• 6 weeks ago
Aired (October 10, 2026): Marami ang nangangamba sa paparating na 'Super El Niño'. Ngunit paano nga ba natin ito mapaghahandaan? Panoorin ang video.

Category

🎈
Fun
Transcript
00:00El Niño, pero mas malala daw.
00:03Nandito na nga ba?
00:05Una po talaga is natakot ako.
00:07Hindi siya El Niño lang eh, Super El Niño.
00:11Hindi lang daw simple init ng panahon ng kalaban.
00:13Dahil ang epektero niyan, sunod-sunod.
00:16First time ever nakita sa forecasts.
00:18Naganto.
00:20Kataas.
00:21At hindi biro.
00:26Kinaguri ang isa sa mga dead-ass disasters in history
00:28o Super El Niño noong 1877.
00:31Nagdunod ito ng matinding tagtuyot,
00:33pagbaha,
00:34famine o malawakang pagkagutom,
00:36at pagkalat na maraming sakit.
00:38Mahigit 50 milyon tao ang sinabing namatay noon
00:40o roughly 3% of the world's population.
00:44Ngayon 2026,
00:45laban ng balita ang Super El Niño.
00:47Mauulit nga ba ang kasaysayan?
00:49Nagbabala ang pag-asa
00:51sa unti-unti na mga pagkabawas ng ulan
00:54sa maraming lugar sa mga susunod na buwan.
00:56Dahil yan,
00:57sa lalong paglakas pa ng epekto ng El Niño
01:00na tatagal hanggang Marso
01:01o kahit nga hanggang Hunyo.
01:03Ang El Niño
01:04ay isang natural climate phenomenon
01:06kung saan mataas ang posibilidad
01:07na mas kaunti ang pag-ulan.
01:10Mas mainit ang panahon
01:11at may drought o tagtuyot.
01:14Nangyayari lang ito
01:14every 2 to 7 years
01:16at tumatagal ng 9 to 12 months.
01:17Pero kapag sinabing El Niño,
01:19posibleng pa rin umulan at bumaha.
01:21Hindi naman kasi ibig sabihin
01:22na totally wala ng ulan.
01:24May mga panahon pa rin
01:25na pwedeng pumasok
01:26o mabuo ang mga weather system
01:27na nandudulot ng pag-ulan.
01:28Kaya posibleng pa rin
01:29ang mga flash floods,
01:30urban flooding at landslides
01:32kahit pa may very strong El Niño.
01:35Sa katunayan,
01:36ang bagyong ondoy
01:37na isa sa pinakamapaminsalang bagyo
01:39sa ating bansa
01:39ay nangyari
01:40habang may El Niño noong 2009.
01:43Sa unang baso,
01:45makikita ang representasyon
01:46ng dami ng ulan tuwing Marso
01:47kung walang El Niño.
01:49Ito naman ang itsura
01:50kapag may El Niño
01:51na may below normal rain.
01:52At sa uning baso,
01:55ang way below normal rain,
01:56tuwing El Niño.
01:57Ang Super El Niño
01:59ay hindi official
01:59na scientific classification
02:01na ginagamit
02:02ng lahat
02:02ng meteorological agencies.
02:04Isa itong common term
02:05na ginagamit ng media
02:06para i-describe
02:07ang very strong El Niño phenomenon.
02:08Kung pagbabasihan natin
02:10yung mga ganong klaseng event
02:11na in the past,
02:12so relatively,
02:14mas drier talaga.
02:16So drier than normal conditions
02:18yung nararamdaman sa Pilipinas.
02:20As of October 7,
02:21naranasan na natin
02:22ang strong El Niño
02:23at musibling magtuloy-tuloy pa ito
02:25papuntang Super El Niño.
02:27Pwede tumas ng 1 to 2 degrees Celsius
02:28ang average temperature sa bansa
02:30sa mga susunod na linggo.
02:32At kasunod ng pagtaas ng init,
02:34sunod-sunod din ang epekto
02:35ang pwede nating maranasan.
02:37Una dyan,
02:38ang heat-related illnesses
02:39tulad ng heat stroke.
02:40Mas kailangan natin
02:41bantayin ang mga matatanda,
02:43buntis,
02:44at may mga chronic illnesses
02:45dahil mas mataas ang kanilang risk
02:47na magkaroon ng heat-related illness.
02:49Inumunom ng sapat na tubig
02:51na regular
02:51at huwag antayong mauhaw
02:53bago uminom.
02:54Hanggat sa maaari,
02:55ihuwasan ang directang sikat ng araw
02:57at mabibigat na physical activities
02:58sa pinakamainit na oras sa araw.
03:01Bukod sa ating kalusugan,
