transcript

00:00.

00:01.

00:06Hindi inalat ang grupo ng mga researcher mula sa UP Visayas sa Iloilo.

00:10Sa paglikan ang mas masustansyang uri ng patis.

00:13Mas marami ang protina nito at mas konti ang asin.

00:16At hindi gawa sa isda.

00:18Saan kaya ito gawa?

00:23Marami sa ating mga luto, pati na sa usawan, kulang kung wala ito.

00:27Ang maalat-alat at napakadinamnam na patis o fish sauce.

00:31Ang patis ay ginagawa sa pamamagitan ng fermentation.

00:34Pinaghahalo ang isda at asin.

00:36Hinahayaan itong mag-ferment sa loob ng ilam buwan

00:38hanggang mahiging isang taon upang mabuo ang natural na lasa at aroma nito.

00:42Kapag mas matagal ang fermentation, mas nagiging complex ang lasa nito.

00:46Katulad na ng ilak-alak o keso.

00:48Dates back during the pre-colonial period.

00:50Nagkaroon po noon ng napakadaming supply ng isda sa ating mga karagatan.

00:56So we have to preserve it.

00:58Pero alam niyo ba na may isang grupo ng researchers mula sa University of the Philippines Visayas

01:01na hindi raw inalat sa pagdedevelop ng bago at masustansyang alternative sa patis.

01:06Dito gawa sa isda, kundi sa isa sa mga seafood na sagana sa Panay.

01:10Ang tahong. Ito ang patis tahong.

01:12Tahong is a major industry especially in Panay Island particularly in Kapis.

01:18Ang proseso ng paggawa ng patis tahong,

01:20halos pareho lang daw ng paggawa ng traditional na patis na ginagamitan ng isda.

01:24Binibiyak natin yung shell, kinukolekt yung solid part and liquid part.

01:28We mix it with salt, we rinse them and then we ferment them in fermentation tanks.

01:34Ang tahong patis di hamak na mas masustansya raw kesa sa traditional na patis.

01:38It has relatively lower salt content.

01:41It has higher protein content.

01:43At the same time, it contains more nutrients as compared to our traditional patis.

01:49At sakali man daw lumaki ang demand at produksyon ng tahong patis,

01:52malaki din ang may tutulong nito sa mga magtatahong sa Panay.

01:55We saw an opportunity that maybe we can increase income out of the produce that they have.

02:02Right now, we are in the process of selling the idea of commercializing,

02:06but we are still tweaking the entire supply chain.

02:11Kuya Kim, ano na?

02:13Ang patis.

02:14Gawaman sa isda, taho o iba pang seafood.

02:16Mayaman sa umami.

02:17Umami ang tawag sa ikalimang pangunahing lasa na nagbibigay ng mas malinam na lasa sa pagkain.

02:22Pero napapasarap pa nito ang ating luto.

02:24Tandaan, dahan-dahan pa rin dapat sa pagkamit nito.

02:27Kapag napataas ang ating sodium consumption,

02:29magkakaroon po ng possibility na maglidito towards non-communicable diseases,

02:33specifically hypertension, cancer.

02:36As much as possible sa mga may fish allergy and shellfish allergy,

02:40iwasan pa rin po natin ito.

02:42Pero alam niyo ba kung saan sa Pilipinas ang tinuturing na sentro sa paggawa ng patis?

02:50Ang pinakaunang brand ng patis dito sa Pilipinas ay nalikha sa bayan ng Malabon.

02:55Ang Malabon ay napapaligiran ng mga ilog at estero na konektado sa Manila Bay.

03:00Kaya naging mahalaga rito ang mga industriya ng pangingisda at pagproseso ng isda.

03:04Umulan din dito ang tradisyon ng pag-aasin at pagbuburo ng isda

03:08na siyang pangunahing proseso sa paggawa ng patis.

03:11Maraming pamilyang negosyante ang nagkaroon ng mga pagawaan ng patis

03:15kaya naging bahagi ito ng industriya at kabuhayan ng lunsot.

03:19Samantala, para malaban ng trivia sa likod ng varial na balita,

03:22i-post o i-comment lang.

03:23Hashtag Kuya Kim, ano na?

03:25Laging tandaan, kimportante ang may alam.

03:28Ako po si Kuya Kim at sangot ko kayo 24.

03:33Magandang gabi mga kapuso.

03:35Ako po ang inyong Kuya Kim na magbibigay sa inyo ng trivia sa likod ng mga trending na balita.

