- 36 dakika önce
Dr. Mehmet Bozkuş: Cumhurbaşkanı Erdoğan BM'de hangi mesajları verecek?
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Ve şimdi Ankara'ya kameralarımızı çevirelim.
00:02Ankara Haber Müdürümüz Korhan Önder'in de gündemle alakalı önemli bir değerlendirmesi olacak konuyla beraber sözü Ankara'ya bırakıyoruz.
00:13Teşekkür ediyorum Ziyakatlan bu saat diliminde yayın konuğumuz stratejist Sayın Doktor Mehmet Bozkuş.
00:20Sayın Hocam hoş geldiniz.
00:22Teşekkür ediyorum. İyi yayınlar dilerim.
00:23Sağ olun. Günlerdir dış politikada merakla beklenen süreçlerden bir tanesi aslında her yıl olur.
00:32Tabiri caizse bizim meclisteki gibi yasama dönemin açılmasına benzetebiliriz.
00:36Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 81. kez başlayacak ve tabi buradaki önemli olan nokta tüm kamuoyu için dünya için önemli isimlerin
00:47mikrofonları yapacağı açıklamalar ardından da zirve marjında olursa
00:53devlet başkanlarının birbirleriyle yaptığı görüşmelerden çıkacak sonuçlar.
00:58Burada şimdi baktığımız zaman bir Sayın Cumhurbaşkanı'nın Türkiye saatiyle altı altı buçuk sularında yani orada on bir gibi çıkması
01:06bekleniyor.
01:07Brezilya Amerika Ürdün ardından Türkiye.
01:11Trump'tan sonra çıkacak Sayın Cumhurbaşkanı'nın arada Ürdün var.
01:15Burada yapacağı yine tarih olması beklenmiş konuşma neler söyleyebilir.
01:20Akabinde de çok konuşuldu yazıldı çizildi.
01:23O Trump Erdoğan görüşmesi gerçekleşecek mi gerçekleşmeyecek mi?
01:27Sizin de önemli mutlaka bilgileriniz, duyumlarınız vardır, öngörünüz vardır.
01:35Olursa bu görüşme ve tabi ki İngiltere Başbakanı, Japonya Başbakanı gibi önemli isimlerle görüşülecek.
01:41Nasıl değerlendirirsiniz bunu?
01:43Tabi 81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun en tecrübeli devlet başkanı.
01:49Bu arada özür diliyorum lafınızı valla kestim ama devam edeceğiz.
01:53Sayın İçişleri Bakanı'nın bugün Manisa'da biliyorsunuz elin bir hadise meydana geldi.
01:56Açıklamaları varmış.
01:59Arkadaşlarımız eğer hazırsa ona dönebiliriz.
02:03Mustafa Çiftçi Manisa'da açıklamalarda bulunuyor.
02:08Evet canlı yayında Manisa'da İçişleri Bakanı Sayın Mustafa Çiftçi'nin açıklamalarını ekranlara getirdik.
02:14Sabah saatlerinde Manisa'da bir okulda okul önünde yaşanan elim saldırı sonrasındaki son gelişmelerle ilgili bilgileri de aktarmış olduk.
02:27Evet yayın konuğumuz Sayın Mehmet Bozkuşlu stratejis kendisiyle bugün başlayan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve Sayın Cumhurbaşkanı'nın genel kurul
02:37maaşında yapacağı görüşmeleri ele alacaktık.
02:40Saat altı sularında çıkması bekleniyor Sayın Cumhurbaşkanı'nın konuşması için.
02:45Sayın Bozkuş bir kez daha sormak istiyorum.
02:50Nasıl bir konuşma olur?
02:52Daha önce Dünya Beşik'ten Büyüktür açıklamasını yapmıştı.
02:55Bu sefer bunun bölge yaptığı veto konusu çokça konuşuluyor.
03:01Yine Gazze'deki olaylara değinmesini bekliyoruz.
03:06Sizin notlarınıza neler var efendim buyurunuz.
03:08Tabi önce yararlarımıza Allah'tan acil şifalar diliyorum.
03:11İnşallah bir daha böyle bir şeyi okullarımızda yaşamayız diye umut ediyorum.
03:16Tabi Sayın Cumhurbaşkanımız 81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'ndaki 16. konuşmasını yapacak.
03:23Şöyle karıştırdığımız zaman 16. kez konuşan başka bir lider yok.
03:29Bu ne anlama geliyor?
03:31Siyaseten tecrübe.
03:33Uluslararası diplomaside tecrübe.
03:35Kıdem, cesaret ve istikrar göstergesi olarak değerlendirdiğimizde dünyada güven duyulan ülkeler arasında Türkiye'nin en önde geldiğini değerlendirdiğimizde bu güvenin
03:49uluslararası kuruluşlar tarafından da artık en ön planda takip edilen lider olmasını sağladığını ifade etmemiz gerekiyor.
