00:00Bu işlemleri biz piyasa bozucu işlemler olarak nitelendiriyoruz.
00:04Tabi burada belirli fon yöneticilerine ve sanal medya kayıtlarına ilişkin savcılığın suç duyurusu var.
00:13Şimdi olayı şöyle özetlemek lazım efendim.
00:15Bir yatırımcı olarak siz bir fon satın alıyorsunuz.
00:18Bu fon gider bir hisse satın alır ve bu durumda hissenin talebinden dolayı fiyatı yükselir.
00:26Doğal olarak fon getirisi de yükselir efendim.
00:30Yüksek getiri beraberinde yeni yatırımcıları çeker ve fona yeni paralar gelmeye başlar.
00:37Fonda bu gelen paralarla efendim ya farklı varlıklara veya aynı hisselere yeniden yatırım yapar.
00:44Burada baktığınız zaman bu döngü çalışırken aslında herkes mutlu.
00:49Ama işler tersine döndüğü zaman yatırımcı çıkmaya başladığı zaman fon parayı nereden bulacak efendim?
00:56Hemen elindeki hisseleri satarak hisseleri satmaya başlar ve hisse fiyatları düşer.
01:02Doğal olarak fon değeri de düşer.
01:05Daha fazla yatırımcı çıkmaya başladığı andan itibaren işte bu süreçte panik havası başlar.
01:10Doğal olarak tetikleyici etkisiyle birlikte hisse senetleri piyasasında da ve varlık piyasasında da ciddi anlamda tehlike oluşturur.
01:18Şimdi buradaki sorun aslında finans piyasasındaki bu fiyat yüksekliliği değil efendim.
01:24Bu fiyatın hangi kanallardan kaynaklandığı önemlidir.
01:29İşte esas soru burası.
01:30Yani manipülasyon yapılıp yapılmadığını zihinlerde hep soru işareti olarak ortaya koyan durum burası.
01:37Yani normal düzende normal mekanizmada her şey günlük gülistanlıkken işler tersine döndüğünde işte sıkıntı olur.
01:45Çünkü burada bazı fonların belirli likit olmayan hisselerde işlem yaptığına dair acaba bir durum mu var?
01:55İşte burası manipülasyon var mı sorusunu ortaya koyuyor.
01:57Yani ilizyon balon mu olabilir?
01:58İşte buradaki savcılığın araştırması neticesinde ortaya çıkmakla birlikte ama genel uygulama maalesef ki böyle yani fiyatların yükselmesiyle performansın güçlü görünmesi
02:12ilişkisi kuruluyor.
02:13Aslında burada böyle bir durum yok.
02:15Kasıtlı olarak bazı hisselere bazı varlıklara yatırım yapılarak işte orada sizin dediğiniz ilizyon ortaya çıkıyor.
02:23Daha çok yatırımcı da maalesef ki bu ilizyona kapılıp yatırım fonlarına paralarını yatırmış oluyorlar.
02:30Esas öz bu.
02:31Gerçekten açıklığa kavuşturmamız çok önemli.
02:33Çünkü dünden beridir gerçekten sosyal medyada da bazı paylaşımlar görüyoruz.
02:39Bütün varlığımı kaybettim şeklinde.
02:41Böyle bir algıya kapılmaları çok normal yatırımcıların.
02:44Çünkü normalde bu likit fonlarda para piyasası fonlarında birçok fonda vade süresi T2 dediğimiz T3 dediğimiz hatta aynı gün dönüşü
02:54olan fonlar var.
02:55Şimdi bu fonlara sahip olan yatırımcı satmaya kalkıştığında zaten bu tasfiye edilen fonların satışı durduruldu.
03:03Haliyle hesaplarına bir para girişi olmuyor.
03:05İşlem yapamıyorlar.
03:06Zaten finansal istikrar komitesinin getirdiği bu tasfiye süreciyle yani bu sürecin iş bankasına ve ziraat bankasına aktarılmasının nedeni bu.
03:17Yani yatırımcının parasını mağdur olmayacak şekilde geri alması.
03:22Azami bir 3 aylık süre verildi.
03:25Bu süre uzayabilir duruma göre ama tabii burada şöyle bir durum var.
03:29Sahip olunan fonların yapısında hangi varlıklar var?