03:39Nang kumasa sa isang giant swing ride sa Bukidnon

03:42ng isang binata, Bulak Potabato,

03:44halos bumaliktad daw ang kanyang mundo.

03:47Matapos kamuntik ang mawala ng malay.

03:49Kamusta kaya ang kanyang lagay?

03:54Nang mag-outing kamakailan ang pamilya ni Jonathan,

03:56sa isang sikat na outdoor adventure park sa Bukidnon,

03:59halos lahat daw ng rides doon.

04:01Kanya raw sinubukan.

04:04Pati nasa extreme ride na ito,

04:06ang mistulang giant swing.

04:07Sasakay kayo doon sa may harness,

04:10iaangat kayo,

04:11saka kayo idadrop.

04:13Magsiswing-swing kayo doon,

04:14drop zone,

04:15ang tawag doon sa ride na yun.

04:17Ang kasama ni Jonathan na sumakit sa drop zone,

04:20ang kaibigan niyang si Norhana.

04:21Noong una,

04:23excited pa ako,

04:24nag-warm-up pa ako noon eh.

04:26Kinukumbinsi ko yung sarili ko na kaya ko.

04:29Habang paangat na kami ng paangat,

04:30pataas na ng pataas,

04:32doon na nagsisinkin yung kaba.

04:33Kakalula kasi eh,

04:34sobrang taas.

04:35Masasabi mo na lang na,

04:36Lord, ikaw na pong bahala sakin.

04:39At nanginila na daw ni Norhana ang tali?

04:42Bigla na lang nahulog,

04:44nangaiwan yung kaluluwa mo doon sa ere.

04:46Sobrang sigaw lang ng sigaw.

04:49Pero habang winawasiwas ang magkaibigan,

04:51si Jonathan,

04:52muntik daw mawala ng malay.

04:54Talagang nalupay-pay,

04:55parang naging matay na ako.

04:56Pero pagiginaw niya.

04:58Conscious naman ako,

04:59nawalan lang ako ng lakas,

05:00sobrang takot siguro.

05:01Sisigaw lang ng sigaw eh.

05:03Pero binalik naman ako ni San Pedro,

05:05sa hawa ng Diyos.

05:06May mission pa ako sa mundong to.

05:08Sa kabila ng nangyari,

05:10si Jonathan na survive ang drop zone.

05:12Mission accomplished.

05:13I would still recommend it sa mga tao na gustong sumakay toon.

05:18Pero bakit nga ba tayo nahihilo?

05:20Napapasigaw?

05:21O di kaya nahihimatay pa?

05:23Kapag sumasakay sa mga extreme rights?

05:26Kuya Kim! Ano na?

05:28Ha?

05:31Ang pagsigaw,

05:32natural na reaksyon ng ating katawan

05:34sa takot, excitement,

05:35o di kaya sa mga sudden movements.

05:37Kapag sinasakay kasi nating ride,

05:39ay biglang umandar,

05:40umubilis ang galaw.

05:41Nakakaramdam ang utak natin ng takot

05:43at na-activate itong ating fight or flight response.

05:46Dahil dito,

05:47nagiging mas alerto ang ating katawan,

05:49bumibilis ang timok ng ating puso,

05:51at mas sensitibo ang ating mga pandama.

05:53Hanggang sa tayo'y napapasigaw na.

05:55Dahil ikaw ay sumisigaw,

05:56nalalabanan yung pagbagsak ng blood pressure.

05:59Kaya naman tayo nakakaramdam ng hilo sa mga rides

06:01ay dahil nalilito

06:02o nagkakaroon ng mismatch

06:04sa signals na natatanggap ng utak,

06:06bulas na mata,

06:07inner ear at katawan.

06:08Tinatawag itong motion sickness.

06:10Ang pagkahilo,

06:11hindi yan yung mismong sakit.

06:13Sinyales na may underlying

06:14o may ugat na nangyayari.

06:16Maraming pwedeng dahilan.

06:18Habang ang iba sumasakay naman sa mga rides

06:20dahil sa sobrang takot o tensyon,

06:22nawawala ng malay.

06:23Bakit nangyayari ito?

06:25May mga tao na kapag sila'y excited

06:27o natatakot,

06:29imbis na bumilis ang tibok ng puso,

06:31ito'y babagal

06:32at imbis na tumaas ang blood pressure

06:34ay babagsak.

06:35Ang tawag doon ay vasovagal na response.