03:56Dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanımızın bu süreçte verdiği mesajlar çok çok önemli.
04:02Yani şöyle bir değerlendirdiğimizde Sayın Cumhurbaşkanımız 2005 yılından bu yana verdiği mesajlar çok çok stratejik.
04:09Ve bu verilen mesajların ana noktalarını dikkatle analiz ettiğimizde karşımızda çok önemli dünyanın sorunları çıkıyor.
04:19Ve bu sorunlara baktığımız zaman işte 2005 yılı 2009 yılı olan süreçte daha çok sistem içi reform noktasının talebini gündeme
04:29getiren bir Türkiye var ki o dönemde dünyada neler vardı?
04:33Irak sonrası düzen, küresel terörle mücadele ve 2008 küresel finans krizi, İran nükleer programı ve gıda ve enerji güvenliği gibi.
04:43Peki Birleşmiş Milletler'in gündeminde ne vardı o zaman? Reform, temsil ve meşrutiyet sorunları, terörle mücadele, işbirliği, kalkınma ve yoksulluk
04:54ve iklim vardı.
04:55Peki Sayın Cumhurbaşkanımız o süreçteki konuşmalarındaki ana vurgusu neydi?
04:59Daha demokratif, şeffaf, temsil gücü yüksek Birleşmiş Milletler.
05:04Özellikle küresel terörle mücadele noktası, uluslararası dayanışma, adil ve kapsayıcı bir küresel düzenden bahsediyordu.
05:12Bugünkü süreçlere buradan geldiğimiz zaman yine Sayın Cumhurbaşkanımız dünya beşten büyüktür mottosuyla beraber Birleşmiş Milletler'in özellikle beş taymi üyesine
05:26baktığımız an beşinin de nükleer güce sahibi olduğunu görüyoruz.
05:30İkisinin küresel güney diye adlandırdığımız bölgeden Rusya ve Çin'in diğer üçünün ise batı endeksli olduğunu görüyoruz.
05:40Dolayısıyla 1945 sonrası kurulan bir düzen var ve 1945 sonrası kurulan iki kutuplu bir de bağlantıslar eklediğimiz zaman üç yapılanmalı
05:49dünya düzeninde iki kutuplunun etkin olduğu bir süreç vardı ki artık o iki kutuplu olan dünya düzeninin 21. yüzyılda sonunun
05:57geldiğini görmekteyiz.
05:58Biz yeni bir dünya dengesi var ve bu güce dayalı güç sistemindeki dünya dengesinde tüm uluslararası kuruluşların adalet noktasında insanlığa
06:08sevgi, şefkati ve aynı zamanda insanlığın sorunlarını çözebilecek bir uluslararası kuruluşa ihtiyaç var.
06:17Bu Birleşmiş Milletler'in bu yapısıyla bu sorunların artık çözülemeyeceğini Sayın Cumhurbaşkanımız yine Bloomberg'e verdiği son önemli makalesinde de
06:27dile getiriyor ve dünya beşten büyüktürden sonraki en önemli vurgusu sizin de ifade ettiğiniz gibi veto sonrası temsili bir Birleşmiş
06:35Milletler'in nasıl olacağı yönündeki yaklaşımdır.
06:37Ve bu yaklaşım 1945 sonrası beş büyük güce dayalı olan sistemden artık veto imtiyazlarının kaldırılması ve daha çok daimi üyelik
06:47mantığının ön plana çıkartıldığı ve dönüşümlü üyelikle de bunun desteklendiği yeni bir genel kurulun güçlendirilmesi ortaya çıkacak ve dünyada hakkı
06:56ve adaleti ve yeni bir adil düzenin oluşması noktasında alınacak kalanlarla yaptırım gücü yüksek bir Birleşmiş Milletler vurgusunu ön plana
07:04çıkartabileceğini söylememiz gerekiyor.
07:06Tabii bunun yanında insanlığı hedef alan tüm yapısal yaklaşımlar tüm fiziksel eylemler ve teknolojik hedefler noktasında insanlığı hedef alan yapılar
07:17karşısında da uluslararası bir düzenin kurulması bu COP31 Türkiye yakın zamanda düzenleyecek çevreden teknolojiye kadar bu süreçlerinde gündeme getireceği bir
07:30çok konuya değineceği ve bölgesel sorunların da ön plana çıkacağı bir konuşmasını bugün dünya
07:36kamuoyu Sayın Cumhurbaşkanımızdan yoğun bir merakla beklediğini ifade etmemiz gerekiyor.
07:41Son dönemde Birleşmiş Milletler maalesef erozyona uğradı.
07:46Evet.
07:47Etkisiz kaldı demeyeyim kaldırıldı.
07:51Etkisizleştirildi.
07:52Onun dayandığı ok temellerin yerinden oynatıldığı bir dönem işte Trump geçen sefer binanın dış cephesi iç cephesinden bahsetmişti.
