00:29İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:30Böyle hani ghetto derler ya, cross-back'te, işte oradaydık hepimiz tanıdıklar falan.
00:37Eski evler vardı o zaman böyle yeni evler yoktu, sobalı evlerdi hepsi.
00:42Hatta tuvaletler de içeride değildi, aşağıdaydı.
00:47Basamaklardan inip öyle ortak kullanım vardı.
00:50Yani öyle ilk geldiğimizde sorunlarımız oldu.
00:54Hatırlıyorum, ya ilk gelenlerin hemen hemen babam da herkes gibi köyüne dönmek istiyor.
01:00Bir ev yapıp, biraz sermaye yapıp, ondan sonra tabii ilk gelenler de biraz da o zamanlar Türkiye'de aileler daha sağlamdır.
01:12Şimdiye nazaran abime yardım edeyim, dayıma yardım edeyim, kardeşime yardım edeyim, amcama yardım edeyim derken
01:20öyle 10 sene öyle geçti yani Türkiye'ye yardımları.
01:25Sonra da Türkiye'de işte arsa alayım, tarla alayım, ev yapayım.
01:30Bir 10 senede öyle geçti.
01:32Yani diyelim ki 70'ten gelenler, 90'da artık anladılar ki gidemeyeceklerini.
01:39Sonra çocuklar burada evlendi.
01:41Evlenince de çocuklar, torunlar oldu işte.
01:45Bizim babalarımız mesela gidemedi, emekli oldu bile.
01:49Ama yine gidemedi Türkiye'ye.
01:51Gitse bile 3 ay, 5 ay kalıp geliyorlar.
01:54Vallahi ben ilk geldiğimde bana en ilginç gelen bu trafik lambaları falan böyle görmemişiz.
02:01Duruyorsun, bekliyorsun.
02:02Bir de hani başkente gelmişsin, alışveriş yerleri.
02:07Yani her şey bize bir dünya gibi yani değişik bir dünya gibi geldi.
02:12Almanları ilk kez görüyoruz.
02:14Onların yani konuşmaları falan, işte yaşantıları falan bize çok değişik geldi.
02:21Ya ilk geldiğimizde bizi zaten hazırlık sınıfına aldılar.
02:25Tabii babalarımız, annelerimiz bunlar hiç ne dil kursuna gidiyorlar, ne bir şey geliyorlar.
02:31Yani orada bile Türkçe konuşuyorlar.
02:33Mahalleye geliyor Türkçe.
02:35Hani onların bir kere bir şansı yok.
02:37Bil öğrenme fazla bir şansı.
02:39Biz de hazırlık sınıfına başladık yani böyle.
02:43İlk geldiğimizde Türkçe dersleri, işte hemen Alman sınıfını almıyorlar.
02:48Abi 4-5 sene geçecek, iyice Almancayı öğreneceksin, okuyacaksın.
02:53Yani kontrol altında tutacaksın ki ondan sonra seni Alman sınıfına versin.
02:57Biraz da bende şeylik vardı yani müzisyenlik ruhu vardı, küçükken de vardı.
03:02Ben insanlarla böyle konuşmayı, insanlarla yakınlaşmayı seviyordum.
03:07Ama bizim Türklerden çoğuları daha hatta 90'a kadar Almanlarla pek bir şeyleri, irtibatları fazla yoktu yani.
03:1490'dan sonra işte 85-90, o aralarda ticarete atılıp gidip devlet dairelerine, insanlara, Almanların gelip marketlerde alışveriş yapması,
03:26öyle böyle derken, 90'dan sonra insanlar böyle Almanlarla irtibata daha geçmeye başladı yani.
03:32Yok biz de şöyle, zaten evde tamamen Türkçe konuşuyorduk.
03:37Hani Türkçe konuştuk, ilk gelenler örsün adetini yaşıyordu zaten.
03:42İlk başta cami sıkıntısı çekti millet.
03:46Hani camiler yoktu.
03:48İlk olarak Şehitlik camisi açıldı.
03:52Sonra Krosbek'te Mevlana camisi açıldı.
03:55Ondan sonra millet hani Almanya'da belirli bir oturum hakkı alınca ondan sonra iş yeri açabiliyor, ticarete atılabiliyor.
04:05O oturumu da almak için en az Almanya'da 10 sene veya 8 sene yaşayacaksın, suçmuş işlemeyeceksin, suça bulaşmış olmayacaksın.
04:13O oturumu, süresiz oturumu aldıktan sonra iş yapabiliyordu yani.
04:19O zamana kadar 10 sene kimse iş yapamıyordu kendi üzerinde.
04:22Ya işte Krosbek çoğunlukla Türkiye'de gelenler mesele diyelim ki, örnek veriyorum ben Erzincanlıyım.
04:30Erzincanlı gelmiş orada, ha bakıyor adam, sen nerede oturuyorsun? Şurada.
04:35Ben de orada ev tutayım diye.
04:37Hani eskiden ev tutma şartları daha hafifti.
04:41Şimdi ev, kimse Almanya'da ev bulamıyor yani.