06:39Make sure wala ka mga pre-existing conditions,

06:42sakit sa puso, stroke,

06:43kahit simpleng pagkahilo lang,

06:45make sure pa rin na magpakonsulta

06:47sa mga on-site na health services.

06:49Tiyak naman lula is real sa swing na to.

06:52Ito lang naman ang pinakamataas na swing sa buong mundo.

07:00Kakasaka ba sa swing na to na siyang may hawak

07:03sa Guinness World Records

07:04para sa tallest swing frame sa buong mundo?

07:07Ito ang Yunyang Longgang Scenic Spot

07:09sa Chongqing, China.

07:11Ang swing frame na may taas na 75.620 meters

07:14o halos 250 feet

07:16nakatinding sa isang bangi na may taas namang 700 meters.

07:20Ang bilis ng swing na to,

07:21maaaring daw umabot ng 130 kilometers per hour.

07:24Habang ang lifting height naman ito,

07:27maaaring umabot ng 96 meters

07:28mula sa lupa

07:29na may maximum swinging arc na 90 degrees.

07:32Good luck sa mga may acrophobia

07:34o fear of heights,

07:35kagaya po.

07:37Samatala,

07:37para manaman ng trivia sa likod ng viral na balita,

07:39i-post o i-comment lang

07:40Hashtag Kuya Kim.

07:41Ano na?

07:42Laging tandaan,

07:43ki-importante ang may alam.

07:45Ako po si Kuya Kim,

07:45at sangot po kayo 24.

07:50Magandang gabi mga kapuso.

07:51Ako po ang inyong Kuya Kim

07:52na magbibigay sa inyo ng trivia

07:53sa likod ng mga trending na balita.

07:56Umusbong ang mga tanong

07:57sa isip ng isang babae mula Palawan

07:59sa tila halamang tumubo

08:01sa ilalim ng kanilang istante.

08:02Pero ang inakada nilang halaman,

08:05kumpul pala

08:06ng mga insekto.

08:10Ito ang video na kuha nila Casey

08:12sa pinapaupahan nilang kwarto

08:14sa Koron, Palawan.

08:15Sa ilalim ng isang istante,

08:17tila may tumutubong halaman.

08:18Parang po siyang hanging plants

08:19na nakalutay

08:20kasi kulay green eh.

08:22Pero nung kanila itong titigan,

08:23meron silang napagtangto.

08:24Ang inakalang halaman,

08:26kumpul pala ng insekto.

08:28Nakala namin mga gagamba

08:29yung mga paanya ba sir

08:31na maliliit

08:31doon po namin nakita

08:32ay, mga praying mantis nga siya.

08:34Bagro nila nakita

08:35ang kumpul

08:36ng maliliit na praying mantis.

08:37Unraw nilang namataan

08:38ang pagsulpot

08:39ng tila pugad nito

08:40sa ilalim ng istante.

08:41Noong unang po namin

08:42siyang nakita

08:42as para siyang

08:43bahay po ng bubuyog

08:44na kulay brown.

08:45Natakot po ako,

08:46baka delikado ito.

08:48Pero pinayuhan daw sila

08:49ng kanilang guest

08:50na huwag pong gagalawin.

08:50Huwag daw po namin gagalawin

08:52kasi praying mantis.

08:53Malaga daw po ito sa nature.

08:55Bagay

08:56na kanilang sinunod.

08:57Habang inaantay nilang mapisa

08:58mga ito sa loob,

08:59nalitratuhan para nila

09:00pinaniniwala ang ina

09:01na mga ito

09:02na bumisita pa sa pugad.

09:03At makalipas

09:04ang ilang araw

09:05ito na ang kanilang navityohan.

09:06Lumalabas na po yung

09:07pagkarami-raming praying mantis.

09:09Akala nga po ng housekeeping namin

09:11isang peraso lang yun

09:12kasi isang perasong bahay

09:13lang naman po

09:13yung meron siya.

09:14Sobra po kaming na-amist

09:15kasi sobrang dami niya po.

09:17Pero bakit nga ba

09:18nagkumpul-kumpul

09:19at tila nakalambiti

09:20na mga ito sa kanilang pugad?

09:21Kuya Kim, ano ba?

09:23Ang praying mantis

09:24na isang predatory insect

09:25na kilala sa mahaba

09:26nitong katawan.

09:27Manalaki nitong mga mata

09:28at kakaiban nitong front legs

09:29na nakatupi

09:30na para bang ito

09:31yung nananalangin.

