- 3 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/watch?v=YfPsQ_jS3Jk
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:28Transcription by CastingWords
00:41Transcription by CastingWords
01:00Transcription by CastingWords
01:31Transcription by CastingWords
02:00Transcription by CastingWords
02:04Transcription by CastingWords
02:07Transcription by CastingWords
02:16Transcription by CastingWords
02:18Transcription by CastingWords
02:25Transcription by CastingWords
02:28Transcription by CastingWords
02:32Transcription by CastingWords
02:38Transcription by CastingWords
03:04Trans門in
03:06We have lots of things already, we have lots of par accounts,
03:09We have plenty ofimos to go back,
03:12We have the best results from it,
03:14How much is going to be done?
03:18Or how you must be path performed?
03:20You have a question with me.
03:22This says to me,
03:23This is the funder of the government of Erdoğan's
03:28and is equal to a lot of reports that were shared with us.
03:34So that's the case.
03:35And that's the case.
03:37That's the case.
03:39We have to go back to this.
03:42We have to say that, but also the best of the Maliye Bakanı Mehmet Şimşeh'in
03:452025's past year old borsa, manipulatory thing, that is the case for the Merkezi and
03:51the Kurulu, the process of how can we do this, or what are we doing, this is the case.
03:56This is another way of questioning.
03:59This is the case of T24's social media and internet hesaplar.
04:15This is the same time of basing, ifade, özgürlüğü,
04:20halkın ve toplumun haber alma özgürlüğüne dair hukuksuzlukların ve özgürlükleri sekteye uğratan bu karara tepkiler de birçok yerden yükseldi.
04:32Ve şunu da hatırlatalım ki biz hem Özgür basın hem Kürt basını olarak hem ajanslar hem siteler hem gazeteler birçok
04:42kurumlarımız
04:43bu anlamda halen bundan en yakın zamanda hem Cinlius hem de Ma'nın X hesapları, Instagram hesapları da engellenmişti.
04:53Buna topyekun ses çıkarmadan, ortak akla ortak birlikteliği bir araya getirmeden
04:57bu sesi gazeteciler olarak basın özgürlüğü ve ifade özgürlüğü ekseninde güçlendirmediğimiz takdirde ayrı ayrı noktalardan
05:06bu aslında yasaklamalar ve sansürler de devam edecek.
05:11Dolayısıyla o sisteme karşı anayasaya aykırı olan bu hukuksuzluklara karşı deşifre ve yan yana duruşlar da önemli.
05:20Bir diğer başlıkta hemen onu da aktaralım sonra konuğumuzu yayına alıp birlikte tartışalım.
05:27Özellikle kayyum rejimi ve de kayyumla belediye eş başkanlarının görevden alınması üzerine
05:35bugün Mardin'de görevden alınan görevlileri yerine kayyum atanan belediye eş başkanları
05:42bugün birer açıklama yaptılar ve özellikle bu açıklama içerisinde Mardin belediye eş başkanı Ahmet Türk
05:50çok önemli adımlar atılsa dahi süreci sabırla destekliyoruz ifadesini de bulundu ve sürecin başarıya ulaşmaması için
05:58bazı güçlerin de devreye girdiği açıklamasını yaptı yani devreye girdiğini biliyoruz açıklamasını yaptı.
06:07Bir diğer taraftan da şunu da hemen aktaralım özellikle Londra'da önemli bir konferans gerçekleştirildi.
06:14Bu konferansta da çözüm süreci ve de barış sürecine ilişkin bir konferanstı.
06:21Bu sürecin aslında çatışma ve çözümlerde dünya örneklerine baktığımızda Kürt meselesinin çözümü ve aynı zamanda silahlı mücadelenin sonlanmasından sonrasındaki
06:33barış sürecinin nasıl bir aşamayla yürütülmesi gerektiği ya da yürütülüyor olduğuna dair de dünya örnekleri üzerinden tartışmalar yapıldı.
06:42Ve burada da konuşma yapan İmralı Sekreteriyasından Veysi Aktaş da özellikle 1999'daki silah bırakma deneyimini Çetin Erkaş İmralı'daki koşulları anlattı
06:55ve konferansta kalıcı barışın hukuk ve hukuki güvence ve demokratik siyaset alanının açılması konusundaki adımlara dikkat çekildi.
07:04Ki buna dair de zaten Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan da dün bu konferansa bir mesaj göndermişti.
07:13Bu mesajdan da bazı başlıkları programdaki konumuzla konuşalım.
07:17Daha fazla uzatmadan ki uzattım zaten hemen yayını alalım.
07:21Gazeteci meslektaşım sevgili Diren Yurtsever.
07:24Diren merhaba.
07:26Çok teşekkürler yayında olduğun için.
07:30Merhaba ben teşekkür ederim.
07:32Şimdi tabii ki konu başlıkları o kadar yoğun ki uzatmadan diyorum birini söylerken bir diğer konu başlığı geliyor.
07:40Haliyle sen de haberci olunca otomatikman onu da verelim bunu da görelim değerlendirmesini yapıyoruz aslında.
07:47O yüzden dilersen seninle öncelikle sıcak gündemle başlayalım.
07:52Bir, bizim başımıza çok geldiği için aslında yani hem Özgür basın hem Kürt basını her alanda hem tutuklamalar hem gözaltılar
08:01ve hem gazetecilik faaliyetlerinden kaynaklı birçok baskı ve şiddetin sarmalında kaldı.
08:08Hala da aslında kalmaya da devam ediyor.
08:11Ama bugün mesela şunu gördüğümüzde T24'ün hem sosyal medya hem X ve internet hesaplarına kapatma kararı geldi.
