- 8 saat önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00...ifade edilmişti. Tüm yaşananları konuşalım. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. İrfan Kaya Ülger bizlerle.
00:07Sayın Ülger canlı yayına hoş geldiniz.
00:09Merhabalar, iyi yayınlar dilerim.
00:11Teşekkür ediyorum. Riyad'da ikinci toplantı gerçekleşti.
00:14Hemen akabinde Sayın Dışişleri Bakanı Hakan Filan dün akşam açıklamalarda bulunmuştu.
00:20Canlı olarak da ekranlara getirdik.
00:22Şu anda ittifak nasıl gidiyor sizce?
00:27Oluşum aşamasında aslına bakacak olursanız bu tip savunma örgütleri bir anda kurulmaz.
00:34Tediricen, kademe kademe bir gelişme göstermesi gerekiyor.
00:38NATO'da da bunu görüyoruz. Başka yapılanmalarda da benzer bir durum var.
00:44Şimdi ilk adımı Pakistan ve Suudi Arabistan bizbirlerine garanti veren bir savunma anlaşmasıyla yaptılar.
00:527 Ağustos'ta bu anlaşmaya Türkiye'de katıldı ve Mekke Savunma İttifakı'nın kurulduğu açıklandı.
01:00Tabi idealist perspektiften baktığımızda artık Orta Doğu'nun bölgenin kaderine dış güçler değil,
01:08bölge ülkeleri Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan el koydu diyebiliriz.
01:15Önümüzdeki zaman diliminde eğer hata yapılmazsa bu ittifakın yeni katılımlarla güçlenme potansiyeli var.
01:24Hakikaten Orta Doğu bakımından bu ittifak bir uluslararası örgüt übiyeti kazanacak ve büyük bir boşluğu dolduracak.
01:34Daha önceki denemeler beklentileri karşılama bakımından sıkıntı yaşanmıştı.
01:43Onu biliyoruz.
01:43İslam İşbirliği Teşkilatı 69'dan beri faaliyet gösteriyor.
01:49Yok hükmündeydin neredeyse.
01:50Bir başka örgüt Erbakan Hoca'nın büyük ideallerle gündeme getirdiği projede 1997 yılında bir uluslararası örgüte dönüştü.
02:02D8 projesi bunlara en son Azerbaycan katıldı sayıları 9 oldu fakat uluslararası alanda pek bir etkisi nüfuzu gözükmüyor.
02:15Bir başka uluslararası örgüt merkezi Tahran'da olan Eko Economic Cooperation Organization Ekonomik İşbirliği örgütü 5 Orta Asya Cumhuriyeti Pakistan, Türkiye,
02:26Irak gibi ülkeler buraya üye ekonomik ve ticari ilişkilerin canlandırılması amacıyla kurulan bu örgütte real politiğe baktığımızda çok beklentileri karşılayacak
02:41şekilde bir pratik ortaya koyamadı.
02:43Mekke Savunma İttifakı'nın idealist perspektiften baktığımızda hakikaten büyük potansiyeli var.
02:50İttihadı İslam yani İslam birliğini hakikaten pratiğe yansıtabilir.
02:56Fakat bu olumlu bakış açısıyla bunları söylüyoruz.
02:59Negatif tarafında ise Suri Arabistan'a güçlü destek vermek suretiyle ortaya konulan pratik bir taraftan da kuşkuları, endişeleri arttırıyor.
03:14Özellikle ABD'li bir senatörün dün yaptığı paylaşım benim dikkatimi çekti.
03:21Hakikaten Mekke Savunma İttifakı İran ve vekil güçlerinin denetim altında tutulması bakımından bize katkı sağlıyor.
03:29Yani malin bu anlamda bir açıklama yaptı.
03:33Oysa olan biten aslında kuruluş aşamasında, teşekkür aşamasında olan bir uluslararası örgütün yaşadığı problemler, sıkıntılar.
03:45Henüz daha yani meclise sevk edildiği söylenilen Mekke Savunma İttifakı'nın kurucu metnini göremedik.
