00:00Türkiye bitki çeşitliği konusunda çok zengin bir ülke özellikle Avrupa kıtası kadar bitki türümüz mevcut.
00:09Aynı Türkiye'de de özellikle Moş, Bitlis, Hakkari, Van bölgesi de bu anlamda çok zengin bir bitki çeşitliğine sahip.
00:17Biz özel Moş'ta yaptığımız bir arazi çalışması sırasında 2024 yılında Fritalaria bu yeni türümüzü görmüştük.
00:28Bunu 2 yıl, 2024, 2025 ve 2026 vejetasyon dönemlerinde bitkiyi takip ettik.
00:36Ve yaptığımız çalışmalarda moleküler, panolojik ve diğer çalışmalarla ilgili bu bitkinin yeni tür olduğu kararına vardık.
00:46Bu Fritalaria damlana diye damlana epitetini de eşimin ismine tafen vermiştik.
00:54Bu bitkinin Türkçe bilimsel ismi Moş Terslalesi olarak belirledik.
01:00Bunu Uluslararası Kabul Gören Fitutaksa dergisinde yayınladık.
01:07Bitkimiz şu an dünyada sadece Moş'un Kurtlik Dağı dediğimiz bölgesinde yetişmektedir.
01:16Türkiye'de Fritalia'nın bu tür ile birlikte 63 türü oldu.
01:22Ve bu türümüz de endemiktir.
01:25Endemikte ne demek?
01:26Sadece bir bölge o bölgede yetişen, Türkiye'nin sınırları içerisinde yetişen.
01:30Bu bitkimiz şu an sadece Moş'un Kurtlik Dağı'nda, yani dünyada da Moş'un Kurtlik Dağı'nda yetişen bir
01:35türdür.
01:36Bu türümüz en önemli özelliklerinden biri yapraklarının mat olması.
01:42Çiçekler, yani dar bir kamponata sahip olması.
01:46Dolusunun üç parçalı ve uzun olması gibi ve çiçek venginin de mor olması.
01:53Özellikle diğer türlerden en ayırt edici özellikleridir diye söyleyebiliriz.
02:00Şimdi bitkimiz özellikle Kurtlik Dağı'nın zirve kısımlarında, 2500 metre üzerinde yetişmektedir.
02:07Özellikle biz arazi çalışmaları sırasında hayvan otarması, yani 3000'e daha fazla hayvan otarmadan, bu otarma baskısından dolayı türümüz bir
02:20tehlike altındadır.
02:22Bundan önemlisi aslında orada bir rüzgar gülü çalışmaları mevcuttur.
02:27Eğer bu rüzgar gülü çalışmaları genişlerse, bitkimiz o zirvelere yakın olduğu için bitkinin türü tehlike altına gireceği kanaatındayız.
02:36Bunun da bence en kısa zamanda bir kuruma planının oluşturulması gerekmektedir.
02:43Özellikle Muş, Bitlis, Van, Hakkari bölgesi bir doğal laboratuvar şeklindedir.
02:51Burada yaptığımız çalışmalarda da bitki çeşitleri ve özellikle endemik tür yönünde çok zengin bitki çeşitliğine sahiptir.
03:01Yine üzerinde çalıştığımız bazı yeni türler mevcuttur.
03:05Onlarda eğer çalışmalarımız biterse onlar da bilim dünyasına katmayı düşünüyoruz.
03:25Çeviri ve Altyazı M.K.
03:26Çeviri ve Altyazı M.K.
03:27Çeviri ve Altyazı M.K.
