00:13Presidente del Gobierno, Presidente de la Asunta de Galicia, Ministro de Hacienda, Presidente
00:22de Revelo premiado este año, Presidentes González y Rejoy, Embajadores, Presidente del Parlamento
00:33de Galicia, Delegado del Gobierno en Galicia y Alcalde del Conselio Logrove, Presidente
00:42de la Fundación Foro La Toja Vínculo Atlántico, Autoridades, Ponentes, Patrocinadores, Señoras
00:50y Señores. É un prazer acompañarvos una vez máis no Foro La Toja Vínculo Atlántico.
01:01Agradezo a Amancio e a todo o seu equipo a iniciativa e a dedicación a este foro, a este espazo
01:10de reflexión necesario e felizmente consolidado.
01:16E non podo deixar de recordar a figura de Josep Piqué, que tanto empeño, dedicación,
01:23inteligencia e ilusión puso en esta idea e en esta realidad del foro La Toja hasta
01:29seus últimos días.
01:32Esta cita gallega, pretendidamente otoñal, aunque tengo un poco de dúbades sobre iso,
01:40goza de un gran aprecio, non só por a relevancia e o nivel intelectual de seus debates,
01:47tamén, e se ve en esta sala, por o buen ambiente que generáis, en un lugar tan privilegiado
01:55por a naturaleza e tamén cuidado, que invita a disfrutar da boa conversación, a compartir
02:03reflexiónes, preocupaciónes e esperanzas, con un pouco, iso sí, de distancia, do trepidante
02:11ritmo cotidiano.
02:13Me agrada moi especialmente reencontrarme aquí con o presidente Revelo de Sousa, con
02:19o profesor Revelo.
02:21Nuevamente nos ha dado unha gran lección hoxe.
02:25E como ele mesmo me ha contado, ha volto a sú labor docente, non já universitaria,
02:31non, sino de chicos e chicas de 14 a 18 anos.
02:37Non me extraña a vitalidade que mantiene e que nos demuestra.
02:42Querido profesor Revelo, al que tanto admiro, e a quen me une, bien lo sabéis,
02:49unha amistad hecha a base de innumerables encuentros e conversaciones, de confidencias e sabios consejos.
02:58E adivinarán de que lado venían os consejos.
03:03E de tantos temas, temas que nos afectaban no dia a dia, temas que nos afectaban con visión
03:11con vocación ibérica, con vocación europea, atlántica, mediterránea e iberoamericana.
03:19Su trayectoria política e académica, su profundo compromiso ético,
03:24su sencillez e bonomía e su capacidade de escucha e de comunicación.
03:31Le han ganado o afecto de sus compatriotas e tamén, como pode comprobarse aquí, de los españoles.
03:39Parabéns, caro amigo Marcelo, expresidente da República Portuguesa,
03:46por este Premio Josep Piqué Foro Atlántico, Foro La Toja.
03:53Juntos inauguramos a segunda edição deste fórum en 2020.
04:01Ainda, como se deben lembrar, sobre o impacto da terrible pandemia COVID-19.
04:10Falamos sobre iso, claro.
04:13Falamos sobre a Europa.
04:16Sempre aclamar por máis Europa.
04:20Como seguimos haciendo hoxe ante os novos retos.
04:24Son só seis anos e parece que estamos já en outra era.
04:28Pero a necesidade de máis Europa é aún máis acuciante.
04:33Como tamén lo é unha maior cooperación global.
04:36Para as pandemias, as que vengan, sí.
04:40Pero hoxe urge máis para a paz, para a seguridade, para a defensa dos direitos humanos e a democracia.
04:47E tamén para a estabilidade do tráfico comercial,
04:50o suministro energético, a inovación tecnológica,
04:54os equilibrios geoestratégicos.
04:57Pois já estamos na octava edición do foro.
05:00E, reflexando a sensación imperante deste novo tempo,
05:05habéis escogido un título un tanto inquietante,
05:08Un mundo en desorden.
05:10Permitidme que dedique o resto da intervención
05:14a compartir algúnas reflexiónes sobre isto,
05:17sen entrar moito en detalle
05:18a tantos temas que se han tratado já
05:21e que, sen dúda, van a ser objeto de amplio debate
05:25durante estas dos jornadas.
05:29Unas reflexiónes sobre esta expresión,
05:31pouco apuntaba o presidente do goberno,
05:34desorden,
05:36e me vou remitir a la RAE,
05:38sempre é unha garantía.
05:40En sú diccionario dice que é confusión e alteración do orden,
05:45bastante evidente.