03:34Yani eğer hisse senedi yoğun bir fonsa bunların getirileri fon sahibi diyelim ki bir ay sonra alacak ödemesini.
03:43Bir ay sonra o hisse senedinin değeri neyse onu alacak.
03:46Ya da işte içerisine ters repo varsa tahvil varsa buna göre alacak.
03:51Yani mevduat ağırlıklı daha likit bir fonsa çok daha az zararlı alabilir.
03:58Dolayısıyla burada ödemeler yapılacak ama hangi değerden yatırımcının eline geçecek o er yatırımcının durumuna göre değişen bir durum.
04:08Şimdi B ve C planlarının ayrıntıları henüz açıklanmadı.
04:12Bununla ilgili herhangi bir detay bilgimiz yok.
04:14Ancak şunu söyledi tabiri caizse piyasaya.
04:16Gerekirse müdahale kapasitemiz yüksek fakat ilk etapta bütün cephaneyi aynı anda tüketmek istemiyoruz.
04:25Ve şunu da söylediler.
04:27Sistematik olarak yapısal bir problem olmadığını belirli fonlarda ve belirli noktalarda problemin olduğunu söylediler.
04:36Zaten bildiğiniz üzere işte ilave TL likitidesi bankalara sağlandı.
04:41Bununla birlikte teminat ve iskonto oranları A planında açıklanan özellikle bankalara bu noktada destekler sağlandı.
04:50İşte açığa satış yönelik tedbirler fonların likitide yönetimine ilişkin yeni düzenlemeler ve gerekirse piyasa düzenleme mekanizmalarının güçlendirilmesi noktasında bir takım
05:01düşünceleri var.
05:01Ama henüz B ve C planlarıyla ilgili bir açıklama yok.
05:05Ama şunu söyleyebiliriz.
05:06Sayın Mehmet Şimşek'in vermiş olduğu bu bilgi şunu söylüyor aslında.
05:12Bir paniğe kapılmadan.
05:14Çünkü bir paniğe kapılmak piyasalarda daha büyük bir yangını getirir.
05:17Beraberinde daha tehlikeli olur.
05:19Çünkü yaklaşık 900 milyar TL'ye yakın bir portföy büyüklüğünden bahsediyoruz.
05:26Bir rakamdan bahsediyoruz.
05:27Ve bunun bir anda sistemden çıkması tehlikeli.
05:32Onun için 3 aylık bir tasfiye sürecinden bahsediyoruz.
05:35Buradaki düzenlemeler zaten alınan tedbirlerle ortaya konmaya çalışılıyor.
05:41Ama demin de söylediğim gibi müdahale kapasitemiz var.
05:46Ama bunları bir anda ortaya dökmek istemiyoruz şeklinde bir duruş var.
05:52Bunu da söylemekte fayda var efendim.
05:54B ve C planlarıyla ilgili Zekeriye Hocam'ın da dediği gibi henüz aydınlığa kavuşmuş bir durum yok.
06:02İhtiyacımız da kalmadı.
06:03Belki şöyle olabilir.
06:06Bu şirketlerin varlıkları, yükümlülükleri incelenecek.
06:10Bilemiyorum orada mal varlıklarına el konulmasıyla bir nakit yaratılabilir mi?
06:15Benim aklıma ilk gelen o oluyor.
06:18İkinci sorunuza gelecek olursak borsada tekrar bir düşüş dalgası oluşturabilir mi?
06:24Ben aslında en sert düşüşü çarşamba günü gördüğümüzü düşünüyorum.
06:28Ama tabii ki bu fon şirketlerinin elinde olan hisse senetlerinin de nakde çevrilmesi söz konusu olursa tekrar özellikle bazı hisse
06:41senetlerinde çünkü biliyorsunuz bu konuştuğumuz hisse senetleri özellikle pay sahipliği ve likitlesi düşük olan hisse senetleriydi.
06:49O kağıtlarda yani likitlesi düşük olan ve zirve görmüş olan kağıtlarda bir takım düzeltmeler görebiliriz.
06:58Bir kere panikten uzak durması lazım efendim.
07:01Yani panikte bir karar vermemesi lazım.
07:03Kaldıraç işlemlerinden uzak durması lazım.