08:09Bugün kendisinin Hürmüz ve İranlı olan duruma ve yine kendisini peacemaker barış yapıcı barış elçisi olarak göstereceğini muhtemelen göreceğiz.
08:20Ama burada tabii ki hani laf değil icraat.
08:24İcraatta da Sayın Cumhurbaşkanı öne çıkıyor.
08:29Sizce zirvede yapacağı bu görüş açıklamayla beraber olası bir Trump görüşmesi mümkün mü?
08:38Bu da çok yazıldı çizildi Temmuz'dan beri iki buçuk ay geçti.
08:41Çünkü baktığımız zaman Türkiye'nin haklı bir beklentisi var kamuoyunun.
08:46Verilen sözler var Trump'ın ağzından o gün olumlama izledik külliyedeki özellikle şeyde.
08:51Benim için hani katsa falan bunlar yok zaten bitmiş dedi.
08:55Ama fiiliyatta henüz biz resmi bir şey göremedik.
08:59Geldi Kasım ayı Kasım ayından sonra Trump'ın çok daha müşkil durumda kalacağı aşikar gibi gözüküyor.
09:08Bugünkü bu zirvede ayaküstü de olsa iki liderin konuşmasını bekler misiniz?
09:15Burada da hatta bahisler dönmeye başladı tabiri caizse.
09:19İki lider arasında Ürdün var.
09:21Trump kürsüden indiğinde Sayın Cumhurbaşkanı beklerken görüşebilir diyorlar.
09:26Akşam yemek var resepsiyon ya da yarın Körfez ülkenin katıldığı bir program var.
09:31Siz ona da katılabileceğini zannedersem söylüyorsunuz.
09:34Tıpkı Gazze'de olduğu gibi nasıl olur görüşülür mü?
09:38Tabii Amerikan Başkanı'nın daha çok nasıl bir programı olduğu son dakika açıklanabiliyorsunuz.
09:43İkisinde resmi yok şu anda.
09:45Şu anda ama Türkiye Büyükelçisi Amerikanın Türkiye Büyükelçisi Barak'ın açıklamalarına baktığımız zaman
09:50iki lider görüşecek diye yaklaşıyor.
09:53Ama bu görüşmenin şekli zamanı nasıl olacağıyla ilgili bir belirsizlik devam ettiğini ifade etmemiz gerekiyor.
10:00Daha çok G20 zirvesinde Miami'deki yapılacak olan zirvede baş başa görüşebileceklerini ifade etmemiz gerekiyor ki
10:07daha çok beklenti de o yönde.
10:09Ama bölgenin sorunlarıyla ilgili yapılacak olan toplantıda da büyük bir ihtimalle
10:14aynı Gazze'deki yapılan toplantı ile ilgili olduğu gibi bu süreçte de yine Babül Mendeb'den Hürmüze ve Süveyş Kanal Üçgeni'nde
10:24değerlendirdiğimizde
10:25enerji jeopolitiyle bölgenin geleceği noktasındaki yapılacak toplantıda Sayın Cumhurbaşkanımız
10:31en etkin bölgesel güç ve küresel güç olan Türkiye adına masada olacaktır.
10:35Burada ama bölgenin sorunlarının görüşüleceği bir toplantıda muhakkak görüşecekler.
10:41Ama bireysel görüşme ya akşam yemeğinde olabilir ki akşam yemeğinde de bir arada ve aynı masada oturacakları ifade ediliyor.
10:50Ama bunlar teyit edilmiş bilgiler değil bir kere bunun altını çizmemiz gerekiyor.
10:54Ama daha çok G20 zirvesinde bu görüşmenin olabileceğini söylememiz gerekiyor.
10:59Ama unutmayalım ki eğer bu görüşmeler gerçekleşirse bu görüşme gerçekleşirse
11:03Büyükelçi Barak'ın açıklamayla beraber değerlendirdiğimizde bunun üç boyutu var.
11:08Küresel boyutu, bölgesel boyutu ve ikili ilişkiler boyutu var.
11:13Ve bugünkü konjöktüre baktığımız zaman da Türk-Amerikan ilişkilerinin dünyanın geleceğinde
11:18aslına bakarsanız çok önemli karar süreçlerinde bu coğrafya stratejik konumu nedeniyle
11:25karar merkezi olduğunu değerlendirdiğimizde Türkiye'den asla vazgeçilemeyecek bir güç konumunda olduğunu
11:31farkında olan bir Amerikan yönetimi ve başkanı görüyoruz.
11:33Bu çok çok önemli bir süreç.
11:35Bundan önceki yönetimlere baktığımız zaman Sönüs Devleti'nin anlayışıyla hareket eden bir yaklaşım vardı.
11:40Ama burada devletlerle arası görüşmeyi ön plana çıkartan daha çok iki liderin bireysel ilişkilerinin getirdiği bir süreç var ki
11:48bunun devletler arası ilişkilere yansıttığını ben hep söylüyorum.
