00:00Merhabalar, fon skandalını konuşmaya devam ediyoruz.
00:05Genel ekonomik durum olarak baktığımızda çok fazla bir değişiklik beklemiyor.
00:12Fon nedeniyle, fon skandalı nedeniyle döviz rezervinde azalma olmuştu ama
00:16geçtiğimiz hafta bunun bir bölümü geri geldi.
00:20Ama asıl sorun fon skandalı ve buradaki ödemelerin nasıl yapılacağı konusu
00:27ve çıkacak ekonomik ve siyasi fatura.
00:31Bu konuda çalışmalar başladı.
00:33Cumhurbaşkanı Erdoğan ve bakanlar Amerika'da BM dönüşünde toplantılara başladılar.
00:41Toplantılardan sızan ilk haberlere göre küçük tasarrufçulara,
00:47fonlarda yatırım olan küçük tasarrufçulara,
00:501 milyon TL'nin altında yatırım yapmış olanlara öncelik vererek
00:55bu ödemelerin tamamlanacağı haberleri sızıyor.
00:59Bunun yanı sıra bazı fonların ve bazı şirketlerin
01:04mevcut durumlarının, maddi durumlarının iyi olduğu,
01:08belki bu fonların 31 fon listesinden çıkarılabileceği konuşuluyor.
01:13Ama orası çok şüpheli.
01:15Gerçekten maddi durumları iyi mi?
01:18O belli değil.
01:20Çünkü aynı işlemi bunlar da yapıyorlardı.
01:24Pusula ve Tera gibi bunlar da aynı işlemlerin şeyini yapıyorlardı.
01:30O yüzden soruşturmaların devam etmesi bekleniyor baktığımız zaman.
01:37ekonomik fatura çıkarılmaya çalışılıyor.
01:40Ama bir yandan da işin siyasi faturasının çıkacağı da ortaya çıkmaya başladı sayılabilir.
01:47Yeni partinin sözcüsü Zeynel Emre bir açıklama yaptı.
01:51Eski bakanlardan Fatma, Betülç, Zeyanka'ya
01:566 aylık bir eşiyle birlikte
01:594 ayrı hesaptan biri yurt dışı olmak üzere
02:04bazı şirketlerin bu tür fon manipülasyonlarına konu olan şirketlere yatırım yaptığı
02:126 ayda fahiş karlar elde edip çıktığını söyledi.
02:17Ve somut hesap numaraları verdi.
02:19Bu tabi ki yankı uyandırdı cumartesi günü.
02:24Bunun yanı sıra MHP'nin
02:28Cumhur İttifakı'nın ortaklarından MHP'nin genel sekreteri de
02:32ilginç bir şey söyledi.
02:34Zannediyorum şahit olacağımız daha önemli gelişmeler olacak dedi.
02:39Bu da siyasi konuda
02:41AKP'lilerin bu işe karışması konusunda
02:45bazı haberlerin çıkacağını gösteriyor.
02:48ve bir siyasi faturanın çıkacağı ortada.
02:51Ama bunun nasıl çıkacak?
02:53Burada Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tarihi ne olacak?
02:57Orası belirsiz.
02:59Ama şimdiye kadar yapılan soruşturmalarda
03:01baktığımız kadarıyla
03:03ne bir kamu görevlisinin adı geçiyor
03:06ne de bir siyasinin adı geçiyor
03:08ya da ifadeye çağrıldığı soruşturma kapsamında
03:13ifadesinin alındığı da görülmüyor.
03:15Bu durumda aslında biraz şüpheleri uyandırıyor.
03:19Artı olarak özellikle siyasilerle ilgili sosyal medya hesaplarının erişme kapanması da
03:26bu konulardaki şüpheleri, endişeleri arttırıyor diyebiliriz.
03:31Şimdi baktığımız zaman teknik şeyine
03:34yatırım fonlarıyla uğraşan bankacılarla konuştuğumda
03:40şeyi makul buluyorlar.
03:42Küçük yatırımcılara ödeme yapılmasını
03:45ve teknik olarak mesela
03:46önce 250 bin TL'ye kadar olan alacakların ödenmesi
03:52sonra 500 sonra 1 milyona çıkabileceği
03:551 milyonun üstündekilerin de daha sonra olabileceği konuşuluyor.
04:00Bu arada görevli olan
04:03zirahat katılım ve iş yatırım ve zirahat yatırım yetkililerinin
04:12bu en uygun fiyatla satılması yönünde yapılan talimatın
04:17nasıl uygulanacağı konusunda daha detaylı bilgi istedikleri.
04:21Çünkü şimdi düşük fiyata sattığın ileride bu hisseler arttı
04:26denilebileceğini söylüyorlar.
04:28O yüzden hükümetten daha bir detay, talimatlar bekledikleri söyleniyor.
04:34Kendi üzerlerindeki riski atabilmek için
04:37toplantılarda devam edecek gibi gözüküyor.
04:41Yani birkaç gün içerisinde bazı netlikler kazanılabilir.
04:45Burada önemli noktalardan biri
04:48para piyasalarına yatırım yapan,
04:50para piyasası fonlarına yatırım yapanlara
04:53öncelik verilip verilmeyecek.
04:55Çünkü para piyasası fonları risk derecesi 1-2.
05:01Buraya yatırım yapanlar genelde garanti bir yatırım diye buraya bakıyorlar.