03:53Yani burada treaty antlaşma anlamında NATO'nun Washington Antlaşması gibi baştan sona metni göremedik.
04:03Ama yani neden yola çıkarak bu ittifak hakkında bir takım varsayımlarda bulunuyoruz?
04:10Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın, Pakistanlı yetkililerin, Suudi Arabistan medyasının yayınlarından yola çıkarak
04:17üç ülke arasında kolektif savunma yapılanması oluştuğu sonucuna varıyoruz.
04:25İşte bu üçüncü toplantı, dün yapılan, Riyad'da yapılan toplantıda stratejik,
04:36tam ismini bulacağım, stratejik siyasi savunma komitesi toplantısı.
04:45Yani teşekkür aşamasında tarafların önümüzdeki zaman diliminde kolektif işbirliğini öngören bir takım kararların alındığı anlaşılıyor.
04:58Fakat Suudi Arabistan lihine Pakistan'ın ve Türkiye'nin Husi'lerle sıcak bir çatışma içerisine girmiş olması girmesi iyi bir
05:12fotoğraf vermeyecek tabii ki.
05:14Yani bir Şii-Sünni çatışması izlenimi bırakacak.
05:20Şimdi evet Sayın Ülger sözünüzü kestim ama bölgede zaten İsrail'in arzu ettiği, beklediği, kışkırttığı, sürekli üzerinde durmuş olduğu mesele
05:32zaten bu.
05:33Şii-Sünni çatışması.
05:35Türkiye Suudi Arabistan'ı asker gönderecek mi?
05:38Şimdi peyderpey bu süreç ilerliyor.
05:41İttifaktan manasıyla yüzde yüz bir şekilde oluşum sağlamadı.
05:45Bu oluşum sağlama tabii ki askeri destekle de olacak.
05:51Yani özellikle tabii ki Türkiye birçok anlamda askeri ve istihbaril destekler de verecek.
05:58Bu Husi'lerin durumu ile alakalı nasıl bir ortam meydana gelir?
06:04Karşılıklı bir çatışma olursa ne olur bölgede?
06:09Şimdi Yemen meselesine biraz geriye giderek işte Arap Baharı döneminden bugüne olan bitenleri de gözünde bulundurarak bakmak lazım.
06:20Ali Abdullah Salih, oradaki diktatör Arap Baharı döneminde devrildi.
06:26Akabinde İç Savaş başladı ve Zeydiler Ensörullah Harekatı 2014 yılında başkent Sanayi ele geçirdi.
06:38En son işte çatışmalarda kontrol ettikleri toprakları biraz daha genişlettiler.
06:43Dün Körfez medyası Babilmendap Boğazı'nın tekrar hükümet güçleri tarafından kontrol edildiğini,
06:52Muhan'ın düştüğünü açıklamış olsa da bu çok bağımsız kaynaklar tarafından teyit edilmedi.
06:58Şu an baktığımızda yani Yemen'e baktığımızda gördüğümüz fotoğraf şu.
07:03Yemen 555 bin kilometre kare işte Türkiye'nin üçte ikisi kadar haritada baktığımızda Yemen'in doğu tarafları tamamen çöllerden oluşuyor.
07:16Husiler Ensörullah Harekatı 2014'ten beri başkent Sanayi ve mücaviz bölgeleri kontrol altında tutuyorlar.
07:25Coğrafi olarak şu an itibariyle yüzde otuz üçünü Yemen topraklarının yüzde otuz üçünü Husiler elinde tutuyor.
07:34Güneyde Adem merkezli Suudi Arabistan'ın desteklediği bir hükümet var.
07:40Bir de Birleşik Arap Emirlikleri'nin desteklediği bir yapı daha vardı Güney Geçiş Konseyi.
07:47Birleşik Arap Emirlikleri desteğini çekti.
07:49Şimdi o oluşumun hali belirsizliğini koruyor.
07:57Şunu söylemek istiyorum.
07:59Baktığımızda Yemen nüfusu 43 milyon.
08:03Bu nüfusun yüzde 75'i Husilerin olduğu bölgede yaşıyor.