11:50Ve bu sürecindeki gelişmelere itibaren değerlendirdiğimde iki ülke arasındaki sorunların da çözülmesi noktasındaki
11:57atılacak adımları da görüşeceklerini ifade etmemiz gerekiyor.
12:01Ama baktığımız zaman şu ana kadar atılmış bir adım var mı?
12:04Kapalı kapılar arkasında sorunların çözümüyle ilgili diplomatlarımız ve onların diplomatları görüşmeleri devam ettiriliyor.
12:10Ama kamuoyuna açıklanmış resmi bir kaynak olmadığını söylememiz gerekiyor.
12:14Türkiye ile ABD arası 8 saat yaklaşık bir fark var tabii ki.
12:18Aslında ayağın tozuyla pazar gecesi pazartesinden itibaren temasına başladı.
12:23Dün çeşitli hükümet devlet başkanı işte Gürcistan, Kosova, Vietnam, Libya yanılmıyorsam değil mi?
12:33Onlarla bir görüştü.
12:35Tabii burada Türkiye ve ev sahibi biz saydız hemen.
12:37Caddenin karşısında hop geçiveriyoruz.
12:39Türkiye ve Birleşmiş Millet karşısına çok büyük bir avantaj her anlamda.
12:43Dolayısıyla hani bazen denilir ya ya buradayız zaten kaç bölümse hemen iki solukla gel bize çay kahvenin iç gibilerinden.
12:52Türk misafirperverini gösterme adına.
12:55Trump ile olası görüşmeden sonra siz en çok bilinen İngiltere evet Japonya var ama hangi isimle görüşülmesi önemli olur?
13:07Mesela Miçotakis olabilir mi veya iki ülke arasındaki son dönemdeki ilişkiye gözü önüne alacaksak Fransa Macron ile bir görüşme olabilir
13:20mi?
13:20Mersi ile nasıl değerlendirirsiniz ve yarın da bir konferansta konuşacağını biliyorsunuz Sayın Cumhurbaşkanı'nın.
13:29Nasıl ilerler bu kalan iki gün?
13:32Şimdi tabi önce Türk evinden bahsedelim isterseniz 1977 yılında alınmış olan bir binadan bahsediyoruz ki bu Türk evi New York'ta
13:41aslına bakarsanız Türkiye adına diplomasinin merkezi olmuş durumda.
13:44Bu çok önemli bir kazanım hem de Birleşmiş Milletlerin karşısında Birleşmiş Milletlerin karşıya geçiyorsunuz Birleşmiş Milletler biliyorsunuz.
13:52Dolayısıyla diplomatik bir merkez olarak değerlendirdiğimizde Sayın Cumhurbaşkanımızın liderler diplomasisini yürüttüğünü gördüğümüzde dünyadaki birçok liderle görüşme fırsatını yakaladığını görüyoruz.
14:04Ya da dünyadaki liderlerin Sayın Cumhurbaşkanımızla görüşme trafiğinde olduğunu da söyleyebiliriz.
14:10Bu arada program başladı bu TRS'in konuşması da başladı.
14:13Çünkü gelinen sürece baktığımız zaman Sayın Cumhurbaşkanımızın dünyadaki kabul görülebilirlik öngörüsündeki güven endeksinin giderek arttığını Türkiye ile beraber değerlendiriyoruz.
14:26Ve bu süreçte Vietnam devlet başkanından Katar'a kadar yine bakıyoruz Japonya başbakanına kadar birçok güç ölçekli kişilerle görüşecek.
14:39Ama Yunanistan başbakanıyla görüşüp görüşmeyince de Trump'ta olduğu gibi henüz bir netlik kazanmış değil.
14:46Ama sorunlar anlamında baktığımız zaman Yunanistan'ın bu yaklaşımı ve Siyonist devletleriyle yaptığı iş birliğinin çerçevesine giderek tansiyonu yükselten bir
14:55Yunanistan tarafını görmekteyiz ki.
14:57Bu Yunanistan'a kazanç değil kayıp noktasını getirir.
15:01Bunu da Yunanlı siyasetçilerin artık aklını başına alarak tarihsel süreçte birilerine güvenerek şimdiye kadar Türkiye'ye karşı izledikleri politikalardan vazgeçme
15:11zamanının gelip geçtiğini söyleyebiliriz.
15:14Çünkü dünkü Türkiye'nin bugünkü Türkiye'den ki gibi olmadığı gerçeğinin farkına varması gereken bir Yunan siyaseti yapılanması var.
15:23Ancak Yunan siyaseti yapılanmasının henüz bunun farkına varmadığını görmekteyiz ki Miçotekiz'de darbe girişiminden sonra ailesini kurtaranın Türkiye olduğu gerçeğini de
15:33hatırlatmakta fayda var.
15:36Kıbrıs'a da barışı getiren Rumlar için de barışı getiren Türkiye Cumhuriyeti Devleti olduğunu da hatırlatmakta fayda var.
