Skip to playerSkip to main content
Aired (September 20, 2026): Alam n’yo ba kung paano ginagawa ang perang barya? Ang proseso nito, ipinasilip ng Bangko Sentral ng Pilipinas. Panoorin ang video.

Hosted by veteran journalist Susan Enriquez, ‘I Juander’ uncovers the truth behind widely-accepted Filipino customs, beliefs, and questions.

Watch 'I Juander' every Sunday, 7:45 PM on GTV. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #iJuanderGTV

Category

🎈
Fun
Transcript
00:05This is a vintage chef in Quezon City.
00:09To enter a Philippine history book.
00:16It was a 2,000 copy of Dr. Jose Rizal na El Filibus Turismo in 1891.
00:25Samotsaring gamit sa bahay at paintings.
00:33Pero agaw atensyon daw sa chef na ito, ang sandamakmak na koleksyon ng bariya.
00:43Nang iba mula pa sa pre-colonial period.
00:47Pakikita rito ang salapina ginagamit ni Juan.
00:49Bago pa man dumating ang mga Kastila, ang pilonsitos.
00:54Ito yung tinatawag na pilonsitos.
00:57Ito yung ginawa ng panahon ni Lapu-Lapu or earlier.
01:00Yan yung ginagamit na medium of exchange ng panahon na yun.
01:05Ang timbang ng sinaunang pambayad na ito, wala pang isang gramo.
01:09Nahalos kasi laki lamang ng isang butil ng paminta.
01:12Pero ang halaga nito ngayon, naglalaro sa 35,000 piso kada piraso.
01:19Itong ganitong coins, nung 1600s, hindi pa ganun ka-perpekto yung modern minting methods.
01:26Umagawa sila ng molde, pinupok-pok para makamint ng ganitong coin.
01:29Yung Hulma, yes, mano-mano.
01:35Kompleto rin si Angelo na mga naging opisyal na bariya na gawa ng
01:38Panko Central ng Pilipinas o BSP mula pa 1958 hanggang sa kasalukuyan.
01:49Ayon sa BSP o Banko Central ng Pilipinas, hindi iligal ang pangungulekta, pagbili,
01:55at pagbubenta ng mga bariya at banknote na demonetized na o wala na sa sirkulasyon.
02:00Hindi totoo yung mga sinasabi nila na kinukonfiscate o kinukuha ng Banko Central yung mga yan.
02:07Libre tayong manglekta ng mga ganitong coins.
02:11Mga Kawander, naisip niyo na ba kung paano ginagawa ang mga perang bariya?
02:17Mula disenyo,
02:20hanggang magamit na ito sa pagbili.
02:25Pinasilip sa atin yan ang Banko Central ng Pilipinas.
02:28Ang dating manumanong paglikan na disenyo, isa-isang inuukit sa plaster at clay.
02:35Ngayon, computer na ang gamit sa pagdidesenyo,
02:40saka iniuukit sa dice gamit ang laser.
02:46Ilalagay sa coin press machine at idadaan sa coin striking.
02:50Para maisalin ang disenyo sa korteng bilog na bakal na plated o may bahid na nickel o copper.
02:58Nilalagyan din ito ng mga micro-printed details at threaded edges
03:02na nakatutulong sa pagiging lehitimo ng perang bariya.
03:10Sumasa ilalim din sa random checking at inspection
03:13o pumipili ng ilang piraso para tiyakin ang kalidad ng mga nagawang bariya.
03:19Bago ipapadala sa mga banko
03:23at mapunta na sa ating mga bulsa at pitaka.
03:33Naka-display rin sa Banko Central ng Pilipinas Museum
03:37ang iba't ibang bariyang ginamit ng mga Pilipino.
03:41Welcome mga Kuwander!
03:43Maligayang magdating sa Museo BSP.
03:46Dito makikita ninyo ang evolusyon ng ating salapi
03:49mula pa sa panahon ng pananakop hanggang sa kasalukuyan.
03:55Dito nagsisimula ang kasaysayan ng ating bariya
03:58kung saan gumagamit ang mga tao
04:00ng iba't ibang klaseng materiales,
04:03ginto specifically,
04:04para sa barter trade.
04:07Nung panahon ng barter,
04:08ito talaga ang mga ginagamit nating pera.
04:10So meron tayong bartering,
04:12cowrie shell,
04:13at meron din tinatawag nating pilonsito.
04:18Ngayon alam nyo na ang pinagdadaanan
04:20bago makagawa ng bariya.
04:23At ang malaking ambag nito sa ating kasaysayan,
04:28pahalagahan na ito at sinupin din.
04:31Ketungan na ito ating kasaysayang.
04:33Ketungan na ito ating kasaysayang.
04:49Ketungan na ito ating kasaysayang.
04:52You
Comments

Recommended