08:20Bu ne olursa olsun hiçbir şekilde kabul edilebilecek bir durum değil ve karşısında olmayacak bir durum.
08:26Sen nasıl okuyorsun bunu ya da bu arka arkaya, dün de kısa dalgaydı sanıyorum, arka arkaya gelen bu kapatmaları neye
08:34bağlıyorsun?
08:36Ya maalesef tam da bir barış sürecinin, çözüm sürecinin tartışıldığı, konuşulduğu, bununla bağlantılı olarak iktidarın, devletin bu sürecin ruhuna daha
08:52uygun bir siyasal iklimi oluşturmasına dönük beklentilerin de olduğu bir süreçte,
08:57otoriterleşmenin giderek arttığı bir süreci bu süreçle birlikte yaşıyoruz.
09:04Yani Kürt meselesi gibi bir meselenin, çözümünün tartışıldığı bir süreçte buna eşlik eden gündemlerin,
09:12düşünce ve ifade özgürlüğüne dönük kısıtlamaların olmadığı, daha demokratik adımların atıldığı ve bir ortamın sağlandığı bir atmosferin eşlik etmesi gerekiyordu.
09:25Fakat gün artık geldiğimiz aşamada bunun olmadığını, tam tersi bir durumun yaşandığını görüyoruz.
09:31Son aylarda özellikle gazetecilerin sanal medya X gibi sanal medya hesapları, haberleri paylaştıkları, bilgiyi paylaştıkları,
09:42düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında iktidara eleştirileni yönelttiği bütün mecralara dönük,
09:48bir kısıtlamanın, bir sınırlandırmanın olduğunu, bunun sistematik bir şekilde devreye konulduğunu,
09:56son aylarda çok daha yoğun bir şekilde yaşayan, son dönemlerde çok daha yoğun bir şekilde yaşamaya başladık.
10:02Hem gazetecilerin bireysel hesapları, hem de başta Kürt medyasına dönük,
10:07bu sistematik erişim engellerinin özellikle X hesabı ve Instagram olmak üzere,
10:14bu platformlarda ciddi bir erişim engellinin ve kısıtlamanın getirildiğini biliyoruz.
10:20Bu devam etti, çok farklı mecralarda çalışan gazetecilerin kendi kişisel hesapları,
10:27yine daha alternatif medya rolünü üstlenen kimi mecralara kadar uzandığını görüyoruz.
10:34Bugüne kadar hep erişim engelli olarak geldi bu sansür ve kısıtlamanın kendisi,
10:39ama T24'te de bir kapatılma olayıyla daha üst düzeye ulaştığını gördük.
10:47Bugün bununla karşı karşıya kaldık.
10:48Gerekçesi de oturmamışlar, oturmuşlar, üşenmemişler, LGBT'lerle ilgili kaç tane haber yapıldığını hesaplamışlar
10:58ve bunun bir propaganda olduğu iddiasıyla T24'de hem sosyal medya hesaplarına erişim engelli getirildi,
11:06hem de kapatılma kararı verildi.
11:08Biz kendileriyle de görüştük.
11:10Henüz kendilerine bir tebligat ulaşmamış, bir kapatılma kararı var ama bir tebligat ulaşmamış.
11:16Çok ciddi bir tepki de gazetecilerden, basın meslek örgütlerinden, sosyal medyadan, muhalefetten de yükseldi.
11:25Ama bu artık şöyle bir mesele yani Türkiye'de her zaman iktidar birilerini düşman gösterdi, hedef aldı ve baskıyı onun üzerinden
11:38yürüttü.
11:39Bu yeri geldi, Kürt halkı oldu, Kürt gazeteciler oldu, Kürt medyası oldu.
11:46Bu yeri geldi, geçtiğimiz ayda biliyorsunuz kadın örgütlerinin hesaplarına çok ciddi erişim engelli gelmişti.
11:53Yine sosyalist örgütlerin hesaplarına çok ciddi bir erişim engelli gelmişti.
12:00Her dönemde belli aralıklarla çeşitli kesimleri yani muhalefet dinamiklerini bu basın ayağı da olabilir, bu toplumsal bir hareket de olabilir,
12:13bu siyasal bir parti de olabilir, bu herhangi bir toplumsal hareket de olabilir.
12:17İktidarın otoriterleşmeye dönük hayata geçirdiği politikaların bir devamı olarak sürdürdüğü bir sansür ve kısıtlama politikasının çok sistematik bir şekilde devrede
12:35olduğunu görüyoruz.
12:36Bu çok ciddi bir tepki alıyor çünkü dediğim gibi özellikle demokratikleşmeye dair adımların atıldığı, atılmasının beklendiği, barış gibi bir sürecin
12:47konuşulduğu,
12:48buna uygun bir yani sürecin ruhuna uygun bir siyasal atmosferin yaratılmasına dönük beklentilerin tam da olduğu bu süreçte sürekli bir
12:59basına dönük bir baskı,
13:03düşünce ve ifade özgürlüğüne dönük bir baskı ve kısıtlama halinin sistematik bir şekilde hayata geçirdiğini görüyoruz.
13:15Doğal olarak tepkinin bir odağı da şu, sürece bir tepkiye de dönüşüyor bu.
13:22Çünkü artık madem bir barış olacaksa, madem bir demokratikleşmeyi konuşacaksak neden hala muhalefete dönük baskılar devam ediyor?
13:32Bu biraz önce söylediğin aslında çok önemli, bu otoriter rejimler ve otografi aslında bir tarafıyla da toplumu kendince konsolide etmeye,
13:53istediğini topluma vermeye, aynı zamanda demokratikleşmenin önüne set koymak ve aslında bir tarafıyla da demokratikleşme ya da bu adımlar dediğimizde
14:03de
14:03onu kendi kuralına ve istediği çeperde, istediği kadar vermeye dönük bir sistem ve rejimden de bahsediyoruz aslında.