07:06Tek hisse veya tek fonda aşırı yoğunlaşmaması lazım.
07:10Ve bununla birlikte yatırım yaptığı fonların portföyünü incelemesi lazım.
07:15Şimdi bunların hepsi aslında baktığınız zaman teknik olarak belki her yatırımcı için uygun olmayabilir.
07:21Yani bununla ilgili bir finansal okur yazarlığı olmayabilir.
07:25Ama buna dikkat etmek lazım.
07:27Ve şunu sorması lazım kendi kendine.
07:30Bu fon bu getiriyi ne kadar sürede sağladı ve nasıl sağladı bunları incelemesi lazım.
07:36Yani biz artık hep şunu söylüyoruz efendim.
07:39Özellikle 2026 yılı için hep yaptığımız programlarda da hep şunu söyledik.
07:43Yani biz artık getiri çeşitliliğinden ziyade risk yönetimine dikkat etmeliyiz dedik.
07:48Ve maalesef ki karşımıza böyle bir durumda çıktı.
07:51İşte gerek fon piyasasında ve gerek hisse senedi piyasasında.
07:55Onun için yatırımcının hangi risk alınarak elde edildiği noktasında fonları ya da yatırım kanallarını incelemesi lazım.
08:07Yani hangisi güvenli limandır diye baktığımız zaman da efendim işte altın mıdır?
08:12Mevduat vadeli mevduat piyasası mıdır veya devlet tahvili midir derken işte burada hep kritik eşik riske dikkat etmesi lazım.
08:23Risk toleransı da kişiden kişiye değişebilir efendim.
08:26Onu da bilmemiz lazım.
08:27Her yatırımcıda farklı durum teşkil edebilir.
08:32Onun için bu yatırım sepetlerini düzenledikleri zaman bu detayları detaylı bir şekilde araştırmaları ve incelemelerinde fayda var.
08:41Ama şu süreçte özellikle riskten pardon panikten uzak durmalarında fayda var efendim.
08:48Ve devletin kurumlarının yapmış olduğu açıklamalara da riayet etmeleri lazım.
08:53Çünkü bazı sanal medya organlarında çok farklı bilgi akışları var.
08:59Yalan yanlış birçok bilgi akışı var.
09:02Bunlara da dikkat etmeleri lazım.
09:04Devletimizin kurumlarının yapmış olduğu açıklamalara çok çok dikkat etmeleri lazım.
09:09Kıymetli Semra hocamızın az evvel söylediği çok çok önemli yatırımcılar açısından.
09:13Yani bu fon varlık sahiplerinin sahip oldukları portföylerdeki rakamlar veya işte bunların yatırımcılara dağıtılması noktasında izlenecek yolda çok çok önemli
09:27olacaktır efendim.
09:28Ben geçen gün yaptığımız yayında da yine CNN Türk ekranlarında şunu söyledim.
09:33Biz maalesef ki olay yaşandıktan sonra tedbirler alan bir yapıdayız.
09:38Önemli olan burada testi kırılmadan bir takım tedbirlerin alınması lazım.
09:43Sayın Mehmet Şimşek'in bu açıklamaları tabii genel bir tarif yapmış.
09:48Manipülatörlere veya manipülasyonlara asla taviz vermeyiz şeklinde.
09:52Ancak devletin diğer kurumlarının işte SPK, Borsa İstanbul yöneticilerinin tabii bu konuda elbette ki yatırımcıyı korumak için hassasiyetleri vardır.
10:02Ama benim anladığım ve benim gördüğüm kadarıyla bir şeyler öngörülememiş, bir şeyler tedbir alınamamış şeklinde diye düşünüyorum.
10:13Ben böyle değerlendiriyorum efendim.
10:15Yani böyle büyük paraların döndüğü bir finansal sistemde böyle insan etkisinin yani manipülasyon yapabilme etkisinin olduğunu da bildiğimiz halde bu
10:28işi biraz daha sıkı tutmamız gerekiyordu diye düşünüyorum.
10:31Yani burada küçük yatırımcıyı korumak niyetiyle bulunan SPK ve ilgili yöneticiler maalesef ki burada bir takım şeyleri gözden kaçırdılar diye
10:42düşünüyorum kendi adıma açıkçası.