03:02pwede rin maapekto
03:03ng very strong El Niño
03:04ang ating food
03:05at water supply.
03:06Kapag nangyari yun,
03:07malaki ang chance na
03:08natataas ang presyo
03:09ng ilang pagkain
03:10dahil sa low supply
03:11at high demand.
03:12Apektado rin
03:13ang energy sector
03:14o supply ng kuryente.
03:15Ang ilan naisip
03:16ng obaksyon ngayon pa lang.
03:18Bukod sa drinking water,
03:19importante talaga
03:20mga Mima
03:21na mag-impoc din tayo
03:22ng top water,
03:23pang hugas,
03:24pang linis,
03:24pang luto.
03:26Kunyo pa lang daw,
03:27unti-unti na sila
03:27nag-iipo ng tubig
03:28nang malaman nila
03:29ang tupol sa forecast
03:30ng Super El Niño.
03:32Dapat po talaga
03:33mag-research po muna.
03:35Dapat naka-cover siya
03:36ng maayos
03:36yung mga top water natin.
03:38And then,
03:39yung sa drinking water,
03:41yun po talaga
03:41unang-una
03:42dapat alam po natin
03:43kung paano siya
03:44i-store ng tama.
03:45Kasi kapag hindi po
03:46natin siya
03:47na-store ng tama,
03:48malaki po ang chance
03:50na magiging toxic po
03:51yung iinumin
03:52nating tubig.
03:53Ang ilan naman,
03:55alam lang pakiramdam
03:56kapag kulang
03:56ang supply ng tubig.
03:58Kahit po lahat
03:58ilin ninyo,
03:59mahina yung tubig.
04:00Tapos pag nagbaburn out
04:01dito,
04:02totali walang tubig.
04:03Sinimagine ko,
04:03paano na akong mag-iinim?
04:04Baka wala talagang tubig na.
04:06Paano kayo inom?
04:07Paano pag
04:08yung anak mo,
04:09diba?
04:09Like ako,
04:10nag-imintin,
04:11may mga maintenance
04:11ako na gamot.
04:12So,
04:13kailangan ko talaga na
04:14ready ako sa mga ganong bagay.
04:16Hindi pwedeng wala.
04:17Mainom na yung handa tayo
04:19kesa aasa tayo
04:20sa donasyon.
04:22Isa ang bansa natin
04:23sa mga pinakapektado
04:25sa inaasang
04:25Super El Niño.
04:26Katabilang kasi natin
04:27ang Pacific Ocean
04:28kung saan nagsisimula
04:29ang mga pagbabago
04:30na nakakapekto
04:31sa climate
04:31na ang buong mundo.
04:33Sa panahon ng El Niño,
04:34magiging mas mainit
04:35kesa sa normal
04:36ang tubig
04:36sa ilang bahagi
04:37ng Pacific Ocean.
04:38Dahil dito,
04:39nagbabago ang galaw ng hangin
04:40at ang distribution
04:41ng ulap
04:42at ng ulan.
04:43May tinatawag tayong
04:44trade winds.
04:45Mga regular na hangin
04:46na karamiwang tumutulak
04:47sa warm surface water,
04:49pakaluran,
04:50patungo sa direksyon
04:50ng Pilipinas
04:51at mga kalapit na magsa.
04:53Pero tuwing El Niño,
04:54humihina ang trade winds
04:56dahil dito,
04:56nagbabago ang lokasyon
04:57ng warm water
04:58at ang galaw
04:59ng ulap
04:59at ulan.
05:00Kaya karamiwang
05:01mas kumukunti
05:02ang ulan
05:02at mas umiinit
05:03sa Pilipinas.
05:04Kumpara sa pamatay
05:05na Super El Niño
05:06noong 1877,
05:08mas advanced naman
05:08ang mundo ngayon.
05:09Pero hindi ibig sabihin
05:11na dapat tayo
05:12mangampante.
05:13Dapat talaga nating seryosohin.
05:15100% of the models
05:16are saying
05:17El Niño is here to stay
05:18and it will strengthen.
05:20So lalakas pa siya.
05:21Yung pinakauna nating
05:22pwedeng gawin
05:23simula ngayon
05:24and even dapat yesterday pa,
05:26nagsisimula na talaga tayong
05:27magtiped
05:28ng paggamit ng tubig.
05:30Pwede na rin tayong
05:30mag-ano ng mga
05:31rainwater harvesting facilities
05:33and even
05:34small impoundment areas.
05:37Siguro yung paghahanda natin,
05:38isipin natin
05:39more on the long term
05:40no, wag on the short term.
05:42Ano man ang hamon
05:43ng kalikasan,
05:44ang pinakamahalaga pa rin
05:45ay lagi tayong
05:46maging handa.
06:17Ogarmung handa.
06:32Iyano is up in an
06:33ang hamon
06:33ng Ethan Holm

Recommended