08:09Yani Yemen merkezi hükümeti aslında demografi anlamında toplumsal taban anlamında sorun sıkıntı yaşıyor.
08:18Husiler hem bir siyasi hareket hem bir hükümet hem de çok güçlü biçimde savaşçılara sahip taraflar arasında 2022 yılında Birleşik
08:33Milletler'in devriye girmesiyle bir ateşkes imzalanmıştı.
08:37Ve bu ateşkes devam ederken bunu bozan da Suudiler oldu İran dini liderinin cenaze törenine.
08:47Husilerin başındaki bir ekip katıldı ve geri döndükleri zaman Sana havalimanına inemediler.
08:55Çünkü Sana havalimanı Suudi Arabistan destekli güçler tarafından tahrip edilmişti.
09:02Böylece 13 Temmuz itibariyle yeniden çatışmalar başladı.
09:09Mekke savunma ittifakı çerçevesinde Türkiye'nin ve Pakistan'ın bir takım teknik lojistik imkanları Suudi Arabistan'a tahsis edeceği anlaşılıyor.
09:22Çok özür dilerim. Bir son dakika gelişmesi var Sayın Ülger. Siz de yakinen takip etmişsinizdir.
09:28Başakşehir'de maalesef bir okulda 15 yaşında bir kız öğrencinin başka bir okulda okuyan bir kız öğrencinin bıçaklı bir saldırısı oldu.
09:38Burada bir kişi ağır yaralıydı. Üç kişi orta ağırdı.
09:42Muhtemelen o ağır yaralı olan kız öğrenci maalesef hayatını kaybetti.
09:49Allah gani gani rahmet eylesin.
09:52Yani bunun tabii ki enine boynuna araştırılması gerekiyor.
09:57Okul milliyetin bu noktada gerekli tedbirleri daha sıkı almalı.
10:03Gerçekten insanın içi acıyor.
10:06ABD'de oluyordu bu tip olaylar.
10:08Galiba bize de yavaş yavaş yansımaya başladı.
10:15Yani mutlaka devletimiz ve eğitimciler neler yapılması nasıl bir kararlılıklar gidilmesi konusunu biliyorlardır.
10:24Pratiği yansıtacaklarını düşünüyorum.
10:27İnşallah.
10:27Peki şimdi burada yaşananlar tabii ki Türkiye yakından ilgilendiriyor ama bahsettiğimiz gibi bu ittifakla alakalı oluşum tamamlandığında çok daha farklı
10:43bir tabloyla karşıya kalınabilir.
10:45Burada şu anda Yemen'de olan nar husilerin durumu yani orada bütün yaşananlar şu an itibariyle Türkiye için uzaktan da olsa
10:56bir tehdit mi?
10:59Yani Türkiye için doğrudan tehdit oluşturmuyor.
11:02Fakat Türkiye eğer beklentilerin ötesinde Suudi Arabistan'a destek sağlarsa ve Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar karşısında husilere karşı operasyonun
11:17içerisinde yer alırsa bunun negatif yansımaları olacak.
11:21Kızıldeniz'de, Babül Bendap Boğazı'nda husiler böyle bir şey olduğu takdirde.
11:27Türk ticaret gemilerini de hedef olarak gösterecekler.
11:32Onlara yönelik saldırılar başlayabilecek.
11:35Şimdi bakış açınıza bağlı olarak bir taraftan bu Beke Savunma İttifakı'nı itaat-ı İslam için çok doğru bir adım
11:45olarak değerlendirmek mümkün.
11:47Ön öte taraftan buradaki Suudi rejiminin haksızlığını destekleyecek bir pozisyona doğru yönelmemek lazım.
11:58Bu özellikle Türkiye bakımından emniyet arz ediyor.
12:02Türkiye'nin Sudan'da ve o coğrafyada Somali'de üstleri var.
12:10İki tane fırka temi var bildiğin kadarıyla Türk savaş gemisi Somali'de.