10:45Burada herhangi bir karalama ve herhangi bir birilerini yargılama niyetinde değilim ama elbette ki küçük yatırımcı burada tabii panik halinde
10:54şu an param ne oldu bari ana paramı mı kurtarabilir miyim derdindeyken zaten kıt kanaat geçinen ve birikimlerini korumaya çalışan
11:04insanlar burada mağdur oldu.
11:05Bence ben daha önce başka yayınlarda da söyledim bunu efendim bazı bürokratların bu noktada işi gevşek tuttuğu kanaatindeyim efendim.
11:16Bir dekli adımlar atılmadı değil ve bu her ne kadar biz bu çalkantıyı çarşamba günü piyasalarda görmüş olsak da bunun
11:23geçmişi son bir seneye dayanıyor.
11:26Yani SPK aslında 2025 Aralık ayında inceleme başlatmıştı.
11:30Hatta MSCI'dan da Türkiye ile ilgili bir uyarı gelmişti.
11:35Bunlara istinaden zaten bir takım önlemler alındı.
11:38Hatta en son 28 Ağustos tarihinde de 28 Ağustos 2026'da da yeni bir fon yönetim rehberi yayınlandı.
11:45Zaten aslında bu yeni düzenlemelerle birlikte bu portföy şirketlerinin bazı hisseleri de ellerinden çıkartmaları gerekti.
11:54Yani bu aslında en baştan kuralları hocamın dediği gibi bu kuralların en baştan konulması gerekiyordu.
12:03Ama tabii belki de yani işin buralara geleceği çok tahmin edilmemişti.
12:08Yani sonuçta aslında kurallar da vardı ama şu an yapılan yani bu portföy yönetimi şirketleri tarafından yapılan koordineli işlemler iddia
12:17edilendi.
12:17Soruşturmalar devam ediyor ama bu koordineli işlemler zaten kural dışı olduğu için şu anda bu soruşturmalar açılıyor.
12:28Dolayısıyla burada tabii ki ekonomi yönetiminin üzerine düşen görevler var ama ben de Zekeriya hocamın az önce bahsettiği gibi biraz
12:36yatırımcının da bilinçli olması gerektiğini düşünüyorum.
12:39Ben son günlerde şunu gördüm birçok yatırımcı neye tam olarak neye yatırım yaptığını da bilmeden yatırım yapmış.
12:46Yani bu fonların böyle kısaltma harfleri var işte X, Y, Z fonu.
12:51Geçmiş getirilerine bakarak işte bu fon bu kadar getiriyor gibi bir kanaate varıp yatırım yapmışlar.
12:58Dolayısıyla yatırımın içinde nasıl bir varlık var?
13:02Riskli bir varlık mı? Risksiz bir varlık mı?
13:04Buna da çok bakmayan yatırımcılar olmuş.
13:07Yani burada da biraz daha finansal okuryazarlık anlamında sanırım toplumumuzu bilinçlendirmek gerekiyor.
13:14Özellikle lise düzeyinden itibaren bence müfredata da finansal okuryazarlığı eklememiz gerektiği kanaatindeyim.
13:22Bu da hani Sayın Milli Eğitim Bakanlığımıza tavsiye değil de hani bir öneri olarak sunulması gerektiği kanaatindeyim.
13:30Çünkü ciddi anlamda paranın zor kazanıldığı ve zor değerlendirildiği bir süreçteyiz.
13:36Türk halkı olarak finansal okuryazarlık noktasında da kıymetli Semra Hocam çok güzel bir şey söyledi.
13:42X, Y, Z hani yatırım fonlarının isimleri.
13:44İnanın ben kendi gözümle şahit oldum.
13:47İsmi güzel diye yatırım yapan insanlar gördüm.
13:49Fonun ismi güzel diye.
13:51Hiç yani varlık şekline bakmadan, portföyüne bakmadan ismi güzel diyor bunun.
13:56E geçmişte de biraz kazanmış.
13:57Ben buna yatırım yapayım diyen insanlar gördüm.
14:00Hani 100 bin lira, 200 bin lira gözümün önünde yatırdığını gördüm.
14:05Bunlar küçük rakamlar belki ama hani böyle yatırım yapan onlarca belki binlerce insan var efendim.
14:11Bunu böyle değerlendirmekte fayda var.
