- 9 dakika önce
"Yemen Şafağı" operasyonunun hedefi ne? Babülmendep Boğazı'nı kontrol etmek neden kritik? Mekke İttifakı'nın savaşa etkisi ne olacak? Türkiye Suudi Arabistan'da üs mü kuracak? Askeri güçler Suudi Arabistan'ı nasıl destekleyecek? Avrupa Birliği ittifaklarını gözden geçiriyor: AB'nin ABD ve Çin ile ilişkilerinde öne çıkan başlıklar ne? DEİK-Türkiye Avrupa İş Konseyi Zirvesi Brüksel'de: Türkiye'nin ana gündem maddeleri ne olacak? Gümrük Birliğinin güncellenmesi konusunda hangi adımlar atılabilir? Paris'te öğrenciler ayakta: Hükümeti neden eleştiriyorlar? Protestolar gelecek yıl yapılacak seçime etki eder mi? Cüneyt Özdemir 5N1K'da sordu; Katar Lusail Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Muhammed Mazhar Şahin, Paris Bosphorus Enstütisi Başkanı Dr. Bahadır Kaleağası ve Uluslararası Hukuk Uzmanı Kerim Üster yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:04Sevgili seyirciler yeni bir Beşne Birkan programına hoş geldiniz.
00:07Bugün ilk konumuz Mekke anlaşması ve burnumuzun dibinde başlayan yeni bir savaş.
00:13Suudi Arabistan'ın Yemen'in içindeki Husilere yönelik başlattığı yeni harekat.
00:19Biliyorsunuz bundan bir süre önce Mekke'de bir anlaşma imzalandı.
00:23Bu anlaşmaya göre Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye kendilerine yönelik saldırılarda ortak hareket edecekler.
00:30Birisine saldıran herkese saldırmış sayılacaktı.
00:33Bunun daha henüz meclisten geçmese de ilk sanırım adımı Yemen'de atıldı diyebiliriz.
00:39Suudi Arabistan özellikle Kızıldeniz'e açılan koridoru güvence altına almak için İran destekli Husilere yönelik 100 bin askerle bir operasyon
00:48başlattı.
00:49Tabi gözler bu anlaşmaya döndü.
00:51Acaba bu anlaşmaya göre Pakistan ve Türkiye'de bu harekatın bir parçası olacak mıydı?
00:57Katar Lüzyal Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Muhammed Mazhar Şahin şu anda yayınımıza katılıyor.
01:03İsterseniz ona soralım.
01:05Muhammed Bey, Yemen-Suudi Arabistan hattında tam olarak şu anda ne yaşanıyor?
01:09Suudi Arabistan neden bu savaşın içine girmek zorunda kaldı ya da zorunlu hissetti?
01:14Babül Mendeb Boğazı'nın kritik olması kim için kritik?
01:18Ne için kritik acaba? Biraz önce buradan başlayalım. Ne dersiniz?
01:21Aslında Suudi Arabistan-Yemen hattı yaklaşık 15 yıldır problemli bir hat ve burada savaş belli aralıklarla devam ediyor.
01:29Özellikle Amerika-İran savaşı sürecinde Amerika'nın Suudi Arabistan'ın savunmasına destek olmayıp tüm odağını İsrail'e çekmesinin ardından
01:39Husiler zayıf kalmış bir Suudi Arabistan sahası gördü ve bu sahaya saldırılar düzenledi.
01:47Tabi bir yandan da Babül Mendeb'e ele geçirerek İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığında hem Amerika'yı dünyada yalnızlaştırma
01:55politikası hem de dünyanın kalanını kendi karşısında konumlanmasını engellemesi stratejisinin benzerini
02:01Babül Mendeb'de yakalayarak bir şekilde muhatap alınmak istedi ve tabi ki burada Suudi Arabistan'la geçmişten gelen de bir intikam
02:10süreci vardı.
02:11Ancak Suudi Arabistan 10 yıl önceki kurma yakını değiştirmiş gibi görünüyor.
