00:27Rheumatoid Arthritis
00:30Para mas maunawaan na po natin ito, makakasama natin ngayong magawalang iba kundi si Dr. Via Galvan.
00:36Magandang umaga po, Doc. Welcome to Rise and Shine, Pilipinas.
00:39Good morning, Sir Joshua. Good morning po sa lahat ng ating manunood. Rise and Shine po.
00:43Doc, Via, thanks for joining us this morning. Ano po ba itong rheumatoid arthritis?
00:48At paano po itong iiba sa karaniwang pananakit ng kasukasuan?
00:52Alright, that's a very good starting question, Sir Joshua.
00:55Kasi nga, pag sinabi natin yung arthritis, usually ang naapektuhan nito yung mga matatanda
01:02or yung naapektuhan lang na part ng katawan is yung tuhod, yung balakang.
01:08Pero may iba-ibang klaseng arthritis. Isa na yung rheumatoid arthritis dito.
01:13At kakaiba si rheumatoid arthritis kasi nga, yung nagkukos nito is an autoimmune process.
01:19Ibig sabihin, inaatake ng katawan ang sarili niyang cells.
01:24Kasi, normally, di ba, meron tayong mga parang cells na nagsisilbing sundalo ng katawan natin,
01:31ng bakterya.
01:33Ang nangyayari sa rheumatoid arthritis, akala niya doon sa mga kasukasuan natin,
01:39sa synovium, doon na nakikita sa joints natin, akala niya kalaban yun.
01:44Kaya, inaatake niya.
01:45Yun yung kinaibahan ng arthritis or rheumatoid arthritis sa mga ibang klase ng arthritis tulad ng osteoarthritis.
01:53Kasi si osteoarthritis, parang wear and tear siya, nasisira siya dahil overuse.
02:00Yung rheumatoid arthritis naman, inaatake ng katawan yung sarili mong joints.
02:05Kaya, siya nagkakaroon ng inflammation, ng pamamaga, nagkakaroon ng pain.
02:11Kasi nga, the inflammatory process causes it.
02:15Iba din siya sa ibang type ng arthritis tulad ng gout.
02:18So, maganda na makita natin yung difference ng iba-ibang arthritis.
02:23Kasi iba-iba din yung gamot niyan, yung management niyan.
02:26Kasi yung sa gout sa pagkain naman, sa lifestyle.
02:28Yes, yung gout kasi may mga crystals na naiipon doon sa joints natin.
02:33Ito, inaatake yung joints natin.
02:35So, ano po yung mga early signs na dapat bantayan, symptoms?
02:41Okay. So, yung rheumatoid arthritis, minsan akala natin masakit lang yung kasukasuan natin.
02:46Pero ang napapansin...
02:47Doc, sorry, saan ba yung kasukasuan?
02:49Pag sinabi yung kasukasuan, kasi minsan sinasabi natin masakit lang yung kasukasuan ko sa mga joints.
02:53Joints. Usually, pag kasukasuan, nakikita natin elbow.
02:57But, you can also have joints dito sa hands.
03:00And yun yung pinakaunang sign ng rheumatoid arthritis.
03:05Pag ising mo sa umaga, napapansin mo na medyo stiff.
03:08Hindi mo maggalaw yung hands mo.
03:10Minsan, nahirapan kang mag-toothbrush.
03:12Nahirapan humawak ng baso.
03:14Okay.
03:15And pwede siyang tumagal ng 30 minutes hanggang ilang oras sa umaga.
03:21At kapag ginagalaw mo siya, mas nag-i-improve.
03:24But, yun yung pinakaunang tell-tale signs ng rheumatoid arthritis.
03:29Another one is yung joint involvement.
03:31Meaning, parehong side ng katawan ang na-i-involve.
03:35Kasi yung iba, minsan sa osteoarthritis or sa gout, isang side lang nakikita natin.
03:41Ito, parehong side.
03:41Okay, left and right.
03:43Left and right ang nakikita.
03:44And then, merong joint tenderness.
03:46Ibig sabihin ng tenderness, ang difference ng pain sa tenderness,
03:50na yung tenderness, kapag ginalaw mo siya or kapag pinisil mo siya, masakit.
03:55May joint tenderness na tinatawag.
03:57And yung involvement ng maliliit na joint.
04:00So, nakikita siya normally sa kamay.
04:03Okay.
04:04So, meron po mo mga factor na nagpapataas.
04:07O yung, like for example, sa gout kasi, depende sa lifestyle mo yan, sa pagkain ng munggo, ganyan.
04:13Pero, ito sa rheumatoid arthritis, ano yung pwedeng mag-trigger, doc?
04:19Okay.
04:19Yung rheumatoid arthritis kasi, autoimmune process siya.
04:22So, may mga non-modifiable at modifiable factors.
04:27Ang pinaka-non-modifiable sa rheumatoid arthritis is if may kapamilya tayo,
04:32or may family history na may rheumatoid arthritis,
04:37mas likely, or mas mataas yung chance na pwede tayong magkaroon ng rheumatoid arthritis.
04:43Okay.
04:44At ang kinaibahan nito,
04:46Oo, hereditary siya.
04:47So, kung meron tayo sa pamilya na na-diagnose na may rheumatoid arthritis,
04:52mas mataas yung chance na pwede magkaroon din.
04:56And yung kinaibahan nito sa ibang type of arthritis,
04:59diba yung arthritis na kikita lang natin sa mga matatanda.