14:11Bu karşıt olan ya da onun kendisine karşı hedef olarak gördüğü her alanı kapatmaya ve sindirmeye, sesini kısmaya dönük bir
14:23durum.
14:24Bu bir tarafıyla da tam altını çizdiğin şeye dönüyor.
14:27Yani bu barışın toplumsallaşması dediğimizde toplumun birçok alanda hani adım atmayıp da ama şimdi adım atmaya başlıyor ya da başlayabilir
14:36dediğimiz yerde
14:37bütün bu uygulamalar ve hukuksuzluklarla birlikte biz bir taraftan da hukukun olmasını bekliyoruz.
14:44Bu nasıl bir paradoks peki sana göre?
14:47Evet çok kritik bir mesele bu yani ben mesela geçtiğim saftalarda biliyorsunuz aile, ailem güvenliği diye bir operasyon başlatıldı ve
15:02yine LGBT yani toplumun
15:04yani bu iktidar yüzyıllık tekçi anlayışını sürdürüyor.
15:10Kendisi gibi olmayan, tekçiliği dayatan bir yerde hala diretiyor.
15:16Ama dönüşümün de tam olması gereken şey bu.
15:20Bugün Kürt meselesini de tartıştığımızda işte hukuk dışı bırakılması, tekçilik anlayışının ve ideolojisinin dayatılması, yok sayılması sadece Kürtler değil.
15:33Cumhuriyetin çatısı altında yaşayan birçok farklı inanç ve kimlik için.
15:38Bu tekçi dayatmanın bugün kendisi de farklı kimliklere yönelmiş durumda.
15:45Geçtiğimiz günlerde ailem güvenliği değil operasyonuyla aslında iktidarın çok uzun bir süredir aile politikaları kapsamında hayata geçirdiği,
15:55geçirmek istediği, ideolojik müdahalenin bir parçası olarak bu operasyonu gerçekleştirildiği, bir toplumsal mühendisliğe soyulmuş bir iktidardan bahsediyoruz.
16:06İlk ideolojik dayatma var burada.
16:08Bu operasyonun devamı olarak çünkü gerekçeye baktığımızda aynı basın kuruluşlarına, basın mecralarına dönük kapatma politikalarını, fiillerini hayata geçirdi.
16:21Şimdi bugün tartışılan şeyin kendisine bu ideolojiden vazgeçilmesi ya da bu anlamda bir değişim ve dönüşümün gerçekleşmesi tartışmasını yürütüyoruz biz
16:36barış ve demokratik toplum sürecini tartıştığımızda.
16:39Bunun tam tersi bir politikanın hayata geçirilmesi demek nasıl bir karşılık yaratıyor veya nasıl sonuçlar doğuruyor?
16:49Toplumun kafası karışıyor.
16:52Toplumun süreci benimsemesi ve sahiplenmesi cılızlaşıyor.
16:58Kapsayıcı bir barışın önü kapatılıyor.
17:03Gibi gibi birçok ya da bugün belki Kürt meselesini ya da bir Kürt meselesi dediğimiz şey bir çatışma meselesi, bir
17:12savaş meselesi ve bugün şiddetin bir kenara bırakılması ve onun yarattığı sonuçların ortadan kaldırılması, iyileştirilmesi, onarılması gerektiğini tartışıyoruz.
17:24Bu ne demektir?
17:25Bu çok kapsayıcı bir taleptir.
17:27Çok kapsayıcı bir talep olduğu bir yerden çok kapsayıcı bir şekilde bunun etrafında belki güçlü bir mücadelenin yürütülmesi gerekiyor ya
17:38da güçlü bir tartışmanın yürütülmesi gerekiyor ya da güçlü bir sahiplenme meselesinin yürütülmesi gerekiyor.
17:45Ama tam da böyle olması gerektiği bir yerden iktidarın bunu hayata geçirdiği, yani hayata geçirdiği bu politikalar kapsamında bu tartışmalar
17:55başka yere odaklanıyor.
17:57Peki.
17:58Bu anlamıyla tabii ki kendi içerisinde bir paradoks yaratıyor, çelişki yaratıyor.
18:04Bunun altını çizmekte fayda var.
18:06Evet, bu paradoks ve çelişkiye de gerçekten BSE Hozat'ta şöyle bir açıklama yapmıştı KCK Yürütme Konseyi Eş Başkanı.
18:17Çerçeve yasa eksik, kendi içinde çelişkili ve paradoksal bir yasa ifadesini kullanmıştı ve bu gerçekten de hani bu süreci de
18:28tarif ediyor.
18:28Bir tarafıyla da şu çok net, hani yarın 1 Ekim ve meclis açılacak.
18:34Hatta Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş'un süreç tıkır tıkır işliyor demesine yine BSE Hozat tıkır tıkır işleyen bir süreç yok
18:43en azından bu tarafta demişti.
18:45Şimdi aslında Gözler Meclis'e çevrildi.
18:50Meclis içinde Ankara kulislerinin hareketli olduğu söyleniyor.
18:54Peki hem MGK toplandı hem de yarın meclisin açılacak olmasıyla birlikte Ankara'da nasıl bir durum söz konusu ve de neler
19:04bekleniyor aslında aldığın izlenimler ve de oradaki bilgiler nelerdir?
19:11Ya aslında çok dinamik bir haftaya gireceğimizi öngörmek mümkün.
19:18Yani 1 Ekim'le birlikte ve akabinde gelişen sürecin barış ve demokratik toplum süreci kapsamında dinamik olacağını, hareketli haftalar, günler
19:30ve aile olacağını şimdiden söylemek mümkün.