12:16Suudi Arabistan'da da eğer ikili anlaşmayla Türkiye'yi üst tahsis ederlerse bu köyfez coğrafyasında Türkiye'nin etkisinin nüfuzunun artması anlamına
12:27gelir.
12:27Bence sıcak çatışmadan ziyade bu aşamada bir takım teknik destek, istihbarat, lojistik destekle sınırlı kalacak Türkiye'nin katkısı.
12:39Öte taraftan tabii ki bir mecliste kurucu antlaşmanın onaylanması gerekiyor.
12:47Asker gönderilebilmesi için tezkere gerekiyor.
12:51Burada Suudi Arabistan kendisi Yemen'deki bu iç savaşa müdahale ederek büyük bir insani dramada yol açtı.
13:05Bunu da unutmayalım.
13:06370 bin kişi hayatını kaybetti.
13:11Suudi Arabistan meşruiyet sağlamak için şunu da ileri sürüyor.
13:16İşte Husiler kutsal mekanlara yedilik saldırılar yapıyor diye oysa Husiler bunu kabul etmiyorlar.
13:23Bu Husiler de netice olarak Müslüman Mekke ve Medine dışında bize saldırı yapıldığı için Suudi Arabistan'ın her tarafında misilleme
13:34yapacağız.
13:35Fakat kutsal bölgelere bizim saldırı yaptığımız şeklindeki iddiaları kabul etmiyoruz diyorlar.
13:42Dün itibariyle Kral Halit Havalimanı'nı vurdular.
13:47Husiler misilleme olarak.
13:49Sonra Aramco tesislerini vurdular.
13:52Bir açıklama yaptı Husilerin sözcüsü.
13:54Söylediği şey şu.
13:56Yani üçüncü ülkelerin sivil uçakları konusunda itina göstermelerini istiyoruz.
14:04Yani kendileri burada bizim misilleme yapma durumumuz söz konusu olduğunda bir mağduriyetle karşılaşmasınlar diye.
14:13Burada hassasiyet göstermemiz gereken husus bir Şiir-Sünni savaşına evrileyebilecek gelişmelerden kaçınmak olmalı.
14:26Türkiye bu konuda diplomasi bakımından ve tarihsel tecrübe bakımından Suudi Arabistan'dan da Pakistan'dan da ileri seviyede.
14:39Bence şu aşamada bir takım sıkıntılar olsa bile önümüzdeki zaman diliminde Mekke Savunma İttifakı bölgede barış ve istikrara katkı sağlayacaktır.
14:53Şu aşamada biraz onun sıkıntılarını yaşıyoruz.
14:58Evet İttifakı İsrail'in bakış açısı net mi sizce?
15:04İsrail bunun kendisine karşı kurulduğu düşüncesiyle hareket ediyor.
15:11Öte taraftan İran'dan da çelişkili açıklamalar geliyor.
15:15Bir taraftan İslam dünyasındaki işbirliği çabalarını İran'ın siyasi liderleri desteklediklerini açıklıyorlar.
15:23Fakat radikal kanat biraz itham edici suçlayıcı ifadeler kullandı Mekke Savunma İttifakı konusunda.
15:31Şimdi ittifakın emniyeti önemi şurada bölgedeki ihtilafları, çatışmaları dış güçler değil de bölge ülkeleri kolektif olarak bundan sonra yönetecek, yönlendirecekler,
15:46müdahale edecekler.
15:47Bu kapının açılması anlamında emniyet taşıyor.
15:51İlk dönemde bir takım sorunlar, sıkıntılar her yerde olur.
15:56Yani bu açıdan daha böyle uzun vadeli bakmak gerektiği kanaatindeyim.
16:03Önümüzdeki zaman diliminde 6-7 ülkenin katılması konuşuluyor.
16:08Baştan Katar, sonra işte Mısır, Bengaldi, Suriye, Irak gibi ülkelerin, Ördün gibi ülkelerin ve hatta Azerbaycan'ın da ismi geçiyor.
16:20Ama bunların en azından bir kısmı önümüzdeki zaman diliminde bu ittifaka katılacak.
16:26NATO'nun kurulmasını bir kez daha hatırlayalım.