02:16O zamanki kurma yakını Suudi Arabistan'a Husilerle kontrolsüz bir savaşı tavsiye ederken Mekke İttifakı'ndan sonra Suudi Arabistan'ın
02:24kurma yakını Türkiye ve Pakistan bölgede diyalog sürecini başlatmayı teşvik etti.
02:30Tabi Husilerin artan Suudi Arabistan saldırıları ve Yemen'deki meşru hükümetle çatışmaların artması Yemen'deki meşru hükümetin artık harekete geçmesini sağladı.
02:40Çünkü Suudi Arabistan çok kontrolsüz saldırılar altındaydı.
02:43Tabi bu süreçte Suudi Arabistan'da meşru Yemen hükümetine destek oldu ve Yemen Şafak operasyonuyla birlikte Babül Mendeb'de şu anda kontrol
02:52değişti.
02:52Ancak ben bu kontrolün zaman zaman Babül Mendeb'de Husilerin eline geçebileceğini daha sonra tekrar Yemen hükümetinin eline geçebileceğini düşünüyorum.
03:00Çünkü çok sayıda Husi orada Husi grubunun askeri var ve aynı şekilde Yemen hükümeti ve tabi ki Suudi Arabistan'da oraya
03:09desteği ortada.
03:10Ancak Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın söylediği gibi Suudi Arabistan 10 yıl önceki Suudi Arabistan değil ve daha barışa odaklı
03:18bir siyaset bütmeyi hedefliyor.
03:20Bölgede savaştan yana değil oturup diyalog yoluyla bu işi çözmeyi de hedefliyor.
03:25Tabi bir yandan da kendi ülkesinin güvenliğini önemsiyor.
03:29Ancak Husiler haftalardır Türkiye'nin uyarısını dikkate alsa özellikle İran'a yaptığı Türkiye'nin siyasi baskı dikkate alınsaydı belki bugüne
03:38göre biraz daha avantajlı durumda olabilirlerdi Babül Mendeb ellerindeyken.
03:43Ancak şu anda Suudi Arabistan hükümeti bir şekilde Husilerin bölgede kurmaya çalıştığı o tahakkümü engellemeye çalışıyor.
03:54Çünkü Husiler Babül Mendeb'den Suudi Arabistan gemilerini geçirmiyor ve Suudi Arabistan şayet Babül Mendeb'i de kullanamazsa zaten hürümüzü kullanamıyor.
04:04O zaman dünyaya petrol arz edemeyecek, doğalgaz arz edemeyecek ve bunu kendince bir milli mücadele olarak görüyor.
04:11Ve bu işin hızlı bir şekilde çözülmesi için de farklı yolları arıyor.
04:16Ancak önceliği Suudi Arabistan'ın da Türkiye ve Pakistan'la beraber barış içerisinde bu süreç hallolsun ve orada bir mezhep
04:25savaşı ortaya çıkmasın.
04:27Şimdi Arabistan'ın başlattığı bu Yemen Şafak operasyonunda askeri destek tartışması da var.
04:33Pakistan ve Türkiye'den ne bekliyor Suudi Arabistan ve şu andaki durum ne sahada, son durum ne acaba?
04:39Tabii aslında 7 Ağustos 2026 tarihinde yapılan Mekke Mutabakatı Anlaşması'ndan sonra Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve Pakistan Suudi Arabistan'ın
04:48savunması için belli askeri ekipmanları oralara gönderiyordu.
04:53Bu ikili anlaşma çerçevesinde gerçekleşen bir şey ve aynı şekilde satış yapılan hava savunma sistemleri de vardı oraya.
05:00Ancak saldırının boyutunun iyice artması ve Suudi Arabistan topraklarının iyice tehdit altında hissedilmesi, özellikle en son Mekke'deki enerji tesisinin, enerji
05:10santralinin vurulması ve Medine'deki birçok alanın da elektriksiz kalması,
05:16bunların hepsi bir araya gelince Suudi Arabistan'ın artık Mekke İttifakı'nın devreye girmesi talebini ortaya çıkardı.