19:33Şu güne kadar da zaten Gözler biliyorsun 1 Ekim'e çevrilmişti.
19:38Yani Ağustos ayında bir çerçeve yasa çıktı.
19:42Akabinde takip ve değerlendirme kurulu, bu kurul toplantısını yaptı, alt komisyonlarını oluşturdu ve orada durdu gibi bir izlenimi hepimiz hissettik,
19:55gördük ve takip ettik.
19:56Şimdi bir meclisin tatilde olması bunun etkileyen faktörlerden biriydi.
20:03İkincisi de hala üzerinde netleşmeyen, ortaklaşmayan ya da belli bir mutabakat sağlanmayan tartışmalı, süreç bağlamında tartışmalı noktalar vardı.
20:15Bu iki sebepten dolayı bir duranlık hali söz konusuydu.
20:19Ama hem meclisin tatilden çıkması ve 1 Ekim itibariyle çalışmalarına başlıyor olması,
20:26çünkü biliyorsun geçtiğimiz günlerde Numan Kurtulmuş'ta özellikle mecliste kurulması planlanan, beklenen bir izleme kurulunun oluşacağını,
20:37zaten çerçeve yasa kapsamında oluşacağı duyurulmuştu ve bu meclisin açılmasıyla birlikte olacaktı.
20:42Siyasi parti temsilcilerinin içerisinde yer alacağı geniş katılımlı bir izleme kurulu oluşacaktı.
20:48Bunun için meclisin açılması bekleniyordu.
20:52Hükümet kanadından alt kurulların çalışmaya başladığına dair kimi açıklamalar yapılsa da,
20:59tam oyuna çok somut, çok tatmin edici, gözde görünür bir çalışma yansımadı.
21:04Bu söylem düzeyinde kaldı.
21:05Hala bu komisyonlarda kimler çalışacak?
21:09Tam olarak işlevi...
21:10Bunlar belirlenmemiş değil mi?
21:13Şöyle de bir şey vardır çünkü.
21:15Hani İmnalı heyeti İstanbul'da gazetecilerle yap ki Ankara'da da yaptı zaten.
21:21Hani çerçeve yasa çıktıktan sonra sürecin ilerlemesine dair.
21:24O zaman şu çok netti.
21:26Hani meclis açılmadan önce de kurulların çalışabileceği, altyapısını oluşturabileceği yönündeydi.
21:34Ama bir taraftan da hani arka planda çalışılıyor mu, kurullar oluşturuldu mu, kimler var, kimler yok gibi de bir soru
21:41işaretleri de vardı.
21:42Anladığımız kadarıyla onların hiçbiri yok ve oluşturulmamış mı?
21:47Yani resmi düzeyde yapılan açıklamalarda baktığımızda kurullar çalışmalarını, komisyonlar çalışmalarını yürütmeye başladı dendi.
21:59Bunu hükümet kanadından çeşitli isimler açıkladı.
22:02Direkt kamuoyuna bu çalışmaların ne olduğuna, hangi çalışma ya da kimler bu çalışmaları yürütüyor, komisyonlarda kimlerin olduğuna dair resmi düzeyde
22:16bir açıklama yapılmadı.
22:17Ama şunu anlıyoruz, özellikle bu komisyonların en çok gözlerin dikildiği komisyon ve süreç bakımından da kritik olan komisyonun Kürt Halk
22:31Önder'i Abdullah Öcalan'ın da koordinatör olarak çalışma yürüteceği silahsızlanma ve strateji alt komisyonu.
22:40Abdullah Öcalan'ın bu komisyonda koordinatör olarak çalışma yürüteceği zaten kulislere yansımıştı.
22:46Dem Parti heyeti de çeşitli açıklamalarda, bunu destekleyen açıklamalarda bulunmuştu.
22:53Mehmet Uçum da belki resmi düzeydeki ilk açıklamaydı, bunu açıkladı.
22:58Ama yine dediğim gibi edindiğimiz bilgilere göre, şimdi bu çok yönlü bir çalışma, bir tarafta takip ve değerlendirme kurulu gibi
23:08Cumhurbaşkanlığı yardımcılığına bağlı bir kurul varken,
23:11bir taraftan bu kurula bağlı alt komisyonlar burada çalışma yürütürken ama bir tarafta işin diğer boyutları var.
23:19Yani sonuçta silah bırakıp gelecek gerillaların, geliş güzergahı, geliş şekli, silah bırakma meselesinin kendisini de yürüten çeşitli mekanizmalar var.
23:34Biz bu mekanizmaların çok kamuoyuna da yansımasa da çalıştığını, çalışmaya başladığını ve bu çalışmaların yer yer tıkansa bile bir düzeye
23:45geldiğini anlamış oluyoruz.
23:48Kürt Özgürlük Hareketi'nin açıklamalarına da baktığımız zaman şunu söylediler, özellikle çerçeve yasanın çıkmasıyla birlikte Sayın Abdullah Öcalan'ın statüsünü
23:58belirleyecek
24:00ve onun çalışma koşullarını sağlayacak mekanizma içerisinde yer almasının, meclisin açılmasıyla birlikte beklenen bir gelişme olduğunu bu açıklamalardan anlıyoruz.
24:13Aynı zamanda bunun da sürecin ilerlemesi noktasında kilit bir yerde olduğuna dönüp açıklamaları da vardı.
24:21Hatta çok net ve vurucu açıklamalarda bulundular.
24:25Yani bu sağlanmazsa sürecin gerçek anlamda tıkanabileceğini söyleyebiliriz minvalinde tonunda açıklamalar da oldu.