05:08Ama bazı para piyasası fonları,
05:13özellikle bu 7 şirketin para piyasası fonları
05:16diğer serbest fonlarına borç vermişler
05:21ve borçları karşılığında hisse senede almışlar.
05:24Öyle olunca da düşen hisse senetlerinden aldıkları için
05:28gelirleri azalacak.
05:30Ama bunun miktarı serbest fonlardaki kadar fazla olmayacak kaybın.
05:35O yüzden para piyasalarına öncelik verilmesi gerektiği,
05:39bunların ödenip para piyasası fonlarından alacakların
05:42temizlenmesi öncelikle gerektiği söyleniyor.
05:46Bütün bunlara siyasi iddia, ekonomi yönetimi karar verecek gibi görünüyor.
05:53Ve bu konuda ne yapılacağı konusunda henüz bir netlik bulunmuyor açıkça söylemek gerekirse.
05:59Bir de seçimin, seçim nedeniyle 455 bin kişilik mağdur fon şeylerinin
06:12büyük bölümünün yakın zamanda temizlenmesi gerekeceği.
06:16O yüzden de 1 milyon gibi bir sınıf belirleyip
06:20bunun altındakilere ödeme yapılmasının mağdur sayısını azaltacağı,
06:25önemli ölçüde azaltılacağı söylüyor.
06:27Bankacılara bu görüşü sorduğumdaysa,
06:31seçim nedeniyle tabii ki büyük ölçüde,
06:36yani bir 400 bini 1 milyonun altında eğerse yatırım yapanlarsa,
06:42mağdur sayısının giderek azaltılacağının,
06:46seçim nedeniyle böyle bir siyasi bir karar alınmasının
06:49doğal karşılayacağını söylüyorlar.
06:53Ayrıca küçük tasarruf sahiplerinin korunması açısından da
06:57önemli olabileceğini söylüyorlar.
06:58Ama buradaki en önemli sorun kaynağı antıklarından biri,
07:04sorulardan biri daha doğrusu,
07:06kamu kaynakları kullanılacak mı, kullanılmayacak mı bu durumda?
07:11Yani seçim öncesinde AKP iktidarı mağdur bırakmamak için
07:18kamunun kaynaklarını kullanacak mı, kullanmayacak mı?
07:22Bu konu çok tartışmalı gerçekten.
07:26O zaman riskli fonlara yatırım yapanların
07:30kamu kaynaklarından desteklenmesi söz konusu olacak.
07:34Mevduata yapılan yatırımlar kamunun güvencesi altında ama
07:40hisse senedine yapılan yatırımlar ya da riskli şeylere yapılan yatırımlar,
07:46yatırımlara hazinenin garantisi içinde değil.
07:49O yüzden de bilerek yapıldığı söylenebilir.
07:52Tabii ki devletin bu iş, bu noktaya gelinceye kadar
07:57müdahale etmesi gerekirdiği o sorumluluğu var ama
08:01bunun karşılığında önceden toplanmış bir para ve böyle bir güvence yok.
08:07Bir de duruma bakmak lazım, mevcut duruma.
08:11Yani son yıllarda uygulanan ekonomik programın da etkisiyle
08:17çok büyük bir mağduriyet söz konusu yoksullaşmanın arttığını görüyoruz.
08:22Böyle bir dönemde riskli yatırım yapanlara
08:27kamu kaynaklarının transfer edilmesi
08:29aynı zamanda siyasi olarak tepki de çekebilir.
08:33Hele ki emeklilerin intihar girişiminde bile bulunacak kadar
08:38çaresiz durumda olmaları ve böyle bir burada
08:43kamu kaynakları, emeklileri verilmesi gerekirken
08:46riskli yatırım yapanlara verilmesi gibi bir imaj
08:51AKP iktidarını da korkutabilir.
08:54O yüzden kamu kaynaklarının kullanımı zor gibi görünüyor.
08:59Ancak şu olabilir, geçici bir süre için
09:02mağduriyeti bir an önce çözmek için
09:05buraya kamu kaynaklarından borç verilip
09:08daha sonra tahsilat yapılıp
09:11bütün buralardan fahişkarlar elde edenlerden,
09:15yöneticilerden falan tahsilatlar yapılıp satılıp
09:20mal varlıklarının daha sonra bunu kamu yeniden bunu alabilir.
09:25O zaman çok fazla sorun olmayabilir ama
09:29açıktan hazineden yani halkın cebinden
09:32bu tür şeylerin finanse edilmesi tepki çekecektir gibi görünüyor.
09:38Bu iş daha çok uzun sürecek, bayağı tartışmalı olacak.
09:43Yani birkaç gün içerisinde belki ödeme planı,
09:46ödemenin yöntemi çıkarılabilir.
09:50Bir an önce başlayabilir, hekimin başından itibaren
09:53bu ödemeler başlayabilir.
09:56Ama işin temizlenmesi, tasfiye süreci,
09:59ekonomik ve siyasi fatura
10:01çok daha uzun süre konuşulacak gibi duruyor.
10:06Seçim sürecinde tabii ki mağduriyeti,
10:09mağdur olan sayısını azaltmaya çalışacaktır.
10:12Buna göre bir şey yapacaktır iktidar.
10:14Ama siyasi fatura çıkacağı anlaşılıyor.
10:17Ve bu seçim sürecinde zorlayacak konulardan biri de bu olacak gibi gözüküyor.
10:24Haftaya tekrar görüşmek üzere.