05:24Ve Mekke İttifakı tabii ki Suudi Arabistan'ın talebi üzerine olağanüstü riyatta toplandı.
05:30Şimdi Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı, Pakistan Savunma ve Dışişleri Bakanlıklarının yaptığı açıklamaya göre Suudi Arabistan sahasında muhtelif bölgelerde
05:39ortak askeri birlikler konuşlandırılacak.
05:42Burada Türkiye'nin de askeri birlik konuşlandıracağına dair hem Suudi hem Pakistan Dışişleri Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı açıklama yaptı.
05:51Ancak Türkiye'de henüz bu açıklamanın yapılmamasının temel sebebi meclisten bu anlaşmanın henüz geçmemiş olması.
05:58Ben önümüzdeki günlerde hızlı bir şekilde bu anlaşmanın meclisten geçmesini ve ardından Türkiye Cumhuriyeti'nin talep edilen şekilde Suudi Arabistan
06:07sahasında,
06:08özellikle elbette Mekke ve Medine'nin güvenliği ve ardından muhtemelen Riyad'ın güvenliği ve muhtemel bir İsrail saldırısına karşı Tebük'te
06:17kurulabilecek bir askeri birlikten söz ediliyor.
06:19Suudi Arabistan'ın belli bölgelerine hava savunma sistemleriyle beraber askeri birliklerin konuşlandırması gündemde.
06:28Ancak burada bir detayı belirtmek istiyorum.
06:30Suudi Arabistan'a konuşlandırılacak asker Husiler ile savaşa gitmiyor.
06:35Yani ne işimiz var Suudi Arabistan'da söylemi?
06:38Burada aslında Fransızların ne işi var söylemiyle çelişmemesi gerekiyor.
06:46Şimdi Fransızlar oraya asker göndermeyi teklif ederken Türkiye Cumhuriyeti ve Pakistan Mekke İttifakı kapsamında talebe binaen orada barışı sağlamak için
06:55ve Suudi Arabistan'ın hava savunmasına destek olmak için gidiyorlar.
07:00Burada ilk amaç hava savunmanın sağlanması, ikinci amaç ise Husiler ile bir diyalog masasının kurulması ve burada Türkiye ile Pakistan
07:09'ın öncü bir rol oynaması.
07:10Yani Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tıpkı Amerika-İran savaşında İran'a dışarıdan angajenin önüne geçmeyi hedeflediği gibi burada da Husilere
07:19dışarıdan angajenin önüne geçerek bir an önce diplomasi masasında tarafları buluşturmayı hedefliyor.
07:25Ve Türkiye'nin oraya sağlayacağı destek ise hava savunma sistemleri, radar destekleri ve istihbarat desteğiyle beraber orada konuşlanacak olan askerler.
07:34Askerler ancak tekrar belirtmek istiyorum Türk askeri veya Pakistan askeri orada Husiler ile savaşmaya değil hem siyasi destek hem de
07:43hava savunma sistemine Suudi Arabistan'ın destek olmak için oraya gidiyor.
07:48Muhammed Bey çok çok teşekkür ederiz.
07:50Sevgili seyirciler gelin isterseniz Orta Doğu'dan Avrupa'ya rotamızı çevirelim.
07:54Önümüzdeki salı günü Brüksel'de Avrupa Birliği'nin merkezinde önemli bir Türkiye konferansı var.
08:00DEİK'in ev sahipliği yaptığı konferansa Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da konuşmacı olarak katılacak.
08:07Toplantı önemli zira bir süredir buzdolabında bekletilen Avrupa Birliği ilişkileri yeniden hareketlendirilmeye çalışılıyor.
08:15Avrupa da boş durmuyor.
08:16Son yıllardaki jeopolitik gelişmeler üzerine o da yeni genişleme paketleri ve yeni fikirler ortaya atıyor.
08:22Bu toplantı ne olacak?
08:24Biz bizzat gidip bu hafta yerinde inceleyeceğiz, yerinde takip edeceğiz.