15:42Yoksa gecemiz bitmez ansızın her an Türkiye her tarafta.
15:46Evet şimdi baktığımız zaman ekranlardaki Guti Ereş'in veda konuşması onun dönemini bir ele alalım dilerseniz Sayın Cumhurbaşkanı ile de
15:57iyi ilişkileri olduğunu Türkiye'nin her zaman Guti Ereş'in yanında olduğunu Guti Ereş'in de Türkiye'nin hatlı savlarının
16:05yanında olduğunu.
16:06Yani kimse birbirini kara kaşla kara gözüne mutlaka hayran değil ama doğruysanız doğru yerdeyseniz destekçilerinizle oluyor.
16:13İşte bu anlamda tırnak içinde birilerinin sevilmeyen adamı, istenmeyen adamı oldu Guti Ereş malum tarafı.
16:21Nasıl değerlendirirsiniz onun görev dönemini 2017'de Bankimundan sonra göreve gelmişti?
16:28Tabii Guti Ereş göreve geldikten sonra bir tarafta doğruları bir tarafta da gerçeklerle karşılaşan bir politika izledi.
16:36Ve bu doğruların farkında vardığı zaman gerçeklerin sahaya yansımasını da en üst perdeden dile getirerek birilerini rahatsız ettiğini söylememiz gerekiyor
16:44ki özellikle Gazze konusundaki gelişmelere baktığımız zaman.
16:47Siyonist devletin 45 sonrası kurulan düzenin Siyonist anlayışa hizmet etme maksadıyla kurulduğunu değerlendirdiğimizde Birleşmiş Milletler'in bu yapısıyla Siyonist devletin
16:57yaptığı tüm katliamların görülmezden gelindiği bir süreç olarak değerlendirdiğimizde
17:01işte o veto hakkıyla Siyonist devlete karşı çıkacak olan tüm yaptırımların veto edildiği bir Birleşmiş Milletler'e baktığımızda bunun karşısında
17:10Birleşmiş Milletler yetersizdir artık yeniden yapısı değişmelidir diyen bir Guterres olunca
17:15maalesef ve maalesef Guterres birileri tarafından istenmeyen bir konjonktüre sokuldu.
17:22Ama unutmayalım ki gerçekleri söyleyebilme cesaretini ortaya koyan bir Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri görüyoruz.
17:28Bu da dünya ve insanlık için büyük bir kazanımdır.
17:31İnşallah Guterres'ten sonraki gelecek kişi de gerçekleri ve doğruları söyleyerek bu noktada yoluna devam ettirir diye umut ediyoruz.
17:41Şimdi adaylar var.
17:43Şimdi resim prosedür şöyle yıl sonu itibariyle görevini tamamlıyor.
17:47Genel bir veda konuşması.
17:49Bunu mutlaka daha üç ay göreceğiz kendisini ama adaylar kesinleşti.
17:55Adaylık tespit süreci tamamlandı.
17:57Michel Başel, Şili, Rafael Grossi, Arjantin, Rebecca Crispian, Costa Rica, Makisal, Senegal doğru mudur?
18:08Evet.
18:08Dört.
18:08Bunların içinde bayan var.
18:13nasıl olabilir Afrika kıtasından daha önce seçilmiştim bilmiyorum o kadarını ama şu dört isim baktığım zaman üçü Latin zaten.
18:23Şili, Costa Rica, Arjantin bir de Senegal'i var.
18:28Bakimun'dan önce bu Trosgali vardı hatırlıyorsam ve ona yetiştim.
18:33Şimdi gerçekten ateşten gömlek giyecek Birleşmiş Milletler.
18:39Genel Sekreteri evet iyi niyet elçiliğinden öteye gidemedi son dönemde.
18:45Herhangi bir kişisel yaptırım gücü yok.
18:47Ordu silahı yok ama bir figür önemli bir figür.
18:51Bu dört adaydan sizce hangisi Türkiye ve Türkiye'ye sahalarına yakın olur?
18:55Mesela Arjant adı şu anda Millet gibi bir isim var.
18:59Tabii o gelip gider ama bu denklemler de nasıl olur?
19:05Hangileri Türkiye'nin Kıbrıs konusunda tabii göze almak lazım, göze adetlemek lazım.
19:12Nasıl değerlendirilsin hocam?
19:14Tabii önce dokuz tane genel sekreter kırk altıdan bu yana geldiğini söylememiz gerekiyor.
19:20Bunlara baktığımız zaman işte Laydan Norveçli ilk genel sekreterden, İsveçli Daka kadar, Tant'a kadar Myanmarlı Asya kökenli.
19:31Yine bakıyoruz Kurtval'dayım Avusturya kökenli ki sonra Avusturya Cumhurbaşkanı'nı da yapmışlar.
19:37Oldu evet.