09:31Sa mga front legs

09:32siyang ito hango

09:33ang pangalan na ito.

09:34Pero ang kanilang mga front legs

09:35na tinatawag

09:36na raptorial legs

09:37hindi nila ginagamit

09:38sa pagdadasal

09:39kundi sa panguhuli

09:40ng kanilang mga prey.

09:41Kapag nakakita sila ng prey

09:42mabilis nila itong binubuka

09:43at inuunat

09:44para sunggaban

09:45ang kanilang biktima.

09:46At kaya hindi basta-basta

09:47nakakawala ang kanilang mga prey

09:49kapag kanilang ito

09:49sinusunggaban

09:50dahil ang kanilang mga front legs

09:51merong spine o tinip.

09:53Once nakinapitan nila yun

09:54so yung mga spines nila

09:55tsaka yung kanilang mga legs

09:57is equipped to strangle

09:59yung kanilang prey

10:00and then they would consume it.

10:02Kabilang sa kanilang mga pinupunti

10:03ng prey

10:04ang mga langaw, kuliglig

10:05o crickets,

10:06tipaklong at iba pang malilit na insekto.

10:08Ang mga navideohan naman nila Casey

10:09mga nymph

10:10o baby mantis pa lang

10:11kakapisa pa lang daw

10:12ng mga ito sa kanilang itlog

10:13na nakapaloob

10:14sa isang egg case.

10:15Ito yung nakita nila Casey

10:16sa ilalim na stand eh.

10:17Ang tawag dito

10:18utega.

10:19Once na yung mga eggs

10:21hatches

10:22they will now start to come out

10:23and break out of this egg case.

10:25Malalambot pa yung katawan nila.

10:27O bakit naman kaya

10:28tila lumalambitin

10:29ang mga ito mula sa uteka?

10:30Para yung kanilang exoskeleton

10:32ay tumigas

10:33para

10:33kapag ready na sila

10:35to look for their food

10:36o yung mga prey nila

10:38ready na yung katawan nila.

10:39Matapos naman

10:40maglabasa ng mga nymph

10:41mula sa uteka

10:42ayon kay Casey

10:43pusa lang din daw

10:44na umalis ang mga ito sa stand eh.

10:45Umalis na po

10:46yung bahay po nila

10:47nandun pa rin po sa CR

10:48hindi po namin ginalaw.

10:49Kung ang mga nymph

10:50na navideohan nila Casey

10:51napakaliit

10:52may ideya ba kayo

10:55ang biggest praying mantis

10:56in the world?

11:00Ang may hawak ngayon

11:01ng Guinness World Record

11:02para sa largest species

11:04ng mantis

11:04ang Toxodera denticulata

11:07mula Java, Indonesia.

11:09Ang body length nito

11:0920 cm

11:10o halos 8 inches.

11:12Pero may ulat di umano

11:13may mas malaking species pa

11:15kesa sa Toxodera denticulata.

11:17Gaya ng isang

11:18undescribed pang species

11:19ng mantis

11:19na namataan sa kagubata

11:21ng Cameroon

11:21sa Afrika.

11:22Sa laki nito,

11:23binansa ganitong Mega Mantis.

11:26May isa pang ulat

11:27na meron din daw

11:28mas mahabang species

11:29ng mantis

11:29sa rainforest

11:30ng Bolivia at Peru.

11:32Gayun pa pa

11:32na mga ulat na ito

11:33hindi pa kumpirbado

11:34at kinikilala

11:35ng mga eksperto.

11:36Kaya Toxodera denticulata

11:38pa rin

11:38ang may hawak

11:39ng titulo.

11:40Sa matala,

11:41para malaman ng trivia

11:42sa likod ng viral na balita

11:43ay post o ay comment lang

11:44Hashtag Kuya Kim

11:45ano na?

11:46Laging tandaan

11:48kimportante

11:48ang may alam.

11:49Ako po si Kuya Kim

11:50at sangit ko kayo

11:5124 horas.

11:54Magandang gabi mga kapuso.

11:55Ako po ang inyong Kuya Kim

11:56na magbibigay sa inyo

11:57ng trivia

11:58sa likod ng mga trending na balita.

12:00Namataan

12:00sa kalangitan ng Jordan

12:01sa Middle East

12:02ang laksa-laksang ibong

12:03nagliparan.

12:04Ano kaya

12:05ang ibig sabihin ito?

12:10Lagpas lang ito

12:11ang pagtataka ng

12:12OFW sa Dabok Jordan

12:13na si Lizelle

12:14na sa pagtinganan niya

12:16sa kalangitan

12:16ito ang kanyang navideohan.