08:28Önümüzdeki hafta muhtemelen Brüksel'den yaptığımız bu özel yayınla karşınızda olacağız.
08:32Ama gitmeden Doktor Bahadır Kale ağasına soralım istiyorum.
08:37Bahadır Bey, Avrupa Birliği'nin 15-16 Brüksel zirvesindeki güncel konular ne olacak?
08:42Türkiye'nin şu andaki hem Türkiye için hem Avrupa Birliği için güncel konusu ne sizce?
08:47Avrupa Birliği'nin gündemi dünya gündemi.
08:49Bir taraftan da en yerel konuları.
08:52Çünkü artık bunların hepsi iç içe.
08:54Muazzam bir jeopolitik dönemdeyiz.
08:56Güvenlik en önemli konu tabii jeopolitikada.
08:59Fakat sadece askeri güvenlik değil, iklim değişikliği konularına karşı güvenlik, tedarik zincirlerinin güvenliği, finans çok çok önemli.
09:08Ama teknoloji bunların hepsinin ötesine geçti.
09:11Çünkü hiçbir zaman olmadığı kadar insan uygarlığı muazzam bir değişim içinde.
09:16Yani yapay zeka devrimi ama bunun yanı sıra nükleer, fizyon, kuantum, bilişim, uzay teknolojileri, nörobilim.
09:22Yani bunların hepsi ciddi bir varoluşsal bir şekilde insan uygarlığını hiçbir zaman olmadığı kadar değiştiriyor.
09:30İnsanlar arası ilişkileri, toplumu, şirketleri, devletleri.
09:35Dolayısıyla artık Avrupa Birliği olsun, dünyanın diğer ülkeleri, hükümetleri olsun bu konuda ki politikalarıyla ilgili ne kararı alacaklarsa yarını yani
09:47kısa vadeyi ilgilendiren şimdi almaları gerek.
09:50Uzlaşarak almaları gerek Avrupa Birliği için tabii bu ciddi bir sorun.
09:54Dolayısıyla evet bu büyük teknoloji devrimiyle ilgili almaları gereken birçok karar var.
10:00Avrupa Birliği'nin küresel rekabet gücünü arttırmaları gerekiyor.
10:04Fakat iş dönüyor dolaşıyor.
10:06En önemli iki konuya geliyor.
10:07Biri transatlantik ilişkiler, ABD ile olan ilişkiler ki orada Amerika'daki ara seçimleri, senato ve meclis seçimlerini de biraz bekliyorlar.
10:15Ve de tabii yakın geleceği görmeye çalışıyorlar.
10:18Yani Trump sonrası demokrat bir yönetim gelirse, demokrat parti adayı seçilirse tabii ki daha farklı transatlantik ilişkiler olacaklar.
10:24Daha olumlu anlamda ona bakıyorlar.
10:26Ama asıl tabii konu Çin.
10:28Çin ile hem rekabet var.
10:30Bir taraftan da önemli derin işbirlikleri var.
10:33Çin ürünleri rekabet gücü yüksek bir şekilde Avrupa piyasasına giriyor.
10:38Çok daha ucuza mal oluyorlar.
10:39Bunların aslında otomotif belki de en önemlisi.
10:41Avrupa'da da çok önemli bir sektör.
10:43Yani ekosistem olarak bakarsak üreticisinden, yağın sanayinden, sigortasından, startuplarından, finansına bankacılık ve istihdam çok önemli.
10:54Dolayısıyla bunlarla ilgili kararlar alacaklar.
10:56Ve tabii bütün bunlar bir korumacılık aracına dönüşecek mi?
10:59Şimdi ortada bir öneri var.
11:01Fransa ayrı yaklaşıyor, Almanya'ya ayrı yaklaşıyor başka ülkelerde.
11:04O da işte sanayi hızlandırma yasası.
11:07Avrupa malı yasası.
11:09Bunun içeriği ne olacak?
11:11Sektörel içeriği ne olacak?