05:47En sú segunda acepción é perturbación do orden
05:50e a disciplina de un grupo,
05:52de unha reunión, de unha comunidade ou de persoas.
05:55Ambas definiciónes remiten a la palabra contraria,
05:59orden,
06:00e o facen en términos de ausencia.
06:02O que acabo de dicir parece baladí ou obvio,
06:06pero aí pode estar unha das claves
06:08do que nos pasa,
06:10do que nos sucede.
06:12Iso que dá en chamarse desorden mundial
06:14non é un término absoluto,
06:16definitivo, irreversible,
06:18sino relativo a la erosión de un orden concreto.
06:21O que a comunidade internacional logrou,
06:25con moito dolor e moito esforzo,
06:28logrou alcanzarlo en a posguerra mundial.
06:31Dicho orden ha dado frutos irrenunciables,
06:34pensando así rápidamente,
06:37a declaración universal dos direitos humanos,
06:39a carta das Naciones Unidas,
06:41o ensanzamiento da comunidade internacional,
06:44a creación de múltiples organismos internacionales multilaterales,
06:49o desenvolvemento como nunca do comercio global,
06:52o incremento da cooperación,
06:54a difusión de avances de enorme impacto social
06:57en ámbitos como a medicina, a educación e tantos outros,
07:01por non falar da construcción da Unida Unida.
07:07Pero contiene tamén asimetrías, desigualdades,
07:10procedimientos anquilosados que abocan á parálisis.
07:13Por iso, cando hoxe nos referimos á desorden mundial,
07:17con inquietud plenamente justificada,
07:21conviene non caer en a idealización excesiva
07:23del orden que o precedía.
07:25Porque algunos dos problemas e conflictos
07:28a los que hoxe asistimos
07:29son, en realidad,
07:31consecuencia de sus limitaciones,
07:34las limitaciones de aquel otro orden
07:36e do que podríamos chamar
07:38sus defectos de diseño.
07:41É preciso renovar
07:43en o orden mundial.
07:45E é preciso facerlo porque
07:46ás guerras e aos conflictos,
07:48algúns tristemente familiares e cercanos,
07:51como os de Ucrania e Orente Próximo,
07:54ou aos retos globais pendientes,
07:56penso na inaplazable transición energética,
07:59se suman novos motivos de inquietud,
08:01como as chamadas amenazas híbridas,
08:04que ponen en jaque principios básicos
08:06como a seguridade,
08:07a soberanía ou a integridade territorial,
08:09para as que o orden normativo tradicional
08:11carece de buenas respuestas de momento.
08:15Tampouco podemos olvidar
08:17cuestiones como a necesaria regulación
08:19da inteligencia artificial,
08:21que a sujeite ao control humano
08:23e a oriente ás bien comuns.
08:27Prestemos por iso atención
08:28ás voces críticas.
08:30Non todas son destructivas
08:32ou desmesuradas.
08:34Por debaixo da crispación
08:36de nosos días
08:37pode haber razones sensatas
08:39que nos lleven
08:40a perfeccionar o perfectible,
08:43a reformar o reformable.
08:45En torno á crítica medida,
08:48ao inconformismo,
08:50razonado e sereno,
08:52poden confluir
08:53moitas das sensibilidades
08:55nacionales ou individuales
08:57que participan
08:58do vínculo atlántico.
09:00E non só na esfera política,
09:02tamén nas universidades,
09:04nos centros de investigación,
09:05nos servicios públicos,
09:07as empresas,
09:09a sociedade civil.
09:09É un esforzo
09:11que merece a pena
09:12e devemos
09:13facerlo juntos.
09:16Quisera reiterar isto último
09:18con absoluta convicción.
09:20En o ano en que celebramos
09:21o 250 aniversario
09:23da declaración de independencia
09:24dese gran país
09:25que son
09:26os Estados Unidos
09:27de Norteamérica,
09:29o vínculo atlántico
09:30está destinado
09:31a pervivir.
09:33Lo digo a partir
09:34de mi propia experiencia vital
09:35como estudiante
09:36en Canadá
09:37e nos Estados Unidos,
09:39aunque agora
09:40parezcan
09:41un pouco antagonistas,
09:43algo que me ha
09:44permitido desarrollar
09:45e mantener
09:45vínculos afectivos
09:47indisolubles
09:48con Norteamérica.
09:50E tamén,
09:51desde logo,
09:52e sobre todo,
09:52lo digo
09:53como jefe de Estado
09:54de unha das grandes
09:55democracias europeas.
