Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 13 saat önce
ABD’de 2009 yılında Fort Hood askeri üssünde 13 kişiyi öldüren, 30’dan fazla kişiyi yaralayan Binbaşı Malik Hasan’ın idamının canlı yayımlanması planı tartışma yarattı. CNN TÜRK ABD Temsilcisi Yunus Paksoy’un aktardığına göre, Başkan Donald Trump, Savaş Bakanı Pete Hegseth’in canlı yayın önerisini onayladı. İnfazın 3 Aralık’ta kurşuna dizilerek gerçekleştirilmesi planlanıyor. Karar; idam cezasının uygulanışı, zalimane ceza yasağı, insan hakları ve ABD’nin geçmişte diğer ülkelerdeki halka açık infazlara yönelik eleştirileri açısından tartışılıyor. Detayları CNN TÜRK ABD Temsilcisi Yunus Paksoy anlattı.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Bahsedilen kişi Malik Hasan. Amerika Birleşik Devletleri kara kuvvetlerinde bir binbaşı olarak görev yapıyor ve 2009 yılında Teksas'taki Fort Hood
00:12üstüne gidiyor.
00:13Orada zaten bulunan bir asker herhangi bir şekilde buraya gizlice girmesi ya da sığızması gibi bir durum yok.
00:22O da bir Amerikan kara kuvvetleri askeri psikiyatrist olarak görev yapıyor.
00:27Binbaşı rütbesinde ve orada revir bölümüne gidiyor.
00:33Revir bölümünde elindeki silahla ateş açmaya başlıyor ve 13 kişiyi öldürüyor.
00:4130'dan fazla kişiyi yaralıyor.
00:43Hatta işte otoparka kaçmaya çalışanları da vurduğu dosyaya girmiş durumda.
00:49Burada etkisiz hale getirilirken sırtından vuruluyor, belinden vuruluyor.
00:54Ve vurulduktan sonra da o dönemden bu yana 2009'dan bu yana belinden aşağısı tutmuyor.
01:01Tekerlekli sandalyede Malik Hasan.
01:042013 yılında idam cezasına çarptırılıyor.
01:08Askeri mahkemede yargılanıyor bir asker olarak ve yaptığından ötürü.
01:11Tabii bunu yaparken söylediği şey şu, bu askerlerin Afganistan'a, Irak'a gitmesini engellemek için bunu yaptım diyor.
01:22Bu eylemi gerçekleştirirken işte Allahu Ekber diye bağırdığı söyleniyor.
01:27Bu da dosyaya girmiş bir şey.
01:29Ve Malik Hasan bir ABD kara kuvvetleri ordu binbaşısı olarak bu eylemi gerçekleştirdiği için askeri mahkemede yargılanıyor ve ölüm cezasına
01:36çarptırılıyor.
01:37Tabii bunun kararının artık şimdi ölüm cezalarında gerek askeri mahkeme olsun gerek sivil mahkeme olsun ciddi temiz süreçleri var.
01:49İşte temize gidiyor bir üst mahkemeye daha sonra bir üst mahkemeye.
01:52Yani birçok süreçten geçtikten sonra bu idam cezası infaz ediliyor.
01:57Bu infazın da gerçekleşme zamanı geldi.
02:00Ve bunu askeri mahkeme ne zaman ve nasıl yapalım dendiğinde ABD'nin savaş bakanı Piteksel bunun canlı yayınlanmasını sunuyor.
02:11ABD başkanı Donald Trump'a ve ABD başkanı Donald Trump da bu talebi onaylıyor.
02:17Ve tarih olarak da 3 Aralık seçiliyor.
02:203 Aralık saat 1'de tam olarak zaten o saatte gerçekleştirmişti Malik Hasan bu saldırıyı.
02:26Tam saldırıyı gerçekleştirdiği saatte infaz edilecek.
02:31Tabii burada vermemiz gereken birkaç bilgi de şu Büşra.
02:35Senin de söylediğin gibi yani son ABD idamı bu şekilde 1961 yılında bir asker bir er infaz ediliyor.
02:46İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yöne ise onu asmışlardı mesela 1960'lı yıllarda yapılan o son infaz asılarak gerçekleştirilmişti.
02:56Burada tabii bir infaz mangası görev alacak ve kurşuna dizilecek.
03:02Bu kurşuna dizilme de İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yöne gerçekleşmemiş bir şey.
03:07Tabii daha önce hiç tarihte gerçekleşmemiş şey ise evet belki hani kameralar getirilmişti ama yani şu anki teknoloji şu an
03:16dünyanın herhangi bir yerinde olan bir olayın işte Büşra Aslantaş'ın elinde olacak İstanbul'da işte Washington'da Yunus Paksoy'un elinde
03:25olacak.
03:26Afrika'da bir kişinin elinde telefon varsa o izleyebilecek ya da işte biz hani yetişkin olarak yaşlarımız değişiyor bunu 10 yaşında
03:35biri de izleyebilecek 12 yaşında biri de izleyebilecek o an elinde bir iPad'i varsa telefonu varsa ondan dolayı gerçekten
03:42de infial yaratan bir karar oldu dün gece açıklanan bu canlı yayın emri.