05:03Yung rheumatoid arthritis, pwede siyang mag-start young adulthood.
05:08At the age of 20s.
05:10At the age of 20s.
05:11Yeah, oo.
05:12Kasi nga, ina-attack ng katawan yung joints.
05:17Another factor, especially kapag, kunyari,
05:21tayo ay pwede magkaroon ng rheumatoid arthritis,
05:24is yung mga modifiable naman, smoking and obesity.
05:28May mga pag-aaral actually na nililink yung rheumatoid arthritis
05:33doon sa obesity or doon sa pag-smoking.
05:37So, paninigarilyo at yung hindi tamang diet.
05:40Yes.
05:40Okay.
05:41So, eto para mas ma-encourage pa natin,
05:43mahikay pa natin yung ating mga ka-aris,
05:45pinagpacheck kasi baka mamaya,
05:46get-take for granted lang nila,
05:48or binabadiwala nila yung rheumatoid arthritis
05:50or kung ano yung naramdaman sa katawan.
05:52Paano po ba nakaka-apekto ang sakit na ito
05:54sa pang-araw-araw na gawain ng isang tao
05:57pagka hindi po agaran na gamot?
05:58Okay.
05:59Yung rheumatoid arthritis kasi,
06:01kapag sinasabi natin yung arthritis,
06:03ah, masakit lang yung kasukasuan ko,
06:04mawawala din yan.
06:05Iinom lang ako ng pain reliever.
06:08Yung rheumatoid arthritis kasi may mga gamot
06:10na dapat natin inumin para ma-stop
06:14or ma-ebsan yung inflammatory process.
06:17So, importante na kapag naramdaman natin
06:20yung sintomas na sinabi natin kanina,
06:22Sir Joshua,
06:23yung sa umaga,
06:24akala natin parang nirarayuma lang ako,
06:26hindi ako makahawak ng toothbrush,
06:28hindi ako makaluto,
06:31hindi ako makahawak ng mga bagay,
06:33akala natin masakit lang yung joints natin.
06:37O kaya pagod lang nung karahara o ganyan.
06:38Pero sign yun, no,
06:40na kailangan natin magpacheck.
06:41Kasi pwede siyang lumala.
06:43And yung komplikasyon ng rheumatoid arthritis kasi,
06:46number one,
06:47pwede magkaroon ng deformities sa kamay.
06:49Okay.
06:50So kapag may deformities na sa kamay,
06:52medyo mahirap na siyang gamutin.
06:55Deformity, ibig sabihin pwede mag-permanent?
06:57Yes, oo.
06:58May mga deformities yan na minsan naka-neck deformity.
07:03So meaning, may permanent changes na doon sa joints natin na minsan,
07:08mas mahirap na siyang gamutin
07:09o mas mahirap na tayo makakagawa ng pang-araw-araw nating activities.
07:14So yun yung gusto natin i-prevent,
07:16especially kapag hindi siya early na na-manage,
07:20pwede kasing magkaroon ng komplikasyon yun.
07:23Okay. So aside doon sa nabanggit natin na paninigarilyo, obesity,
07:27well, sabi nga natin,
07:30prevention is better than cure.
07:32Lastly, doc, paano po natin may iwasan na magkaroon ito?
07:35Okay.
07:35At kailan po dapat kumonsulta sa doktor?
07:38Kagaya nabanggit nyo kanina pagka nakaramdam na nga ng sakit sa mga kasapasuan.
07:41Okay. Medyo tricky si rheumatoid arthritis kasi minsan kahit anong prevention mo,
07:47kasi nga it's hereditary, pwede kang magkaroon talaga.
07:50But one of the things na kailangan natin malaman is that
07:55yung early detection can actually help you live a normal life.
08:00So ibig sabihin, kapag may naramdaman ka ng sintomas,
08:03tulad ng namamaga na yung kasukasuan,
08:06or nagkakaroon na ng hirap sa paghawak ng mga bagay,
08:09doon na tayo agad magpakonsulta.
08:11Kasi ang trick dito sa rheumatoid arthritis is
08:16minsan hindi natin siya may iwasan,
08:18pero pwede natin i-prevent yung pag-progress niya.
08:21Doon tayo sa pag-prevention ng progression, a-attackin.
08:26Kasi nga, minsan yung rheumatoid arthritis,
08:29pwede siyang mangyari,
08:30pero pwede yung impact niya sa atin mabawasan natin.
08:33Okay.
08:34So, pahabon na po, yung gamutan nito,
08:37para ba siya maintenance o meron kailangan na yung dicta vitamins?
08:40Oo. Depende doon sa intake or sa epekto sa katawan natin.
08:44May mga tinatawag tayong mga disease-modifying anti-rheumatic drugs
08:49na binibigay doon sa may mga rheumatoid arthritis.
08:53Kaya, importante na ma-check agad.
08:56Kasi yung DMARDS, yung DMARDS,
08:59is naiibsan niya yung progression ng rheumatoid arthritis.
09:04And of course, pain management is also important.
09:07Kasi nga, hindi ka makakagawa ng pang-araw-araw na gawain
09:11kung hindi na mamanage yung pain.
09:13And therapy can also help.
09:15Yun. Maka-function tayo.
09:17Well, with that, maraming maraming salamat po
09:18sa pagbibigay sa amin ng informasyon
09:20tungkol sa rheumatoid arthritis.
09:21As always, Dr. Via Galban.
09:24Thank you po.
09:25Thank you, Doc.
09:26Thank you, Doc.