12:18Nakita ko po

12:19yung maraming

12:21mga itim-itim.

12:22Para siyang langgam

12:23kasi

12:23sobrang dami

12:24as in sobrang dami

12:25talaga.

12:26At nang kanya raw

12:27sinumin,

12:28dito na siya naliwanagan

12:29na ang mistulang

12:30mga itim na langgam

12:31sa kalangitan,

12:31mga laksa-laksang ibon pala.

12:33Nakita ko nga

12:34na sobrang dami

12:35ng mga itim

12:37na mga ibon.

12:37Hindi siya normal eh.

12:39Pabilog yung pagbipad nila

12:41kaya natakot ako,

12:43nataranta ko

12:44tapos tinatawag ko

12:45yung amo ko.

12:46Sabi nga ng iba,

12:47baka daw lumabas yun

12:49kasi magwi-winter na.

12:50Pero ang sabi naman ni madam,

12:52sa tagal daw niyang

12:53nakatira dito sa Jordan,

12:55never pa po siyang nakakita

12:56ng ganon karami.

12:58Ano mga ibon

12:58ang namataan ni Lizelle

12:59sa kalangitan ng Jordan?

13:02Ang napakalaking flock

13:04o grupo ng ibon

13:05sa video,

13:05mga migratory birds.

13:06It's a large cluster

13:08of migratory birds.

13:10Makamukha niya

13:10ang mga storks

13:11na nagmamigrate

13:12and most of the

13:13migratory storks

13:15are comprised

13:16of white storks

13:17and black storks

13:18from Europe.

13:19Yan yung nangyayari

13:20for every migrate migratory season.

13:22Tuwing tag-init,

13:23namumugad

13:23at nagpaparami

13:24ang mga storks

13:25sa kanilang breeding ground

13:26sa Europa

13:27at ilang pahami

13:28ng Asia

13:28at North Africa.

13:29Pero habang papalapit

13:30ang taglamig doon

13:31at unti-unting

13:32nababawasan ang kanilang pagkain,

13:34nagsisimulan

13:35lumipad ang grupo

13:35ng libon-libong kilometro

13:36patungong Tropical Africa

13:38at Middle East

13:39kung saan

13:40mas mainit ang panahon

13:41at mas sagana ang pagkain.

13:43Sa Tagsibol

13:44o Spring naman,

13:45marami sa kanilang bumabalik

13:46sa dating breeding grounds

13:47upang guling magparami.

13:48Bakit naman kaya sila

13:49laksa-laksa

13:50kung lumipad

13:51sa kalangitan?

13:52Sama-sama sila

13:53nagmamigrate

13:53safety numbers

13:54but also because

13:55it helps the young

13:57to follow the same

13:58migratory route

13:59kasi nga may sinusundan

14:00sila ng flyway.

14:01Paraan din daw nila ito

14:02para makatipid

14:03ng enerhiya.

14:03It improves

14:04the efficiency of flight

14:06kasi di ba nakakapakot

14:07lumipad

14:08so they need

14:09to lessen the amount

14:10of energy that they use

14:11when they're moving.

14:12Kada taon,

14:141,000,000 km

14:15ang lililipad

14:15ng mga migratory birds.

14:17Pero may ideya ba kayo

14:18kung gaano kalayo

14:19ang naitalang

14:19pinakamahabang non-stop migration

14:21ng isang ibon?

14:27Ang pinakamahabang migration

14:29ng isang ibon

14:29na hindi tumitigil

14:30para magpahinga

14:31o kumain

14:32ay naitala

14:33ng isang limosal

14:34laponica

14:35baweri

14:36o bar-tailed godwit

14:37sa tulong ng isang satellite

14:38na monitor ang naging

14:40migration ito.

14:41Lumipad siya

14:42mula Alaska sa Amerika

14:43at tumawid ng Pacific Ocean

14:44hanggang sa narating niya

14:46ang Tasmania

14:46sa Australia.

14:48Ang nilakbay niya

14:49ng walang pahinga

14:49tinatayang 13,560 km

14:52o may get 8,400 miles

14:54inabot ito

14:55ng lamig isang araw

14:56at isang oras.

14:58Samantala,

14:58para malawang ang trivia

14:59sa likod ng varian na balita

15:00ay post o ay comment lang

15:02Hashtag Kuya Kim

15:03ano na?

