00:00Türü çok önemli. Mantarlar bünyelerinde ağır metalleri ve kirletici maddeleri de taşıyabiliyorlar.
00:06Sadece topladığınız yer ormanlık yer değil, sanayi bölgesine yakın ya da kirleticilerin çok olduğu bir yer ya da yol kenarıysa
00:14bu da ciddi anlamda bir risk faktörü teşkil ediyor.
00:18Biz genel olarak vatandaşlarımıza aslında topladıkları doğadan, şimdi ormandan toplanılanın şöyle bir riski var.
00:24Bunlar sizin yıllardır topladığınız bir yer olsa bile aynı türe benzeyen zehirli bir türle aynı yan yana komşuluk yapabiliyor ve
00:33bunu fark etmeden siz onun da toplamış olabiliyorsunuz.
00:36Bir tanesi de yeterli sepetin içinde bir tane karışması siz onu tükettiğinizde zehirlenmenize yol açacak.
00:42Ormanda böyle bir risk varken diğeri de yol kenarında sanayi bölgelerinin içerisinde ya da kirli alanlardan toplanılan mantarların bünyelerinde bu
00:52kirli maddeleri de biriktiriyor olmaları.
00:55Ulusal kaynakların söylediği 300'e kadar Türkiye'de mantar türü tespit edilmiş.
01:01Bunların 100 tanesinin yenilebilir olmadığını ve 10 tanesinin de ciddi ölümcül etkilere sebep olduğunu belirtmişler.
01:07Yani her mantar yenilemez. Hatta yenilebilir olduğunu düşündüğünüz mantar ki kanlıca mesela, Kastamonu'da çok yaygın ve insanlar çok severek tüketiyorlar.
01:18Başka bir mantara benzerliğiyle birlikte çok ciddi zehirlenip hastaneye başvuruların yapıldığını biliyoruz.
01:24Sayılarında giderek arttığını biliyoruz.
01:26Ve açıkçası mantarı evde uygulayabileceğiniz çok kolay böyle bir hızlı tanı testi diye bir şey yok.
01:32Üreticileri diyebiliriz, sertifikalı yapan insanlar tarafından üretilen ürünlere yönelmek en mantıklısı.
01:39Çünkü siz bunu çıplak gözle ayırt edemeyebilirsiniz.
01:43Mantar pişerken gümüş kaşığı koyduğumuzda işte kararmazsa mantar zehirsiz.
01:48Yani gerçekten böyle bir test laboratuvarlarda yapılabiliyorsa o kişileri ben davet ediyorum.
01:53Birlikte çalışmak istiyorum.
01:55Çünkü toksikolojik testler bu kadar kolay değil, gerçekten değil.
01:59Bunu hiçbir şekilde bir referans noktası olarak gümüş kaşığı alamayız.
02:04Onun dışında daha ilginci var.
02:06Sirkede bekletmekle zehrinin gideceğini söylüyorlar.
02:09İşte bunu kurutursak diyorlar.
02:11Yani şöyle düşünün, içinde zehir olan bir yapı var.
02:15Ve biz bunu kuruttuğumuzda bu zehir sizce nasıl buradan uzaklaşabilir?
02:19Zehirli mantarlardan bahsederken tabii burada çok yaygın olan ve hani acil servisle başvuruların önemli bir kısmını oluşturan köy götüren var.
02:29Bundan bahsedebiliriz.
02:30Amanita türleri diyebiliriz.
02:32Bunlar en zehirli mantar türleri.
02:34Bunlar normal diğer doğa mantarlarıyla da çok kolay bir şekilde karışabiliyorlar.
02:39Ve kişi yani çok ciddi hem böbrek hem karaciğer kaybına kadar kişinin ölümüne sebep verebilen mantar türleri bunlar.
02:47Çünkü içinde amotoksinler var.
02:49Yani zehirlenme belirtileri sadece bulantı ve kusmayla da kalmıyor.
02:53Onlar farkında değiller.
02:54Çok geç bir dönemde yani bir güne yakın belki kişi hiçbir şey hissetmiyor.
02:59Ve bir anda karaciğerin iflası eşiğine gelip acile başvurabiliyor.
03:04Böyle yavaş yavaş içinizi oyan bir mikrof gibi düşünebilirsiniz bu toksinleri.
03:10Çok ciddi oranda ölüme sebebiyet verebilen organ kaybına sebebiyet veren amanita türleri genellikle.
03:16Falloides burada da köy götüren olarak ölüm şapkası olarak geçiyor.
03:21Bulantı kusma 1-2 saat içerisinde hissederseniz gastrointestinal rahatsızlık dediğimiz işte ishal gibi karın ağrısı gibi tansiyon düşüklüğü.
03:29İşte boynunuzda yüzünüzde böyle bir kızarma, ağzınızda metalik tat, baş dönmesi gibi böyle bir bulgu hissettiğiniz anda ilk etapta yapmanız
03:40gereken en yakın sağlık kuruluşuna gitmeniz.