19:37Yine Peru'dan Koyalar vardı baktığımız zaman, Budroskali vardı Mısır'dan, Kofian'dan vardı Gana'dan ve Bankibum vardı Güney Kore'den ve Guterres vardı
19:51Portekiz'den.
19:52Tabii bu dört adayla beraber aslında hangisi seçileceğini genel kuruldaki ortaya koyacak olan ülkelerin vereceği karar çok çok önemli.
20:03Ama şunu söylememiz gerekiyor ki Guterres sonrası Birleşmiş Milletleri neler bekliyor?
20:07Eğer bunu yapabilecek nitelikte kim olursa nasıl bir dünya gerçeğiyle artık Birleşmiş Milletler uluslararası alanda etkin olabilir?
20:16Bir kere yeni liderlik konusunda yeni genel sekreter eski kurumsal sorunları devralacak.
20:21Bu kurumsal sorunların çözümü noktasında ülkelerin yaklaşımı ne olacak?
20:25Amerika Birleşik Devletleri ve küresel ölçekli güçler yine aynı perspektif ve politikalarını izlerlerse kendi çıkarma menfaatleri doğrultusunda çıkmayacak olan hiçbir
20:36kararı kabul etmeyecekleri şeklinde bir yapılanmayla veto haklarını,
20:40vetoyu bile veto etmek için veto eden ülkelere ihtiyaç olduğu bir gerçeğini hatırladığımızda bu yapılanma...
20:45Evet, tabii nasıl bir süreç karşımıza çıkacak?
20:49Diğer bir önemli nokta veto sistemi değişmesi gerekirken değişmeden bu süreçte nasıl yürüyecek?
20:57Yani bakıyoruz...
20:58Babalarının kulübü gibi kuruluk diyorlar İkinci Dünya Savaşı sonrası ama değişti bu iş.
21:03Veto'yu kaldırın ya da bu beşliği dağıtıp içinden artık kurrağı mı çekiyorsunuz?
21:09Ya da ikisi devam edip üçü mü değişiyor değil mi?
21:12Tabii ki.
21:13Yani şimdi küresel güney dediğimiz bir yapılanma var ve Asya ve Afrika ve Latin Amerika'dan daha güçlü temsil talebi gelecek
21:21mi?
21:23Amerika Çin Rusya rekabetinin yansımasının Birleşmiş Milletler'deki güç boyutu İngiltere ve Fransa'ya da eklediğimiz zaman yeniden nasıl olacak?
21:32Soruları daha çok burada.
21:34Türkiye'nin tezine baktığımız zaman ise dünya beşten büyüktür diyor.
21:37Ve bu dünya beşten büyüktür ile beraber Sayın Cumhurbaşkanımız onun konuşmamızın başında da söyledik.
21:42Blomberg'e verdiği makalesinde veto ve temsil reformundan bahsediyor.
21:48Eğer bu veto ve temsil reformu olursa dünya yeniden bir adil dönüşme kavuşabilir.
21:54Kritik eşik ne peki burada?
21:56BME'yi kim yönetecek sorusu?
21:59BME'yi kim yönetecek sorusu?
22:01Hangi güç dağılımının nasıl etkin olacağı sorularını karşımıza getiriyor ki
22:05bu güç dağılımının genel kuruldan mı yoksa yine bakıyoruz on beş kişilik üyenin oluşturduğu yapıdan mı olacak?
22:16On beş ülkenin oluşturduğu yapıdan mı olacak?
22:18Bu arada kişilerin ait oldukları ülkelerin çok bir ağırlığı yok.
22:22Bunu söyleyeyim.
22:22Portekiz olduğu tüyücüsü bilir bilmeyen bilmez.
22:25Portekiz'in bir ağırlığı yok.
22:27Hani bu noktada.
22:28Tabii ki.
22:29Sadece genel sekreter olarak.
22:31Yani idari mekanizmadan sorumlarsına bakarsanız.
22:34Bu idari mekanizmanın sorunlarını çözüm noktasında ilişkilerle...
22:37Bir kazanç kapısı değil yani.
22:39Yoksa Amerika bırakmazdı orayı da.
22:41Çünkü bakın hayır gelen kişilerin süreci yönetme noktasına baktığımız zaman
22:47bir tek Guterres'in son dönemlerdeki çıkışlarıyla beraber nasıl tepki çektiğini değerlendirmemiz gerekiyor.
22:55Ki onu anlattım biraz önce.
22:57Bundan önceki tüm yaklaşımlara baktığımız zaman anlam planı Kıbrıs'ta gerçekleşti.
23:03Ve oylamanın neticesinde çıkan sonuç ortada verilen sözler nerede?
23:07Biz kabul ettik karşı taraf reddik.
23:08Verilen sözler nerede?
23:10Baktığımız zaman.
23:11Dolayısıyla yaptırım gücü olmayan bir süreçten bahsediyoruz.
23:14Burada Guterres sonrası Birleşmiş Milletler'de asıl değişim isimlerde değil aslına bakarsanız.