04:46Bulamıyor derken hani talep çok.
04:50Talep çok olduğundan dolayı kimse ev bulamıyor.
04:53En büyük sorun da o yani şu an.
04:54Eskiden de zaten diyelim Krosbek'te oturan bir şahıs, bir aile,
04:59Alman ailelerin oturduğu yere taşınamıyordu.
05:02Oradan da bu tarafa gelemiyordu.
05:04Öyle bir ambargo var.
05:06Eskiler bilir, yeniler bilmiyor tabii.
05:0890'lara kadar.
05:1090'dan sonra millet Almanların bölgelerine taşınmaya kaldırdılar sonra birleşince.
05:16O değişiyor.
05:18Şimdi 65 yıl önce Türkiye'de gelen insanlar zaten buraya fakir insanlar geldi.
05:22Fazla bir şeysi olmayan.
05:25Ama şu anda Türkiye'deki şartlar zaten her şey mevcut.
05:29Eğer iyi bir mesleğin varsa, iyi bir konumdaysan, yani ben olsam gelmem buraya.
05:36Çünkü bir sürü sorunlar, ev tutamayacaksın.
05:39Yok Almanya'ya geldiğin zaman diplomanı tanıtacaksın işte, dili bilmiyorsun.
05:44Yani okuyan kişi ne gelsin zorluk çekiyor bu.
05:47Yani şu anda iş adamı olsun, okuyan kişi.
05:49Kim gelirse gelsin.
05:51Şimdi vatan hasreti her zaman var insanlarda.
05:53Çünkü eskiden ilk geldiklerinde işte ev alalım, arsa alalım, tarla alalım, dönelim.
05:59Şimdi o geçti artık millet gidemeyeceğini anladı.
06:02Torun oldu, torunun torunu oldu.
06:04Şimdi ne yapıyor?
06:06Emekliler gidip 5 ay kalıyor Türkiye'de.
06:09Geliyor.
06:09Dönemiyor çünkü gerçekçi olmak lazım.
06:12Adam 60-70 senedir burada.
06:14Bütün çevresi burada.
06:15Ve Türkiye'dekiler de, Türkiye'deki şeye de alışamaz.
06:19Hani zaman geçmiş, 60 sene, 70 sene.
06:23Nasıl alışacak yani ona?
06:24Çünkü orası da değişmiş.
06:26Hani bıraktığı arkadaşları yok.
06:27Burada şu anda çalışmalar var.
06:30Konsolosluk, büyükelçiliklerde, hani bu konuda çalışmalar var.
06:342000'den sonra daha çoğaldı yani.
06:36Etkinlikler var.
06:38İşte ne bileyim, saz kursları var.
06:40Gençlere yönelik tiyatro kursları var.
06:43Sosyal faaliyetler var.
06:44Hani şimdiki gençler daha şanslı.
06:47Bize nazaran çok çok şanslı.
06:49Türkiye'den sanatçılar geliyor.
06:51Tiyatrolar işte düzenleniyor.
06:53Konserler düzenleniyor.
06:55Yani eskiler bize göre onlar yeniler daha şanslı yani şimdi.
07:00Vallahi gönlümüz her zaman ülkemizde.
07:04İnşallah hani daha da iyi duruma ülkemiz gelir.
07:32Gelir gelir bir yerine değişmiyor abi.
07:34bir ülkemizde.
07:51Bir Türkiye'de.
08:08Ben 2009'dan beri buradayım.
08:10Benim burada abim iş yeri açtıydı.
08:12Abim iş yeri açtığı için eleman eksikliği olduğu için,
08:16yani bu balık konusunda burada pek işçi bulması zordu.
08:20Ben işçi üzerinden buraya geldim.
08:23Abim 2000 yılında evlilik yaparak geldi o.
08:26Mesela ilk önce en büyük zorluk dil yönünden zorluk çekmişler.
08:31Dil yönünden büyük zorluk çektikleri için o zaman ilk gelen aileler burada bayağı bir zorlanmışlar.
08:39Dil bilmediği için yol bilmiyor, iz bilmiyor.
08:42Sabah işe, işten eve.
08:44Sabah işe, işten eve gitmişler.
08:46Bu şekilde bir zorlukları var.
08:48Burada zamanında bütün insanları bu Kreuzberg'e toplamışlar.
08:52Ben eski ilk gelen insanlardan, sene 60'larda yapılan o anlaşmadan sonra gelen,
08:57işçilik anlaşmasından gelen insanlarımızdan duyduğum kadarıyla,
09:03ilk gelenler o zaman duvar vardı, bu tarafa yerleşmişlerdi.
09:07O zamanlar Kreuzberg, yani çok kötü bir durumdaymış.
09:11Anlattıklarına göre, yani burada bir sürü insanlar varmış.
09:15Yani ne bileyim o tür, iyi veya kötü insanlar varmış.
09:19Her gelen Türkleri buraya yerleştirmişler.
09:22Kreuzberg'de genel olarak hep buraya yerleştikleri için insanlarımız buraya adapte olmuşlar.