24:36Şimdi bu yönüyle bu zaten beklenen bir gelişmeydi.
24:40Çerçeve yasa kapsamında da beklenen bir gelişmeydi.
24:44Ama son bir hafta ya da bu son birkaç haftada belli bir duranlığın olduğunu ama son bir, bir buçuk iki
24:54haftalık bir süreçte
24:57kısmi de olsa süreçte bir ivmenin yakalandığını söyleyebiliriz.
25:03Bu daha çok sahadaki gelişmelerle ilgili şunu anlıyoruz.
25:07Sahadaki gelişmelerin bir düzeye geldiğini, bu gelişmelerle birlikte işin meclis ayağının hızlandığını,
25:16özellikle beklentinin olduğu Abdullah Öcalan'ın koordinatörlüğünü sürdüreceği komisyon ve bu komisyon bağlamında
25:27Öcalan'a bağlı bir alt kurulun Ekim ayı ile birlikte, meclisin açılmasıyla birlikte çalışılması beklenen bir gelişme
25:38bu DEM Parti kaynaklarına sorduğumuzda bize verdikleri yanıttı.
25:44Ve şunu anlıyoruz bundan, demek ki Abdullah Öcalan'ın, çünkü daha önce de bu haberlere yansımıştı,
25:51kimi kulislere hatta kimi DEM Parti yetkilileri açıklama yaparken kendisine bağlı bir alt kurulun da oluşturulmasını bekliyoruz diye açıklamalar yapmıştı.
26:04Şunu anlıyoruz, eğer bu bekleniyorsa, çalışmaya başlaması bekleniyorsa meclisin açılmasıyla birlikte bu kurul oluşturulmuş.
26:13Bu tabi resmi düzeyde taraflar bakımından açıklanmış bir mesele değil, tartışmalardan ve kulislerden yansıyan ve takip ettiğimiz kadarıyla görebildiğimiz,
26:28ön görebildiğimiz gelişmelerden biri.
26:31Yani bunu o zaman şöyle anlıyoruz, biz gerçekten komisyonların Ekim ortasından itibaren çalışmaya başlayacağı,
26:40yani meclis açıldıktan sonra hızlı bir şekilde, hayır bunu şundan doğru kuruyoruz ya,
26:46hep bir çerçeve yasa çıktı, ardından çok hızlı adımların atılmasını bekliyoruz.
26:52Geriye gidelim, özellikle 11 Temmuz silah yakma imha töreninden sonra işte bir komisyon kurulacaktı mecliste,
27:03kuruldu, dedik ki hani yasalar çıkacak, hızlı adım atılacak ve süreç ilerleyecek.
27:08O da olmadı.
27:09Şimdi bir tarafıyla da döndük, bir iki senenin sonunda kritik 1 Ekim meclisin açılma sürecine,
27:15şöyle yani bazen bizim de tabii ki aklımız tutuluyor yeri geldiğinde.
27:22Çünkü o da neden, hani belki yeniden ezber bozan bir adımla karşı karşıya kalabiliriz.
27:28Ama bir tarafıyla da çok güçlü sözler var gerçekten.
27:33Ama o güçlü sözlerin somut realitede ortada olmadığı bir süreçle de karşı karşıyayız.
27:41Hani bu şu demek, sadece hani hukukun yeni yasa yapmayla uygulanmasının ötesinde var olanların dahi uygulanmadığı yerde,
27:50işte örgüt, örgütten gelecek, gerillaların hazır olduğu, geleceklerin bekliyor olduğu ama nereye gelecek, hangi yasaya gelecek, nasıl gelecek,
28:00burada hangi demokratik siyaset zemini içerisinde yer alacak bu alanlar, bu kurullar, bu saha oluşturuldu mu,
28:09o da aynı zamanda bir soru işareti olarak duruyor.
28:14O yüzden hani senin bununla alakalı en azından geçmişe göre şimdiki Ankara hareketliliğine ve de durumuna baktığındaki izlenimin nedir?
28:27Bir kere şunu vurgulamak gerekiyor.
28:31Türkiye kendi özgürlüğünde bir süreç yaşıyor.
28:34Yani dünya örneklerinde çatışma çözümü süreçlerine de baktığınızda bu meselelerin kendisi hemen atılan adımlarla sonuçlanabilen ya da çözülebilen süreçler değil.
28:465 yılı bulan deneyimler var, 10 yılı, 17 yılı bulan deneyimler var.
28:50Türkiye'de de baktığımızda belli bir düzeyde gidiyor.
28:56Aslında hız bakımından taraflar belki vurguluyor, hızlıca adımlar atılmıyor ama buradaki meselelerin kendisi hızın kendisi değil.
29:05Türkiye'de barış ve demokratik toplum süreci kapsamında yaşanan temel sorun bir güven inşasının olmaması.
29:12Yani 2 yıllık bir süreçte hala süreci güvenceye alan, hala bu sürecin demokratikleşmeyle tamamlanabileceğine dair devletin bir güvence vermemesi.
29:27Ortada bir anlaşma yok, ortada bir sözleşme imzalanmış herhangi bir şey yok ve demokratikleşmeye dönüp devletin takındığı bir tutum yok.
29:39Ve doğal olarak buradaki temel mesele bir güven inşasının yapılmaması.
29:45Benim de yani takip ettiğim kadarıyla ve büyük bir eksiklik olarak gördüğüm mesele bu.
29:51Çünkü bugün kime sorarsanız sorun, taraflara da sorduğunuzda dün Sayın Abdullah Öcalan'ın Londra'ya gönderdiği bir mesajda da vurguladığı
29:59meselede şu vardı.