11:12Uygulama alanları, istisnaları, coğrafi alanı Türkiye gibi ülkede de kapsayacak mı, kapsamayacak mı bunlar konuşuluyor.
11:18Avrupa özel sektör ürünün temsil kuruluşu, business shop da bu konuda çok tabii etkin.
11:24Ben de için yıllar boyu orada yönetim kurulu üyesiydim.
11:27Oradan da bildiğim bir konudur.
11:28Yani aralarında konu kolay kolay.
11:31Ülkeler arası ve aynı anda sektörler arası bu kadar sorunlu bir durum yaşamazlardı.
11:39Ortak ses, Avrupa özel sektörün ortak sesi olma konusunda çok zorlanıyorlar.
11:44Bütün bunları tabii tek başına çözecek bir zirve değil.
11:48Fakat artık ilerleme zamanı çünkü jeopolitikada işte güvenlik, finans, teknolojilik ama dördüncü bir kolon daha var.
11:56O da sosyoloji, o da toplum.
11:57Ve demokrasilerin geleceği tüm Avrupa ülkelerinde belki de yakın geleceği verecek en önemli konu.
12:04Ne kadar?
12:05Merkez sol ve merkez sağa hükümetler direnecekler, ayakta kalacaklar.
12:09Zafiyetlerini toparlayıp vatandaşlardan tekrardan iktidarın yolunu bulabilecekler.
12:16Bahadır Bey, DEİK'in bu zirveyi Brüksel'de yapıyor olması, bir anlamda Brüksel'e çıkartılma yapmasının önemini siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
12:24Türkiye'nin esnek üyelik formülüne üyelik mümkün mü sizce?
12:29Bunun bir adımı, ilk adımı olarak sayabilir miyiz?
12:32DEİK'in Brüksel'deki zirvesi çok önemli.
12:35Geçen yıl başladı, bu yıl devam ediyor.
12:39Katılımcıların büyük çoğunluğu Avrupa Birliği'nden, Avrupa Birliği'nin ekonomik, siyasal, diplomatik ve sivil toplum çevrelerinden üst düzey kişiler.
12:48Ayrıca DEİK bu yıl çok atılgan bir yıl yaşıyor.
12:52Hem Nail Olpak Başkan hem Mehmet Ali Yalçın da Avrupa Birliği İş Konseyleri'nin koordinasyon başkanı olarak birçok etkinlik içindeler.
13:01Bunların içinde tabii Avrupa'da da çok yankı uyandıran, gazete ilanlarıyla da topluma da yansıyan Avrupa Birliği liderlerine ve hükümet ve
13:11devlet başkanlarına giden açık mektup oldu.
13:15Önde gelen gazetelerde yayınlandı bu mektup.
13:17Orada da özetle şunu diyor DEİK, Avrupa Birliği bak bu küresel rekabet ortamında senin geleceğin, bizim geleceğimizi de etkiliyor.
13:25Dolayısıyla hep beraber ileriye doğru bir stratejik berraklık ihtiyacı içindeyiz.
13:30Siyasi sorunlar olabilir ama bunların çözümü de, bunları çözümünü daha iyi düzenleyebileceğimiz yeniden canlanmış bir tam üyelik süreci gerekiyor Türkiye
13:40için.
13:40Ve bu sürecin içinde de iş dünyasının rolü çok önemlidir.
13:45Kaldık işte o iş dünyası ki, Avrupa iş dünyası temin de bahsettiğim, business group, Avrupa Özel Sektörü Konfederasyonu,
13:50TÜSİAD ve TİSK'in üyesi olduğu, onlar da aynı şeyi söylüyorlar.
13:54Yani Türkiye'nin üyelik süreci önemli, gümrük birliğinin güncellenmesi gerek.
13:58Avrupa Birliği'nin şirketleri için de bu önemli diyorlar.
14:01Diğer özel sektör kurumları da, işte TOB'un üyesi olduğu, Eurochambers, işte Türk Konfeder'in üyesi olduğu, SMU United.
14:08Yani tüm Avrupa iş alemi aslında bunu istiyor.