03:50Yunus tam da bunu sormak istiyorum halkı açık ve canlı yayınlanacak olması Trump'ın onayladığı bu kararı Savaş Bakanı Hexet
03:59nasıl gerekçelendiriyor?
04:02Öyle söylüyor diyor ki silah arkadaşlarını böyle canice öldüren ve vatanına ihanet eden birinin cezalandırması da caydırıcı olmalı ve bunu
04:13herkes görmeli.
04:13Eğer bizim askerlerimize bizim bir üssümüzde böyle bir saldırı gerçekleştirdiyse bunun bir daha gerçekleştirilmemesi için bunun bir mesaj göndermesi ders
04:23olması için bunu herkesin gözü önünde yapmamız lazım diyor.
04:28Tabii daha birkaç gün önce Büşra biz de bunu ekranlara getirmiştik Krista Pike Tennessee eyaletinde yıllar önce sınıf arkadaşını canice
04:39ve işkence ederek öldüren kafasını taşla ezen bir kadın Tennessee eyaletinde 25-26 yıl sonra olması lazım.
04:48Dediğim gibi birçok temiz işlemi gerçekleştiriliyor infazına devam edilmesine karar verildi ve infazı gerçekleştirildi o mesela iğneyle öldürülecekti.
04:59İki iğne yapılmasına rağmen ölmedi hastaneye kaldırıldı hastaneye kaldırıldıktan sonra işte konuşamadığı vücudunda ciddi komplikasyonlar geçirdiği söylendi o da mesela
05:09daha tartışma yaratmıştı.
05:10Hala tartışılıyor Krista Pike'ın yaşadığı şeyden sonra ABD'de idam cezası kaldırılmalı mı ya da idam cezası gerçekleştirilirken suçu işleyenin
05:19caniliğinden daha cani bir şekilde mi onları öldürmeliyiz?
05:23Bunların hepsi tabii biraz ahlaki tartışmaya da giriyor yani herkesin görüşü farklı çünkü mesela Krista Pike çok canice ben okurken
05:32kanım çekildi yani sınıf arkadaşını nasıl öldürdüğünü okuyunca.
05:35Şimdi mesela bu kişinin mesela infazına burada bir psikolojik olarak empati duymalı mıyız duymamalı mıyız ya da idam cezası çok
05:44büyük bir tartışma biliyorsun yani başlı başına idam cezası olmalı mı olmamalı mı bunlar rehabilite mi edilmeli topluma mı kazandırılmalı
05:51yoksa hani göze göz dişe diş gibi hani kısasa kısas aynı şekilde öldürülmeli mi bunlar tamamen ahlaki sorular ahlaki cevaplar
05:59yani herkesin fikri bu konuda değişebiliyor tek bir doğru yok.
06:03Bu mali kasanın infazında da bunu doğru bulan Amerikalılar var yani bizim 13 askerimizi öldürmüş 30 tane fazla askerimizi yaralamış
06:12biz de bunu kurtuna dizmeliyiz hem de hepimiz izlemeliyiz hoşuma gidecek diyen de var.
06:18Biz böyle cani bir ülke değildik ne olduk biz diyen de var ciddi bir tartışmaya yani şu Amerika'da şu bir
06:24haftadır gerçekten biz idam cezalarını konuşur olduk bu şu an.
06:28Yunus senin de dikkat çektiğin üzere idam cezaları hangi ülkede olursa olsun başlı başına ayrı bir tartışma farklı farklı görüşler
06:35var ama şimdi Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bu örnekte halkı açık ve canlı yayında yayınlanacak olması elbette daha da ayrı
06:42bir unsur olarak karşımızda Amerikan kamuoyunda hukuk çevrelerinde insan hakları örgütlerinde nasıl bir yankı buldu bu karar?
06:51Yine bölünmüş durumda tabi burada fikirlerde bazı hukuk uzmanları ABD anayasasının 8. maddesine yani canice ve normal bir şartlardan daha
07:06ağır bir şekilde ceza verilemez maddesini ihlal ettiğini söylüyor.
07:10Bazıları diyor ki bu zaten yapılan bir şey hukuka da uygun askeri hukukta kurşuna dizilerek öldürme var ondan dolayı sorun
07:18değil de diyor.
07:19Burada aslında işin dönüp dolaşıp geldiği nokta bir süre ayet hani mesela biz de diyoruz 90 yıl sonra halka açık
07:25infaz daha önce de işte kameralar getirmişti hatta bir tane infaz sadece ailelere gösterilsin diye canlı yayınlanmış ama bak şunu
07:32tekrar edeyim.
07:34Bu olay gerçekleştiğinde hani bu uyarısını da yapmak lazım Türkiye'deki el kadar bir çocuğun elinde ipad varsa bir link önüne
07:44çıkarsa o da izleyebilecek Almanya'daki de izleyebilecek İngiltere'deki de izleyebilecek ve görüntü olarak sıkıntılı bir görüntü olacak Müşra.