30:01Hukuksal güvence meselesi vardı.
30:03Yani hukuksal bir tanıma olmadığı sürece, hukuksal yasal bir güvence olmadığı sürece bu kalıcı ve sürdürülebilir bir barışa dönüşemez.
30:13Bunun risklerine değinmişti.
30:16Şimdi böyle olan bir yerde şunu görüyoruz Türkiye'deki süreçte.
30:21Tam anlamıyla silah bırakmaya, silahların bırakılmasına odaklanmış bir devlet aklı var.
30:29Yani meseleyi burada, buraya sıkıştıran bir devlet aklı var.
30:34Senin dediğin gibi geri dönüşlerin konuşulduğu bir yerde ve biliyoruz yani hani bir özne olarak yani dün Sayın Ocalan da
30:44vurgulamıştı.
30:45Sivil ve siyasal yaşama özne olarak katılabilecek insanların ne olacağına, bu kanalların nasıl oluşturulacağına, nasıl bir siyasal ve toplumsal atmosfer
30:56yaratılacağına tarafların her iki tarafın yani sadece devlet tarafının da değil her iki tarafın hala buna dönüp ne tür bir
31:05hazırlığı var bilinmiyor.
31:07Çünkü bu aşamaya gelinmedi henüz.
31:10Süreç hala tıkanmalarla, ağır aksak, güven inşa etmeden ilerlemeye özellikle Kürt tarafının çok daha kararlı bir şekilde yürütmeye çalıştığı bir
31:24süreçten bahsediyoruz.
31:26Henüz işin o meselesine gelmiş değiliz.
31:30Evet bir geri dönüşler olacak, gerillalar gelecek, çerçeve yasa işte bugün Milli Güvenlik Kurulu toplandı, toplantısı devam ediyor.
31:40Muhtemeldir bir yazılı açıklama yaparak bu toplantının kapsamına dair belki de bir yazılı açıklama yapacak ama bizim de tahmin ettiğimiz
31:49kadarıyla bugünkü Milli Güvenlik Kurulu'nda da özellikle kurullarla ilgili,
31:53özellikle Abdullah Öcalan'ın koordinatörlüğünü sürdüreceği, yapacağı komisyonla ilgili yani statüsüyle ilgili bir gündeminde ele alındığı ve bununla bağlantılı bir
32:05gelişmenin olabilme ihtimalini öngörüyoruz.
32:08Tabii ki bölgesel gelişmelerin de ele alındığı, genel anlamda sürecin geldiği aşamanın da ele alındığı bir toplantı olacak.
32:15Ama bu toplantıdan çıkarsa özellikle bu statü meselesiyle ilgili bir gelişmenin çıkma ihtimalini çok daha yüksek öngörüyoruz.
32:25Sonuçta bu aşamaya gelmiş bir süreçten bahsediyoruz.
32:29Zaten bundan da kaçınılamaz.
32:33Statü meselesinin netleşeceği bir süreç ve karar öngörüyoruz dedin.
32:38Şimdi bu tabii aynı zamanda hani bu son süreçlerde tam da hani bir gelişme oluyor derken aslında bir tarafıyla İmralı
32:46heyeti adaya gidemiyor.
32:48İşte 40 günlük bir gecikme söz konusu oluyor.
32:52Avukatlarıyla görüşmüyor, dışarıyla iletişimi yok.
32:54Dışarıdan bakıldığında da bu tamamıyla aslında yine bir tecrüt sisteminin uygulandığı değerlendirmesini yapmamıza neden oluyor.
33:02Şimdi bir tarafıyla yine periyodik olan İmralı heyetinin görüşmeleri yine beklenildiği gibi belli bir periyotlarda gerçekleştirilmiyor.
33:12Şimdi bugün baktığımızda özellikle hani hem çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesine dair hem de heyetin gidip gelişlerine dair
33:22ya da o kapıların açılıp açılmayacağına dair herhangi bir öngörü ya da değerlendirme ya da buna benzer bununla alakalı bir
33:31gelişme söz konusu mu?
33:34Bu da çok beklenen bir şey.
33:37Biliyorsunuz özellikle çerçeve yasanın çıkmasıyla birlikte tarafların yaptığı açıklamalara baktığımızda
33:44bu meselelerin gündeme geldiğini taraflar arasında İmralı'da gündeme geldiğini konuşulduğunu tartışıldığını anlayabiliyoruz.
33:53Bu minvalde açıklamalar yapıldı.
33:55Hatta Kürt Özgürlük Hareketi'nin yaptığı açıklamalara da baktığımızda dediler ki
33:59geç bile kalındı normalde çerçeve yasa çıktıktan kısa bir süre sonra başta gazeteciler, basın, medya olmak üzere
34:07Abdullah Öcalan'ın çeşitli kesimlerle doğrudan temas kurabileceği, iletişim kurabileceği olanakların sağlanması gerekiyordu.
34:17Şimdi şu aşamada bunun olmamış olması bir gecikmenin olduğu anlamına geliyor.
34:23Süreç zaten hep böyle ilerledi.
34:25Yani atılması gereken adımlar atılmış olsa bile hep böyle bir gecikme, hep bir zamana yayma,
34:31hep geri yerden tartışmalarla götürülmeye çalışıldı.
34:36Bu noktada da böyle bir gecikmenin olduğunu söylemek mümkün.
34:41Ama yine bu yürütülen tartışmalara da baktığımızda bu yönlü gelişmelerin gecikmeli de olsa yaşanabileceğini öngörebiliriz.
34:55Yani biraz daha yüksek bir ihtimal en azından şu aşamada diyebiliriz.