14:11Dolayısıyla siyasi sorunlar yüzünden ilerlemezse Türkiye ilişkileri,
14:15Türkiye ile ilişkileri Avrupa Birliği'nin, o sorunlar daha da derinleşiyor.
14:20Bunları aşmak gerekir.
14:22Avrupa Birliği, işte geniş birlik, Avrupa Birliği Komisyonu, geniş birlik adı altında yeni bir strateji açıkladı.
14:28Yani Avrupa Birliği ama bir de işte daha farklılaştırılmış, entegrasyon olsun, esnek üyelikler olsun,
14:34tabii tam üyelik hedefinden Türkiye'ye vazgeçmemeli.
14:37Ama İngiltere, İsviçre, Norveç, Türkiye, işte Batı Balkanlar, Karadeniz ülkeleri, Kafkasya ülkeleri,
14:42bunları da kapsayacak geniş bir Avrupa çerçevesine ihtiyaç var.
14:47Dolayısıyla genişleyen küresel ortamda daralan bir Avrupa ekonomik alanı,
14:51hukuksal alan, bir enerji politikaları, güvenlik alanı doğru olmaz.
14:57Yani bu hiçbir ülkenin, vatandaşlarının istikbali açısından doğru bir tercih olmaz.
15:02Tarihsel bir dönemeçteyiz.
15:05Yani verilen mesajlar bu.
15:06Bu mesajların olumlu yankılandığı, hatta mesajların kendi görüşleriyle de destek olan,
15:12daha da fazla bunu destekleyen, Avrupa'da da birçok çevre var.
15:16Zamanlama, doğru bir zamanlama bu yönde ilerlemek gerekiyor.
15:20Yani küresel rekabet gücü derken, tüm ülkeler açısından önemli Avrupa için,
15:24Türkiye için, tüm çevredeki ülkeler için, bütün bunların daha geniş bir ekonomik ve demokrasi alanına ihtiyacı olduğuna şüphe yok.
15:33Tüm ülkeler bu yönde ilerlemek durumdalar.
15:36Çünkü güvenlik sorunları, çünkü ekonomik istikrar sorunları bunu dayatıyor.
15:42Ve bu yönde tabii güçlü demokrasiler, hukuk devleti, insan hakları, tüm bu alanlarda da ilerleyen ülkeler sürülebilir.
15:49Kalkınma amaçları, kadın hakları, eğitim, yoksullukla mücadele, çevre konuları.
15:55Yani bunların hepsi bir bütün.
15:57Dolayısıyla her ne yapılacaksa hemen yarın için, hemen bugünden başlamak gerekiyor.
16:03Bahadır Bey çok çok teşekkür ederim.
16:04Sevgili seyirciler Avrupa Birliği konusunda ben Türkiye'nin jeopolitik gücünün daha fazla kullanılması gerektiği taraftarıyım.
16:10Uzun yıllardır Türkiye Müslüman bir ülke olduğu için Hristiyan Kulübü olarak görülen Avrupa Birliği'ne farklı gerekçelerle sokulmuyor.
16:18Ve bekleme odasında bekletiliyor ki, şu anda bunu hak etmeyen pek çok küçüklü büyüklü ülke Avrupa Birliği'ne girmiş durumda
16:26bile.
16:27Umarız bu jeopolitik gücümüzün farkına varırız ve oyunu değiştirip kartları yeniden masaya dağıtıp, karıp yepyeni bir oyun kurabiliriz ki Türkiye
16:36'nin bu gücü olduğuna ben inanıyorum.
16:38Biz Brüksel'e gideceğiz.
16:40Muhtemelen olaylı, protestolu bir Brüksel bizi bekliyor olacak.
16:43Tıpkı olaylı ve protestolu geçen Paris'te olduğu gibi.
16:47Paris'te ortaokul ve lise öğrencileri ayaklandılar.
16:50Yüzlerce, binlerce öğrenci gözaltına alındı.