23:19Kim gelirse gelsin.
23:20Burada küresel gücün nasıl temsil edileceği noktasının tartışma konusu olduğu bir süreç var.
23:25İşte burada küresel güç mü, küresel eşitlik noktası mı çok çok önemli.
23:30Eğer küresel eşitlik noktasında ülkeler 193 ülkenin üye olduğu Birleşmiş Milletler'de
23:35193 ülkenin yaklaşımı ve izleyiciye oyla beraber kararlar alınıp yaptırım gücünün sahaya yansımasını etkin şekilde denetleyecek ve sahaya koyacak güç
23:47merkezleri var olur ise
23:49Birleşmiş Milletler'deki kim gelirse gelsin saydığınız adaylardan önemli değil.
23:54Yeter ki uluslararası kuruluş olarak ülkelerin yaptığı insan haklarının gasp edilmesi noktasındaki davranışlar, savaşlar, adaletsizlikler karşısındaki
24:03Birleşmiş Milletler'de alınan kararların uygulanma sürecinin sahada ve masadaki etkisi olarak karşımıza çıkacaktır.
24:11Yani aslında herkesin canattığı bence bir şey değil bir dert babası olacak gibi
24:18Yani dünyanın en büyük büyük elçisi aslında bu ben öyle söylüyorum her yere giden her yerle görüşebilme kapasitesi olan ama
24:25Bir karizma işte karizma karizma karizma dünyanın da karizmalık lider eksikliği var diyoruz ya sayın hocam
24:33Şimdi bakın aslına bakarsanız Birleşmiş Milletler tabii Birleşmiş Milletler Milletler Cemiyeti olduktan
24:38Milletler Cemiyeti olarak kurulduktan sonra Birleşmiş Milletler'e döndükten sonraki süreçte nasıl bir politika izlemiş esas soru
24:46Ve bunlardan ders alınabilecek bir 21. yüzyıl gerçeği var mı?
24:50Ya da 20. yüzyılın uluslararası kuruluşların bugün güç ve yaptırım etkisinin tamamen bittiğini değerlendirdiğimizde
24:5721. yüzyılın adaptasyonunu Birleşmiş Milletler nasıl sağlayacak soruları burada
25:03NATO 3.0 denilmiş de Birleşmiş Milletler'den de öyle bir şey yapmış
25:05Şimdi tabii Türkiye'nin reform tezi burada çok çok önemli
25:09Çünkü bunu en üst perdeden dünya gündemine taşıyan güçlü bir Türkiye gerçeği var
25:15O nedenle Sayın Cumhurbaşkanımızın konuşması dünya kamuoyu tarafından merakla bekleniyor
25:20Ve baktığımız zaman veto kaldırılmalı diyor Sayın Cumhurbaşkanımız
25:23Daimi üyelik sistemi değişmeni diyor
25:25Ve dönüşümlü seçim modeli gelmeli diyor
25:28Genel kurul güçlendirilmeli
25:30Küresel temsil genişlemeli
25:32Ve bununla beraber şeffaflık ve hesap verilebilirlik çok çok önemli
25:36Çoğunca demokrasinin aslında Birleşmiş Milletler ortalanması
25:38Evet tabii baktığınızda şeffaflık çok önemli
25:40Hesap verilebiliyor mu?
25:41Şu anda Siyonist Devletin Başbakanı
25:43Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından tutuklama kararı var
25:46Gelip Birleşmiş Milletler'de konuşacak
25:48Hakları gasp edilen
25:50İnsanları öldürülen Filistin Devlet Başkanı'nın da
25:53Ülkeye girmesi yasak
25:55Bu nasıl bir Birleşmiş Milletler anlayışı olacak
25:58O zaman karşımıza çıkıyor?
25:59Tabii ki yeni küresel düzen
26:01Aslına bakarsanız 21. yüzyılda çok merkezli
26:04Kapsayıcı ve iş birliğine dayalı bir dünya modeline doğru gidiyor
26:09Ve çok egemenlikli bir model yapılanması olarak
26:11Ben bunu değerlendiriyorum ki
26:13Bu konuda da bir makale yazdım
26:14İnşallah yakında yayınlayacağız onu da
26:16Ve bu süreçte baktığımız zaman stratejik sürkülasyon, protokol egemenliği
26:21Ve bunlarla beraber artık sınırlar değil
26:23Birlikte hareket edebilen bir egemenlik ve stratejik iş birliği noktası artık dünyada hakim olma noktasına geldi
26:29Peki buradaki ana hedef ne?