09:57Así que, insisto,
09:59busquemos
09:59os necesarios
10:00espacios de confluencia.
10:01Entendamos
10:02o orden mundial
10:03como proceso.
10:05A cooperación internacional
10:06como proceso.
10:08A construcción europea
10:10tamén como proceso.
10:12Su perfección
10:13é o ideal
10:14que ambicionamos,
10:15esa utopía,
10:17pero,
10:17quizá,
10:18nunca
10:18lo veamos
10:19del todo cumplido
10:20porque,
10:21en su carácter dinámico
10:22de aspiración constante,
10:24reside
10:25su auténtica
10:25fuerza.
10:27Visto así,
10:28o desorden
10:28non ten por que ser
10:29unha fase terminal,
10:31sino un estadio
10:32que nos conduzca
10:33a un orden internacional
10:34mellor,
10:36máis justo,
10:37máis sólido,
10:38máis inclusivo
10:39e máis adaptado
10:40ás novas necesidades.
10:42En ese empeño
10:43ás democracias europeas,
10:45creo que nos corresponde
10:46en gran medida
10:47a iniciativa.
10:48Somos,
10:49hoxe por hoxe,
10:49os grandes garantes
10:51del derecho internacional.
10:52Por iso,
10:53necesitamos cada vez
10:55ser máis fuertes
10:56e autónomos
10:57en defensa,
10:58en capacidades industriales,
10:59en educación
11:00e formación
11:02sin deixarnos
11:03amedrentar
11:04por nadie
11:05e sin perder
11:06a coherencia
11:07con nosos mesmos.
11:09A fidelidade
11:10aos próprios valores
11:11non resulta
11:12sempre sencilla,
11:14non é
11:14cando parecen
11:16evaporarse
11:16as certezas
11:17e as alianzas,
11:19cando o progreso
11:20deixa de ser
11:21unha función lineal,
11:22cando os frentes
11:24se multiplican
11:25e crecen
11:25a frustración
11:26e as desigualdades.
11:28Así que cabe
11:29preguntarse
11:30onde se sitúa
11:32a própria esencia,
11:33ese valor
11:33irrenunciable,
11:36ese mínimo
11:36común
11:36denominador
11:37de todos
11:38os europeos?
11:40A mí me gusta
11:41insistir
11:42en que
11:43o corazón
11:44dos nosos valores
11:45radica
11:46en o respeito
11:47á dignidade
11:48da persoa.
11:51A partir de aí
11:51todo se declina
11:53de maneira natural.
11:54A convivencia
11:55democrática,
11:56o Estado de Derecho,
11:57as libertades
11:58e responsabilidades
12:00inherentes
12:00á cidadanía,
12:02non caigamos nunca
12:03en o error
12:04de dar por sentada
12:05a dignidade
12:05do ser humano.
12:07Non creamos
12:07que é unha especie
12:09de ben
12:09que nos é debido
12:10por haber nascido
12:12nun país
12:12occidental,
12:14nun Estado de Derecho,
12:16nunha democracia
12:17avanzada
12:18ou tener unhas ideas
12:19ou creencias.
12:21Ante ayer,
12:22en Madrid,
12:22ante o presidente
12:23da República Francesa,
12:24tive a ocasión
12:26de recordarlo
12:27citando
12:28a Jorge Semprún,
12:31de cuyo fallecimiento
12:32se cumplen
12:32já 15 anos.
12:34Apenas a 10 km
12:36de Weimar,
12:37esa cuna
12:38de la música,
12:38de la gran música,
12:39de la gran ciencia,
12:40de la gran filosofía,
12:43viu brotar
12:43a barbárie.
12:45Foi no campo
12:46de concentración
12:47de Buchenwald.
12:49Iso sucedió aquí,
12:50en Europa.
12:52A filósofa
12:53Hannah Arendt,
12:56gracias a cuya obra
12:57tenemos
12:58un conhecimento
12:59máis preciso
13:00de la banalidade
13:01do mal,
13:02dicía que
13:03a incertidumbre
13:04abre tamén
13:04espacios de esperanza.
13:06Así que,
13:07seamos pragmáticos
13:08e estemos vigilantes,
13:10pero non perdamos
13:11nunca a esperanza.
13:13En nosotros
13:14está a posibilidad
13:15de salir
13:15aún máis fuertes,
13:17aún mellores
13:18de este
13:20desorden mundial.
13:23Esa posibilidad
13:23nos impone
13:24unha obligación moral.
13:27Unámonos
13:28para hacerle frente.
13:30Moitas gracias.
13:30Aplausos.
13:31Aplausos.