00:09İNTRO
00:15Dünyada toplam sayıları yaklaşık bin kadar, yani biraz son zamanlarda bir iyileşme var.
00:20700-800 civarında olduğu tahmin ediliyordu ama son iyileşmelerle,
00:25yani alınan koruma tedbirleriyle yaklaşık toplam sayısı dünyada bine doğru yaklaştı.
00:31Dolayısıyla biz bunu bin kabul etsek bile dünyada toplam sayısı bin tane olan bir canlı Türkiye kıyılarında yaşıyor.
00:42Türkiye kıyılarında da yaşıyor.
00:44Dolayısıyla şanslıyız bu açıdan.
00:47Neden? Çünkü biyolojik çeşitliğimiz bir sayı artış gösteriyor.
00:51Bizim kıyılarımızda da yaklaşık toplam sayısının 100 civarında olduğunu tahmin ediyoruz bu sayılardan.
00:59Şimdi Marmara, Ege ve Akdeniz'de bu bizim kıyılarımızda, Türkiye kıyılarında yaşam sürdürüyor.
01:06Fokların bulunduğu yerde deniz temizdir.
01:10Temiz alanlarda yaşam sürdürür.
01:13Bu mevsim fokların üreme dönemi.
01:16Yani Eylül, Ekim, Kasım arasında bizim bu bölgede yavrulama dönemi.
01:22Dolayısıyla şu anda yavruladılar.
01:25Yavrulamaya başladılar.
01:27Bu arada da sık sık sosyal medyada yavrularının videolarının çekildiğini görüyoruz.
01:34Vatandaşlarımız bu konuda dikkatli olması gerekiyor.
01:38Neden?
01:39Şu anda bilindiği gibi bu insan bütün ulaşılmayan yer kalmadı.
01:45Bütün insan araya ayağı, bütün sahillerde, ıssız bölgelerde ulaştı.
01:51Oralara basıyoruz.
01:52Ama dünya bize ait değil.
01:56Deniz yaşamı, bunların da yaşam alanı.
02:00Bu açıdan dikkat etmemiz gerekiyor.
02:03Bu canlıların devamını sürdürmemiz gerekiyor.
02:05Bunun için bunların yaşamını sürdüğü mağaralara yaklaşılmaması
02:11yahut da görüldüğünde rahatsız edilmemesi vatandaşlarımız video çekiyor.
02:16Vatandaşlarımızdan rahatsız olur bunlar.
02:19Özellikle rahatsız olduğunda yavruyu terk edebilir.
02:23Yani yavrunun olduğu mağaralara ulaşılırsa o korktuğu için anne yavruyu bırakabilir.
02:29Yavrunun hiçbir şansı yok bıraktığı anda.
02:31Tabii ki tekneyle giderken yavru varsa, dışarıdaysa, denizdeyse, yavru mağaradan çıktıysa
02:43bundan tekneler risk oluşturabilir, çarpılma riski oluşturabilir.
02:48Yani su sporları, paraşüt teknelerinden özellikle bunu bahsediyorum.
02:53Dolayısıyla yavrulayacak bir bireyi düşünün, gelmiş, oraya yavrusunu bırakacak, içeride insan var.
03:01Böyle bir şey olmaz.
03:02Dolayısıyla vatandaşların buralara girmemesi gerekiyor.
03:06Yavrusunu başka yere bırakabilir, güvensiz bir yere bırakabilir, yaşama şansını azaltırız.
03:12Yanaşmamamız lazım.
03:14Gerek su portlarla, gerek kanolarla ve gerek teknelerle bunun bulunduğu yerde,
03:21Kekova bölgesinde de var.
03:23O bölgelerde zaten mağaranın biri kapatıldı.
03:26Dolayısıyla bu bölgelerdeki olabilecek, yani olma ihtimali olan yerlere vatandaşlarımızın girmemesi,
03:34rahatsız etmemesi gerekiyor canlılara.
03:36Şu 3 ayı atlattığımız zaman, zaten 4 ay gibi bir sürede sütten kesiliyor, 4-5 aylıkken sütten kesiliyorlar.
03:47Dolayısıyla daha sonraki dönemde zaten yavru kendisini kurtarmış olur.