16:29İki ülkeyle yola çıktılar.
16:30Sonra sayı 5 oldu.
16:341948 yılında, 40'i de İngiltere, Fransa'yı da 48'de.
16:38Belçika, Hollanda, Lüksemburg katıldı.
16:40Sayı 5 oldu.
16:41Örgütün adı Brüksel Antlaşması Teşkilatı olarak değiştirildi.
16:464 Nisan 49'da da Atlantik Okyanusu'nun, Atlas Okyanusu'nun batı tarafında,
16:51ABD ve Kanada Doğu tarafında bu sayılan 5 ülke ve bunlara ilave olarak Portekiz, Danimarka, İtalya, İzlanda ve Norveç katıldı.
17:0312 ülkeyle ittifak kuruldu.
17:05Şimdi burada da benim kanaatıma göre birkaç ülke daha katıldıktan sonra ortaya kurucu Metin Treaty çıkacak.
17:14Ve hakikaten bölgenin kaderine Müslüman ülkeler el koymuş olacaklar.
17:22Kimlerin katılacağını düşünüyorsunuz ilk etapta?
17:25Az önce isimlerini saydım.
17:27Şimdi en başta Katar, Mısır, Bangladeş, Suriye, Irak, Ürdün ve hatta Azerbaycan.
17:37Azerbaycan bir takım konularda farklı düşünüyor ama burada D8'e katıldı.
17:43Buraya da katılma ihtimali güçlü.
17:45Yani Erbikon Hoca'nın öncülüğünde kurulmuş olan D8'in o portföyüne adım adım gidilecek gibi bir öngörünüz var doğru anladıysam.
17:57Yani üye sayısının önümüzdeki zaman diliminde teşkilatın başarısına paralel olarak daha fazla artması da mümkün.
18:06Yani adeta NATO'dan bağımsız Müslüman ülkelerin bir savunma yapılanmasının güçleneceğini söyleyebiliriz.
18:16Şu an itibariyle zaten dünyada NATO'nun dışında ikinci bir ittifak NATO'nun türevi görünümünde.
18:25Kollektif savunma antlaşması teşkilatı Rusya eski Sovyet Cumhuriyetlerinden beş tanesini de ikna ederek böyle bir yapı kurdu.
18:36Fakat onun uluslararası alanda çok fazla bir etkisi nüfuzu yok.
18:41Ermenistan oradan ayrılma çabası içerisinde Belarus, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan bir de Rusya var.
18:50Şimdi burası Müslüman dünyanın kolektif askeri örgütlenmesi adını aldıktan sonra tüm Müslüman ülkelerin katılımına açık gün gelir buraya.
19:04İran bile katılabilir çünkü İran rejimi şu an itibariyle hala sert çizgide, radikal çizgide fakat önümüzdeki zaman diliminde onların da
19:16ılımlı uzlaşmacı bir çizgiye gelme ve bu yapılanma içerisinde yer alma ihtimalleri var.
19:24Yani böyle bir potansiyeli Mekke Savunma İttifakı bünyesinde taşıyor ve esasen toplantı Riyad'da yapılacaktı.
19:34Son dakika bunun Mekke'ye alınması ve isminin Mekke Savunma İttifakı olarak belirlenmesi de bir takım mesajlar veriyor.
19:45Değil mi baktığımızda sembolik de olsa Müslüman dünyanın ittihadı, kolektif hareketine bir gönderme var.
19:56Müslüman dünyanın savunma örgütü, hüviyeti en başta kurgulanmış vaziyette.
20:03Şimdi bunun işte bir takım sıkıntılarla birlikte hedefine doğru yürüyüşü başladı.
20:10Evet ama çok temkinli.
20:12Uzun vadeli baktığımızda büyük potansiyeli var.
20:14Evet temkinli olunması lazım.
20:16Sizin de bahsettiğiniz gibi ben çok teşekkür ediyorum değerli düşüncelerinizi paylaştığınız.
20:21Çok sağolunuz efendim.
20:22İyi yayınlar dilerim.
20:23Teşekkür ediyorum.