09:28Kreuzberg'den başka yere gitmeye şey yapamamışlar.
09:32Gidememişler yani açıkçası bu.
09:35Ondan sonra öyle öyle öyle, işte bakkallar açılmış, marketler açmışlar.
09:40O zamanlar tabii böyle büyük marketler yoktu.
09:43Ufak marketler vardı, ufak manavlar açmışlar.
09:46O zamanlar bu şekilde kendilerini tanıtmış buraya Kreuzberg diye.
09:50Ya şimdi zaten genelde bütün tabelalar hep Türkçe, sen Türksün diye Türk'ün olduğu belli olsun.
09:57Türk alışverişinin yeri belli olsun diye genellikle hem Almanca hem Türkçe o şekilde tabelalar var.
10:04Bütün Kreuzberg çevresinin esnaflarında hepsi mevcuttur.
10:08Zaten ben aşağı yukarı 15 yaşından belli bu mesleğin içindeyim.
10:15Benim babamdı ustam.
10:17Aşağı yukarı şu anda ben 48 yaşındayım.
10:20Aşağı yukarı 33 sene, 2 senede askerliğimi sayma 30 senedir bu işin içindeyim.
10:25Ben daha önce de Ankara'da bu işleri yapıyordum.
10:28Zaten benim hani diyorlar ya eti senin kemiği benim hesabı.
10:32Ben Türkiye'de çekirdekten yetişme bir esnaf olarak bu zamana bu yerlere geldik.
10:40Şimdi şöyle söyleyeyim vatan hasreti nasıl oluyor biliyor musun?
10:43Orada doğup büyüyen yetişen insanın orada vatan hasreti bitmez.
10:49Çünkü ister istemez çekiyor.
10:51Ama burada yetişmiş insanlarımız, burada doğmuş insanlarımız o derece adapte olamıyorlar.
10:57Ama biz ister istemez biz orada doğup büyüyen insanlar için söylüyorum.
11:01Kendim de dahil.
11:02İster istemez çekiyor.
11:04Gidiyoruz yani ister istemez mecbur gidiyoruz.
11:07Çünkü ailemiz de orada.
11:09Şimdi benim ailem burada olmadığı için ben özellikle gidip geliyorum.
11:13Ama ailesi burada olanlar ilk gelen nesil, ikinci gelen nesil, üçüncü gelen nesil ister istemez orada doğup büyüdükleri için,
11:22orada yetiştikleri için ister istemez o taraflardan ister istemez hasretlik çekiyor yani.
11:28Ne kadar da olursa olsun.
11:29Şöyle söyleyeyim şimdi burada adapte süresi nasıl oluyor?
11:33Buraya geldiğin zaman mecbur seni Almanca kursuna yolluyorlar.
11:38O şekilde adapte oluyorsun.
11:40İlk önce geldiğiniz zaman sizden Almanca kursu istiyorlar.
11:44Almanca kursuna mecbur gönderdikleri için ister istemez yavaş yavaş yavaş yavaş adapte oluyorsunuz.
11:50Ha burası Türk, Kruzberg, burası per fazla Türkçe lazım, gerekli olmuyor ama ister istemez Almanya'da yaşadığın için mecbur onların dilini
12:00de bilmek zorundayız.
12:02Tabii burası zaten Küçük İstanbul.
12:04Burası seneler öncesinde yani nereden baksan 30-40 sene boyunca burası Kruzberg, Küçük İstanbul diye geçiyor.
12:12Hatta belki de daha fazladır.
12:13Ya şimdi şöyle bir tabii Kemal Sunal'ın burada özellikle bir film çevirmesi Türkiye için büyük bir gurur.
12:21Özellikle de benim çalıştığım bir yerde karşımızdaki o pencereden o zaman tabii benim şu andaki balıkçı dükkanım olan yer önceden
12:30gazete bayisiydi.
12:33Gazete bayisi olduğu için o zamanlarda tesadüf Kemal Sunal buradan geçerken bu pencereye geliyor.
12:39O zaman bu pencere üstten satış yapıyordu böyle içeriye girişi yoktu.
12:43Orada sadece dışarıdan pencereden satış veriyorlardı.
12:47O arada da rahmetli Kemal Sunal geçerken buradan bir tane gazete istiyor ve onun da burada bu şekilde bir anısı
12:55oluyor.
12:55Şu anda rahmetli Kemal Sunal'ın gazete aldığı bölüm şu anda diğer filminde olduğu gibi filminde buradan gelip bir tane
13:09Hürriyet gazetesi alıyor ve çekimi burada devam ettiriyorlar.
13:16Şu anda göründüğü yer Kemal Sunal'ın şu anda tam benim durduğum yer Kemal Sunal'ın meşhur Politsay filminin çevrildiği
13:25yer burası.
13:27İşte bu meşhur pencere.
13:48İzlediğiniz için teşekkür ederim.
14:29İzlediğiniz için teşekkür ederim.
14:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
15:03İzlediğiniz için teşekkür ederim.