15:04Laging tandaan

15:05kimportante

15:06ang may alam.

15:07Ako po si Kuya Kim

15:08at sagot ko kayo

15:0924 oras.

15:11Hindi lang mga tao

15:13ang apiktado

15:13sa forest fires

15:14sa Indonesia

15:15na lalagay rin

15:16sa panganib

15:17ang wildlife

15:17sa mga nasusunog

15:19na kagubatan

15:19kasama ang mga orangutan

15:21na nanganganib

15:22ng maubos.

15:23Kuya Kim,

15:24ano na?

15:28Nang hihina

15:29at halos mawala ng malay

15:30ganito ang lagay ng orangutan na ito

15:32na makita siya

15:33ng isang magsasaka

15:34sa bayan ng Kitapang

15:36sa Indonesia.

15:37Ang naturang orangutan

15:38isa raw sa libo-libong

15:40mga hayop na apiktado

15:41ng nangyayaring

15:41ng forest fire

15:42sa isa ng Borneo.

15:44Agad namang sinaklalohan

15:45ng isang wildlife

15:46organization

15:46ang nangihinang orangutan.

15:48Ang orangutan

15:49na pinangalanan nilang Sampurna

15:51nagkaroon daw ng hypoxia.

15:53Ibig sabihin

15:54nang hihina

15:55at nawala nito ng malay

15:56dahil kinapos ng oxygen.

15:57Bunsod ng napakakapal

15:59na usok ng firesight.

16:00Nahirapan man sa paghinga

16:02at nagsusuka.

16:03Ang pinagpapasalamat

16:04ng mga rescuer

16:04wala itong severe burn

16:06related injuries.

16:07Kaya matapos

16:08itong lapatan

16:08ang paunang lunas.

16:10Ginala ito

16:10sa isang rehab center

16:11at sumailalim

16:12sa karagtagang treatment.

16:14Pero sa kasamaang palad,

16:16si Sampurna

16:16binawian na ng buhay

16:17noong August 30.

16:19Ilang oras

16:19matapos siyang i-rescue.

16:21Alam niyo ba

16:22ng mga oranggutan

16:23ang tanging great ape

16:24na likas na matatagpuan

16:25sa Asia?

16:26Ang oranggutan

16:28galing sa mga salitang mali

16:29na orang

16:30nang ibig sabihin ay tao

16:31at utan

16:31nang ibig sabihin naman

16:32ay kagubatan.

16:33Ang literal na kahulugan

16:35ng kanilang pangalan

16:35tao ng kagubatan.

16:37At bina mga tao

16:38ng kagubatan

16:39alam niyo ba

16:39ang napakatalino

16:40ng mga oranggutan?

16:41Marunong sila gumamit

16:42ng mga bagay

16:43bilang kasangkapan

16:44at natututo sila

16:45sa mamamagitan

16:46ng pagmamasid

16:46sa kapwa nila oranggutan.

16:48Sa lahat ng mga great ape,

16:50sila rin ang pinaka-arboreal.

16:51Ibig sabihin,

16:51ginugugol nila

16:52ang kanilang oras

16:53sa mga puno.

16:54At kapag gabi naman,

16:55gumagawa sila

16:55ng tila kama

16:56o pugad

16:57sa mga puno.

16:59Gamit ang mga sangat dahon.

17:00Ang nakakalungkot lang,

17:02ayon sa

17:03International Union

17:04for Conservation of Nature

17:05o IUCN Red List,

17:06critically endangered na

17:07ang tatlong species.

17:09At malaking banta

17:10sa bumababa nilang populasyon

17:11ang pagkawala

17:12at pagkasira

17:13ng kagubatan.

17:14Hindi lang mga oranggutan

17:16ang umaasa

17:16sa ating kagubatan

17:17napakarami ng hayop.

17:19Ito nagsisilbing tirahan,

17:21kaya protektahan natin ito

17:22alang-alang

17:23sa kanilang kapakanan.

17:25Ito po si Kuya Kim,

17:26at sagot ko kayo,

17:2724 Horas.

17:28hindi lo wala x2.

17:29letzte pahala,

17:30a pake makakao kayo,emi.

17:34There,

17:34kayo. In,

#KuyaKimAnoNa? Express (Sept. 1-5, 2026) - Tahong patis; Nahimatay sa extreme ride; Mala-halamang insekto; Laksa-laksang ibon sa Jordan; Orangutan, nasawi sa forest fires sa Borneo

Category

Transcript

Comments

Recommended