16:52Olaylar sadece Paris'te kalmadı, Fransa'nın farklı bölgelerine yayıldı, daha da durmuş değil, nereye kadar gideceği de tam olarak bilinmiyor.
17:01Kimileri 68 kuşağının o büyük ayaklanmasına benzetiyor, kimileri ise bunun sadece banyolarda başlayan bir provokasyon olduğunu düşünüyor.
17:09Gelin isterseniz bir hukuk uzmanına Kerim Üster'e soralım.
17:13Kerim Bey, Paris'te ne oluyor, siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
17:16Şu anda artık bu Z kuşağı bile değil, alfa kuşağı sokağa çıkmış durumda.
17:19Ne istiyorlar ve ne kadarını alabilirler sizce?
17:23Fransa'da son yılların en şiddetli öğrenci eylemlerinden bir tanesi yaşanıyor.
17:29Aslında başa sarmak lazım. Nasıl başladık?
17:3321 Eylül tarihinde Paris'in yakın bir kentinde Saint-Exupéry Lisesi öğrencileri liselerine girdiler.
17:41Ve bir battılar, 3 öğretmen eksik.
17:44Müdür yardımcısı yok, okul psikoloji yok.
17:46Ve bu sıkıntılar daha öncesinde de bu lisede yaşanmıştı.
17:49Bu sefer bu bardağı taşırdı.
17:51Öğrenciler isyan etti.
17:52Biz bu koşullarda nasıl eğitim görebiliriz dediler.
17:57Ve ertesi günü okullarına gidip derslerine gireceklerine okulları kapattılar.
18:03Ve Fransa'yı bir blokaj başladı.
18:04Bu küçük lisede oluşan problem yavaş yavaş komşu liselere de sıçradı bu protestolar.
18:10Çünkü o liselerde de aynı sıkıntılar vardı.
18:13Ve bu küçük kıvılcım yavaş yavaş sert bir rüzgara dönüştü.
18:17Ve ülkenin dört bir yanında liselerde protestolar başladı.
18:20Üniversiteleri sıçradı.
18:21Ve maalesef çok talihsiz ve ücücü şiddet görüntüleri ortaya çıkmaya başladı.
18:27Gözaltına insan sayısı rakamları çok yükseldi.
18:31Ve bunların bir kısmı da reşit olmayan çocuklar.
18:34Şöyle bir ördek verebiliriz.
18:352018'de biliyorsunuz Sarı Yelekliler dönemi olmuştu orada.
18:39O dönemlerin en sert döneminde gözaltına alınan insan sayısı geçtiğimiz 1 Ekim'de gözaltına insan sayısından daha azdı.
18:47Yani bu olayın şiddetini size gösteriyor.
18:50Şimdi öğrenciler ne istiyor?
18:52Öğrenci aslında çok somut şeyler söylüyorlar.
18:54Diyorlar ki benim matematik öğrencim doğum izine gidiyor.
18:576 hafta bekliyoruz, 7 hafta bekliyoruz ki bir yerine kimse gelmiyor.
19:01Sınıflar tıklım tıklım 35 kişi sınıflar.
19:04Şimdi AB nezinde baktığınızda 21-22 kişilik sınıflar oluyor.
19:09Bu şartlarda nasıl eğitim görebiliriz diyorlar.
19:12Yaz döneminde 40 derece altında klimasız ter işinde tahtalara bakıyorlar.
19:17Tabii öğrencilerin bu şikayetleri somut verilerle desteklenebilir mi diye sorarsanız.
19:22Evet, bir açıdan evet.
19:23Çünkü Fransa'da eğitime uygulanan bütçe yavaş yavaş düştü ve Fransız öğrencileri uluslararası sıralamalarında epey bir düşüşte özellikle matematik durumda AB
19:37nezinde en düşük sıralamalarından bir tanesi de yani durum oldukça vahim.
19:41Ama bunun arkasında başka şeyler var mı diye tabii ki burada kamuoyunda tartışmalar var.
19:47Yani şu soru akıllara geliyor.
19:49Bu genç kitle bu kadar hızlı nasıl bu ölçüde organize bir şekilde örgütlenebiliyor?