34:59Yani İmralı'ya belki gazeteciler, belki çeşitli kesimlerin gidebilme ihtimalinin biraz daha yüksek olduğu bir aşamada olduğumuzu söyleyebiliriz.
35:14Bu bizim öngörümüz, beklentimiz ve yapılan açıklamalardan ve takip ettiğimiz kadarıyla edindiğimiz izlenim.
35:23Olası gelişmeler bu yönlü olabilir.
35:26Olsa bile dediğim gibi bu gecikmiş bir halde yani şu aşamada bile gecikmiş.
35:34Bu neden gecikmiş?
35:35Bir, biliyorsunuz süreçte eşit müzakere koşulları hala oluşturulmadı.
35:40Yakın bir zamanda Abdullah Öcalan'a ait olduğu iddia edilen metinler dolaşıma sokuldu.
35:47Bu tartışmalar üzerinden kimi toplumsal dinamiklerin hassasiyetlerine dokunuldu.
35:53Abdullah Öcalan bunları söyledi mi, söylemedi mi ilk etapta tabii ki heyet bunu yalanladı ama aslında doğrudan bu tartışmalara dahil
36:02olabilmeliydi Abdullah Öcalan.
36:04Çünkü süreci sabote etmeye dönük, baltalamaya dönük yaklaşımların olabileceği vurgusu sürekli.
36:12Böyle bir riskin ne denir?
36:15Diri olduğu süreç bakımından hep altı çizilen bir meseleydi.
36:19Şimdi bir taraf istediği zamanda saatte ve yerde devlet, iktidar bu süreci yürüten hükümet kanadı propagandasını yapabiliyor, toplumla direkt temas
36:29kurabiliyor,
36:30anlatabiliyor, süreci kendi durduğu yerden vesaire.
36:34Ama diğer tarafa baktığımızda toplumla doğrudan iletişim kurabileceği, siyasetle doğrudan iletişim kurabileceği, farklı dinamiklerle iletişim kurabileceği olanaklar ve imkanlar henüz
36:48sağlanmış değildir.
36:49Bu sürecin sağlıklı ilerleyebilmek açısından ciddi bir sorun teşkil ediyor ve hayati bir noktada duruyor.
36:58Bir zaten sürecin gerekliliği açısından bunun sağlanmış olması gerekiyordu.
37:04İkincisi de zaten yürütülen tartışmalara baktığımızda bunun konuşulduğunu, belli bir takvimin de öngörüldüğü, bu tartışmalar ekseninde öngörüldüğünü anlayabiliyoruz.
37:16Bu olmasına rağmen hala sağlanmamış olması ciddi bir geç kalma halidir de aynı zamanda.
37:25Ama dileriz ki bu geç kalma hali daha fazla uzamaz ve İmralı'nın kapıları farklı kesimlere açılır.
37:34Sadece farklı kesimlere açılmakla da kalmamalı.
37:37Abdullah Yocalı'nın biliyorsunuz daha özgür çalışabilir ve süreci yönetebilir koşullarının da sağlanması gerekiyor.
37:50Bu hem örgütü tarafından, İmralı heyeti tarafından hem de Kürt kamuoyu başta olmak üzere bu sürecin kalıcı bir barışa evrilmesini
38:01isteyen tüm kesimler tarafından ciddi bir talep ve beklenti olarak orta yerde duruyor.
38:07Çünkü bir tarafıyla da süreç ne kadar uzatılır ya da adımlar atılmazsa aslında hem Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın
38:19sürekli vurgu yaptığı,
38:20işte norm dışı güçler ama sürecin enfekte olma ihtimali,
38:26aynı zamanda çözümsüzlüğü isteyenler tarafından sürecin sabote edilmeye dönük olma hali üzerindeki aslında sürekli vurgular varken,
38:36bugünkü gidişatın o anlamda çok daha hızlandırılması tartışmaları da beraberinde geliyor.
38:44Çünkü uzadıkça daha sorun sağlıklarla karşı karşıya kalınacak tehlikesi de söz konusu değil mi?
38:52Evet çünkü bunu zaten Sayın Abdullah Öcalan en başından beri söylüyordu.
38:58Yani çünkü geçmiş deneyimler vardır.
39:02Yani 2003-2015 sürecini yaşadık, 90'lı 93 süresinde biliyorsunuz Abdullah Öcalan'ın başlatmış olduğu bir süreç vardı.
39:10Tıpkı vurguladığı, işaret ettiği o güçler tarafından nasıl sabote edildiğini, bu süreçlerin nasıl bozulduğunu biliyoruz.
39:20Yani çok ciddi bir deneyim var ortada bununla ilgili.
39:23Bir de zaten sürecin bu kadar yer yer ağır atsak, yer yer tıkanma hala bir netleşmenin olmadığını gördüğümüz de bir
39:33yerden,
39:34bu ihtimalin çok diri olduğu bir hali hem örgüt hem Abdullah Öcalan hem diğer aktörler vurguluyordu.
39:43Ama buradaki meselenin kendisi, bunu sadece Kürt tarafı değil, geçtiğimiz günlerde Erdoğan'la bir açıklama yaptığında bir provokasyon meselesinin dikkat
39:53çekti.
39:53Yine sanıyorum Efkan hala da provokasyon meselesine dikkat çekmişti.
40:01Şimdi bu dikkat çekici bir yerde duruyor.
40:05Eğer karşı tarafta bunun farkındaysa yapılması gereken şey bunun önlemlerinin alınmasıdır.
40:11Provokasyon zeminlerini besleyen bütün unsurları ortadan kaldırmaktır.
40:19Bunun en temel yolu demin de söylediğim gibi Abdullah Öcalan'ın doğrudan iletişim kanallarının açılmasıdır.
