00:00Ezdiğimizde ya da koparttığımızda sütü çıkıyor. Beyaz bir sütü. Şapka özellikleri, sap özellikleri, yine bak bu kalıntılar ve yun kalıntıları
00:15oldukça şuanlık olabiliyor.
00:17Yine kokusu bizim açımızdan önemli.
00:28Genellikle yağmurlardan sonra ki bu sene Eylül dönemi oldukça yağışlı geçti.
00:36Hatta Ekim'deyiz yine oldukça yağışlı ve sıcaklıkların çok uygun olduğu bir dönemdeyiz.
00:42Dolayısıyla doğa mantarlarının da çok bol bulunduğu bir sezondayız aslında.
00:51Doğa mantarları içerisinde yeme kalitesi oldukça yüksek.
00:56Halkımız tarafından toplanıp tüketilen mantarlar var.
01:00Ama bunun dışında ölümlerle sonuçlanabilen, ölümcül olan mantarlar da var.
01:06Genellikle mantarı bilen kişiler topladığında doğa mantarlarında bir problem yaşanmıyor.
01:16Ama maalesef mantarı bilmeyen insanların doğadan topladıkları mantarı tüketmeleri nedeniyle ciddi ölümcül vakalarına çok sık rastlıyoruz.
01:28O yüzden de biz uzmanlar genellikle doğa mantarlarını bilmeyen, tanımayan kişilerin doğa mantarı toplayarak tüketmesini doğru bulmuyoruz.
01:43Çünkü çok az miktarda tüketilse bile dediğim gibi karaciğer, böbrek yetmezliği gibi ciddi ve sonunda da ölümle sonuçlanan durumlar yaşanıyor.
01:57Aslında ülkemiz mantar çeşitliliği bakımından tür düzeyinde de çok zengin bir ülke.
02:06Bu mantarlarında çok az bir kısmı zehirli.
02:10Ama genellikle baktığımızda amanita follayı destediğimiz, amanita grubu, mantar türlerimiz ölümcül olabiliyor.
02:19Köy göçeren zaten Türkiye'deki mantar ölümlerinin yüzde doksan beşinden neredeyse sorumlu mantar.
02:28Genellikle gözle baktığımızda mantarın zehirli olup olmadığının ayırt edilip edilemeyeceği söylenir.
02:35Ama böyle bir şey söz konusu değil.
02:40Evet, morfolojik olarak tanımlamalarımız, teşhislerimiz söz konusu.
02:45Ama bu konu için uzman olmak gerekiyor.
02:49Çünkü zehirli ve zehirsiz, birbirine çok benzeyen, o yüzden de karıştırılabilen mantar türleri var.
02:57Bunun çok iyi ayırt edilmesi gerekiyor.
03:01Maalesef dediğim gibi özellikle kırsaldan şehre göç ettiğinde ya da bazı mantarla ilgili yanlışlar var.
03:14Doğru bilinen yanlışlar var.
03:17Tüm bunlar insanları ne yapabiliyor?
03:21Farklı zehirlenmeyle sonuçlanabilecek durumlarla karşı karşıya bırakabiliyor.
03:28Örnek vereyim isterseniz mesela işte genellikle zehirli mantar gruplarında işte gümüş kaşıkla kaynatılırsa,
03:42işte yoğurtla yenirse ya da böceklerin, salyangozların yediği mantarlar zehirli değildir gibi bir takım inanışlar var.
03:51Ama bunların dediğim gibi hiçbir geçerliliği söz konusu değil.
03:57O yüzden mantar sezonu başladı.
04:01Evet, bol mantarlarımız var.
04:03Dediğim gibi ticarete de konu olan değerli, tüketimi oldukça değerli mantarlarımız da var.
04:12Ama mantarı bilmeyenlerin toplamaması, doğa mantarları yerken zehirlenmelere dikkat edilmesi gerekiyor.
04:21Ki eğer bir mantar zehirlenmesi durumu, işte kusma, mide bulantısı gibi bir durum söz konusuysa da
04:28hemen ilk acil, en yakın hastaneye başvurulması gerekiyor.
04:33Hangi mantar türü yendi?
04:36Çünkü bu mantar türüne göre zehirlenme sendromları farklı olabiliyor.
04:43Mutlaka tedavisinde hangi mantar türünden zehirlenildiğinin de bilinmesi gerekli.
04:51Zehir hattımız var, ulusal zehir hattımız.
04:54Buradan da bilgi alınabilir.
04:56Ama mantar mantar zehirlenmeleri noktasında bilimsel makaleler de var.
05:05Bunlar ne yapılabilir, okunabilir.
05:08Dediğim gibi mantar çok değerli bir besin.
05:13Ama doğadan toplanılan mantarlar konusunda son derece dikkat etmek gerekiyor.