19:55Bunun arkasında siyaset var mı soruları tabii ki de insanların akıllarına gelen sorular.
20:00Ve ilk tartışma Elefi Partisi etrafında.
20:03Hatırlatarım Elefi, Jean-Luc Mélenchon'un yönettiği Sol Radikal Partisi.
20:08Jean-Luc Mélenchon ve arkadaşları bu eylemleri, öğrencilerin eylemlerine katılıyorlar, yürüyüşlere katılıyorlar.
20:13İktidar da şöyle diyor, şunu söylüyor.
20:15Jean-Luc Mélenchon'un Partisi'ye Elefi siyasi amaçlı bunu kullanıyor.
20:19Gençleri kışkırttı, çünkü bu gençler de Jean-Luc Mélenchon için önemli bir seçmen kitlesi.
20:242027'de 7 ay sonra gerçekleşecek Cumhurbaşkanlığı seçimlerine pozisyonu sağlamlaştırıp bu kitleyi daha da bağlamak istiyor kendine.
20:33Bir ikinci konu ise Rusya konusu.
20:35Son dönemlerde Rusya, Fransa'nın iç işlerine epey müdahale ediyor.
20:39Sahte sosyal hesapları, sahte haber siteleri, yalan haberler yayarak buradaki ülkenin stabilitesini etkilemek için bazı hamlelerde bulunuyor.
20:48Bu net bir şekilde tespit edildi Macron, Cumhurbaşkanı Macron buna değiniyor, eski başbakan Atel değiniyor.
20:54Dolayısıyla burada aynı şekilde bu organizasyonları sosyal medya vasıtasını yapıp bu gençlerin öfkesine kışkırtıp Fransa'nın iş düzenini bozmak için
21:04bir hamle yaptığı iddia ediliyor.
21:06Şimdi bunun dışında tabii şu tartışmalar var.
21:10Bu etkinlikler, bu eylemler Mayıs 2068 eylemlerine dönüşür mü?
21:14Şimdi aslında paralel yapıldığında şunu diyebiliriz.
21:17İkisinin başlangıcında bir öğrenci protestosu var.
21:21Ama Mayıs 68'de bütün ülke kilitlenmişti.
21:24Yani işçiler grev yapmıştı, fabrikalar durmuştu, ülke kilitlenmişti, iktidarlar sarsılmıştı, bütün ülke sarsılmıştı, milyonlarca insan sokağa çıkmıştı.
21:34Şimdi şu aşamada evet öğrenci kitlesini aşan bir eyleme doğru gidiyoruz ama şu an ülke kilitlenmiş durumda değil.
21:42Bunu söylemek için dolayısıyla çok erken önümüzdeki haftalarda bu eylemlerin ne kadar şiddetleşeceği ve ne kadar yayılacağı konusu şimdilik bir
21:51soru işareti.
21:52Kerim Bey çok çok teşekkür ederim sevgili seyirciler.
21:55Hareketli bir gündemle karşı karşıya'ydık.
21:58Siz bu yayını izlediğiniz sırada biz Brüksel'e adımımızı atmış olacağız ve yarın ve öbürsü gün başlayacak Avrupa Birliği'ndeki
22:05DEIG çıkartmasını yerinde takip etmiş olacağız.
22:08Az gittik uz gittik bir 5N1K'nın daha sonuna geldik.
22:1127 yıldır CNN Türk ekranlarındayız.
22:13Dile kolay belki de Türkiye'de bir rekoru kırıyoruz.
22:16Bu kadar uzun yayınlanan bir haber programı var mı ya da bu rekor kırıldı mı inanın.
22:22Emin değilim.
22:23Arena aklıma geliyor ama 32. gün bile bu kadar uzun sürmemişti.
22:27Bakalım inşallah daha uzun yıllar beraber oluruz.
22:29Yeni bir 5N1K'da buluşuncaya kadar ben Cüneyt Özdemir.
22:32Hepinize iyi günler, iyi akşamlar.