00:00Gościem Euronews podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu jest dr Robert Mordaka, lekarz ze specjalizacją w zdrowie publiczne.
00:07Dzień dobry, panie doktorze.
00:08Dzień dobry.
00:10Żyjemy w epoce poszukiwania długowieczności, longevity.
00:14Wskazuje się na mapie te niebieskie punkty, gdzie ludzie żyją wyjątkowo długo,
00:17ale Polska na tej mapie raczej jest czerwonym punktem.
00:21Odstajemy pod względem średniej długości życia od państw zachodniej Europy. Dlaczego?
00:26Odstajemy nie tylko pod względem średniej długości życia, ale również odstajemy pod względem liczby lat przeżytych w zdrowiu.
00:34I to jest parametr, który należałoby poprawić.
00:38I teraz jeżeli zadamy sobie pytanie, co można by było zrobić i gdzie tracimy lata w zdrowiu,
00:48jak i również przedwcześnie umieramy, to za 60% zgonów odpowiadają dwie duże grupy chorób.
00:56To jest choroby układu krążenia, jak i również nowotwory.
01:01I tutaj działania profilaktyczne, jak i również świadomość zdrowotna,
01:08która spowoduje, że sami za siebie będziemy dbali, o siebie dbali lepiej.
01:13Czyli podejmiemy działania prozdrowotne, zaczniemy rozwijać prozdrowotne nawyki.
01:20Myślę, że to będzie ten klucz, który pomału, pomału to zbuduje.
01:24Polacy jakby mniej o siebie dbają niż inni europejczycy, czy jednak mamy po prostu gorszy system zdrowia publicznego?
01:31Z jednej strony system zdrowia, gdzie Polska na tle krajów europejskich,
01:35jeżeli chodzi o nakłady na profilaktykę, jest praktycznie na ostatnim miejscu w Unii Europejskiej.
01:41Bo średnia w Unii to jest około 6% ich budżetów na zdrowie.
01:47W Polsce to jest niecały 2%.
01:49I tutaj bez pieniędzy to się nie da zmienić tego trendu.
01:56A z drugiej strony to jest nawiązanie do determinant zdrowia,
02:01kiedyś przedstawionych przez Marka Lalonda.
02:05Dzisiaj mówi się o Life Essential 8, czyli takich 8 obszarach.
02:12Te 8 obszarów to jest kontrola nadciśnienia tętniczego, kontrola glukozy,
02:21kontrola gospodarki lipidowej, ale oprócz tego kontrola wagi ciała, jakie mamy w BMI,
02:27sen, odżywianie, unikanie palenia papierosów.
02:32Także takie obszary, które zależą od każdego Kowalskiego.
02:37To są te małe wybory codzienne.
02:39Czy idziemy do sklepu i kupujemy napój z dużą zawartością cukru,
02:45czy kupujemy wodę.
02:47A ile lat można zyskać statystycznie właśnie na tych świadomych, dobrych wyborach,
02:53jeśli chodzi o rzucenie palenia i dobre odżywianie?
02:56To, co zabiera nam lata, to zabiera nam otyłość.
03:00Mówi się, że badania pokazują, że choroba otyłościowa zabiera około 15 lat życia.
03:08Palenie kilka lat, 8 w zależności ile palimy, jak długo paliliśmy.
03:13Ale również, tak jak papierosy, lata życia nam zabiera brak aktywności fizycznej.
03:20Jak zacząć, to przyjrzyjmy się swojemu sposobowi odżywiania,
03:26zaplanujmy zdrowy talerz, dopasujmy to do swojego wieku i stanu zdrowia,
03:32a druga rzecz, zacznijmy się ruszać.
03:35I zacznijmy spełniać te normy, które WHO mówi, ile trzeba się ruszać,
03:40czyli od 150 do 30 minut umiarkowanego ruchu, co może zrobić każdy.
03:46Myślmy o tym, żeby w ciągu tygodnia minimum 150 minut dostarczyć samemu sobie,
03:53bo ruch to jest najlepszy lekarz.