26:31Bloklaşma değil
26:32Artık diyaloğun ön plana çıktığı bir dünya gerçeği var
26:35Ve bu diyaloğu sağlayabilecek olan önemli bir yapılanma da Birleşmiş Milletler olarak yerini alıyor
26:40Eğer bu Birleşmiş Milletler yapılanması
26:42Köprü olarak görevini yerine getirebilirse
26:46Barışı inşa etme noktasında da önemli adımların atılmasını sağlayacaktır
26:50Ama bunu yapamaz ise maalesef sorunlar devam edecek ve gücün hakim olduğu bir dünya sistemi yine devam edecektir
26:57Diğer bir önemli nokta ise
27:00Tabi küresel güneyin güçlenmesi noktasındaki yeni bir dönem var
27:04Çünkü baktığımız zaman diğer tarafın çok güçlü olduğu, hakim olduğu bir süreç var
27:09Küresel güney güçlenince neler olacak sorusu var
27:11Daha fazla soru daha adil bir dünya yaklaşımı için
27:15Denge noktasının çok çok önemli olduğu bir süreçle karşı karşıya
27:19Bugün dünya
27:20Diğer bir önemli nokta güvenli enerji ve ticaret koridorlar
27:23Aslına bakarsanız
27:24Bugün dünya savaşlar neticesinde dünya ülkeleri büyük bir ekonomik kırılmayla karşı karşıya
27:31Artan enerji maliyetleri ve ülkelerin ekonomisindeki yarattığı negatif durumlar
27:37Darboğazlar
27:38Ve bunu açmanın yolu da güvenli yollar, güvenli enerji yolları ve güvenli ticaret yapılanmasının oluşturulmasından geçiyor
27:46Peki birçok daha önemli nokta var ki
27:48Krizlere ortak çözüm noktasında Birleşmiş Milletler nasıl bir yol isteyecek
27:53En önemli soru bu aslına bakarsanız
27:55İklim, göç, gıda, enerji, yapay zeka noktalarında değiştirdiğimde
28:00Ve bir de artık dünya ülkelerinin paylaşılan bir sorumluluk çerçevesinde birleşmesi noktası ortaya çıkıyor ki
28:07Bunu başarabilen bir Birleşmiş Milletler dünyadaki adil sisteminde oluşmasında önemli bir öncülük ve kurumsallaşma yapacaktır
28:15Son olarak Trump'ın da bir görüşme yapacağı söylendi
28:19Dünya'nın gözü orada da olacak
28:21Ama mesela Rusya yok
28:24Yani var da yok
28:26Hiç Putin'i görmedik son dönemde
28:28Gelmiyor
28:29Ne kadar sağlıklı olur Putin'siz, Abbassız bir BM
28:38Siyonist devlet başbakanı tutuklama kararı var
28:41Putin için de tutuklama kararı var
28:43O geliyor, o gelmiyor
28:45Bir kere soru işareti burada güven yok demektir
28:49Diğer öbür önemli noktayı yaptırım gücü yok demektir
28:54Filistin'de halkları gasp edilen, toprakları işgal edilen devlet başkanı gelmiyor
28:59Uzaktan konuşmasına müsaade ediliyor
29:02150 ülkeyi aşan bir oylamayla buna kabul ediliyor
29:06Ancak Filistin sorunun uluslararası alanından meşrulaştırılması noktasında
29:10Birleşmiş Milletlerden çıkan tüm kararlara veto var
29:12Şimdi böyle bir yaklaşımın olduğu bir dönemde
29:16Nasıl bir adaletten ve Birleşmiş Milletler'e güvenden bahsedebiliriz?
29:20Aslında bu trajikomik diyeceğimiz olayı da sizin yorumunuzda da almak için sormuştum ben zaten size
29:27Sağ olun, çok teşekkür ederim Sayın Hocam
29:30Biz teşekkür ederiz, yayınlar diliyorsunuz
29:31Umarız temennimizi yine yapalım
29:33Dünya için, insanlık için hayırlara vesile olsun
29:36Tabii ki çok
29:37Bir farkındalık olsun
29:39Ateşe su taşıyan karınca misali olsun
29:41Tabii bakın Türkiye çok önemli
29:43Adalet, barış, temsil, işbirliği ve sürdürülebilirlik noktasında
29:47Türkiye tüm tezlerini ortaya koyuyor
29:49Bu da dünyanın geleceği için çok çok önemli
29:51Sayın Bozkuş çok teşekkür ediyoruz
29:52Değerli yorumlarınız için
29:53Çok teşekkür ederiz, sağ olun
29:54İyi yayınlar diliyorum
29:55Evet kıymet AKİ TV izleyenleri
29:57Bu saat dilimindeki konuğumuz
29:59Ankara stüdyomuzda stratejist Dr. Sayın Mehmet Bozkuş'tu
30:02Birleşmiş Milletler Zirvesi'ne birazdan
30:04Sayın Cumhurbaşkanı'nın 6-6.5 sularında
30:07Konuşma yapmasını bekliyoruz
30:10Hem bu konuşmayı hem de
30:12Zirvenin genel değerlendirmesini yaptık diyelim
30:14Bizden ayrılmayın efendim
30:16Esenlikler diliyorum