07:54Şimdi yani bir insanın canlı canlı ölümünü izlemek zaten başlı başına psikolojik bir sıkıntı bu kişi Malik Hasan 13 kişiyi
08:02öldüren biri hukuk gözünde bir katil ancak tekerlekli sandalye de olacak.
08:09Şimdi Müşra Amerika Birleşik Devletleri'nin işte hukuk, demokrasi, insan hakları bunun ihracatçısıydı değil mi?
08:17Çok uzun yıllar AB'de 2. Dünya Savaşı'ndan sonra tekerlekli sandalyede oturan birinin işte 8-10-12 tane asker tarafından
08:24aynı anda öldürülmesi ve bunun sanki bir Twitter canlı yayını gibi,
08:29TikTok canlı yayını gibi, Instagram canlı yayını gibi, çekiliş yapılıyormuş gibi ya da bir etkinlik varmış gibi canlı yayınlanması iyi
08:38bir şey mi?
08:39Kötü bir şey mi?
08:40Şimdi soru işareti bu.
08:41Pitekset nasıl biri geldiğinden bu yana?
08:44İşte dövmelerini konuştuk değil mi?
08:46İşte aşırı sağ dövmeleri mi var?
08:47Hıristiyan kutsayan dövmeleri mi var?
08:50İşte kafir yazıyor kolunda hani Müslümanlarla dalga geçmek amacıyla.
08:55Ne geldiğinden beri ne diyor?
08:57Erkeklikten bahsediyor, testosterondan bahsediyor.
09:00Affedersiniz ama hani şişko askeri istemiyorum diyor.
09:03Siyahilerin nasıl işte ihraç edildiğini gördük.
09:07Kadınların nasıl terfi edilmesinin engellendiğini gördük bu iddiaları.
09:11Eşine şiddet iddiaları var.
09:12Erkeklik, evet yani eşine şiddet iddiaları.
09:15Bütün bunlar alkolizm, bütün bunlar ciddi iddialardı Hexet'le ilgili.
09:19Şimdi erkeklikten işte testosterondan testosteronları arttırmamız lazım diyen bir Hexet'in burada yapmaya çalıştığı şey aslında biraz da aynı o
09:28ordudaki erkekliği göstermeye.
09:30İşte bakın artık bizim ordumuz erkek sapasağlanı, testosteronu yüksek ve biz kurtruna dizip bunu da tüm dünyaya yayınlıyoruz.
09:37Bunu destekleyen var dediğim gibi desteklemeyen var.
09:41Ve bir de şöyle bir yanı da var bunun Büşra.
09:43Şimdi biz bu kamuya açık infazları nerede, aklına ilk gelen ülke neresi İran değil mi?
09:51Hep İran konuşulmuştur.
09:52Batı medyasında işte bunu görüntüleri düşmüştür.
09:55Vinç'in üzerinden insan sallandırır İran rejimi.
09:58Şimdi Amerika Birleşik Devletleri bunu eleştiren bir ülkeydi onlarca yıldır.
10:02İnsan haklarından ötürü yani.
10:04Siz insanları Vinç'te sallandırıyorsunuz halkın önünde.
10:07Halk gelip geçerken görüyor.
10:08Trump ben durdurdum İran'daki hizamları diyordu.
10:12Tam onu söyleyecektim yani.
10:14Trump diyordu ki yani bu çok canice bir şey, barbarca bir şey.
10:18Ben aradım İran durdurmayı kabul etti.
10:20İnsanları asmayacaklar diyordu.
10:22Bundan 7-8 ay sonra Donald Trump aynı şeyi yapıyor.
10:26Orada şöyle bir eleştiri de var tabi.
10:28İran rejimi mesela hani gerçek olmayan mahkemelerde hiçbir hukuki süreç olmadan suçunu belirliyor.
10:36Tamam diyor sen vatan hainisin asıyor.
10:38Tamam belki siz hani bir mahkeme yaptınız ondan sonra temiz süreçlerini gerçekleştirdiniz ama günün sonunda görüntü tarihe öyle kalacak.
10:46Yani 2026 yılının Aralık ayının 3'ünde siz tekerlekli sandalyede birini kurşuna dizeceksiniz ve bunu dünyaya canlı yayınlayacaksınız.
10:56Yani burada ABD'ye ciddi bir eleştiri şöyle var eleştirenler diyor ki hani biz bir İran gibi ya da biz
11:03bir örgüt gibi bunu yapacağız.
11:06Bu doğru değil yani biz böyle barbar bir ülke değildik diyenler de var.
11:10Ciddi bir tartışma Büşra ama dediğim gibi Hexet için Pentagon için yeni Pentagon için bu işte erkekliğini gücünü testosteron seviyesini
11:19göstermek için tırnak içinde iyi bir vaka.

Önerilen