40:26İkincisi de süreci atılması gereken adımlar bakımından çok fazla zamana yaymama halidir.
40:33Üçüncüsü de gerçekten artık süreçte güven inşa edici adımların atılması gerekiyor.
40:40Hala insanların, toplumun ki Kürt Özgürlük Hareketi'nin de yerler açıklamalarına baktığımızda sürece dönük kaygıları var.
40:51Bugün Abdullah Öcalan'ın statüsü aslında tartışmasızdır.
40:55Şu anlamda tartışmasızdır.
40:56Bir şiddet çatışma hali var taraflar arasında ve iki taraf bunu çözme, belki herkesin kendi yöntemleriyle yaklaşıyor ama bir çözme
41:08iradesiyle, en azından bunu bir müzakere yöntemiyle yürütme anlamında karşılıklı oturmuş.
41:15Yani karşılıklı aktör olarak, müzakereci olarak birbirini tanıma var.
41:19Fiilen bu böyle ve en başından beri de fiilen bu süreci yürüten Abdullah Öcalan'dır.
41:27Yani o açıdan yolu tartışmasızdır.
41:30Bunu devlet de aslında karşı tarafta kabul etmiştir ki kurucu önder gibi bir söylem değişikliğine kadar MHP gitti.
41:39Şimdi burada mesele hukuki ve siyasal bir tanıma.
41:44Abdullah Öcalan'ın statüsünün hukuki ve siyasal anlamda tartışılmaya devlet tarafından açılması demek hala Kürt sorununun inkar edilmesi demektir.
41:56Hala Kürt sorununu parantez içerisine almamak demektir.
42:01Bir inkardır.
42:01Nitekim Sayın Abdullah Öcalan'da kamuoyuna yansıttığı mesajlarda benim statüm Kürt halkının statüsü demektir.
42:08Yani bu hala o yönlü bir değişim ve dönüşümün devlet tarafında gerçekleşmediği ya da hala bu noktada bir ne denir?
42:18İradenin oluşmadığı meselesiyle ilgilidir.
42:21Ama bugün gelinen aşamadan işte bugün MGK'nın gündemindeki başlıklarından biriydi.
42:30Meclis açılır açılmaz beklenen gelişmelerden biridir.
42:35Yani her ne kadar o inkar hali bir değişim ve dönüşüme uğramamış olsa bile bu artık kaçınılmaz bir noktadır.
42:45Çünkü süreç bakımında siyasal taleplerin somutlaşma meselesi önümüzdeki günlerdeki tartışmaların temel gündemi olacaktır.
42:55Yani o açıdan daha fazla böyle ertelenebilecek, oyalanabilecek bir mevzu değildir.
43:02Dayatör kendisini.
43:04Diren çok teşekkür ediyorum.
43:06Sağ ol.
43:07Vakit ayırıp bu en azından gündem ve Ankara gündemi süreçle ilgili önemli ayrıntılı değerlendirmelerde bulunduğun için sağ ol.
43:20Ben teşekkür ederim, iyi yayınlar.
43:23Teşekkürler, kolay gelsin.
43:26Evet sevgili seyirciler, gazeteci, meslektaşım, sevgili diren yurtsever bugünkü gündeme bakış programının konuğuydu.
43:35Evet çünkü Ankara son derece kritik ve sıcak gelişmelerin yaşanacağı bir sürece giriyor diyebiliriz.
43:43Yarın meclis açıldıktan sonra belli kritik şeylerin geçirilmesi, yasaların aslında kurulların işletilmesi ve daha sonrasında komisyonların ekim ortasında çalışması gibi
43:57ve daha sonrasında işte bugün MGK toplantısı var, oradan çıkacak sonuç, bundan sonrasında beklenen adımlar ve bu adımların nasıl atılacağına
44:05dair
44:06Gözler artık yarından sonra Ankara'da, iktidarda ve devlette.
44:10Dolayısıyla en azından o başlıkları sizlere aktarmaya çalıştık.
44:15Gündem sıcaklığını koruyor.
44:16Bugünden yarına her türlü farklı farklı açıklamalar, değerlendirmeler, gelişmelerle de karşı karşıya kalabiliriz gibi görünüyor.
44:26Çünkü artık şundan vazgeçtik.
44:29Yani her sabaha uyandığımızda bu da oldu demenin ötesinde bu da oldunun üzerine konacak bir şey kalmadı işin açıkçası.
44:38Çünkü bu ülkede her şey olabiliyor.
44:41İşte o yüzden de Kürt Halk Önder'i Abdullah Öcalan'ın ta başından itibaren ifade ettiği
44:47Barış ve demokratik toplum sürecinin her türlü demokratik hukuk ve demokratik cumhuriyet ekseninde yasal hukuksal bir zemininin oluşması ve demokratikleşmenin
44:59Bugün toplumun her kesiminden kurumlara, yurttaşlara ve sivil toplum örgütlerine, sol sosyalistlere, kimliklere özgürlük ve eşit yurttaşlık hakkı, ifade özgürlüğü,
45:12temel hak ve özgürlükler çerçevesinde Türkiye'nin değişmesi, dönüşmesi.
45:17Bunun için de demokrasiye ve barışa dünden daha fazla sahip çıkıp o sahip çıkmayı daha da genişletip güçlü çeperlere yayma
45:26meselesi ve bugün işte o zaman ülkenin gidişatını değiştirme için daha da güçlü ses kurmaya, söz kurmaya daha çok ihtiyacımız
45:36var diyerek gündeme bakış programını kapatalım.
45:38Haftaya tekrar karşınızda olmak üzere yayında emeği geçen arkadaşlarım adına hepinize iyi akşamlar dilerim.
46:00Altyazı M.K.